از آن پنجشنبه‌ای که اینترنت ملی و جهانی و تلفن و پیامک و کلاً تمام راه‌های ارتباطی ایرانیان با داخل و خارج قطع شد، مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و ستار هاشمی، سکاندار این وزارتخانه عریض و طویل، روزه سکوت گرفته‌اند.

زمانی که انتظار می‌رفت این وزارتخانه و وزیرش بیش از گذشته پاسخگو باشند، درباره شرایط پیش‌آمده با مردم صحبت کنند و برای بهبود وضعیت ارتباطات در کشور تلاش کنند، مجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پس از حدود ۲۴ ساعت سکوت و انفعال، با یک بیانیه چندخطی، تمام مسئولیت را متوجه نهادهای امنیتی دانست.

حتی در حد همین چند خط، اطلاعیه وزارت ارتباطات واجد نکته‌ای عجیب و تأسف‌بار است. در متنی که قرار بود درباره اختلال‌های گسترده ارتباطی توضیح بدهد، وزارتخانه اعلام می‌کند «در پی تماس‌های مکرر رسانه‌ها، مردم و کسب‌وکارها» دست به اطلاع‌رسانی زده؛ عبارتی‌که این تصور را ایجاد می‌کند که گویی خودِ متولی ارتباطات کشور، نه از ابتدا، بلکه پس از تماس مردم در جریان ماجرا قرار گرفته است.

درحالی‌که انتظار می‌رفت وزارت ارتباطات، به‌محض اعمال محدودیت‌ها و پیش از شکل‌گیری سردرگمی عمومی، به‌صورت شفاف و مسئولانه درباره علت، مرجع تصمیم‌گیر و حدود این اختلال‌ها اطلاع‌رسانی کند، بیانیه منتشرشده بیشتر رنگ واکنش دارد تا پاسخگویی. ارجاع کلی تصمیم به «مراجع امنیتی ذی‌صلاح» و وعده مبهم «اطلاع‌رسانی متعاقب» هم نه ابهام را برطرف کرد و نه نگرانی‌ها را کاهش داد.

مسئله اصلی، فراتر از محتوای این اطلاعیه، تصویری است که از نقش وزارت ارتباطات به‌جا می‌گذارد؛ نهادی که به‌جای مدیریت پیش‌دستانه بحران ارتباطی، خود را در جایگاه منتقل‌کننده خبری قرار داده که مردم پیش از آن با اثراتش روبه‌رو شده‌اند.

بیش از ۱۳ روز است که اینترنت و راه‌های ارتباطی به‌شکلی گسترده محدود شده‌اند. در این مدت، بسیاری از مردم مجبور شدند به سراغ اپلیکیشن‌ها و سایت‌های به‌اصطلاح «بومی» بروند و حالا با واقعیتی تلخ و خشم‌آور روبه‌رو شده‌اند: این محصولات ناکارآمد که سال‌ها به‌بهانه‌های واهی از جیب مردم و بودجه عمومی تغذیه شده‌اند، به پشیزی نمی‌ارزند و حتی نمی‌توانند پاسخگوی ابتدایی‌ترین نیازها باشند! این چیست جز اتلاف منابع ملی و فریب عمومی؟

اما موضوع تأسف‌بارتر این است که وزیر ارتباطات دوباره پرچم پوسیده حمایت از سایت‌های بومی را به دست گرفته و در اظهارنظری عجیب گفته حمایت از موتورهای جست‌وجو در دستورکار وزارتخانه تحت امرش قرار دارد!

هاشمی به خبرگزاری «خانه ملت» گفته: «در سال‌های گذشته وزارت ارتباطات سرمایه‌گذاری‌های مؤثری روی موتورهای جست‌وجوگر داخلی با محوریت دانشگاه یزد انجام داده است. هم‌سو با این اقدامات، جست‌وجوگرهای «ذره‌بین» در مجموعه همراه اول و همچنین «گردو» برای تقویت دسترسی کاربران توسعه یافته‌اند.»

او همچنین گفته: «موتور جست‌وجوی ذره‌بین که در مراحل اولیه با برخی نواقص فنی روبه‌رو بود، در روزهای اخیر بهبود یافته و با کیفیت مناسب‌تری به مدار خدمت‌رسانی بازگشته است.»

از اظهارات وزیر ارتباطات پیداست او حتی یک‌بار هم از همین موتورهای جست‌وجویی که نام برده، استفاده نکرده است؛ وگرنه چنین اظهارنظری از کسی که اندک دانشی از اینترنت و فضای آنلاین داشته باشد، بعید است؛ چه رسد به کسی که بر صندلی وزارت ارتباطات تکیه زده است!

جناب آقای وزیر ارتباطات، یا این حرف‌ها شوخی است -که زمان مناسبی برای شوخی نیست- یا اگر جدی است، واقعاً باید نگران حال مردم بود؛ مردمی که زیر فشار شدید معیشت هستند و پولشان کفاف نیازهای روزمره را هم نمی‌دهد.

حالا قرار است همین اندک منابعشان، صرف اپلیکیشن‌ها و سایت‌های موسوم به «بومی» شود؛ پروژه‌هایی که تجربه گذشته نشان داد نه کارآمدند و نه اعتمادساز. این بودجه و هزینه، مستقیم از جیب مردم برداشته می‌شود تا تجربه‌ای شکست‌خورده دوباره تکرار شود.

جناب آقای وزیر، حالا زمان صحبت از بهبود اوضاع و رسیدگی به مردم است، نه تکرار اشتباهات گذشته. لطفاً این بار مسیر را درست انتخاب کنید.