صدف سرداری
روزنامهنگار
صدف سرداری
۲۹ دی ۱۴۰۴
آناتومی تعلیق
سیزده روز است که هنوز به شبکه جهانی اینترنت متصل نشدهایم و گذشت هر ثانیه، احساس ملالِ انزوای ارتباطی را بیشتر میکند. بعد از وصل شدن پیامکها و دسترسی به پیامرسانهای داخلی و گوگل، برای برخی دسترسی به اینترنت با فیلترشکن ممکن شده و شنیدهها حاکی از وصل اینترنت در روزهای آینده است. هرچند که حتی بعد از دسترسی به شبکه جهانی، فیلترینگ همان سد همیشگی باقی میماند. اما بیشتر از روزهای عادی زندگی، این روزها برخی افراد به صفحه نمایش و تماشای فیلم و سریال پناه بردهاند. «این روزها چه فیلمی تماشا کردید؟» این سؤالی بود که از افراد مختلف و حالوهوایشان پرسیدهایم.
صدف سرداری
۲۸ دی ۱۴۰۴
دانشجویی در بنبست
تقریباً نمیتوان هیچیک از بحرانهای اجتماعی ایران را مرور کرد که نهاد دانشگاه درگیر آن نشده باشد. بازگشت به سال ۱۴۰۱ و نگاهی به حوادث آن روزها به یادمان میآورد چندین و چند دانشجو با تعلیق یا اخراج مواجه و به کمیتههای انضباطی فراخوانده شدند. برخی اساتیدی هم که بهدلیل موضعگیریهایشان از دانشگاه اخراج شده بودند هرگز نتوانستند به این نهاد بازگردند. حالا که این روزها انگار همهچیز روی دور تند میگذرد و فاصله بحرانهای اجتماعی ایران کمتر میشود، باز هم این نهاد آموزشی با چالشهای زیادی مواجه شده. از تخلیه فوری و اندکی که به دانشجویان برای تخلیه خوابگاهها داده شد تا قطعی اینترنت، به تعویق افتادن امتحانات و سردرگمی برای تحصیل. اساتید هم این روزها شرایط مشابهی را میگذرانند و نبود راه ارتباطی و اتصال به شبکه جهانی اینترنت، فعالیتهایشان را به تعویق انداخته است. در این گزارش در گفتوگو با دانشجویان و اساتید این موضوع را بررسی کردهایم که این انسداد راه ارتباطی و بلاتکلیفی در به تعویق افتادن امتحانات چه تبعاتی برای آنان داشته و موضعگیریهایشان چه پیامدی بههمراه دارد. گفتوگوهای انجامشده در این گزارش بنا به خواسته مصاحبهشوندگان بدون نام منتشر شده است.
صدف سرداری
۲۳ دی ۱۴۰۴
صدای بیصدای رسانهها
«خبرها را دهان به دهان میشنوم.» این جمله را مریم میگوید که حالا رسیدن قطعی اینترنت به ششمین روز، کلافگی و بیخبری او را بیشتر کرده است. راههای اطلاعرسانی به شهروندان محدودتر از گذشته شده و فعالیت رسانهها و خبرنگاران برای تهیه گزارش که در گذشته هم با چالشهایی مواجه بوده، بیشتر از قبل شده است. از آغاز قطعی گسترده اینترنت و نبود دسترسی به شبکههای اجتماعی، شهروندان نظرات خود را در بخش دیدگاههای خبرگزاریهای داخلی مطرح میکنند و در روزهای گذشته تعداد کامنتهای رسانه فناوری «زومیت» و خبرگزاری «فارس» بهطور چشمگیری افزایش یافته بود. اما طولی نکشید که همین دسترسی هم محدود شد و روز سهشنبه، ۲۳ دی، کاربران زومیت در بخش نظرات با این پیام مواجه شدند: «به دستور مقام امنیتی دیدگاههای زومیت تا اطلاع ثانویه غیرفعال شد.» چنین قطعی ارتباط گستردهای برخی را به خرید نسخه کاغذی روزنامهها سوق داده و مشاهدات میدانی «پیام ما» از چند دکه روزنامهفروشی نشان میدهد در این روزها خرید روزنامه کاغذی بیشتر شده است، اما نه آنقدر که گفته شود مرجعیت در حال بازگشت به رسانههای سنتی است و یک استاد ارتباطات به «پیام ما» میگوید: «وقتی جامعهای در سکوت خبری قرار میگیرد، مردم ناچارند در فقدان منبع خبری گسترده، سراغ منابع سنتی بروند.»
صدف سرداری
۲۲ دی ۱۴۰۴
توقف هرگونه برخورد خشونتآمیز با کودکان
ادامه قطعی اینترنت، قطعشدن ارسال پیامکها و مختلشدن تماسهای تلفنی در شبها، بیخبری را بیشتر کرده است. فقط در خبرگزاریهای رسمی از بازداشت و دستگیری عدهای خبر داده شده، اما بهطور دقیق تعداد آنها مشخص نیست. در میان همین اخبار هم وضعیت تعداد نوجوانان بازداشتی نامشخص است؛ نوجوانانی که در ناآرامیهای سالهای گذشته هم شاهد دستگیری و بازداشت آنان بودهایم. پیش از قطعی اینترنت سراسری کشور نام چندتن از بازداشتشدگان نوجوان در فضای مجازی منتشر شد، اما با ادامه قطعی اینترنت خبر بیشتری از وضعیت آنها منتشر نشده است. هفته گذشته ۲۴ انجمن فعال حقوق کودک بیانیهای را مبنیبر رعایت حقوق کودکان و نوجوانان بازداشتی و لزوم توقف فوری هرگونه برخورد خشونتآمیز با آنان امضا کرده بودند و قرار بود برخی از آنان پیگیر وضعیت این نوجوانان باشند. اما حالا چند انجمن به «پیام ما» میگویند قطعی اینترنت این کار را دشوار کرده است. «صالح نقرهکار»، وکیل پایه یک دادگستری، به «پیام ما» توضیح میدهد بهدلیل فعالنبودن اتحادیه کارگروه حقوق بشر «اسکودا» (اتحادیه سراسری کانونهای وکلای دادگستری ایران) اکنون مراجعه این انجمنها به اسکودا برای پیگیری، ناممکن است و آنها میتوانند از طریق دادستانیها و دادسراهای سراسر کشور موضوع را پیگیری کنند.
صدف سرداری
۲۱ دی ۱۴۰۴
پریشانی روح ازدسترفته
سال ۱۴۰۱ با شروع تجمعات و اعتراضات، نام دهه هشتادیها زیاد شنیده شد و نسلهای قبلتر، آنان را صدای خود میخواندند. حالا این روزها با گذشتن بیش از دو هفته از اعتراضات و ناآرامیها در کشور، باز هم چهرههایی نوجوان در میان مردم دیده میشوند. روزهای گذشته هم شهروندان پیامکهایی مبنیبر توصیه به خانوادهها برای مراقبت از نوجوانان خود دریافت کردند و در این پیامکها هشدار به «تصمیم قاطع بر عدم مماشات» داده شد. در این روزها سؤال اینجاست که فارغ از هر گروه و طیفی که فراخوان به حضور نوجوانان میدهد، باز کردن پای آنان به سیاست چه تبعاتی دارد و در این شرایط ملتهب چطور میتوان مراقب آنان بود؟
صدف سرداری
۲۰ دی ۱۴۰۴
اضطراب کودکان در روزهای پرالتهاب
آلودگی هوا، سرما، بیماریهای مسری و حالا وضعیت اجتماعی در ایران اولین ترکشهایش به دانشآموزان میخورد که کلاسهایشان را به تعطیلی یا برگزاری در بستر فضای مجازی میکشاند. هرچند که روز شنبه، ۲۰ دی، معاون برنامه و سخنگوی آموزشوپرورش با وجود قطعی سراسری اینترنت در ایران اعلام کرد «شاد»، شبکه پیامرسان دانشآموزی، برای برگزاری کلاسهای درس فعال است، اما برخی از مادران دانشآموزان به «پیام ما» میگویند برگزاری کلاس با مشکل مواجه یا تعطیل شده است. لغو امتحانات دانشآموزان مقاطع بالاتر هم پیامد دیگر اتفاقات اخیر است که بسیاری از نوجوانان را با اضطراب و بلاتکلیفی مواجه کرده است. در کنار اینها، این روزها بسیاری از کودکان و نوجوانان با اضطراب زیادی مواجهاند و «پدرام کمالی»، کارشناس آموزش، دراینباره به «پیام ما» توضیح میدهد که خانوادهها باید با دقت بیشتری در مقابل کودکان و نوجوانان درباره این شرایط صحبت کنند و شرط سنی را در نظر بگیرند.
صدف سرداری
۱۷ دی ۱۴۰۴
همه زنان زندگی صدراعظم
در تاریخ پرالتهاب عصر ناصری، سرنوشت امیرکبیر با زنان زندگیاش و سرنوشت این زنان با دوران صدراعظمی او گره خورده است؛ زنانی که هر یک بهشکلی در مدار قدرت، وفاداری و سیاست حضور داشتند. «ملکزاده خانم»، همسر وفادار، رنج تبعید را به امنیت تهران ترجیح داد و پای همراهی ایستاد؛ «مهدعلیا»، مادر شاه و رقیب سرسخت صدراعظم، با نفوذ و سماجت سیاست در دربار بهنوعی حکومت میکرد؛ و «تاجالملوک»، دختر خردسال، بعدها در مسیر تاریخی فرزندش تأثیر گذاشت. این زنان، در سکوت و جدال، همپای مردان، بخش مهمی از سرنوشت امیرکبیر و عصر ناصری را رقم زدند. در این گزارش نقش زنان مهم زندگی امیرکبیر را پیش و پس از مرگ او بازخوانی میکنیم.
صدف سرداری
۱۵ دی ۱۴۰۴
کافه میراث یک مهاجرت ناخواسته
اوایل دهه ۷۰ با تغییرات فرهنگی و اجتماعی، کافههای بیشتری در گوشهوکنار تهران و دیگر شهرها سر بر آوردند و از دهه ۹۰ تا امروز، شمار آنها همچنان در حال افزایش است. حالا فرقی ندارد در کدام خیابان قدم بزنیم؛ تقریباً در هر خیابان میتوان محلی برای توقف، دیدار و گفتوگو پیدا کرد و فرهنگ کافهنشینی روزبهروز بیشتر جای خود را باز میکند و حتی به شهرهای کوچکتر نیز راه یافته است. اما ریشه فرهنگ کافهنشینی در ایران به سالهای دور برمیگردد، زمانی که گروهی از مهاجران ارمنی، که از نسلکشی و زخمی عمیق گریخته بودند، در ورود و بومیسازی نهادهای مدرن اجتماعی، مانند کافهها، در ایران پیشرو شدند. در نشست «کافهها و ارامنه» که روز چهاردهم دیماه در کافهموزه «تایپ» برگزار شد، نقش ارامنه در شکلگیری فرهنگ کافهنشینی ایرانیان بررسی شد و «سید احمد محیططباطبایی»، رئیس ایکوم ایران، و «وازریک نصیریان»، کارشناس و پژوهشگر، پیشینه تاریخی و نقش اثرگذار جامعه ارامنه در ترویج فرهنگ کافهنشینی در ایران را واکاوی کردند.