دربارۀ وزارت: وزارت تـعاون، کار و رفاه اجتماعی، مظلوم‌ترین وزارتخـانه در تـاریخ مـعاصر ایران اسـت. تـوجه داشـته باشید که این وزارتخانه، خیلی دیر در ایران تأسیس شد؛ در سال آخر دولـت «سـیـد مـحـمـد خـاتـمـی.» در دورۀ «احمدی‌نژاد»، مهم‌تـرین ابزار این وزارتخانه، یعنی بودجۀ حاصل از هدفمندی یارانه، به‌شکل غیرقانـونی از این وزارتخـانه گـرفتـه شـد و در سازمان هدفمندی یارانه‌ها متمرکز شد. در دورۀ «روحانـی»، نگاه غالب نگاهی بازارگرایانه بود؛ نگاهی کـه معـتقد بـود رفاه اجتماعی، تابعی از شرایط اقتصادی است و نیازمند نهاد مستقلی نیست. بنابراین این وزارتخانه، علی‌رغم تلاش وزرا و معاونانش، به وزارت «شستا» تقلیل پیدا کرد. از دورۀ مرحوم «رئیسی» هم که بهتر است صحبت نکنیم.

اما توجه داشته باشید که سرنوشت این نهاد، حتی در دوران قبل از انقلاب هم مشخص نبوده. سازمان تأمین اجتماعی هم با درنظرگرفتن روند توسعۀ اقتصادی در دهۀ ۴۰ و ۵۰، بسیار دیر در ایران تأسیس می‌شود و تکلیف آن تا زمان انقلاب مبهم بوده است؛ چنانچه دائماً بین وزارت‌خانه‌های رفاه و بهداشت در رفت‌وآمد بوده است.

فقدان یک نگاه منسجم دربارۀ رفاه اجتماعی در ایران، مهم‌ترین دلیل سرگردانی نهادی در حوزۀ رفاه بوده است. بنیان‌‌گذاران نهادهای موفق در ایران، اغلب در حد خوبی نظریه‌پرداز شایسته‌ای هم بوده‌اند. به‌طور مثال، تجربۀ مرحوم «ابتهاج» در سازمان برنامه یا مرحوم «داور» در دادگستری نوین را در نظر بگیرید. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، علی‌رغم تلاش‌های فراوان دست‌اندرکارانش، هنوز چنین مدیر نظریه‌پردازی پیدا نکرده است.

دربارۀ وزیر: حوزۀ رفاه و سیاست‌گذاری اجتماعی، حوزۀ بسیار جوانی در ایران است. تحقیقات دربارۀ این حوزه و نهادهای متناسب با آن، بسیار اندکند. یکی از معدود کسانی که در این حوزه از دانش قابل‌توجهی برخوردار است، «احمد میدری» وزیر پیشنهادی برای وزارتخانۀ تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.

میل احمد میدری به بهبود وضعیت، باعث‌ شده در کنار فعالیت سیاسی و اداری، همواره یکی از پرمطالعه‌ترین افراد در ساخت جمهوری اسلامی باشد. در این راه، او شجاعت تغییر نظر را هم داشته. مطالعۀ میدری محدود به حوزۀ رفاه نیست. در واقع او در این سال‌ها در نظریه‌های توسعه و مطالعات دربارۀ رابطۀ دولت و جامعه، بسیار غور کرده و از طریق نظریه‌ای متوازن در باب رابطۀ دولت و جامعه، متوجه اهمیت حوزۀ رفاه شده است. حضور او در این حوزه، متکی بر نگاهی نظری و راهبردی است.

مطالعات نظری چنان جذابیتی دارند که کمتر کسی حاضر است آن‌ها را رها کند و وارد میدان پیچیدۀ عمل، آن‌هم در ایران شود. احمد میدری اما خطر را پذیرفته و سعی کرده با سلاح نظریه، وارد میدان مین عمل در دولت شود. حضور در معاونت رفاه باتوجه‌به مشکلات و محدودیت‌ها،  می‌توانست باب‌میل خیلی‌ها نباشد؛ علی‌الخصوص که باتوجه‌به سیاست‌های ریاضتی دولت یازدهم و دوازدهم، می‌توانست خدشۀ جدی بر اعتبار هر کسی وارد کند که دغدغۀ رفاه و عدالت داشت. اما میدری این ریسک را کرد و حالا آن‌قدر چپش پر است که حتی به اذعان کارشناسان اصول‌گرا هم،  متخصص‌ترین و صاحب ‌صلاحیت‌ترین فرد برای کرسی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.

دربارۀ گفتمان: برای کشوری که در شصت ‌سالۀ گذشته، به‌طوری جدی درگیر مسئلۀ توسعه و نقش دولت در آن بوده، بسیار عجیب است که هنوز نظریه‌ای دربارۀ عدالت و انصاف در روند توسعه تدوین نشده است. تصور غالب این بوده که عدالت به‌صورت خودبه‌خودی و از طریق سازوکارهای «طبیعی» بازار حاصل خواهد شد. نتیجۀ عملی در جهان و ایران، چیزی غیر از این را می‌گوید. (متأسفانه این ایده که بازار خودبه‌خود عدالت را به ارمغان می‌آورد، یکی از همان ایده‌های «زامبی‌وار» اقتصادی است.)

برای من، حضور احمد میدری بر صدر وزارت تعاون، کار، و رفاه اجتماعی، اولویت دوم را دارد. اولویت اول من این است که کسی مانند میدری، با شناختی که از تجربه و نظریۀ توسعه دارد، حتماً در هیئت دولت حضور داشته باشد. خلق‌وخوی «مسعود پزشکیان» بسیار عدالت‌طلب و مردمی است. بااین‌حال، او نیازمند چهره‌ای است که رویکرد او را عمق و اجرا بخشد.

رؤسای جمهور ایران، همواره بینشی مخصوص به خود داشته‌اند، اما از وزرایی استفاده کرده‌اند که این بینش را به برنامه و پروژۀ اصلی دولت بدل کنند. «هاشمی رفسنجانی» تصوری از بازسازی کشور داشت، اما این «محسن نوربخش» بود که این تصور را – خوب با بد – محقق کرد. «محمد خاتمی» رویای روشنی از آزادی‌های سیاسی و فرهنگی داشت، اما این «احمد بورقانی» و «مصطفی تاجزاده» بودند که این رویا را محقق کردند. «حسن روحانی» برنامۀ مشخصی برای مذاکره با غرب داشت، اما این «محمدجواد ظریف» بود که آن را راهبری و اجرا کرد. «مسعود پزشکیان» برای تحقق شعار عدالت اجتماعی و شنیدن صدای بی‌صدایان، نیازمند کسی چون «احمد میدری» است. با حضور میدری در کابینه، دولت پزشکیان گام‌های مطمئنی به‌سوی عدالت و حق خواهد داشت.