سوگل دانائی – در یکی از روزهایی که[purchase_link id=”0″ style=”” color=”” text=”https://payamema.ir/payam/pub/51782″] به مرز هشدار رسیده بود، محسن، راننده 50 ساله اتوبوس، فیلتر دوده را از روی اتوبوس فرسوده‌اش باز کرد.

او یکی از 20 راننده‌ای بود که فیلتر جاذب دوده به وسیله‌ نقلیه عمومی در اختیار او، تعلق گرفته بود اما او به کارایی‌اش مشکوک بود. تصور می‌کرد، بازده موتور پایین آمده. فیلتر چند میلیونی از اتوبوسش جدا شد و همین مساله بهانه‌ای شد تا شورای شهر تهران همه بودجه خرید فیلتر دوده برای اتوبوس‌های فرسوده را حذف کند. 

یک سال بعد از این که محسن و دوستانش فیلتر دوده را از اتوبوس‌هایشان باز کردند، تهران آلوده‌ترین روزهایش را سپری می‌کند. سازمان‌های متولی کاهش آلودگی هوای تهران با یکدیگر جدل می‌کنند و یکی از موضوعات مورد بحث همین فیلتر دوده‌ است.

فیلتر ذرات معلق دیزل وسیله‌ای است که دوده حاصل از احتراق موتورهای دیزلی حتی ذراتی را که کوچک‌تر از 2.5 میکرون هستند، جذب می‌کند.

 تحقیقات و گزارش‌های شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در سال 92 نشان می‌دهد که ذرات معلق کمتر از 2.5 میکرون مهم‌ترین آلاینده شهر تهران است که کامیون‌ها و اتوبوس‌ها در 78 درصد مواقع تولید کننده آن هستند. فیلترهای جاذب دوده اما توان این را داشتند که تا حدود 85 درصد از دوده‌های خروجی این وسایل نقلیه را حذف کنند. 

پارسال رئیس وقت سازمان حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران، محسن پورسیدآقایی، از نصب حدود 50 فیلتر جاذب دوده روی اتوبوس‌های بی‌آرتی با قیمت تقریبی هر فیلتر 100 میلیون تومان، خبر داده بود. 

مساله‌ای که با واکنش شورای شهری‌ها مواجهه شد. علت مخالفت: «ارزبری بالا»، «پایین آوردن کارایی اتوبوس‌ها و باز شدن فیلترها از سوی رانندگان اتوبوسرانی» و «ثابت نشدن تاثیر این فیلترها در کاهش آلودگی هوا» عنوان شد. 

 مسعود تجریشی معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت از محیط زیست حدود سه هفته پیش مساله حذف بودجه فیلتر دوده از سوی شورای شهر تهران را به رسانه‌ها یادآوری کرد. 

سازمانی که از سوی شورای شهر تهران متهم شده درباره آلودگی هوا اطلاع‌رسانی مناسبی انجام نداده، این‌بار شورای شهر را مورد سوال قرار داد: «ما مسئولیت خود را بسیار سنگین می‌دانیم و سلامت مردم برای ما مهم است. خوب است که اعضای شورای شهر به‌عنوان نمایندگان مردم اعلام کنند که در چند سال اخیر چه اقدامی برای کاهش آلودگی هوای پایتخت انجام داده‌اند؟ برای مثال آیا شورای شهر تهران بودجه‌ای را برای نصب فیلتر دوده روی اتوبوس‌ها اختصاص داده است؟» 

اعضای شورای شهر تهران اکنون توضیحاتی درباره حذف فیلتر دوده به «پیام ما» می‌دهند، توضیحاتی که متناقض به نظر می‌رسد. 

در حالی که محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران که خود عضو کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای شهر تهران است، به روزنامه «پیام ما» می‌گوید که «فیلتردار کردن اتوبوس‌های فرسوده، اقدامی کم بازده و پرهزینه است و بهتر است به‌جای آن اقدام به جایگزینی اتوبوس‌های کم آلاینده یا برقی کنیم.»، آرش حسینی میلانی از تلاش‌ها برای بازدهی بالای این وسیله در اتوبوس‌ها و اضافه شدن هزینه آن در ردیف بودجه و اجماع نسبی اعضای شورا خبر می‌دهد. 

آن طرف ماجرا اما محمد علیخانی ایستاده که معتقد است بودجه فیلتر جدا لحاظ نمی‌شود زیرا که اتوبوس‌های نو خریداری شده از سوی شهرداری همگی دارای فیلتر دوده هستند.  

او همچنین به ردپای برخی دلالان در خرید و فروش فیلتر دوده اشاره کرده است.تجریشی هم در پاسخ به ادعای او درباره حمایت دلالان که سال 98 هم آن را تکرار کرده بود: « برخی یا خوابند یا خودشان را به خواب زده‌اند. کارایی فیلتر دوده در بسیاری از کشورهای دنیا اثبات شده و مورد استفاده است. 

با این حال ما از منظر مطالعات صرفه اقتصادی هم از بانک جهانی خواسته‌ایم در مطالعه ای بهترین گزینه های کاهش آلودگی هوا را به ما پیشنهاد کند که اخیرا نتایج این مطالعه را برای ما فرستاده اند و نصب فیلتر دوده یکی از پیشنهادهای بانک جهانی بوده است.بانک جهانی که دیگر فیلتر فروش نیست.» 

محمد علیخانی، رئیس کمیسیون حمل و نقل و عمران شورای شهر تهران: فیلترهای قبلی استاندارد نبود

آنچه شورا و ما به عنوان کمیسیون عمران و حمل و نقل در بحث فیلتر دوده مخالف آن بودیم، جلوگیری از رانت‌خواری و دلالی بود، افرادی می‌خواستند فیلترهایی را به شهرداری بفروشند که تناسبی با موتور اتوبوس‌ها نداشت. بحث این است که باید فیلتری خریداری شود که متناسب با موتور شرکت سازنده خودرو و دارای ضمانت باشد.

 کنترل کیفیت گازوییل مصرفی در خودروهای سنگین و اتوبوس‌ها که حتی می‌تواند موتور خودروهای نو را هم از تنظیم خارج و ایجاد آلودگی کند از وظایف سازمان محیط زیست است، اما به جای پرداختن به این موارد که از مسایل اساسی کنترل کیفیت هوا است و منطبق بر اصول محیط زیستی کنترل الودگی از مبدا است، همه این‌ها را رها کرده و در سه سال گذشته تنها دغدغه خرید فیلترهای دوده‌ای را دارد که حتی در صورت بی‌اشکال بودن دارای کارایی بسیار پایین بوده و در خودروهایی با سن بالا یا با مصرف گازوییل غیراستاندارد ظرف مدت کوتاهی از کار افتاده و نیاز به تعویض، تعمیر و تحمیل هزینه‌های زیاد بر شهر و مردم دارد.

 چندی پیش شهرداری تهران تعدادی اتوبوس از ایران خودرو خریداری کرد، اتوبوس‌های ایران خودرو خودشان مجهز به فیلترند و گارانتی هم دارند آن فیلترهای قبلی نه استاندارد بود نه گارانتی داشت، تناسبی با موتورهای اتوبوس نداشت و شرکت سازنده هم تایید نکرده بود. 

سازمان محیط زیست در مورد موضوع مهم استفاده از سوخت مازوت توسط کارخانجات و نیروگاه‌ها که به ادعای رئیس این سازمان؛ بیش از ۳۵ درصد عامل آلودگی هوا در فصل سرما و اینورژنی تهران در سال‌های اخیر بوده غافل مانده و نتوانسته است حتی در حد اخطار و تذکر از مصرف این سوخت با آلودگی بالای ذرات معلق و گوگرد که اصلی ترین آلاینده شهر تهران است، جلوگیری نماید.

 بحث ما در مدیریت شهری اجرای قوانین و مصوبات مربوط به آلودگی هواست. در قانون برنامه 5 ساله ششم قرار بود دولت اعتبار و بودجه لازم را برای جایگزینی سالانه ده درصد موتورسیکلت برقی به جای بنزینی تامین کند، این مهم محقق نشده است، محیط زیست چرا روی اجرای این گونه قوانین حساسیت نشان نمی‌دهد؟ فرض کنید اگر در تهران 2 میلیون موتور سیکلت وجود داشته باشد، باید سالی دویست هزار موتور سیکلت برقی می‌شد، حتما دوستان اطلاع دارند که آلودگی موتوسیکلت چند برابر خودروهای شخصی است؟

 در قانون هوای پاک دولت در قبال ایجاد سازوکار برای جایگزینی خودروهای فرسوده وظایفی دارد، یا حتی قانون توسعه حمل و نقل عمومی که به صراحت به وظایف دولت در توسعه و تامین وسایل حمل و نقل عمومی اشاره شده است. حال محیط زیست گزارش بدهد که در قبال اجرای این قوانین چه پیگیری‌هایی داشته و چرا اجرا نشده است؟ سیاست شورا این است که کل اتوبوس‌ها نوسازی شود، دست به کار هم شده‌ایم، اعتبار هم مصوب کرده‌ایم، شهرداری قراردادهایی هم منعقد کرده و تعدادی نیز اتوبوس خریداری کرده است، کاری که وظیفه دولت بوده است، اگر محیط زیست حساسیت دارد، اجرای قوانین مربوط به آلودگی هوا و وظایف انجام نشده دولت را پیگیری کند. چون تا قوانین اجرا نشود وضعیت همین و شاید بدتر از این خواهد بود.

آرش حسینی میلانی، رئیس کمیته محیط زیست شورای شهر تهران:

اصلاح بهره‌وری اتوبوس‌ها در صورت استفاده از فیلتر دوده

نصب فیلتر دوده الزامی است که کارگروه ملی مقابله با آلودگی هوا بر آن صحه گذاشته و هم مصوبات هیات دولت آن را پیگیری کرده و براساس آن، دستگاه‌های اجرایی را ملزم به انجام آن کرده است سهم ناوگان اتوبوسرانی تهران در تولید آلاینده‌های گازی ۰.۵ درصد و در تولید ذرات معلق ۵.۷ درصد است.

 در همین راستا شهرداری تهران چندی پیش حدود 100  اتوبوس‌ خریداری کرده و آن را به ناوگان حمل و نقل شهری اضافه کرده، همگی دارای فیلتر دوده هستند. برای سال آینده هم ما تاکید کردیم که در بودجه مسئله فیلتر دوده دیده شود. همان سالی هم که ردیف اعتبار خرید فیلتر دوده در بودجه حذف شد، مخالفان دلایل متعددی داشتند که یکی از دلایل ارزبری بالا بود.

 کمیسیون حمل و نقل شورا نیز به دلیل مشکلات نصب آنها روی اتوبوس‌های فرسوده مخالفت کرده بود. در سال ۹۹ ردیف بودجه مختصری برای فیلتر دوده لحاظ شده بود که پاسخگوی نیاز شهر تهران و اتوبوس‌های شهری نیست. با تذکراتی که شورای شهر انجام داد و شهرداری آن را پیگیری کرد، اعتباری برای بازسازی حدود ۵۰۰ اتوبوس در تهران از سوی سازمان برنامه و بودجه در نظر گرفته شده است. 

پیگیری‌هایی هم برای نصب فیلتر دوده با اتوبوسرانی داشتم. سال گذشته برخی از شرکت‌های خصوصی برای استفاده از فیلتر دوده مقاومت کرده و تصور می‌کردند که راندمان اتوبوس پایین می‌آید اما پیگیری شده و قرار است این مسئله اصلاح شود. با تمام این تفاسیر، اینکه بگوییم مدیریت شهری درباره مقابله با آلودگی هوا هیچ کاری نکرده، اصلا منصفانه نیست. اصلاح طرح ترافیک، تکمیل زیرساخت‌های کنترلی، طرح کاهش LEZ، همکاری نزدیک با راهور جهت برخورد با خودروهای دیزل دودزا، افزایش مراکز معاینه فنی، پیگیری ساخت واگن بومی و تکمیل تجهیز و راه‌اندازی ایستگاه‌های مترو و خرید اتوبوس و مینی‌بوس نو با وجود محدودیت‌های شدید مالی و ارزی از جمله این اقدامات هستند. 

درباره فیلتر دوده صرفا باید به اعضای شورا ثابت می‌شد که به لحاظ ارزبری بالای آن و فرسودگی ناوگان این فیلترها کارایی دارندیا نه. اکنون با بومی‌سازی فناوری ساخت این فیلترها در داخل، دغدغه برخی از اعضای شورا برطرف شده و اکنون درباره کارایی و اثربخشی این فیلترها اجماع نسبی به وجود آمده و البته سازمان حفاظت از محیط ‌زیست هم استفاده از آن ها را الزام کرده است اما باید توجه کنیم که درصد فرسودگی ناوگان اتوبوسرانی تهران به بیش از ۶۰ درصد رسیده است و استفاده از این فیلترها بر روی اتوبوس‌های فرسوده هزینه‌های جانبی خواهد داشت که البته به نظر من با توجه به اولویت بالای سلامت مردم، باید هزینه‌های اضافی آن ها را پذیرفت. 

اگر می‌گوییم که فیلتر دوده برای اتوبوس‌های شهرداری باید استفاده شود، خوب است که سهم‌بندی شده و گفته شود که واقعا اتوبوس‌های شهرداری چه میزان از آلایندگی را تولید می‌کنند و سایر کامیون‌های دیزلی چه قدر تولیدکننده آلودگی‌اند. همچنین براساس سیاهه انتشار جدید سهم آلایندگی ناوگان دیزل خصوصی اعم از اتوبوس‌های سرویس و دیزل‌های سنگین 4 برابر اتوبوس‌های شرکت واحد است، در برنامه کاهش آلودگی هوا که شهرداری در سال ۹۸ ارائه کرد، حدود ۶۰۰ میلیارد تومان به قیمت همان سال، منابع مالی برای نصب فیلتر دوده بر روی کامیون‌ها مورد نیاز است که تحقق آن منوط به اقدامات وزارت کشور و وزارت راه است و خوب است سازمان حفاظت از محیط ‌زیست درباره تحقق این موضوع هم اطلاع‌رسانی و شفاف‌سازی کند.

چطور کووید19 بر تلاش‌ها برای حفاظت از محیط زیست سایه انداخت

سایه سنگین کرونا بر بوم‌گردی جهان

با افزایش شکار غیرقانونی و زمین‌خواری در سال 2020، اکوتوریسم در سراسر جهان به شدت سقوط کرد

مجتبی پارسا | از هیمالیا در نپال که ببرها در قله‌های برف‌گرفته گشت می‌زنند، تا جنگل‌های سرسبز گوریل‌های کوهستانی در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، به دلیل گسترش کووید19، پارک‌های ملی در سال 2020 در سراسر جهان تخلیه شدند. میلیاردها دلار درآمد گردشگری حیات وحش (اکوتوریسم) – که برای معاش بسیاری از جوامع که در کنار مناطق متنوع زیستی زندگی می‌کنند بسیار حیاتی است- با محصور شدن مردم از بین رفت.

به گزارش گاردین، برخی از بخش‌های آمریکای لاتین، آسیا و آفریقا در میان تعدد نیروهای پارکبان و کاهش توانایی‌های اجرایی، شکار غیرقانونی و درگیری انسان و حیات وحش، افزایش قابل توجهی داشته است. حفاظت بین‌الملل هشدار داده است: «یک تصور غلط وجود دارد که در زمان شیوع کووید19، طبیعت نفس راحتی از دست انسان‌ها می‌کشد. در حقیقت اما بسیاری از مناطق روستایی در مناطق گرمسیری در این مدت با افزایش فشار زمین‌خواری، جنگل‌زدایی، استخراج غیرقانونی معدن و شکار غیرقانونی در حیات وحش روبرو شده‌اند.» سازمان‌های مردم‌نهاد و دانشمندان معتقدند که هنوز همه ابعاد این موضوع روشن نشده و خود را نشان نداده است، چرا که به دلیل گسترش ویروس، بسیاری از تحقیقات محلی و برنامه‌های نظارتی نمی‌تواند پیش برود و انجام شود.

نیدا ال فولاج، مدیر سازمان مردم‌نهاد «اعتماد سازی مردم برای گونه‌های در خطر» می‌گوید: «تک تک افراد بایستی برنامه‌ریزی می‌کردند.» این سازمان مردم‌نهاد از پروژه‌های سراسر جهان پشتیبانی می‌کند و بسیاری از 

آن ها مجبور به کاهش فعالیت‌های خود شده‌اند. نیدا می‌گوید: «بخش محافظت از محیط زیست همیشه با چالش‌هایی روبرو است و با وجود همه این مشکلات و چالش‌ها باید دست به کار شود. بنابراین من می‌توانم بگویم که مردم تا جایی که توانستند، مدیریت کردند.»

گرچه کانون توجهات بیشتر متوجه آفریقا شده است، یعنی جایی که بسیاری از بخش‌های حفاظتی متکی بر درآمدهای حاصل از گردشگری است، این بحران، تاثیری جهانی داشته است. فانی دوور، هماهنگ‌کننده برنامه حفاظت از مناطق دریایی در یونسکو می‌گوید: «زمان بحران فرارسیده و برخی از سایت‌های ما واقعا در حال غرق شدن است.» او مسئول محافظت از 50 سایت تحت ثبت یونسکو، از جمله «سد بزرگ مرجانی»، «جزایر گالاپاگوس» و «آبدره‌های غربی نروژ» است.

در آسیا، گزارش‌های مربوط به پروژه‌های پشتیبانی‌شده توسط سازمان مردم‌نهاد «اعتماد سازی مردم برای گونه‌های 

در خطر» نشان می‌دهد که در منطقه مایورجارنا در هند، منطقه حفاظت از فیل‌ها، پروژه ساخت یک کوریدور فیل‌ها به دلیل بسته شدن تعطیلی سراسری در فصل بهار، کنار گذاشته شد. به این ترتیب، فیل‌های نر کم‌کم وارد روستاها شدند، به خانه‌ها و زمین‌های زراعی آسیب زدند و پنج نفر هم در حملات تلافی‌جویانه فیل‌ها کشته شدند. از سوی دیگر، در این منطقه برای اولین‌بار، شکار غیرقانونی فیل‌ها برای عاج آن ها، گزارش شد. در اندونزی، در زمان شیوع کرونا که همه مردم در خانه‌هایشان نشسته بودند، فروش آنلاین لوریس (تنبل درختی) به عنوان حیوان خانگی به ناگاه افزایش یافت. چرا که بسیاری از مراکز حیات وحش در سراسر این قاره مجبور به تعطیلی شدند.

در آفریقا، در حالی که سازمان «اعتمادسازی مردم برای گونه‌های در خطر» به خاطر طرح‌های کاشت درختان در ماداگاسکار خوشحال بود که می‌توانست برای حمایت از جوامع آسیب‌دیده از تعطیلی سراسری قدمی بردارد، بیشتر تلاش‌های حفاظت از آن با یک «طوفان تمام‌عیار» روبرو شد. بخش حیات وحش که به استناد یک مطالعه اکولوژی طبیعی در مورد اثرات تعطیلی‌های جهانی بر بخش 

حیات وحش انجام شده، ارزش آن بیش از 29 میلیارد دلار در سال است و می‌تواند باعث اشتغال 3.6 میلیون نفر شود.

بر اساس این مقاله، حدود 90 درصد از تورگردانان، کاهش بیش از 75 درصدی رزرو فعالیت‌هایی مثل سافاری را تجربه کرده‌اند. «موسسه خیریه بین‌المللی بهباشی حیوانات» به این موضوع اشاره کرده که کووید19 از جهات مختلفی تاثیر گذاشته است، از جمله کاهش درآمد از طریق گردشگری حیات وحش، کم شدن محیط‌بانان و گردشگران مقابله‌کننده با شکارچیان غیرمجاز و افزایش فشارها بر منابع طبیعی از سوی افرادی که درآمدهای خود را از دست داده‌اند.

در آمریکای جنوبی، بسیاری از سازمان‌های حفاظت‌کننده، نفس خود را تا بازگشت گردشگران، حبس کرده‌اند. در تالاب پانتانال برزیل، بزرگ‌ترین تالاب گرمسیری جهان، بوم‌گردی پلنگ، همزمان با یکی از بزرگ‌ترین آتش‌سوزی‌های تاریخ این منطقه که بیش از 4 میلیون هکتار را سوزاند، فرو ریخت. «استبان پایان» مدیر بخش بوم‌گردی پلنگ‌ها در منطقه پانترا، می‌گوید، مردم همچنان تلاش می‌کنند که مثبت‌اندیش باشند. در این آتش‌سوزی حدود 600 پلنگ کشته، آواره شدند یا سوختند. به گفته او، گردشگری 

محیط زیست تنها مدلی است که نشان داده کارایی دارد. او امیدوار است که در سال 2021، با رزرو کامل برنامه‌های بوم‌گردی، رونق به این منطقه بازگردد.

«پایان» می‌گوید: «من گمان می‌کنم که این اتفاق خواهد افتاد و گردشگری به جای اول خود بازمی‌گردد. افراد زیادی هستند که در سال 2020 برای گردشگری در آمریکای جنوبی و سایر نقاط جهان برای سال جدید برنامه‌ریزی کرده‌اند. در تعطیلی سراسری، مردم با خود می‌گفتند که الان باید چه‌کار کنم؟ تعطیلاتم را کجا بگذرانم؟ واقعا دلم می‌خواهد یک شیر، یک کرگدن یا یک پلنگ را از نزدیک ببینم. حالا برای سال 2021 به طور کامل تمام برنامه‌های ما رزرو شده است و من انتظار دارم که ما با یک موج عظیم بازگشت مواجهیم.»

در بریتانیا، طبق گزارشی در مورد 

حیات وحش، ائتلافی متشکل از 57 سازمان محیط زیستی و حیات وحش در ماه مارس هشدار دادند که شیوع کووید19 تهدیدی برای حفاظت و بهباشی حیوانات است که فعالیت‌های علمی و سیاست‌گذاری و زیست‌پذیری کوتاه‌مدت و بلندمدت در حوزه محیط زیست است. 

در ماه نوامبر، باغ وحش بریستول، قدیمی‌ترین باغ وحش باقی‌مانده ایالتی در جهان اعلام کرد که به واسطه مشکلات اقتصادی ناشی از بحران همه‌گیری کرونا، در حال جابجایی است و قرار است که زمین 5 هکتاری خود را به فروش برساند. «جاستین موریس»، مدیر اجرایی در انجمن جانورشناسی بریستول گفته است: «امسال با اختلاف، چالش‌برانگیزترین سال برای این انجمن بود که در تاریخ 185 ساله ما وجود داشت.»

با این حال اما مثال‌هایی هم از منافعی که همه‌گیری کرونا به حیوانات رسانده، وجود دارد. در برخی از مناطق، تجارت غیرقانونی حیوانات به دلیل محدودیت‌های سفر در سراسر جهان، متوقف شد و با خالی شدن خیابان‌ها از ترافیک، دست‌کم برای مدتی طبیعت در بعضی از مناطق، نفس کشید. حالا متخصصان حفاظت از محیط زیست می‌گویند که آنها از سالی که گذشت، برای بازنگری در نحوه کار بعد از کرونا استفاده می کنیم.

«آندره مک‌وی»، مشاور حیات وحش در صندوق جهانی حیات وحش می‌گوید: «این شانسی برای ماست تا رفتارمان را عوض کنیم.» صندوق جهانی 

حیات وحش در کنیا واقع است؛ جایی که بخش گردشگری به دنبال استخدام بیش از یک میلیون نفر است. مک‌وی می‌گوید، اگرچه صنعت حیات وحش برای اقتصاد بسیار ارزشمند است، اما بیش از اندازه توسط سافاری‌ها و لژها مورد استفاده قرار گرفته و حالا زمان آن رسیده که به سایر مدل‌های درآمدزا در این بخش نگاه کنیم. او می‌گوید: «صندوق جهانی 

حیات وحش در حال بررسی سیستم‌های تولیدات دامی و سایر روش‌ها برای مردم است تا به این ترتیب کاری کند که مردم ارزش بیشتری برای طبیعت قائل شوند. چیزهای جدیدی نیست؛ همان چیزهایی است که مدت‌ها در جریان است.»

 آمبولانس‌ها در تهران، اصفهان، اراک و قزوین به آماده‌باش درآمده‌اند. آلودگی هوا به تاخت به آسمان کشور آمده و بست نشسته است. سامانه پایش کیفی هوای کشور علاوه بر این چهار شهر هوای خوزستان، آذربایجان شرقی، قم، البرز و همدان را هم آلوده نشان می‌دهد. با ادامه ناپایداری هوا و فعالیت عوامل آلاینده ثابت و متحرک، نام ایران در فهرست 10 کشور آلوده جهان جا خوش کرده و تصویر سیاه آلودگی با هشتگ مازوت در شبکه‌های اجتماعی در حال دست‌به‌دست شدن است. همراهی همه‌گیری کرونا و آلودگی هوا، بر نگرانی‌ها افزوده و تصمیم‌ها برای کنترل این وضعیت در کوتاه‌مدت، به احتمال تعطیلی دو روزه تهران و توقف فعالیت‌های عمرانی و معادن شن و ماسه انجامیده است. با این همه فهرست رویدادهای مرتبط با آلودگی هوا در روز گذشته، بلند‌تر از این است.

دیروز ایران در نقشه جهانی آلودگی هوا (IQAIR) در فهرست 10 کشور آلوده جهان، بعد از ویتنام، چین و هند، با شاخص 159 در رتبه نهم قرار گرفت. با وجود تفاوت آمارهای منتشر شده در این نقشه با سامانه پایش کیفی هوای تهران، نتیجه یکی است؛ هشدار. «جز در موارد ضروری از خانه خارج نشوید.» ایندیانا تایمز از نتایج مطالعاتی نوشته که نشان می‌دهد افزایش سطحش آلاینده‌های موجود در هوا می‌تواند عوارضی در بیماران آلوده به ویروس کرونا ایجاد کند. با این‌که پیش از این مسئولان ستاد ملی کرونا نظراتی در تقابل با این مطالعات مطرح می‌کردند و سازمان حفاظت محیط‌زیست با عدد و آمار سعی در قانع کردن آن‌ها بر رابطه آلودگی هوا و افزایش مرگ و میر در شرایط کرونا داشتند، حالا نگرانی‌هایی از این دست به کمیته اضطرار آلودگی هوا کشیده شده است.

 مرگ، کرونا و هوای آلوده

ظرفیت بخش‌های تنفسی که برای بیماران کرونایی در نظر گرفته شده ممکن است تحت تاثیر افرادی قرار بگیرد که به دلیل آلودگی هوا به بیمارستان ها مراجعه می‌کنند. این را علیرضا زالی، فرمانده ستاد مدیریت کرونا در تهران دیروز در جلسه کمیته اضطرار آلودگی هوا گفت. تاکید او به ارتباط میان مرگ‌و‌میر ناشی از بیماری کرونا با آلودگی هوا، در حالی است که امسال به دلیل شیوع کرونا، آماری از مراجعه به بیمارستان‌ها به دلیل تنفس در هوای آلوده داده نشده است. «ارتباط بین مرگ‌و‌میر کرونا و آلایندگی هوا وجود دارد و در شرایطی که شاهد افول پیک سوم در تهران هستیم به دلیل حجم و تراکم جمعیتی در این استان روند افول تدریجی و آرام است.» به گفته زالی در حال حاضر 2 هزار و 100 نفر بیمار با تشخیص قطعی این بیماری بستری هستند و اگرچه شرایط نسبت به گذشته مطلوب‌تر است، همچنان با حجم بیماران مواجه هستیم و روز جمعه 290 نفر در شرایط بحرانی بیماری کرونا قرار داشتند. او همچنین گفت: «مساله مهم این است که آلایندگی هوا از طریق ایجاد حساسیت‌ها، فرد مستعد ابتلا به بیماری را در خطر ابتلا به کرونا قرار می‌دهد. سیستم مژک‌ها نقش مهمی در سیستم تنفسی دارند و در بیماری کرونا و زدودن فضای تنفسی از ویروس نقش به‌سزایی دارند که آلودگی هوا تاثیر بسیاری بر روی آن‌ها دارد. در وارونگی هوا ویروس زمان بیشتری در فضا می ماند.» این‌ها در شرایطی است که طبق اذعان فرمانده ستاد مدیریت کرونای تهران، با وجود اعمال همه محدودیت‌ها، کماکان در شهر تهران، تغییر محسوسی متناسب با محدودیت‌ها دیده نمی‌شود.

 آماده‌باش مراکز درمانی

هشدار نارنجی سازمان هواشناسی در پی آلودگی هوای تهران، سبب شد که ۱۲ دستگاه آمبولانس در نقاط مختلف شهر مستقر شوند و مراکز درمانی و بهداشتی به آماده‌باش درآیند. به گفته مجتبی خالدی، سخنگوی سازمان اورژانس کشور در استان‌های اصفهان، قزوین و اراک هم حوزه سلامت به آماده‌باش در امد و در استان قم نیز استقرار سه دستگاه آمبولانس و آماده باش مراکز درمانی و بهداشتی در دستور کار اورژانس ۱۱۵ قرار گرفت. همچنین اورژانس‌های ۱۱۵ در استان‌های خراسان‌رضوی (مشهد)، البرز (کرج) و آذربایجان شرقی (تبریز) نیز برای خدمات‌رسانی اورژانسی به بیماران قلبی و ریوی، زنان باردار، کودکان و سالمندان هوای ناسالم جلسه اضطراری برگزار کردند و این موارد به شهروندان توصیه شد: در صورت مواجه با مواردی از قبیل اورژانس‌های قلبی و تنفسی (تنگی نفس، فشار خون بالا، افت فشار خون)، اورژانس‌های گوارشی (خونریزی گوارشی همراه با استفراغ خونی) درد شکم، ضربه شدید به شکم، زنان و زایمان (سقط، تشنج، فشار خون بالا به همراه تاری دید و تورم اندام‌ها و خون‌ریزی شدید) با شماره اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

همزمان بعضی کاربران توییتر از سردرد و تهوع گلایه کردند. مثل نگار که نوشت: «من واقعا دیگه برام محرز شده که علت این‌که زمستونا میگرنم خیلی بیشتر و شدید‌تر از آلودگی هواست. از وقتی تهرانم هر سال این‌موقع‌ها به حال مرگ می‌رسم.» یا دیگری: «از سرفه‌های کشنده کرونا زنده موندیم ولی فکر کنم سرفه‌های ناشی از  آلودگی هوای تهران امروز و فردا مارو میکشه!»

تا هیات دولت تصویب کند

آلودگی‌ هوا، پارک‌های تهران را هم تعطیل کرد اما شهر را نه. استاندار تهران برای بار دوم در روزهای گذشته خبر داد که پیشنهاد دو روز تعطیلی برای همه دستگاه‌های اداری، خصوصی، عمرانی و دولتی به دولت ارائه شده است. اما بهزاد اشجعی، عضو کارگروه ملی کاهش آلودگی هوای کلان‌شهرها در صفحه شخصی توییترش نوشت که «حالا تا جناب معاون اول نامه استاندار را ببینند و دستور بررسی بدهند می‌شود سه‌شنبه! بادی می‌آید و آلودگی می‌رود و تمام. در این فاصله هم هزاران تهرانی قربانی می‌شوند و بیمار…» استاندار تهران همچنین گفت که اکنون هیچ صنعت و نیروگاهی در تهران از سوخت مازوت استفاده نمی‌کند و عوامل دیگر این مسئله هم باید متوقف شوند. اظهارات مسئولان در روزهای درباره مازوت به شدت متناقض بوده است.

 «این دود از مازوت نیست»

با جولان آلودگی هوا و ماندگاری آن در پاییز و شدت گرفتن آن در این روزهای آغازین زمستانی، کشمش درباره استفاده از مازوت شدت گرفته است. سازمان حفاظت محیط‌زیست دست کم مازوت‌سوزی نیروگاه‌ها و صنایع شرق تهران را چندین بار تایید کرده اما یدالله صادقی، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت (صمت) استان تهران این اظهارات را رد کرد و به ایسنا گفت که صنایع تهران در سال جاری از مازوت استفاده نکرده‌اند.

 «صنایع تهران از مازوت استفاده نمی‌کنند و به طور کلی در سال جاری از این سوخت در صنایع استفاده نشده است. تاکنون هیچ گزارشی مبنی بر استفاده از مازوت در صنایع دریافت نکردیم.» این در حالی است که به تازگی مسعود تجریشی،  معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست خبر داده بود که برای جلوگیری از استفاده از مازوت در نیروگاه‌ها و صنایع به دادستانی نامه داده است. 

او که پیش از این در گفت‌وگو با «پیام‌ما» هم تاکید کرده بود که «در زمستان‌ها، دولت مجبور می‌شود گاز و برق بعضی صنایع را در زمان وارونگی دما قطع کند و به شهرها گازوئیل و مازوت بدهد»، در روزهای ابتدایی هفته گذشته واحدهای ریخته‌گری را به عنوان مصرف‌کنندگان مازوت مثال زده بود.

«مازوت نسوزون»

کاربران توییتر در اعتراض به مازوت‌سوزی یک هشتگ راه‌انداخته‌اند: «مازوت نسوزون». نازنین با این هشتگ نوشته: «آلودگی هوای امسال علاوه بر گروه‌های حساس سال‌های گذشته، سیستم‌های تنفسی آسیب‌دیده از کرونا رو هم درگیر می‌کنه و با توجه به تعداد کیس‌های کرونا، خطر چندین برابری برای مردم داره.» کاربر دیگری این‌طور اعتراضش را نشان داده: «گرفتاری‌های تحریم یکی دو تا نیست. چون نفت ما تحریم است و مازوت را هم نمی‌خرند، مجبورند بدهند به پالایشگاه‌ها و هوای شهرها را آلوده کنن ! حالا فهمیدید تحریم چقدر نعمته؟!» پیداست که حرف‌های رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در روز هوای پاک سال 98 هنوز مرجع اعتراضات به استفاده از مازوت است. یکی دیگر از کاربران به نام هادی، آمار سامانه پایش کیفی هوا را با نقشه آلودگی هوای جهان مقایسه کرده و نوشته: «تو آلوده‌ترین نقاط تهران سنسورهای تشخیص ذرات معلق ۲.۵ میکرون (pm2.5) که بیشترین میزان آلودگی هوای تهران برای این ذرات بسیار خطرناکه رو غیر‌فعال کردن تا وضعیت هوای تهران رو غیر‌بحرانی نشون بدن» سعید میرزاپور هم با انتشار عکسی از تهرانِ پوشیده در دود نوشته است: «تبریک! مطالباتمون به حق نفس کشیدن تنزل پیدا کرد.»

 سوختِ منسوخ‌شده

هرسال گفته می‌شود که سهم منابع متحرک مانند خودروها در آلودگی هوا بسیار بیشتر از سهم منابع ثابت مانند نیروگاه‌ها و صنایع است اما بعضی آمار نشان می‌دهد که در سال جاری صنایع و نیروگاه‌ها به‌دلیل سوزاندن مازوت سهم پررنگی در آلودگی هوا داشته‌اند. معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست هم در این رابطه به ایسنا گفته که نسبت آلایندگی منابع متحرک مانند خودروهای دیزلی، موتورسیکلت‌ها و خودروهای شخصی به منابع ثابت مانند صنایع و نیروگاه‌ها حدود ۶۰ به ۴۰ است اما اگر نیروگاه‌ها و صنایع از سوخت مازوت استفاده کنند این نسبت به‌هم خواهد خورد و سهم زیادی در آلودگی هوا خواهند داشت.

 مازوت، نفت کوره یا نفت پسماند از فرآورده‌های نفتی است که در جریان تقطیر، تبخیر نمی‌شوند. به خاطر رنگ سیاهش به آن نفت سیاه هم گفته می‌شود و از آن به عنوان سوخت در نیروگاه‌های برق و سوخت کشتی‌ها استفاده می‌شود. به دلیل استفاده از مازوت در سوخت کشتی‌ها نام دیگر آن سوخت بانکر است؛ ماده‌ای غلیظ و قیرگونه که آلوده‌کننده‌ای است خطرناک و پر از مواد آلاینده. به گزارش مسکو تایمز دولت روسیه تلاش‌های دیپلماتیکی بسیاری انجام داده تا طرح پیشنهادی برای ممنوعیت جهانی برای استفاده از مازوت در قطب شمال را بر هم زند. این رسانه نوشته: «کشتی‌رانی در امتداد دریای شمال بسیار رونق پیدا کرده است؛ مسیری در قطب شمال که میزان سفر از اروپا به آسیا را کوتاه می‌کند اما تنها در فصل تابستان امکان سفر وجود دارد. امروزه گاز طبیعی مایع یا ال‌ان‌جی حجم بیشتری از سوخت کشتی‌ها را تامین می‌کند اما با وجود سرمایه‌گذاری‌ها در زیرساخت‌های انرژی گازی، روسیه همچنان در قطب شمال از مازوت استفاده می‌کند. سال ۲۰۱۹، دیمیتری مدودوف، نخست‌وزیر وقت، از فرماندار شهر مورمانسک خواست تا «راه‌حل سیستماتیکی» برای روند صعودی افزایش قیمت مازوت پیدا کند؛ مشکلی که به مقامات بالاتر هم رسید.» تاجران روسی می‌دانند که مازوت آینده‌ای ندارد و روبل‌هایشان را در ال‌ان‌جی سرمایه‌گذاری می‌کنند. مدیر شرکت گازپروم نفت در گفت‌وگو با مسکو تایمز اطمینان داده که قصد دارند استفاده از نفت کوره را به کلی متوقف کنند. غول‌های انرژی روسیه نیز هم‌اکنون در حال سرمایه‌گذاری در تکنولوژی جدید ال‌ان‌جی هستند تا از این دوره گذار حمایت کنند. در ایران اما فعالیت‌های صنعتی روند شفافی ندارد و اظهار نظرهای متناقض از همین روی در جریان است.

 قانون فراموش‌شده هوای پاک

صحبت از قانون هوای پاک هم مد این روزهای آلوده شده است. دیروز احسان خاندوزی، نماینده تهران در مجلس گفت: «مصرانه خواستار ورود فراکسیون محیط‌زیست مجلس به موضوع آلودگی هوای تهران هستم.» شینا انصاری، رئیس اداره‌ کل محیط‌زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران هم با تاکید بر لزوم اجرای مصوبات قانون هوای پاک از سوی دستگاه‌های متولی گفت که «لازم است اجرای مصوبات قانون هوای پاک در اولویت دستگاه‌ها قرار گیرد و از بارگذاری صنعتی و جمعیتی بیشتر در تهران جلوگیری شود.» بر اساس مصوبات هیات وزیران درباره کاهش آلودگی هوا ۱۱ دستگاه، وظایفی را برای کنترل آلاینده‌ها در تهران و سایر کلان‌شهرها بر عهده داشته‌اند اما ۳۶ درصد از این پروژه‌ها و مصوبات با وجود نظارت سازمان حفاظت محیط‌زیست انجام نشده است. وزارت کشور هنوز برای نصب فیلتر ذرات برای خودروهای دیزلی سنگین، تعیین تکلیف تاکسی‌های غیرفعال و جایگزینی با تاکسی‌های هیبریدی و برقی اقدامی انجام نداده است. وزارت اقتصاد و امور دارایی هیچ یک از دو وظیفه‌ای به آن محول شده را انجام نداده. سازمان صداوسیما موظف بود پخش رایگان مطالب آموزشی سازمان حفاظت محیط‌زیست را در دستور کار قرار دهد اما اطلاع‌‌رسانی به طور گسترده انجام نشده است. وزارت نفت هم استانداردسازی سوخت را کامل نکرده، سهمیه سوخت کامیون‌های فرسوده را حذف نکرده است. حتی پلیس راهور هم هنوز کنترل معاینه‌فنی خودروها را به طور کامل انجام نداده است. آلودگی هوا به دلیل کارهای برزمین مانده نهادهای مختلف ادامه پیدا کرده است. وزارت کشور، پلیس راهور، وزارت‌خانه‌های‌ صنعت، نفت، اقتصاد، ارتباطات، آموزش‌و‌پرورش، بهداشت و همین‌طور بانک مرکزی، سازمان صدا‌و‌سیما و سازمان حفاظت محیط‌زیست از جمله این دستگاه‌ها هستند که بر اساس مصوبات کاهش آلودگی هوا ۵۸ پروژه و وظیفه بر عهده آن‌ها گذاشته شده است. بررسی میزان پیشرفت مصوبات نشان می‌دهد که ۲۴ درصد آن به طور کامل انجام شده، ۲۲ درصد آن‌ها نیز در حال انجام است، ۳۶ درصد انجام نشده و ۱۰ درصد آن نیز شامل تعویق، درخواست ارجاع به دستگاه دیگر و اما و اگر شده است. ادامه همین روند سبب شده که بسیاری از حل مسئله آلودگی هوای تهران ناامید شوند. مثل معاون محیط‌زیست انسانی که چند روز پیش گفت: «متاسفانه هیچ اراده‌ای برای رفع آلودگی هوای تهران وجود ندارد، چرا که هم موضوع مشخص است و هم راهکارهای اجرایی اما اقدامی نمی‌شود.»

رهبر انقلاب درگذشت آیت‌الله مصباح یزدی را تسلیت گفتند

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در پیامی درگذشت عالم ربانی، فقیه و حکیم مجاهد، آیت‌الله مصباح‌یزدی را تسلیت گفتند.

متن پیام رهبر انقلاب اسلامی به این شرح است:

«با تأسف و تأثر فراوان خبر درگذشت عالم ربانی، فقیه و حکیم مجاهد، آیت‌الله آقای حاج شیخ محمدتقی مصباح‌یزدی را دریافت کردم. این، خسارتی برای حوزه‌ی علمیه و حوزه‌ی معارف اسلامی است. ایشان متفکری برجسته، مدیری شایسته، دارای زبان‌گویائی در اظهار حق و پای با استقامتی در صراط مستقیم بودند. خدمات ایشان در تولید اندیشه‌ی دینی و نگارش کتب راه‌گشا، و در تربیت شاگردان ممتاز و اثرگذار، و در حضور انقلابی در همه‌ی میدان‌هایی که احساس نیاز به حضور ایشان می‌شد، حقاً و انصافاً کم‌نظیر است. پارسایی و پرهیزگاری خصلت همیشگی ایشان از دوران جوانی تا آخر عمر بود و توفیق سلوک در طریق معرفت توحیدی، پاداش بزرگ الهی به این مجاهدت بلندمدت است. اینجانب که خود سوگوار این برادر قدیمی و عزیز می‌باشم، به خاندان گرامی و فرزندان عالم و صالح و دیگر بازماندگان ایشان و نیز به شاگردان و ارادتمندان این معلّم بزرگ و به حوزه‌ی علمیه تسلیت عرض می‌کنم و علوّ درجات ایشان و مغفرت و رحمت‌الهی را برای ایشان مسألت می‌نمایم.» 

رئیس‌جمهور:

موج سوم کرونا را سریع تر مهار کردیم

روحانی: امیدواریم که فعالان اقتصادی در این فرصت بهترین استفاده را داشته باشند و شرایطی باشد که مردم در ایام عید بتوانند سفر بروند

رییس جمهوری گفت: در شرایط فعلی از نظر شیوع کرونا به جز چهار شهرستان، اغلب شهرستان‌ها، زرد و نارنجی هستند و با شرایط مساعد و مناسبی مواجه هستیم اما اگر رعایت‌ها ادامه نیابد باز به وضعیت قبل برمی‌گردیم.

روحانی در ستاد ملی مقابله با کرونا ضمن قدردانی از مردم برای رعایت پروتکل‌های بهداشتی در ایام فاطمیه، گفت: مردم علاقه‌مند بودند که در ایام شهادت سردار سلیمانی برای این عزیز، مراسم باشکوه‌تری در سراسر کشور برگزار کنند. از مردم تشکر می‌کنم ضمن ابراز احساسات پاک‌شان نسبت به این شهید، پروتکل‌های بهداشتی را در همه رده‌ها رعایت کردند.

به گزارش ایسنا، او افزود: موضوع کرونا یک بیماری عادی یا اپیدمی معمولی نبود بلکه پاندمی بود که تقریبا سراسر جهان را فراگرفت. کرونا یک آزمایش تاریخی برای کشورها و رهبران کشورها نیز بود. برخی از کشورها وقتی این اپیدمی شیوع یافته بود، فقط به فکر مسائل اقتصادی بودند و می‌گفتند به هیچ عنوان اجازه محدودیت‌های اقتصادی را نمی‌دهیم اما در نهایت، مردم و اقتصادشان را گرفتار کردند.

رئیس‌جمهوری یادآور شد: در برخی از کشورها در آغاز این پاندمی که هنوز این ویروس به آن‌ها وارد نشده بود، کشورهای گرفتار و شیوه‌های مقابله را مسخره می‌کردند که بعد از مدت کوتاهی آن‌ها دو مرتبه گرفتار شدند.

روحانی تأکید کرد: برخی از کشورها فکر می‌کردند با ایجاد شرایط  پلیسی و قرنطینه سختگیرانه می‌توانند این ویروس را در زمان کوتاه کنترل کنند ولی بعد دیدند مثمرثمر واقع نشد و دیدند شرایط قرنطینه طولانی را نمی‌توانند اجرا کنند و ویروس دومرتبه فعال شد.

او یادآور شد: برخی از رهبران پروتکل‌های بهداشتی از ماسک و فاصله‌گذاری اجتماعی را به باد مسخره می‌گرفتند. در میان این کشورها مردمی که همکاری بیشتری کرده، اعتماد بیشتری به رهبران‌شان داشتند و رهبران‌شان توجه به بیماری داشتند، موفق‌تر عمل کردند.

رئیس‌جمهوری با تاکید بر این‌که در ایران موفقیت خوبی در برابر موج اول، دوم و سوم کرونا داشتیم، تاکید کرد: با فعالیت همه ارگان‌ها که به صحنه آمدند، موج سوم را سریع‌تر از آنچه دیگران پیش‌بینی می‌کردند، توانستیم آن را مهار کنیم و به جز چهار شهرستان، اغلب شهرستان‌ها، زرد و نارنجی هستند و با شرایط مساعد و مناسبی مواجه هستیم.

روحانی با بیان این‌که در موفقیت این کار نقش رهبری را باید همیشه مد‌نظر قرار بگیریم، اظهار کرد: رهبری از آغاز بر پروتکل‌های بهداشتی تاکید کردند و هم تکلیف شرعی و قانونی کردند که همه مراقبت کنند، خود ایشان نیز بیشتر از همه توجه کردند و مراعات کردند که در واقع الگوی تاثیرگذاری برای کشور و برای همه ما بود.

او یادآور شد: در موجی که گرفتار آن بودیم، اروپا و آمریکا هم گرفتار بودند و آن‌ها همچنان در مسیر تصاعدی این ویروس و بیماری هستند و به کنترل و مهار نرسیدند. این عمدتاً به خاطر این است که مردم ما در صحنه مسئولیت‌پذیر بودند، همکاری کردند و کادر درمان با همه قدرت به صحنه آمد و مخصوصاً افزایش تست‌ها بسیار تاثیرگذار بود که باعث شد شرایط را کنترل و مهار کنیم.

رئیس‌جمهوری تاکید کرد: رسیدن به روند کاهشی بسیار سخت و پرهزینه برای اقتصاد، فرهنگ، آموزش و روابط اجتماعی جامعه است و برای رسیدن به شرایط مناسب کار، خیلی نفس‌گیر است. کار درمان از یک سو، از طرف دیگر آن‌هایی که برای نظارت و مراقبت و کمک در جامعه فعال هستند و از سمت دیگر آن‌هایی که لحاظ اقتصادی خسارت می‌بینند. همه این‌ها بسیار پرهزینه و سخت و زمان‌بر است. روحانی ادامه داد: برعکس آن هم شرایط مناسب بخواهد به دلیل عدم مراعات به خاطر مناسبت‌های خانوادگی یا ملی و مذهبی بهم بریزد این بار جبران آن بسیار سخت‌تر از قبل است.

رئیس‌جمهوری با بیان این‌که اگر همه مردم همچنان مراقبت نکنند، احتمال دارد با موج دیگری در بهمن یا اسفند درگیر شویم، گفت: باید به این نکته توجه کنیم که هزینه در اواخر بهمن و در اسفند از لحاظ اقتصادی بسیار سنگین است چرا که تمام کسب و کار عده‌ای اواخر بهمن و اسفند است بنابراین باید شرایطی را به وجود بیاوریم که بهمن و اسفند شرایط مناسب‌تری باشد.

روحانی گفت: امیدواریم که فعالان اقتصادی ما هم در این فرصت بهترین استفاده را داشته باشند و شب عید خوب و مناسبی را داشته باشیم و شرایطی باشد که مردم در ایام عید بتوانند سفر بروند چرا که شرایط مطلوب دلخواه ما است.

او تأکید کرد: این شرایط مطلوب در صورتی امکان‌پذیر است که از امروز که سیزدهم دی ماه هستیم تا بهمن و اسفند مراعات کنیم. چرا که مسئله عادی انگاری یک معضل بزرگ برای ماه‌های آینده ما خواهد بود.

رئیس‌جمهوری همچنین با اشاره به شیوع کرونای جهش‌یافته در انگلستان گفت: ویروس جدید، ویروسی جهش‌یافته است که نام آن را می‌توان ویروس انگلیسی یا هر نام دیگری گذاشت. اگر ما مراعات نکنیم، دروازه‌ها را محکم نگیریم و این ویروس جدید وارد کشور شود با مشکل بسیار بزرگی مواجه می‌شویم و مجددا کنترل کردن این ویروس بسیار سخت است بنابراین باید خیلی مراقبت کنیم.

او افزود: اکنون ایام سرد و زمستانی است. در این ایام اگر از بودن یا نبودن آنفلوانزا هم بگذریم خود به خود به خاطر سرما درها بسته می‌شود و خانواده‌ها کنار هم قرار می‌گیرند و خطر ابتلا بیشتر است. بنابراین تقاضای من از مردم عزیز و همه آن‌هایی که مسئولیت نظارت و مراقبت دارند این است که با توجه و مراقبت بیشتر بتوانیم این ایام را بگذرانیم و اسفند و فروردین خوبی در انتظار ما باشد.

 گفتنی است پیش از این  دکتر پیام طبرسی، رئیس بخش بیماری‌های عفونی بیمارستان مسیح دانشوری و فوق تخصص بیماری‌های عفونی، در مورد آغاز موج سوم بیماری کرونا در کشور، این موج را شدیدتر از موج قبلی دانسته و به افزایش مراجعان در ابتدای شروع این موج اشاره کرده‌بود: علی‌رغم تمام هشدارهای وزارت بهداشت در خصوص لزوم کاهش تردد‌های غیرضروری از جمله مسافرت‌ها و رعایت پروتکل‌های بهداشتی در ادارات، مدارس، دانشگاه‌ها و مراسم عزاداری محرم، در روزهای اخیر شاهد افزایش آمار مراجعه کنندگان دارای علائم ویروس کووید-۱۹بوده‌ایم.

او اظهار کرده بود: تجربه نشان می‌دهد وقتی اپیدمی وارد موج می‌شود، نسبت به موج قلبی شدت بیشتری خواهد داشت؛ بنابراین به نظر می‌رسد موج سوم از موج قبلی شدید‌تر باشد. همچنین پیش‌بینی می‌شود این موج بین یک تا دو هفته طول می‌کشد و بعد از آن باید وضعیت را ارزیابی کرد.

آلودگی کلانشهرها؛ نتیجه مشکلات بنیادی ناپایدار 

یادداشتی از علی‌احمد رفیعی‌راد جامعه‌شناس سلامت

آلودگی هوای شهرها به عنوان یک معضل جهانی و نوعی جنگ برآمده از سبک زندگی آلاینده، سالیانه مرگ میلیون‌ها انسان را به دنبال دارد و آسیب‌های جدی به سلامتی ده‌ها میلیون انسان دیگر نیز وارد می‌کند. در چند دهه گذشته برنامه‌ریزی‌ها و سیاستگذاری‌ها برای عبور از این وضعیت دشوار در برخی از شهرهای جهان موفقیت‌آمیز و در برخی از شهرها ناکارآمد بوده است. تهران از جمله شهرهای ناموفقی است که گرچه بیشتر روزهای سال از داشتن هوای پاک بی‌بهره است، در فصول سرد آلودگی هوای آن به آستانه نفس‌گیری می‌رسد. همزمان با تشدید و تغلیظ آلودگی نگرانی‌ها، چاره‌جویی‌ها و راهکارهای موسمی نیز برجسته می‌شوند. مقایسه تطبیقی برون‌رفت شهر موفقی مانند توکیو با جمعیتی بالغ بر 30 میلیون نفر از آلودگی هوا و ماندن استوار تهران در میانه آلودگی چند دهه گذشته بیانگر تفاوت بنیادین دو رویکرد است که نخستین آن فرایندی مشارکت‌محور، شفاف، همبسته و پایدار بوده و دانش و صنعت روز را به خدمت گرفته است و دیگری چنین خصوصیاتی را ندارد و یا دست کم آن‌ها را نهادینه نکرده است. از این رو به نظر نگارنده بسیاری از دلایلی که برای آلودگی هوای کلان‌شهر تهران مطرح و برجسته می‌شوند، دلایل واسطی هستند که خود برآمده از مشکل بنیادی‌تر غیرمشارکتی، غیرشفاف، ناهمبسته، ناپایدار و نامرتبط با دانش و صنعت روز هستند. از این رو برای کاهش و رفع معضل آلودگی همزمان با تعدیل مشکلات واسط باید در یک برنامه بلندمدت، واقعی و خواستنی مشکل و یا مشکلات بنیادی را مرتفع کرد.

به راستی تشدید استفاده از سوخت مازوت، تولید و استفاده خودروهای بی‌کیفیت و از رده خارج با سیستم‌های سوخت آلاینده، بنزین غیراستاندارد، توسعه لاک‌پشتی حمل‌و‌نقل عمومی و مانع تراشی بر سر راه آن، نبود ارزیابی محیط‌زیستی طرح‌های عمرانی و توسعه شهری، ساختمان‌های بلند در شهر، تمرکز کارهای اداری و فرصت‌های شغلی در پایتخت و تمرکز صنایع در حواشی آن و… که پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم آلایندگی آنها بر همگی آشکار و روشن است، چرا همچنان پرقدرت تداوم دارند؟ در واقع تعلیق و رفع مشکلات واسط پیش‌گفته در یک بستر مشارکتی، شفاف و روزآمد با پشتوانه نیرومند و همگرای سیاسی قابل دستیابی است.

در یک بستر مشارکتی اصلی‌ترین پیشران برنامه‌ها یعنی مردم مطالبه‌گر و پیگیر، قوانین شفاف و تکالیف قانونی مشخص و مسئولین در برابر قانون مسئولیت و پاسخگویی دارند. در واقع فرهنگ محیط‌زیستی نیز در این بستر آموزش داده و نهادینه و با دیدن نتایج دستیابی به سود همگانی در آن فهم می‌شود. در چنین فضائی رفع آلودگی هوا مانند دیگر الزامات زندگی امروزی به خواسته پیگیرانه مردم آموزش دیده، آگاه و مقید به فرهنگ و هنجارهای محیط‌زیستی و برنامه‌های هدفمند سازمان‌های متولی و نمایندگان مردم در آن سازمان‌ها تبدیل می‌شود.

معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی: 

افزیش مصرف گاز موجب استفاده از سوخت دوم در نیروگاه ها شد

معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی، با بیان اینکه خاموش کردن روشنایی‌های غیرضروری در سطح شهرها و جاده‌ها باید با جدیت ادامه یابد، گفت: به دلیل برودت هوا، رشد مصرف گاز بیشتر از میزان پیش‌بینی شده بوده و به همین دلیل در برخی از نیروگاه‌ها مجبور به استفاده از سوخت دوم شده‌ایم. به‌گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو (پاون)، همایون حائری در جلسه ویدئوکنفرانسی ستاد مدیریت سوخت نیروگاه‌ها، صنایع و مدیریت مصرف انرژی (گاز و برق) کشور که با حضور مدیرعامل توانیر و مدیران عامل شرکت‌های برق منطقه‌ای و توزیع سراسر کشور با هدف تاثیرگذاری در مصرف سوخت نیروگاهی برگزار شد، با توجه به تجربه دو هفته گذشته، بر لزوم هماهنگی‌های بیشتر در میان دستگاه‌های مسئول تاکید کرد.

او این جلسه را نشستی تعاملی با هدف کمک به کاهش مصرف گاز کشور برشمرد و ضمن دعوت از مردم برای صرفه‌جویی در مصرف گاز به منظور تامین سوخت مورد نیاز نیروگاه‌ها گفت: به دلیل برودت هوا، رشد مصرف گاز بیشتر از میزان پیش‌بینی شده بوده و به همین دلیل در برخی از نیروگاه‌ها مجبور به استفاده از سوخت دوم شده‌ایم.

معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی با اشاره به این که صنعت برق در تابستان کار بزرگی در کنترل پیک انجام داد، خاطرنشان کرد: نتیجه همه فعالیت‌ها باعث شد که رشد پیک‌ در تابستان امسال به یک درصد کاهش یابد. او ادامه داد: با کاهش رشد پیک در نهایت هزینه‌های سالانه کاهش و سرمایه‌گذاری‌ها به سمت زمینه‌های زیرساختی دیگر سوق پیدا کرد.

به گفته معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی، این تجربه‌ای بود که در کارنامه مدیران صنعت برق ثبت شد و بر اساس این تجربه نیز مقرر شد که در تعامل با مسئولان استانی و همکاران وزارت نفت و شرکت گاز، مدیریت مصرف انرژی را داشته باشیم تا همکاران شرکت گاز بتوانند گاز رسانی به مشترکان خانگی را بدون مشکل داشته باشند.

او همچنین در خصوص کاهش روشنایی‌ها نیز با تصریح اینکه ما روشنایی‌های غیرضروری را کاهش می‌دهیم و روشنایی‌های ضروری باقی می‌ماند، خاطرنشان کرد: کنترل روشنایی‌های غیرضروری به خودی خود نشانگر آن است که ما برای برطرف کردن مشکلات نیازمند مدیریت مصرف هستیم‌.

حائری ادامه داد: روشنایی‌های غیرضروری باعث می‌شود که منابع سوخت‌ ما هدر رود، همچنین دستگاه‌های اداری نیز باید از روشن نگه داشتن سیستم‌های گرمایشی پس از ساعات کاری بپرهیزند.

او تاکید کرد: با مجموع اقدامات باید مصرف سوخت نیروگاه‌ها تا 10 میلیون لیتر در روز  کاهش یابد.

انتقادات به اجرای طرح اصلاح روشنایی معابر و خاموشی شهرها بالا گرفت 

شهرها در سیطره تاریکی

رئیس کمیسیون حمل و‌نقل شورای شهر تهران: در بعضی از بزرگراه‌ها به خاطر قطع شدن برق متاسفانه دوربین‌های کنترل ترافیک هم قطع می‌شود

مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهر تهران: آمار سرقت تجهیزات هوشمند شهری پس از این خاموشی‌ها افزایش پیدا کرده است

|پیام ما| تاریک کردن شهرها، نسخه تازه مسئولان برای اصلاح الگوی مصرف و صرفه جویی در انرژی است. جام ظلمانی که بسیاری از شهرها آن را نوشیدند قرار بود از ساعت 21 آغاز شود اما به نظر می‌رسد که به مذاق بسیاری از شهرها خوش آمده و ساعت‌ بیشتری خودش را تحمیل تن خیابان‌ها و معابر کرده است. الگوی ایجاد شب‌های تاریک از یک سو با مخالفت‌های برخی مدیران شهری و پلیس مواجهه شده و از سوی دیگر گمان بد شهروندان را به همراه داشته است.

مسئولان وزارت نیرو از اصطلاح نیمه خاموش شدن بزرگراه‌ها استفاده می‌کنند و دلیل اصلی را صرفه‌جویی می‌دانند. الگویی که در برخی کشورهای غربی نیز دنبال می‌شود اما به نظر می‌رسد که در تهران و سایر شهرهای ایران به صورت سراسری در بیشتر معابر اجرا شده است. شرکت توانیر هفته گذشته اوج مصرف برق در زمستان را از ۱۱ صبح تا ۱۳ و پس از آن از ۱۷ تا ۲۳ اعلام کرد. هدف از خاموشی صرفه جویی اعلام شده است. 

مصطفی رجبی مشهدی، سخنگوی صنعت برق کشور به مهر گفته است که علت نیمه خاموش شدن بزرگراه‌ها در روزهای گذشته، اولویت دادن به تامین گاز برای تولید برق بیمارستان‌ها و مراکز حساس پایتخت است. مساله‌ای که به نظر سخنگوی صنعت برق تنها برای امروز نیست و در گذشته هم انجام می‌شده است. رجبی مشهدی می‌گوید: با توجه به محدودیت تردد شبانه در بسیاری از شهرها، روشن بودن تابلوهای بانک‌ها یا بیلبوردهای تبلیغاتی غیرضروری است و نتیجه‌ای جز هدررفت سرمایه ملی ندارد، بنابراین صنعت برق این اقدام صرفه جویانه را از هفته قبل آغاز کرده و با یکی در میان کردن روشنایی معابر و حذف روشنایی غیرضروری در جاده‌ها حداقل ۵۰۰ مگاوات صرفه‌جویی کرده است. یحیی شکری، معاون بهره‌برداری و دیسپاچینگ شرکت توزیع برق استان تهران نیز از لزوم صرفه‌جویی در مصرف گاز و برق به ایرنا گفته است و شرط بهره‌مندی از برق پایدار را همکاری مردم و صرفه‌جویی اعلام می‌کند.

 افزایش فضاهای بی‌دفاع شهری

از همان روزهایی که طرح اصلاح روشنایی معابر مطرح شد، انتقادات از سوی شهروندان در فضای مجازی بالا گرفت. بسیاری از ناامن شدن خیابان‌ها به وقت تاریکی شهر گفتند. زنانی که پیش‌تر نسبت به تاریکی پل‌های عابر پیاده انتقاد کرده بودند و بارها پویش‌هایی برای روشنایی این معابر راه‌انداخته بودند، اکنون از تاریکی خیابان‌ها احساس ترس می‌کردند. مساله‌ای که فعالان حقوق زنان و تعدادی از متولیان امر شهری هم بر آن صحه می‌گذاشتند. کاربران در توییتر نوشته بودند که «اگر مجبور به تردد در خیابان باشند ترجیح می‌دهند از خیابان عبور کنند تا دست کم نور ماشین باعث شود آن‌ها مقابل خود را ببینند.» زهرا نژاد‌بهرام، عضو هیات رئیسه شورای شهر تهران پیش از این به اعتماد گفته بود که مهم‌ترین عامل در شکل گیری در فضای بی‌دفاع شهری، کاهش روشنایی است: «وجود چراغ معیوب یا شکسته، کمبود چراغ و خرابی آن‌ها در برخی نقاط تهران فضای بی‌دفاع شهری ایجاد می‌کند که امنیت شهروندان را به خطر می‌اندازد. خصوصا زنان و کودکان.» او البته این طرح وزارت نیرو را عاملی برای ایجاد این فضای بی‌دفاع شهری نمی‌داند و تاریکی را تنها متوجه بزرگراه‌ها می‌داند: «وزارت نیرو برای رفع این مساله و کاهش فضاهای بی‌دفاع شهری پیش از این با شهرداری همکاری خوبی داشته است و بنابراین هدف از این طرح، اصلاح مصرف انرژی در بزرگراه‌ها و اتوبان‌هاست، نه دامن ‌زدن به فضاهای بی‌دفاع شهری.» مجید فراهانی، دیگر عضو شورای شهر تهران اما در تذکری برخلاف نژاد بهرام، عدم تامین روشنایی معابر شهری را زمینه‌ساز حوادث ترافیکی دانست: «عدم تامین روشنایی معابر شهری زمینه‌ساز حوادث ترافیکی، فراهم شدن بستر مناسب برای بزهکاری و بدل ساختن معابر امن شهر به فضای بی‌دفاع شهری و کاهش احساس امنیت شهروندان عزیز است.» او همچنین با اشاره به تبصره 2 ماده 11 قانون سازمان برق ایران، در تذکر کتبی خود نوشت که «هزینه روشنایی معابر توسط شرکت‌های برق منطقه‌ای راساً از محل عوارض مقرر بر مصرف برق تامین و برداشت می‌شود.» او همچنین تاکید کرد که تامین روشنایی معابر و پرداخت هزینه‌های آن بر اساس نص صریح قانون برعهده وزارت نیرو و شرکت‌های برق منطقه‌ای است.

مخالفت سرسخت پلیس

پلیس را شاید بتوان اصلی‌ترین مخالف ماجرا دانست، محمد حسین حمیدی، رئیس پلیس راهور پایتخت چندی پیش در نشست خبری اعلام کرده بود که پلیس با خاموشی‌های شبانه مخالفت صد‌در‌صدی دارد: «جریان برق بزرگراه‌ها در دست پلیس نیست و این موضوع با شرکت توانیر است، ما مخالفت خودمان را با این موضوع اعلام کردیم اما آن‌ها به ما گفتند که یک‌سری مشکلات دارند و باید زیرساخت‌های خود را تعمیر کنند. طبیعی است در شرایط عدم نور کافی، مشکلاتی ایجاد می‌شود و ما هم مخالفت خود را اعلام کرده‌ایم؛ همچنین پیگیر تامین نور در دیگر معابر و گذرگاه‌ها نیز بوده و پیگیری‌های لازم  را انجام داده‌ایم تا این موضوعات حل‌و‌فصل شود.» در آن سوی ماجرا کوروش جدی ثانی مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهر تهران است که از افزایش تصادفات پس از خاموشی چراغ معابر خبر داده است. او گفته است که خاموشی‌های اخیر باعث کاهش دید دوربین‌های نصب شده در معابر شهری و کاهش کنترل خودروهای متخلف شده و متاسفانه آمار سرقت تجهیزات هوشمند شهری هم پس از این خاموشی‌ها با افزایش چشمگیری مواجه بوده است. رئیس کمیسیون عمران و حمل‌و‌نقل شورای شهر تهران هم آمار دیگری از خاموشی بزرگراه‌ها می‌دهد او به میزان گفته است: «در بعضی از بزرگراه‌ها به خاطر قطع شدن برق متاسفانه دوربین‌های کنترل ترافیک هم قطع می‌شود. این مساله هم می‌تواند باعث افزایش تصادفات شود و هم به ناامنی در محیط شهری بینجامد. این مساله باید از طریق اداره برق تهران و مسئولان وزارت نیرو پیگیری شود که هرچه سریع‌تر این مشکل برطرف شود. البته دوستان در شهرداری پیگیر این مسئله هستند که انشاالله این مساله هرچه زودتر حل می‌شود.» مخالفان و موافقان هنوز نتوانستند یکدیگر را قانع کنند اما تهران و شهرهایی نظیر کرمانشاه و اصفهان و کرج شب‌ها تاریک‌تر از پیش شدند.

آخرین اصلاحات طرح مالیات بر خانه‌های خالی نشان می‌دهد که برای مالیات خانه‌ای خالی با متراژ 100 متری در سال 1400، ماهیانه 450 هزار تومان خواهد بود، اگرچه این طرح بعد از گذشت حدود 5 ماه در حال نزدیک شدن به اجراست اما همچنان تردیدهایی در مورد اثرگذاری آن مطرح است.علاوه بر اثر گذاری، اجرای درست این طرح با وجود مشکلاتی که در زمینه آمار و همین‌طور وصول مالیات در کشور وجود دارد هم با تردید روبه‌روست.

افزایش سرسام‌آور نرخ اجاره بهای مسکن در سال 1399 که حتی در مواردی از رشد 100 درصدی هم فراتر رفت، سبب شد که در تابستان سال جاری نمایندگان مجلس طرح مالیات بر خانه‌های خالی را مطرح کنند. دو فوریت طرح مالیات بر خانه‌های خالی ۲۲ تیرماه  در مجلس شورای اسلامی تصویب شد و پس از انجام اصلاحاتی  در 26  آذرماه به تصویب شورای نگهبان رسید.

برای اجرایی شدن این قانون وزارت راه‌و‌شهرسازی مکلف شده است که حداکثر تا یک‌ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون، امکان برقراری پیوند میان کد‌ملی اشخاص (یا کد شناسایی اتباع غیرایرانی) و کد‌پستی واحدهای مسکونی در سامانه ملی املاک و اسکان را به‌صورت خوداظهاری برای تمامی املاک (اعم از دارای سند رسمی، عادی و وکالتی) فراهم کند و همزمان تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی مکلف هستند ظرف دو ماه، اطلاعات کد‌ملی خود و کد‌پستی واحد مسکونی را همراه بارگذاری اسناد ملکی یا اجاره‌ای یا… در این سامانه وارد کنند تا مشمول مالیات بر خانه‌خالی نشود.

 تاکنون هم وزارت راه‌و‌شهرسازی از شناسایی یک و نیم میلیون واحد مسکونی خالی از سکنه خبر داده است. تلاش برای به ثمر رسیدن این طرح در حالی در حال انجام است که در میان کارشناسان و متخصصان بر سر تاثیرگذاری این طرح اختلاف نظرهایی وجود دارد.

مالیات خانه‌های خالی چقدر است؟

براساس آخرین اصلاحات انجام شده، مالیات خانه‌ای خالی با متراژ 100 متری در سال 1400، ماهیانه 450 هزار تومان خواهد بود. به گزارش تسنیم، بر اساس اصلاحیه جدید ماده ۵۴ قانون مالیات‌های مستقیم شروطی برای وصول مالیات از خانه‌های خالی در نظر گرفته‌شده است. شرایط شمول مالیات شدن خانه‌های خالی به این شرح است.

خانه‌خالی در شهر بالای یک‌صد‌هزار نفر جمعیت باشد، به استناد سامانه ملی املاک و اسکان کشور به عنوان خانه‌خالی شناسایی شود، در یک سال مالیاتی (سال شمسی‌) 120 روز ساکن یا کاربر نداشته باشد، محاسبه مالیات به ازای هر ماه (بیش از زمان مذکور – 120 روز ) خواهد بود، اگر خانه‌خالی نوساز باشد پس از 12 ماه + 120 روز و اگر از طرح‌ها و پروژه‌های انبوه‌سازی باشد پس از 18 ماه + 120 روز، مشمول مالیات خواهد بود، مبنای مالیات خانه‌خالی ، مالیات بر درآمد اجاره موضوع ماده 54 قانون مالیات‌های مستقیم خواهد بود، اشخاصی که دارای بیش از 5 خانه‌خالی در یک سال مالیاتی (سال شمسی) باشند ، مشمول مالیات 2 برابری خواهند بود، در صورت تغییر مالکیت به صورت رسمی، مهلت 120 روزه برای مالک جدید جاری خواهد بود. در ادامه همچنین چگونگی محاسبه مالیات بر خانه‌خالی برابر آنچه در اصلاحیه اخیر ماده 54 مکرر آمده قابل مشاهده است.

  ارزش اجاری مورد محاسبه برای هر متر مربع واحد مسکونی واقع در یک بلوک مندرج در دفترچه ارزش اجاری املاک موضوع ماده 54 قانون مالیات‌های مستقیم برای سال 1400 مبلغ 40 هزار تومان است.

اگر متراژ مفید خانه خالی ، 100 متر بوده باشد ارزش اجاری مقرر برای یک ماه، 4 میلیون تومان خواهد بود. که از این مبلغ، 25 درصد استهلاک کسر می‌شود که می‌شود سه میلیون تومان، و مالیات آن به نرخ ماده 131 قانون مالیات‌های مستقیم 450 هزار تومان برای یک ماه محاسبه می‌شود.

حال اگر این خانه پس از ایام امتیازی مقرر در ماده 54 مکرر اصلاحی ( 120 روز ) برای یک ماه خالی بماند، شش برابرِ 450 هزار تومان ، یعنی دو میلیون و 700 هزار تومان باید مالیات خانه‌خالی یک ماه را بپردازد که برای یک سال خالی ماندن ( 12 ماه ) ، سی و دو میلیون و 400 هزار تومان محاسبه می‌شود.

اگر این خالی ماندن برای سال دوم هم ادامه داشته ، در فرض ثابت ماندن ارزش اجاری ( همان متری 40 هزار تومان ) برای سال 1401 ، 12 برابرِ 450 هزار تومان یعنی پنج میلیون و 400 هزار تومان برای هر ماه باید مالیات خانه‌خالی پرداخت شود که برای یک سال شصت و چهار میلیون و 800 هزار تومان محاسبه می‌شود.

و اگر این خالی ماندن برای سال سوم هم ادامه داشته ، مالیات اجاره با فرض ثابت ماندن ارزش اجاری ( همان متری 40 هزار تومان ) برای سال 1402 ، 18 برابرِ 450 هزار تومان یعنی هشت میلیون و 100 هزار تومان برای هر ماه باید مالیات خانه‌خالی پرداخته شود که برای یک سال نود و هفت میلیون و 200 هزار تومان . محاسبه می‌شود.

ریشه خالی ماندن خانه‌ها جای دیگری است

علی آخرتی، کنشگر حوزه شهر در گفت‌وگو با «پیام‌ما» در مورد این‌که طرح مالیات بر خانه‌های خالی می‌تواند بر کنترل افزایش قیمت اجاره بها موثر باشد یا خیر مساله را ریشه‌ای تر دانست و از این طرح همانند یک مسکن موقت نام برد «مهم‌ترین مساله پاسخ به این سوال است که چرا یک مالک به جای آن‌که بخواهد از خانه‌اش درآمد ماهیانه چند میلیون تومانی یا چند صد هزار تومانی داشته باشد ترجیح می‌دهد که آن را خالی بگذارد؟»

به گفته آخرتی  نرخ رشد قیمت زمین و مسکن در تمام این سال‌ها بیشتر از تورم بوده‌ است: «در این شرایط اگر کسی زمینی بخرد و حتی آن را نسازد، به  سود اصلی دست پیدا می‌کند و نیاز نیست که  زمین را بسازد و اجاره بدهد یا این‌که  اگر زمین را بسازد و آن را خالی نگه دارد سود بیشتری خواهد داشت. اصل و ریشه ماجرا در این بحث است.»

او همچنین بررسی وضعیت خانه‌های خالی را در تاثیر گذاری این طرح موثر دانست و گفت:«مساله دیگر این است که باید مشخص شود که خانه‌های خالی چه متراژی دارند و در کدام مناطق شهرها هستند، آیا مثلا خانه‌های 300 متری در شمال شهر هستند؟ اگر فرض را بر این بگیریم که مالکان حاضر شوند خانه‌های خالی‌شان را اجاره دهند، باید مشخص شود چه کسانی می‌توانند این خانه‌ها را اجاره کنند و مشکل بی‌خانه بودن چه قشری با این طرح حل می‌شود؟

در مجموع بحث مالیات از طرف بسیاری از متخصصان مطرح شد اما این مساله می‌تواند راه‌حلی مقطعی و اورژانسی باشد و حتی اجرای موفق آن در همین حد هم مشروط  بر این است که شناسایی خانه‌های خالی درست و با دقت و با مکانیزم مناسبی انجام شود و پس از آن هم در اجرای این طرح مشکلی پیش نیاید، برای نمونه افراد مشمول با استفاده از رانت و دست‌یابی به عناصر  قدرت نتوانند از اجرای این قانون شانه خالی کنند. من به اجرای درست این طرح چندان خوشبین نیستم.»

آخرتی ادامه داد:« ما با با سرعت چشمگیر افزایش نرخ اجاره نشینی،افرادی که از شهرها به پیرامون آن‌ها طرد می‌شوند و افزایش نرخ اجاره‌نشینی در سکونت‌گاه‌های غیررسمی رو به رو هستیم، با این مساله چه می‌شود کرد؟ در واقع ما با مفاهیمی مانند حقوق مالکانه روبرو هستیم . 

چه کسی از حقوق مالکانه افراد طرد شده حفاظت می‌کند؟ این طرح به این حقوق و مناسبات نابرابر مالک و مستاجر نگاهی دارد بنابراین نمی‌تواند به صورت ریشه‌ای تغییری در بازار اجاره مسکن ایجاد کند.

 تا وقتی نوع نگاه عوض نشود و مسکن  به عنوان یک حق در نظر رفته نشود مشکلات مستاجران حل نمی‌شود و این طرح دردی از این بیماری وخیم کم نمی‌کند.»

او بر دو راه‌حل مهم برای تغییر مناسبات نابرابر میان مالک و مستاجر می‌کند:«با اجرای طرح مالیات بر خانه‌های‌خالی همچنان عده‌ای وارد چرخه مناسبات نابرابر مالک و مستاجر می‌شوند. در حالی که بسیاری از دیگر کشورها از الگوهایی برای از بین بردن این مناسبات استفاده کرده‌اند برای نمونه در بسیاری کشورها اجاره‌ها طولانی مدت یا بی زمان است.

 یک ساله بودن قراردادها قدرت را در خدمت مالک در می‌آورد و مستاجر ناچار است که یا خانه را تخلیه کند و یا به افزایش اجاره بها تن بدهد. از سوی دیگر ایجاد تشکلی برای اجاره‌نشین‌ها  ضروری است. این تشکل‌‍ها می‌توانند حقوق اجاره نشینان را نمایندگی کنند، در مورد بهبود وضعیت بازار اجاره خانه چانه‌زنی کنند و صدای مستاجران برای بهبود وضعیت آن‌ها باشند.»

سردار قاآنی در سالگرد شهادت سردار قاسم سلیمانی: 

مسیر سپاه قدس تغییر نمی‌کند

فرمانده کل سپاه: برای هرگونه واکنش آماده‌ایم

|پیام ما| فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در نخستین سالگرد شهادت سردار قاسم سلیمانی گفت: «با صراحت می‌گویم که مسیر نیروی قدس و مقاومت با شیطنت‌هایی که آمریکا می‌کند، تغییری نمی‌کند اما با این جنایتی که کردند، برای همه آزادگان در دنیا کاری درست کردند و مطمئن باشند حتی از درون خانه‌شان  ممکن است کسانی پیدا شوند که پاسخ جنایت‌شان را به آن‌ها بدهند».

سردار اسماعیل قاآنی با بیان این‌که «حداقل سی سال دنبال زدن شهید سلیمانی و شهید ابومهدی بودند» تاکید کرد: وسوسه‌ها و شیطنت‌های رژیم اشغالگر و سعودی جنایتکار باعث شد در این دوره، کثیف‌ترین آدم روی زمین و جنایتکارترین آدمی که انسانی بی‌عقل است و هیچ اصولی بر فکر او حاکم نیست،  جنایتی بکند که در دنیا سابقه نداشته و برای هیچ شخصیت سیاسی و نظامی سابقه نداشته است.

به گزارش ایسنا، او با تاکید بر این‌که آمریکایی‌ها و ترامپ نمی‌دانند در مکتب ما شهادت یعنی چه، خطاب به آمریکایی‌ها گفت: شما ۳۰ سال دنبال آن بودید که در کویت، عراق و جنوب‌شرق و کشورهای مختلف او را شهید کنید؛ در دوره‌ای که شما به دنبال شهید کردن‌شان بودید، آن‌ها اوج افتخارشان شهادت بود. با شهید کردن آن‌ها، آن‌ها به اوج خواسته خود رسیدند و شما کاری کردید که همه دنیا شما را قطعا محکوم می‌کند. 

فرمانده نیروی قدس سپاه خاطر نشان کرد: آن‌هایی که این کار را کردند بدانند کاری کردند که در سرتاسر عالم، هر کجا یک مردی پیدا شود، آمادگی دارد نامردهایی که این کار را کردند را به سزای عمل‌شان برسانند.

سردار قاآنی با بیان این‌که «شهید سلیمانی مرد میدان مقاومت بود، اما مقاومت را از درون خود شروع کرد»، خاطر نشان کرد: هرکه می‌خواهد به این میدان بیاید، توجه کند که امکان ندارد، اهل مقاومت بود مگر این‌که در درون خود مقاومت را تجربه کرده باشند؛ معرفت، عبادت، اخلاص و ایثار و همه ارزش‌های انسانی و اسلامی درون کلمه «مقاومت» جای دارد. او افزود: از شهید سلیمانی در بعد فرماندهی و نظامی خیلی تعریف شده است اما منطق دقیق یکی از ویژگی‌های برجسته او بود؛ او در همه میدان‌هایی که وارد شد با منطق وارد شد، اما وقتی طرف مقابل منطق را متوجه نشد، با زبان دیگری با او حرف زد.

فرمانده نیروی قدس سپاه با اشاره به سایر ویژگی‌های شهید سلیمانی گفت: نگاه راهبردی، بصیرت عمیق و تبدیل هر تهدید به فرصت جز ویژگی‌هایی است که آن‌ها که شهید سلیمانی و شهید ابو مهدی را به عنوان الگو قرار می‌دهند، باید این ویژگی‌ها را درون خود نهادینه کنند. شهید سلیمانی بر مدار ولایت و پذیرش جایگاه رفیع ولایت در همه ارکان زندگی‌اش توجه داشت؛ او ولایت‌مدار بود و من می‌دیدم چطور به بهترین شکل و بدون درگیری با دیگران حرف رهبری انقلاب برای او حرف اساسی بود و سایر نظرات را کنار می‌زد. سردار قاآنی تصریح کرد: به همه مردم ایران و ملیت‌های مختلف در سراسر جهان می‌گویم که راه شهید سلیمانی یک رهبر داشته و بزرگی این شهید به این بوده که در پرتوی آن رهبری عمل کرده و بزرگ شده؛ آن رهبری و آن راه همچنان برقرار است و حمایت از مظلومیت محرومان و تربیت آن‌ها بر مدار زندگی عزتمدارانه مقاومتی همچنان ادامه دارد. او ادامه داد: امروز در فلسطین قهرمان می‌بینید که در سالگرد این شهید عالی مقام در منطقه‌ای که گاهی حتی نمی‌توانستند یک تیر هم در کنند، رزمایش برگزار می‌کنند. 

از آن سمت لبنان علمدار را می‌بینیم که رژیم اشغالگر یک مجاهدش را شهید کرده و سه ماه است که تهدید کرده که می‌زنیم و در طول این سه ماه در تمام جبهه شمالی که مرز با رژیم اشغالگر است، از وحشتی که از این علمداران دارند، یک سرباز رژیم صهیونیستی را هم نمی‌بینید. 

فرمانده نیروی قدس اظهار کرد: امروز سوریه مقاوم ایستاد و همه بچه مسلمانان مقاوم حمایت کردند؛ الحمدالله امروز تقریبا به جز بخشی که آمریکای جنایتکار اشغال کرده، سوریه آزاد شده است. 

عراق مجاهد نیز همچنان محکم بر مبانی خود ایستاده و در این چند روز که سالگرد جنایت آمریکای جنایتکار بوده، فرزندان مبارز و مجاهد عراقی مقداری تحرک از خود نشان دادند، بی‌سابقه‌ترین اقدامات پروازی و امنیتی را آمریکایی‌ها که مثل بید در درون عراق به خود می‌لرزند، ترتیب دادند. 

در یمن مظلوم و مقتدر هم می‌بینیم که همچنان محکم حرکت می‌کنند؛ این راه شهید سلیمانی است که همچنان ادامه خواهد داشت.

واکنش فرمانده 

سپاه به تحرکات آمریکا

فرمانده کل سپاه هم در حاشیه مراسم بزرگداشت شهید سلیمانی به تحرکات اخیر آمریکا و تغییر آرایش نظامی در منطقه واکنش نشان داد. سردار سلامی با بیان این که این تحرکات بازتاب پیامدهای ناشی از اشتباه سال گذشته آمریکایی‌ها در به شهادت رساندن سردار بزرگ سپاه اسلام و ابومهدی المهندس و یارانش است، گفت: در هر صورت ما برای هرگونه واکنش آماده هستیم. به گزارش ایسنا، او افزود: تحرکات دشمن رفتاری مربوط به خود است اما ما معتقدیم که این تحرکات بازتاب پیامدهای ناشی از اشتباه سال گذشته آمریکایی‌ها در به شهادت رساندن سردار بزرگ سپاه اسلام و ابومهدی المهندس و یارانش است که یک بغض فشرده‌ای را میان جوانان غیر جوانان جهان اسلام ایجاد کرده‌اند.

سردار سلامی با بیان این‌که «این بغض فشرده مثل یک کابوس همیشه آمریکایی‌ها را رنج می‌دهد و آن‌ها برای نجات از این کابوس خطرناکی که احساس می‌کنند دست به یک سلسله تحرکاتی می‌زنند» 

تصریح کرد: در هر صورت ما برای هرگونه واکنش آماده هستیم. سرلشکر سلامی افزود: امروز برای رویارویی با هر قدرتی، هیچ مشکل، نگرانی و دغدغه‌ای نداریم ما حرف‌های نهایی خود را در میدان نبرد با دشمنان‌مان می‌زنیم. او در پاسخ به پرسشی درباره تداوم مسیر انتقام سخت که در منطقه شروع شده است، اظهار کرد: انتقام سخت نقطه نیست بلکه یک مسیر است؛ البته ما انتقام نقطه ای این سردار بزرگ و همرزمانش را از عاملان و آمران آن می‌گیریم که جدا از همه مسیری است که ما طی می کنیم؛ یعنی آنانی که در این شهادت‌ها دست داشتند، آرام نخواهند بود، اما زمان و مکان و کیفیت تابع شرایط خاصی است که به وجود خواهد آمد و ما آن شرایط را به اذن خدا به وجود خواهیم آورد. فرمانده کل سپاه ادامه داد: اما مسیر انتقام سخت مسیر فروپاشی رژیم صهیونیستی و اضمحلال سلطه سیاسی آمریکا بر منطقه و اخراج آمریکا از منطقه و دادن سرنوشت مسلمانان به دست خودشان است. عزت عظیم مسلمانان باید حفظ شود و این انتقام سخت به عنوان یک طریق و یک مسیر گرفته شود.

پس از طی یک دوره بیماری

آیت‌الله مصباح یزدی درگذشت

رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درگذشت. آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی از روز شنبه ۶ دی ماه به علت وخامت بیشتر بیماری گوارشی در بیمارستانی در تهران بستری شده بود که عصر امروز در سن ۸۵ سالگی جان به جان‌آفرین تسلیم کرد. به گزارش تسنیم، آیت الله محمدتقی مصباح یزدی از اساتید حوزه علمیه قم و عضو مجلس خبرگان رهبری که  در چند سال اخیر از بیماری گوارشی رنج می برد به دلیل ضعف مفرط جسمانی  و تشدید بیماری در بیمارستانی در تهران بستری شده بود، عصر امروز در  ۸۶ سالگی دار فانی را وداع گفت. مرحوم آیت الله مصباح یزدی، مجتهد، بنیان‌گذار و رئیس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، نماینده مردم استان خراسان رضوی در مجلس خبرگان رهبری، عضو سابق شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، رئیس سابق شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت و یکی از استادان حوزه علمیه قم بود.

در سال 2020 گرمای جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی به طور فزاینده‌ای افزایش یافت

 به زمین گرم خوردیم

انتشار گازهای گلخانه‌ای در سال 2020 تا 7 درصد کاهش داشته اما غلظت کربن همچنان در حال افزایش است.

مجتبی پارسا | سالی که گذشت، رکوردهای ناگواری در زمینه آب‌وهوا شکسته شد. ماه گذشته، گرم‌ترین نوامبر در تاریخ بود. گرچه امسال شاهد گرم‌ترین ژانویه، می و سپتامبر هم بودیم. امسال از قطب شمال تا قطب جنوب، شاهد بالاترین دمای ثبت‌شده خود بودند. از ابتدای سال 2020، رکورد آتش‌سوزی‌ها در استرالیا، سیبری و کالیفرنیا و رکورد طوفان‌های دریایی در اقیانوس اطلس شکسته شد.

سالی که گذشت، رکوردهای ناگواری در زمینه آب‌وهوا شکسته شد. ماه گذشته، گرم‌ترین نوامبر در تاریخ بود. گرچه امسال شاهد گرم‌ترین ژانویه، می و سپتامبر هم بودیم. امسال از قطب شمال تا قطب جنوب، شاهد بالاترین دمای ثبت‌شده خود بودند. از ابتدای سال 2020، رکورد آتش‌سوزی‌ها در استرالیا، سیبری و کالیفرنیا و رکورد طوفان‌های دریایی در اقیانوس اطلس شکسته شد.

شاید پاندمی کرونا خود را در صدر خبرها قرار داده و موقتا باعث کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای شده باشد اما سال 2020 گرمای جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی به طور فزاینده‌ای افزایش یافت. به گزارش گاردین، گرم‌ترین شش سال تاریخ بشری، همگی از سال 2014 به بعد رخ داده است. این روال تا سال هفتم نیز قطعا ادامه خواهد یافت. سازمان هواشناسی جهانی به زودی درخواهد یافت که سال 2020 بین مقام اول، دوم یا سوم تاریخ، کدام‌یک را به خود اختصاص می‌دهد.

محققان از این موضوع شگفت‌زده شده‌اند که چگونه در نبود پدیده ال‌نینو (که باعث گرم‌تر شدن سالانه می‌شود)، و از طرف دیگر، با وجود پدیده لا‌نینا (که باعث سرد شدن شدید آب‌های اقیانوس آرام می‌شود) در نیمه دوم امسال، دمای هوا تا این اندازه بالا بوده است. پیتری تالاس، دبیرکل سازمان هواشناسی جهانی می‌گوید که با این همه، اگر لانینا نبود، قطعا 2020 گرم‌ترین سال تاریخ می‌شد.

در موضوع آب‌وهوا، روند درازمدت اهمیت بسیار بیشتری نسبت به رویدادهای جزئی دارد اما همین رویدادهای جزئی است که تاثیر مستقیمی بر زندگی ما می‌گذارد. گرما، خشکسالی، آتش‌سوزی یا طوفان‌های غیرطبیعی می‌تواند ناشی از تغییرات طبیعی، عوامل محیطی یا انتشار گازهای گلخانه‌ای صنایع باشد اما محققان بیش از پیش دریافته‌اند که وقوع و شدت حوادث شدید آب‌وهوایی (تغییر اقلیم) بیش از تاثیر گازهای گلخانه‌ای است. فردریک اوتو، معاون رئیس انستیتوی تغییرات محیط‌زیستی در دانشگاه آکسفورد می‌گوید: «2020 یکی دیگر از سال‌های بسیار گرم بود. ما کاملا شاهد چیزی در حد حوادث شدید آب‌وهوایی بودیم. ردپای انسان‌ها را در گرمای سیبری هم می‌توان دید؛ گرمایی که دست‌کم به واسطه فعالیت‌های انسانی، 600 برابر و همین‌طور آتش‌سوزی استرالیا که 30 درصد محتمل‌تر شده است.»

در اینجا نگاهی انداخته‌ایم به تاثیر گرمای جهانی در سال 2020 که 1.1 درجه بالاتر از دوران پیشاصنعتی است. این تلفات هولناک است اما فقط نمونه‌ای کوچک از چیزی است که با افزایش 3 درجه‌ای دما در آینده بر سر ما خواهد آمد.

گرم‌ترین ژانویه تاریخ

1 ژانویه – سیل در اندونزی دست‌کم 19 نفر را کشت و باعث بی‌خانمان‌شدن 62 هزار نفر شد. آژانس ملی هواشناسی اعلام کرد که این، بیشترین بارندگی روزانه در جاکارتا از سال 1866 بوده است: «این یک باران عادی نیست.»

4 ژانویه- دما در حوزه سیدنی به عدد بی‌سابقه 48.9 درجه سانتی‌گراد رسید. آتش‌سوزی باعث خاکستر شدن هزار کیلومتر از مراتع شد و دود تا ارتفاع 34 کیلومتری بالا رفت؛ سه برابر آنچه تابه‌حال اتفاق افتاده بود. حتی خاکستر آن به قطب جنوب رسید.

دومین فوریه گرم تاریخ

6 فوریه- گرما در قطب جنوب، رکورد زد. محققان آرژانتینی دمای 18.4 درجه سانتی‌گراد را در قطب جنوب ثبت کردند.

9 فوریه- بالاترین حرارت در جزیره قطب جنوب به ثبت رسید. محققان برزیلی دمای 20.7 درجه سانتی‌گراد را در جزیره سیمور ثبت کردند. بیش از این بالاترین دمای ثبت شده 19.8 درجه سانتی‌گراد و مربوط به سال 1982 بود.

دومین مارس گرم تاریخ

31 مارس- پس از 6 ماه ویرانگری آتش، فصل آتش‌سوزی مراتع در استرالیا به پایان رسید. 33 نفر جان خود را از دست دادند و 3 هزار خانه و بیش از 10 میلیون هکتار در آتش سوخت. تخمین‌ها حاکی از آن است که در این آتش‌سوزی، در مجموع بیش از یک میلیارد پستاندار، پرنده و خزنده و صدها میلیارد حشره جان خود را از دست دادند. همچنین از ابتدای سپتامبر 2019 تا 23 فوریه 2020، آتش‌شوزی باعث انتشار 434 میلیون تن دی‌اکسیدکربن شد.

دومین آوریل گرم تاریخ

30 آوریل- آسیا و اروپا، گرم‌ترین چهار ماه نخست سال خود در تاریخ را ثبت کردند. گزارش‌ها حاکی از آن است که استان یونان (Yunnan) در جنوب غرب چین، شاهد سخت‌ترین خشکسالی خود در 10 سال گذشته بود. این خشکسالی باعث هفت آتش‌سوزی در جنگل‌ها و کمبود آب برای 1.5 میلیون انسان شد.

تکرار گرم‌ترین ماه می

11 می- سیل ویرانگر در کنیا و اوگاندا پس از بارش شدید باران باعث مرگ 200 تن و آوارگی دست‌کم 400 هزار نفر شد.

20 می- گردباد آمفان، شدیدترین طوفانی است که در قرن جاری، خلیج بنگال را درنوردیده است. سرعت این گردباد به 190 کیلومتر بر ساعت رسید. دو میلیون نفر از خانه‌هایشان فرار کردند و 129 نفر نیز کشته شدند. این پرهزینه‌ترین گردباد حاره‌ای در هند بود که 14 میلیارد دلار خسارت وارد کرد.

سومین ژوئن گرم تاریخ

20 ژوئن- شهر ورخویانسک در روسیه دمای 38 درجه سانتی‌گراد را در طول موج گرمای طولانی در سیبری ثبت کرد. آتش‌سوزی مراتع در سیبری تقریبا یک میلیون هکتار را سوزاند و 59 میلیون تن دی‌اکسید کربن را در هوا منتشر کرد. در این ماه، دمای میانگین این منطقه قطبی 5 درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دما در شش ماه نخست سال بوده است. محققان معتقدند که تاثیر انسان‌ها این اتفاق را 600 برابر محتمل‌تر کرده است.

دومین جولای گرم تاریخ

24 جولای- پس از شدیدترین و طولانی‌ترین باران‌های موسمی در قرن جاری، یک سوم بنگلادش زیر آب رفت و 550 نفر جان خود را از دست دادند و 9.6 میلیون نفر نیز در این شبه‌قاره تحت تاثیر قرار گرفتند.

دومین آگوست گرم تاریخ

13 آگوست- دو ماه بارش باران در جنوب چین باعث مرگ 219 نفر و آوارگی 4 میلیون نفر شد. این بارندگی‌ها همچنین 26 میلیارد دلار به اقتصاد آسیب زد.

16 آگوست- گرم‌ترین تابستان تاریخ در نیم‌کره شمالی. صحرای «دِث ولی» در شرق کالیفرنیا دمای 54.4 درجه سانتی‌گراد را تجربه کرد.

26 آگوست- رکورد آتش‌سوزی در کالیفرنیا شکسته شد. بیش از 405 هزار هکتار فقط در 9 روز سوخت. این سه برابر حد عادی در فصل‌های گرم است. دست‌کم 5 نفر کشته و بیش از 100 هزار نفر آواره شدند.

28 آگوست- رکورد بارندگی در کراچی با 231 میلی‌متر فقط در یک روز شکسته شد. پاکستان بارانی‌ترین ماه تاریخ خود را تجربه کرد.

گرم‌ترین سپتامبر تاریخ

4 تا 12 سپتامبر- رکورد سیل در منطقه ساحل آفریقا بیش از 500 هزار نفر را تحت تاثیر قرار داد. رودخانه‌های نیل سفید و نیل آبی سرریز شدند. میانگین سطح آب نیل آبی به 17.43 متر رسید که بالاترین میزان خود از سال 1912 بود. سنگال رکورد 124 میلی‌متر بارندگی را در هفت ساعت ثبت کرد؛ میزان بارشی که انتظار می‌رفت در کل فصل بارندگی از جولای تا سپتامبر رخ دهد. پس از آن‌که بارندگی باعث نابودی 100 هزار خانه و کشته شدن بیش از 100 نفر شد، سودان بعد از 4 سپتامبر، وضعیت اضطراری سه ماهه اعلام کرد.

چهارمین اکتبر گرم تاریخ

3 اکتبر- بریتانیا بارانی‌ترین روز خود را بعد از طوفان الکس ثبت کرد.

4 اکتبر- آتش‌سوزی در کالیفرنیا تا بیش از 1.6 میلیون هکتار گسترده شد. این بالاترین مساحت سوخته شده در یک سال است.

دومین نوامبر گرم تاریخ

2 نوامبر- طوفان گونی به فیلیپین رسید. یکی از قوی‌ترین طوفان‌های تاریخ با سرعت 310 کیلومتر بر ساعت. دست‌کم 20 نفر کشته و حدود یک میلیون نفر آواره شدند.

17 نوامبر- طوفان یوتا، قوی‌ترین طوفانی که تاکنون در نیکاراگوئه رخ داده بود و باعث سیل و رانش زمین شد. دست‌کم 40 نفر در آمریکای مرکزی و کلمبیا جان خود را از دست دادند. این اتفاق به دنبال طوفان اِتا به وقوع پیوست. این اولین بار در تاریخ اقیانوس اطلس بود که در ماه نوامبر، دو طوفان عظیم رخ می‌داد.

22 نوامبر- گردباد گاتی به سومالی رسید. بارندگی‌ها طی دو روز برابر با میانگین دو سال بود و دست‌کم هشت نفر جان باختند.

دسامبر

1 دسامبر- فصل طوفان‌های رکورد‌شکن اقیانوس اطلس به پایان رسید. سی طوفان به اندازه‌ای قوی بودند که نامی بر آن‌ها گذاشته شد و رکورد 28 طوفان سال 2005 را شکستند. برای اولین‌بار از سال 2005، سازمان هواشناسی جهانی تا ماه سپتامبر دیگر نامی برایش باقی نمانده بود و مجبور شد به الفبای یونانی متوسل شود.

4 دسامبر- فصل گرما و آتش‌سوزی در استرالیا با آتش‌سوزی‌های گسترده در جزیره فریزر خیلی زود آغاز شد. متخصصان بسیار نگران ماه‌های پیش‌رو هستند.

12 دسامبر- آژانس هواشناسی جهانی می‌گوید که سال 2020 قطعا جزء یکی از سه سال گرم تاریخ است. گرچه انتشار گازهای گلخانه‌ای در این سال تا 7 درصد کاهش داشته، غلظت کربن در اتمسفر همچنان در حال افزایش است. گزارش‌های جهانی سازمان ملل می‌گوید که تا پایان قرن، دمای جهان تا 3.2 درجه سانتی‌گراد افزایش خواهد یافت، چرا که دولت‌ها برای مقابله با گرمایش زمین اقدامات کافی را انجام نمی‌دهند.