|پیام ما| آمارهای وزارت میراث‌فرهنگی از تخلفات رخ داده در سال 98، افزایش حفاری‌ها، تخریب، سرقت و تجاوز به حریم آثار تاریخی را بیشتر از همیشه نشان می‌دهد. با شیوع کرونا در کشور، بیشتر از یک سال است که مسئولان این حوزه می‌گویند تخلفات در این دوران رشد قابل توجهی داشته است. این در حالی است که همه‌گیری بهمن‌ماه 98 در ایران آغاز شد و تخلفات پیش از آن. اطلاعات سالنامه آماری وزارت میراث‌فرهنگی نشان می‌دهد که در این سال 606 مورد حفاری غیرمجاز، 245 مورد تخریب، 281 مورد مرمت و توسعه غیرمجاز، 137 مورد تجاوز به عرصه و اراضی و 329 مورد تجاوز به حریم آثار غیرمنقول فرهنگی و تاریخی رخ داده است. همچنین در این سال 90 مورد نگهداری غیرمجاز از تاریخی، 29 مورد قاچاق، 109 مورد خرید و فروش غیرمجاز، 220 مورد استفاده غیرمجاز از فلزیاب و 32 مورد سرقت آثار منقول فرهنگی و تاریخی گزارش شده است.
حفاری‌ها، تخریب، مرمت و توسعه غیرمجاز، تجاوز به عرصه و اراضی و حریم آثار تاریخی چند برابر شده است. بررسی اطلاعات سالنامه‌های آماری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نشان می‌دهد که در طول هشت سال (از سال 1390 تا 1398) حفاری غیرمجاز سه برابر، تخریب آثار بیشتر از 5 برابر، مرمت و توسعه غیرمجاز سه برابر، تجاوز به عرصه و اراضی بیشتر از 12 برابر و تجاوز به حریم آثار تاریخی بیشتر از 13 برابر شده است. همچنین سرقت آثار تاریخی منقول چهار برابر، استفاده غیرمجاز از فلزیاب بیشتر از هشت برابر، قاچاق اموال تاریخی نزدیک به 10 برابر و نگهداری غیرمجاز آثار تاریخی تقریبا دو برابر شده است.
همچنین میزان تجاوز به حریم آثار غیرمنقول یا بناها و محوطه‌های تاریخی در حالی در سال ۹۸ بیشتر شده و به عدد ۳۲۹ رسیده که ۱۹۹ مورد تجاوز به حریم در سال ۹۷ ثبت شده است. آمارهای وزارت میراث‌فرهنگی همچنین نشان می‌دهد تعداد تخریب بناها و محوطه‌های تاریخی نیز در سال ۹۸ با افزایش روبه‌رو بوده است. در آن سال، ۲۴۵ مورد تخریب شناسایی شده است.
بر اساس این آمار بیشترین تجاوز به حریم به ترتیب در استان‌های آذربایجان‌غربی، کرمانشاه، اصفهان، زنجان و فارس اتفاق افتاده است. همچنین استان‌های آذربایجان غربی و خوزستان شاهد بیشترین تخریب آثار تاریخی بوده‌اند. همچنین بیشترین حفاری‌های غیرمجاز هم در اردبیل، فارس، قزوین و مازندران رخ داده و استان آذربایجان غربی بالاترین رکوردها را در تخلفات آثار تاریخی غیرمنقول در سال ۹۸ به نام خود ثبت کرده است.
از سوی دیگر اگرچه نبود هیچ موردی از قاچاق اموال تاریخی در سال‌های 95، 96 و 97 عجیب به نظر می‌رسد اما اطلاعات وزارت میراث‌فرهنگی نشان می‌دهد با کشف سه مورد قاچاق اموال تاریخی در سال 90، آمار این تخلف در سال 98 به 29 مورد رسیده است. این تخلف در سال 91 تا 94 به ترتیب دو، یک، پنج و 8 مورد بوده است.
همچنین ۳۲ مورد سرقت آثار تاریخی در سال 98 درحالی ثبت شده که در سال 90 تعداد سرقت‌های ثبت‌شده 8 مورد بوده است. علاوه‌ بر این، استفاده غیرمجاز از فلزیاب رشد فزاینده‌ای داشته است. طبق این آمارها، ۲۲۰ مورد استفاده غیرمجاز از فلزیاب در سال ۹۸ ثبت شده، در حالی که در سال قبل از آن، میزان استفاده از فلزیاب ۱۷۱ مورد بوده است. مازندران، گلستان و خوزستان نیز به ترتیب بیشترین آمار استفاده غیرمجاز از فلزیاب را داشته‌اند و اینطور که فرمانده یگان حفاظت اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران در سال 99 اعلام کرده، آمار دستگیری قاچاقچیان عتیقه و حفاران غیرمجاز در این استان ۲۴۴ نفر بوده که در مقایسه با سال 98، افزایشی ۱۱۴ درصدی داشته است. در خبرهای ماه‌های گذشته به از دست رفتن مشاغل و کاهش درآمدها و افزایش سرقت و حفاری‌ها اشاره شده است. به طوری که در سال 99، میراث خبر گزارش داد که کاروانی شامل 140 خودرو به‌همراه 500 جوینده دفینه در یکی از روستاهای اصفهان آن هم با یک فراخوان مجازی به راه افتاد تا آموزش میدانی گنج‌یابی برای علاقه‌مندان برگزار کند.
این روند رو به رشد در حالی است که مدیرکل دفتر حفظ و احیای بناها، بافت‌ها و محوطه‌های تاریخی وزارت میراث‌فرهنگی گفته تخریب عمدی آثار تاریخی در یک سال اخیر کاهش داشته است.
آمارهای وزارتخانه اما نشان می‌دهد در سال ۹۸، که هنوز ویروس کرونا پدیدار نشده و فعالیت‌های میراث‌فرهنگی رو به تعطیلی نرفته بود، میزان تخریب، تجاوز به حریم‌ها و سرقت آثار تاریخی افزایش داشته است.
او البته در نشست خبری هفته میراث‌فرهنگی، معترف شد که حفاری‌های غیرمجاز در همین یک سال افزایش داشته و حتی مرگ حفاران غیرمجاز هم بیشتر شده است.

«جنگلی می‌سوزد، ما نگاه می‌کنیم» آخرین مجموعه شعر احمدرضا احمدی است و عنوان آن از دغدغه شخصی این شاعر نسبت به محیط زیست می‌آید. به گزارش هنرآنلاین احمدرضا احمدی شاعر، نمایشنامه‌نویس و نقاش، سی‌ام اردیبهشت ماه سال ۱۳۱۹ در کرمان به دنیا آمد. او بنیان‌گذار سبک موج نو در دهه ۱۳۴۰، در شعر معاصر است که در نیمه دوم این دهه، تبدیل به یک حرکت مدرنیستی شد و در داستان، نمایشنامه، تئاتر، سینما و نقاشی تاثیر گذاشت. آشنایی عمیق او با شعر و ادبیات کهن ایران و شعر نیمایی باعث شد رویکردی کاملا تازه را در شعر معاصر آغاز و پی‌ریزی کند.احمدی از بیست‌ سالگی به‌طور جدی به سرودن شعر پرداخت و نخستین مجموعه شعرش را با عنوان «طرح» در سال ۱۳۴۰ منتشر کرد. او در پایان دهه چهل در زمینه داستان‌های کودکان با انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همکاری کرد. احمدی در سال ۱۳۴۹ در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مشغول به کار شد. تا سال ۱۳۵۸ به‌عنوان مدیر تولید موسیقی برای صفحه و نوار به ایفای نقش پرداخت و از سال ۱۳۵۸ تا زمان بازنشستگی یعنی ۱۳۷۳ در بخش انتشارات کانون به ویراستاری مشغول بود. به احمدی جوایز متعدد داخلی و خارجی تعلق گرفته و برای جایزه «هانس کریستین اندرسن» نامزد شده است. او شاعر برگزیده پنجمین دوره اهدای جایزه «شعر بیژن جلالی»، برگزیده سومین و پانزدهمین جایزه «شعر خبرنگاران» است.در سال ۱۳۹۷ نیز نمایشگاهی با عنوان «هزار اقاقیا در چشمان تو هیچ بود» برگزار کرد؛ آثاری که با تکنیک آبرنگ و جوهر رنگی خلق شده‌ بود.«جنگلی می‌سوزد، ما نگاه می‌کنیم» عنوان آخرین مجموعه شعر اوست که اواخر سال گذشته توسط انتشارات کارگاه اتفاق نشر یافت و در سال جدید توزیع شد. این اثر نیز با دیگر مجموعه اشعار احمدی پیوستگی دارد و روال شعری سابق او را دنبال می‌کند با این تفاوت که عنوان کتاب از دغدغه شخصی احمدی نسبت به محیط زیست شکل گرفته است و در کتاب شعری با این عنوان ندارد.

روزهای بی‌آبی کرخه، روزهای بی‌جانی گاومیش‌هاست. رودخانه در سه سال گذشته چندین و چند بار بی‌آب شده و گاومیش‌ها هم تا پای مرگ رفته‌اند. آنها که حیاتشان به آب وابسته است و در گرمای خوزستان باید در آب بنشینند تا زنده بمانند؛ حالا در خشکسالی و بی‌آبی رمقی برای ادامه ندارند. اهالی روستای سیدجابر در نزدیکی شهر حمیدیه، هر روز تن‌های ناخوش گاومیش‌هایشان را می‌بینند که به خاطر رسیدن به ذره‌ای آب در لجن می‌نشینند. این آلودگی و تشنگی سبب شده در ماه‌های گذشته هفتاد تا هشتاد گاومیش جنین‌شان را سقط کنند.

به دلیل نبود آب وضعیت باقی گاومیش‌ها هم بهتر نیست. بیشترشان دچار بیماری‌های پوستی شده‌اند؛ پوست‌هایشان خشک شده و سوخته است. فرحان کعب‌عمیر، از گاومیش‌داران روستای سیدجابر به «پیام‌ما» می‌گوید از ۱۵۰۰ راس حیوانی که دارد؛ حداقل ۳۰۰ گاومیش وضعیت وخیمی دارند. «هر روز باید پنی‌سیلین تزریق کنند. هر آمپول قیمتش ۲۵۰ هزار تومان است. همه این هزینه‌ها با خودمان است و حمایتی نیست. اما مسئله ما الان بی‌آبی است که روزگارمان را سیاه کرده.» او بزرگترین گاومیش‌دار سیدجابر است، تعداد گاومیش‌هایش از دیگر دامداران بیشتر است و حالا سقط جنین گاومیش‌ها که ممکن است در روزهای آینده هم شاهدش باشد از لحظات سخت و دردناک زندگی شده است. «گاومیش‌هایمان بخاطر نبود آب در لجن غوطه خوردند و آنقدر این آسیب‌زا بوده که حالا حدود هشتاد جنین سقط شده روی دستمان باقی مانده است.»
برای کعب‌عمیر زندگی در سال‌های گذشته و دامداری خاطره‌ای است روشن که تلخی خشکسالی سال‌های اخیر آنها را شسته و انگار که کرخه هم خاطره زندگی گاومیش‌ها و مردم کنارش را دیگر به یاد نمی‌آورد. «دامپزشک آوردیم. گفت تقصیر کم‌آبی است که حیوان اینطور مریض است. بارها و بارها اعتراض کردیم که چرا آب رودخانه را بستید. فقط یک جواب می‌دهند: خشکسالی است. چاره‌ای نداریم. سد کمبود آب دارد و نمی‌توان کاری کرد.» کعب‌عمیر می‌گوید در سال‌های گذشته اطراف منطقه کشت برنج پررونق بود و آب بسیاری صرف برنج‌کاری می‌شد اما امسال به برنج‌کاران هم اجازه کار نداده‌اند. او که همه عمرش کنار رودخانه و گاومیش‌هایش سر شده حالا می‌پرسد باید چه کنم؟ این شغل آبا‌و‌اجدادی آنها و محل درآمد و گذران زندگی است. بدون این‌ها چه باید کرد؟ کعب‌عمیر جواب خودش را می‌دهد: «باید به جای دیگری کوچ کرد. دیگر نمی‌شود اینجا ادامه داد. برویم جایی که آب باشد.»
معیشت ۵۰۰ خانواده در خطر است
«کوچ کردن راه اشتباهی است.» این را عباس حیدری، عضو شورای روستای سیدجابر می‌گوید. او که نگران زندگی و درآمد پانصد خانوار روستاست معتقد است که رفتن از این منطقه راهکار حل این مشکل نیست و نمی‌توان با کوچ و خالی کردن روستا به آینده این وضعیت امیدوار بود. «ممکن است خیلی‌ها فکر کنند می‌شود بروند و بعد اوضاع برای گاومیش‌هایشان خوب می‌شود اما چنین چیزی ممکن نیست. آنها باید به اطراف شهر بروند که در بعضی مناطق آب دارد اما رفتن از روستا به شهر؛ آن هم با داشتن دام کار درستی است؟» حیدری از بیش از چهار هزار راس دام روستای سیدجابر می‌گوید و از مردمی که تمام درآمدشان وابسته به کشاورزی و دامداری است و حالا با بی‌آبی هم دامداری‌شان دچار مشکل و هم کشاورزی ناممکن شده است. «ابتدا می‌گفتند مشکل از برنج‌کاری در منطقه است اما حالا مدت‌هاست حتی کشت تابستانه هم در این منطقه ناممکن شده و این وضعیت یعنی دیگر کشاورز حتی یک لقمه نان برای خوردن نخواهد داشت.»
کرخه‌نور، یکی از مهم‌ترین سرشاخه‌های رود کرخه است که حقابه‌اش از مبدا سد کرخه و همچنین سد تنظیمی حمیدیه تامین می‌شود اما در چند سال گذشته حقابه این رود تامین نشده است و پاسخ‌ها برای تامین حقابه هم بی‌نتیجه مانده است. عضو شورای روستای سید‌جابر می‌گوید زمین‌های ۴۷ روستا در محدوده گذر رود کرخه‌نور قرار دارد و آنها حالا حتی برای کشت صیفی‌جات هم دیگر آبی ندارند و این در حالی است که زندگی‌شان وابسته به همین کشت‌و‌کار است. «عمق آبی که در رودخانه وجود دارد شاید به ده سانتی‌متر برسد. این برای گاومیش‌هایی که نیاز به نشستن در آب دارند یعنی هیچ.»
هیچ احترامی برای آب قائل نیستند
خشکسالی‌های دهه هشتاد عاملی بود تا بی‌آبی در خوزستان رفته‌رفته رخ نشان دهد. بعد از آن در اواخر دولت نهم قرار شد طرح آب‌رسانی غدیر اجرایی شود و به بهره‌برداری برسد. طرح غدیر به سه فاز تقسیم شد؛ فاز اول: از قیصریه تا آبادان و خرمشهر، فاز دوم: تأمین آب شرب شهرهای اهواز، دشت آزادگان، هویزه و شادگان و فاز سوم: از ام‌الدبس تا آبگیر سد دز.
عملیات اجرایی پروژه ۲۶ آذر ۸۷ آغاز شد. قرار بود کل پروژه در پنج سال و تا پایان دولت دهم به بهره‌برداری برسد و آب شرب حدود پنج میلیون نفر را تامین کند و آب‌رسانی به ۲۵ شهر و بیش از یک هزار و ۶۰۰ روستا از دیگر اهداف این طرح بود که تا دولت دهم به نتیجه نرسید. در ابتدای دولت یازدهم هم قرار شد طرح غدیر در کوتاه‌ترین زمان ممکن عملیاتی شود و بهمن سال ۹۲ به گفته مسئولان، بخشی از این پروژه که منبع تامین آب اهواز را از سد کارون به طرح غدیر منتقل کرد، عملیاتی شد اما عملا تغییری در کیفیت آب مشاهده نشد و وعده‌ها برای افزایش کیفیت آب به اجرای فاز دوم طرح غدیر کشید. فاز بعدی هم توانست تعداد محدودی از مناطق را تحت پوشش بگیرد و در نهایت هم تغییری در وضعیت و کیفیت آب ایجاد نشد. این اتفاقات در حالی رخ داد که طرح انتقال آب کارون هم در این سال‌ها در جریان بود و در حدود ۱۰ طرح انتقال آب از سرشاخه‌های کارون بزرگ (کارون و دز) به فلات مرکزی اجرا یا در حال اجراست که مخالفان بسیاری داشت و پویش‌هایی برای نه گفتن به انتقال آب کارون به راه افتاد. عملیات انتقال آب از این رود در حالی در سالیان گذشته رخ داده که سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان بازرسی کل کشور و مرکز پژوهش‌های مجلس مخالفت خود را با اجرای طرح‌های انتقال آب اعلام کرده‌اند. همچنین برخی طرح‌ها در سال‌های گذشته به خاطر مخالفت‌ها متوقف شد اما چندی پیش خبر از سرگیری اجرای این پروژه توسط وزارت نیرو بار دیگر بر زبان‌ها افتاد.
حالا ناصر منابیه، مدیر انجمن حامیان طبیعت حمیدیه مشکل بزرگ منطقه را در کنار کم‌آبی و خشکسالی، سومدیریت در زمینه فاضلاب هم می‌داند و به «پیام‌ما» می‌گوید: «مشکل خوزستان می‌تواند حل شود اما در صورتی که عزمی برای تصفیه این فاضلاب‌ها وجود داشته باشد. در حال حاضر تمام رودخانه با فاضلاب شهری آلوده شده است. در چنین وضعی چطور می‌توان امیدوار بود که حیوانی چون گاومیش که به آب نیاز دارد بتواند جان سالم به در ببرد؟» او این‌ها را می‌گوید و ادامه می‌دهد: «وزرات نیرو و شرکت آب منطقه‌ای در کنار شهرداری و دهیاری‌ها هیچ تلاشی برای این کار نکرده‌اند و رودخانه روز به روز بیشتر از بین رفته است. اینجا هیچکس احترامی برای آب قائل نیست. رودخانه به راحتی از بین رفته و وقتی می‌پرسیم چرا فقط می‌گویند خشکسالی است. مشکل کل منطقه خشکسالی است اما کسی نمی‌گوید بر اثر چه سیاست‌هایی در طول سالیان متمادی این اتفاق افتاده.»
از هژیر کیانی، دبیر انجمن دوستداران طبیعت و محیط زیست شهرستان ایذه هم وقتی درباره مشکل گاومیش‌های روستای سیدجابر می‌پرسیم می‌گوید: «دهدز هم دچار همین بی‌آبی است. سی هزار نفر اسیر این بی‌آبی‌اند. آنها بین سد کارون ۳ و ۴ زندگی می‌کنند اما آب شرب ندارند و نزدیک‌ترین روستا به سد فقط ۲۰۰ فاصله دارد.» او می‌گوید اگر به داد این منطقه نرسند غیزانیه دوم خواهد بود. زندگی سی هزار نفر در بی‌آبی شوخی نیست. مردمان روستایی که فقط هفته‌ای چند بار رنگ آب را می‌بینند.

رهبران جهان از آتش‌بسی که از ساعات ابتداییِ بامداد جمعه به وقت محلی آغاز شد، استقبال کرده و متعهد شده‌اند که به بازسازی غزه کمک کنند. غزه شاهد 11 روز بمباران اسرائیل بود و در این میان 243 نفر از مردم این شهر جان خود را از دست دادند. در حملات راکتی فلسطینی‌ها نیز 12 اسرائیلی کشته شدند. صدها نفر هم در این درگیری‌ها مصدوم شدند.

حملات راکتی فلسطینی‌ها و بمباران‌های اسرائیل، تا آخرین لحظات نزدیک به آتش‌بس ادامه داشت. آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد از اسرائیل و حماس خواست که آتش‌بس را رعایت کنند. او همچنین از رهبران جهانی درخواست کرد تا بسته‌ای را برای بازسازی غزه تهیه کنند که «از مردم فلسطین حمایت و نهادهای آنها را تقویت کند.»
آنتونیو گوترش پس از اعلام روز پنجشنبه در مورد پایان دادن به درگیری‌های 11 روزه، گفت: «مسئولیت رهبران اسرائیل و فلسطین فراتر از بازگرداندن آرامش است؛ آنها باید گفت‌وگوهای جدی را برای رسیدگی به دلایل اصلی درگیری آغاز کنند.»
تعداد کمی از تحلیل‌گران بر این باورند که در آینده‌ای نزدیک، اسرائیل و فلسطین به سمت حل‌وفصل مسائل اساسی حرکت می‌کنند. با این حال، هنوز هیچ شاهدی بر پایان یافتن تسلط نظامی اسرائیل بر سرزمین‌های فلسطین و محاصره شهرِ هم‌اکنون ویران‌شده و محصورِ غزه که 2 میلیون نفر در آن تحت حاکمیت حماس، به سختی زندگی می‌کنند، وجود ندارد.
با این حال، آنتونیو گوترش گفته که سازمان ملل آماده است تا با همکاری با اسرائیل، مردم فلسطین و دیگران، به «مذاکرات هدفمند» در مورد توافق فلسطین و اسرائیل بر اساس خطوط سرزمینیِ پیش از جنگ 1967 است.
جو بایدن، رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا در پیامی تصویری از کاخ سفید، متعهد شد آنچه را که او «دیپلماسی آرام و بی‌وقفه» در جهت توافقی طولانی‌مدت خوانده، ادامه دهد. او افزوده است: «من باور دارم که با فرصتی واقعی برای پیشرفت روبه‌رو هستیم.»
در کوتاه‌مدت، تلاش‌های بین‌المللی متمرکز بر حصول اطمینان از برقراری آتش‌بس و آغاز کار امدادرسانی بشردوستانه و بازسازی غزه خواهد‌بود. گاردین گزارش داده که در شمارش معکوس برای آتش‌بس در ساعت 2 بامداد روز جمعه به وقت محلی، پرتا موشک‌های فلسطینی ادامه داشت و اسرائیل هم در این مدت دست‌کم یک حمله هوایی داشته است. با رسیدن به ساعت 2 بامداد، آتش‌بس آغاز شد و طرفین، دست از حمله برداشتند. با این حال، هردو طرف اعلام کرده‌اند که هرگونه نقض آتش‌بس از سوی طرف مقابل را تلافی می‌کنند. دولت مصر که واسطه این آتش‌بس بوده، اعلام کرده که دو تیم را برای نظارت بر آتش‌بس ارسال خواهد کرد.
در ساعات ابتدایی بامداد جمعه، با ساکت شدن صدای بمباران و حملات راکتی، صدای جشن و پایکوبی مردم در خیابان‌های غزه بلند شد. جشنی برای پایان جنگی که به گفته مقامات بهداشتی فلسطین، جان 243 نفر از جمله 65 کودک را گرفت. مقامات اسرائیلی هم تلفات خود را 12 نفر از جمله دو کودک اعلام کرده‌اند. از بلندگوی مساجد، پیام «پیروزی‌مقاومت» پخش می‌شد و مردم هم با ماشین‌های خود به خیابان‌های اصلی آمده بودند.
راننده‌ها دست از روی بوق برنمی‌کشیدند و سرنشینان هم پرچم‌هایشان را از پنجره بیرون آورده و تکان می‌دادند. مردان، تیر هوایی می‌زدند و عده‌ای هم با بمب‌های صوتی و ترقه، شادی خود را عیان می‌کردند. در منطقه «تل‌الهوی» در غزه، مردم می‌گفتند که برای امنیت و پیروزی، جشن گرفته‌اند.
آتش‌بازی در محله شیخ جراح در شرق بیت‌المقدس هم برپا بود؛ جایی که نبرد میان خانواده‌های فلسطینی با سربازان اسرائیلی برای مقابله با اخراج اجباری آنها توسط شهرک نشینان اسرائیلی باعث بسیجِ معترضان در سراسر «شهر قدیم» و سایر مناطق در ماه رمضان شد.
آتش‌بس پس از آن برقرار می‌شود که کابینه اسرائیل طرح آتش‌بس «متقابل و بدون قیدوشرط» مصر را پذیرفت.
حماس و جهاد اسلامی هم توافق «متقابل و همزمان» را پذیرفتند. بایدن در اولین اظهارات اساسی خود در مورد این بحران پس از 11 روز خونریزی، اعلام کرد: «صمیمانه به همه خانواده‌های اسرائیلی و فلسطینی که عزیزانشان را از دست دادند، تسلیت می‌گویم و امیدوارم بهبودی کاملی برای مجروحان حاصل شود.»
رئیس‌جمهور آمریکا در سراسر جهان و حتی در حزب خود به دلیل امتناع از موافقت با درخواست مشترک شورای امنیت سازمان ملل برای آتش‌بس و عدم انتقاد مستقیم از اسرائیل به خاطر آن‌که در پاسخ به موشک‌های حماس، غزه را بمباران کرده و جان بسیاری از غیرنظامیان را در این شهر گرفته، مورد انتقاد شدید است.
حالا بایدن «به خاطر تصمیم برای خاتمه دادن به خصومت‌های فعلی در کمتر از 11 روز» از نتانیاهو تمجید کرده است. او همچنین سیستم پدافند هوایی اسرائیل را که ایالات متحده آمریکا به توسعه آن کمک کرده، به خاطر آن‌که مانع از برخورد صدها موشک به شهرهای اسرائیل شده، تحسین کرده است. رئیس‌جمهور آمریکا «پشتیبانی کامل خود را برای مجهز کردن دوباره سیستم دفاعی گنبد‌آهنین برای اطمینان از دفاع و امنیت اسرائیل در آینده» اعلام کرده است.
بایدن همچنین از عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر برای نقش میانجی‌گری «صمیمانه قدردانی» کرد و گفت که آمریکا برای بازسازی غزه، با آژانس‌‌های سازمان ملل و حکومت خودمختار فلسطین همکاری می‌کند، اما نه با با حماس.
بایدن در بیانیه تلویزیونی مختصر خود گفته است: «من باور دارم که فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها به یک اندازه لیاقت دارند که با خیال راحت و در امنیت زندگی کنند و از آزادی، سعادت و دموکراسی برابری برخوردار باشند. دولت من، دیپلماسی آرام و بی‌وقفه خود را در این راستا ادامه خواهد‌داد.»
اوایل روز جمعه، پرزیدنت السیسی در توئیتی از بایدن تشکر کرد و گفت که او تاکید رئیس‌جمهور آمریکا را روی دیپلماسی برای مدیریت منازعه میان اسرائیل و فلسطین به اشتراک گذاشته است.
دومینیک راب، وزیر امور خارجه انگلیس هم گفت: «همه طرف‌ها باید تلاش کنند تا آتش‌بس بادوام باشد و به چرخه غیرقابل قبول خشونت و از بین رفتن جانِ غیرنظامیان، پایان دهند.» او همچنین اضافه کرده که بریتانیا از «تلاش برای ایجاد صلح» حمایت می‌کند.
اگر چنین توافقی حاصل شود، پایانی خواهد بود بر سنگین‌ترین نبرد از سال 2014 که در آنها، حملات هوایی اسرائیل باعث ویرانی گسترده‌ای در غزه شده و شبه‌نظامیان فلسطینی هم هزاران موشک به سمت اسرائیل شلیک کرده‌اند.
وقتی جنگ به پایان رسید، دو طرف اعلام پیروزی کردند. یکی از مقامات حماس به نام «علی براکه» یه خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته که این آتش‌بس، شکستی برای نتانیاهو و «پیروزی برای مردم فلسطین» است. ارتش اسرائیل هم به طرز مشابهی ادعای کسب «موفقیت‌های بزرگ» کرده است.
در این درگیری‌های 11 روزه، ده‌ها هزار فلسطینی، آواره شدند و صدها خانه ویران شد. بسیاری از غیرنظامیان، عزیزانشان را از دست دادند و بسیاری دیگر هم دست‌وپایشان را.
حالا به لحاظ سیاسی شرایط آرام شده و مردم هم از این آتش‌بس خوشحالند اما حالا نوبت به آن رسیده که مردم برای مرگ عزیزانشان، در آرامش عزاداری کنند.

روابط عمومی وزارت کشور با صدور اطلاعیه‌ای ضمن تأکید بر اینکه ساحت اصحاب شریف رسانه و فعالان پیشرو رسانه‌های نوین در فضای مجازی مبرا از رفتارهای افراطی و خبرسازی‌های جعلی است، از پیگیری قضائی عاملین تولید خبرهای جعلی که موجب اخلال در امر انتخابات می‌شوند، خبر داد. به گزارش ایسنا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی وزارت کشور در این اطلاعیه آمده است: ضمن تقدیر مجدد از همراهی رسانه‌ها و همکاری خانواده بزرگ رسانه کشور در روند برگزاری انتخابات ۱۴۰۰ و نظر به اقدامات غیر سازنده برخی عناصر افراطی و مشکوک در بخشی از فضای مجازی شامل ایراد اتهام بی‌پایه و اساس عدم بی‌طرفی وزارت کشور در روند برگزاری انتخابات، به استحضار ملت شریف ایران و اصحاب پر ارج و پرتلاش رسانه می‌رساند؛ از آنجا که اقدامات ضد رسانه‌ای موصوف که البته یکسره بر پایه برداشت‌های خلاف واقع و سابقه‌سازی‌های جعلی، شکل گرفته است، ضمن ایجاد خدشه در اعتماد عمومی می‌تواند، موجبات اخلال در امر انتخابات را فراهم آورد، مطلقاً مردود است و بر همین اساس، وزارت کشور به استناد تصریحات قانونی موجود در این عرصه، از عاملان تولید، انتشار و بازنشر این مطالب، به مراجع قضائی شکایت و این موارد را تا برخورد متناسب قانونی پیگیری می‌کند.
در ادامه این اطلاعیه تصریح شده است: بر اساس موازین و چارچوب‌های قانونی متقن انتخابات در جمهوری اسلامی و به گواه عملکرد وزارت کشور در برگزاری انتخابات ادوار مختلف از جمله در ۸ سال اخیر، اتهام عدم بی‌طرفی وزارت وزارت کشور در برگزاری انتخابات، مردود است.
روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت کشور در پایان این اطلاعیه تأکید کرد: ساحت اصحاب شریف رسانه و فعالان پیشرو رسانه های نوین در فضای مجازی مبرا از رفتارهای افراطی و خبرسازی های جعلی است.

این روزها جنگل‌های زاگرس در استان کردستان روزگار خوشی ندارند، با یک گشت‌و گذار در این جنگل‌ها می‌توان پژمردگی درختان زاگرس را مشاهده کرد که علاوه بر خشکسالی، گرفتار بیماری و یا آفت جوانه خوار بلوط شده‌اند.
به گزارش ایرنا، یکی از کارشناسان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان گفت: آفت برگ خوار و جوانه خوار بلوط (Tortrix viridana L) که در چند سال اخیر، گونه‌های مختلف بلوط در جنگل‌های زاگرس به ویژه در استان کردستان و شهرستان سروآباد را مورد حمله قرار داده آفتی خطرناک است که باعث کاهش رویش چوب، زوال جنگل، تغییر در زادآوری و توالی و حتی باعث مرگ‌و‌میر درختان می‌شود.
پیمان فتاحی افزود: از بین رفتن برگ‌های درخت در فصل رویش باعث می‌شود تا درخت ابزار و وسیله تولید را از دست داده میزان فتوسنتز تقلیل یافته و در نتیجه از میزان رویش قطری و ارتفاع آن کاسته شود که ادامه این وضعیت در چند سال متوالی می تواند به کاهش تولید چوب منتهی شده و جنگل را به سمت نابودی سوق دهد.
او با اشاره به اثرات تخریبی آفت جوانه خوار بلوط اظهار داشت: «لاروهای ابتدایی آفت جوانه خوار بلوط در اوایل فصل بهار، وارد جوانه‌های بلوط شده و از آن تغذیه می‌کند در حالی که لاروهای رشد کرده و سن آخر از برگ‌ها تغذیه می‌کند تا جایی که درختان در اواخر بهار کاملاً عاری از برگ می‌شود. آفت جوانه‌خوار بلوط یکی از مهم‌ترین علت‌های تخریب گونه‌های جنگلی بلوط زاگرس به شمار می‌رود، این آفت در مرحله لاروی از جوانه‌ها و برگ‌ها تغذیه و در صورت طغیان درختان را عاری از برگ می‌کند».
معاون دفتر حفاظت و حمایت از جنگل‌ها و مراتع کشور هم در بازدید از عملیات مبارزه با آفت جوانه خوار بلوط در جنگل‌های زاگرس در محدوده کردستان در گفت‌و‌گو با ایرنا اظهار داشت: این آفت در چند سال و اخیر در جنگل‌های زاگرس طغیان کرده که اگر کنترل نشود درختان بلوط را از بین برده و در دراز مدت آسیب‌های بسیار وحشتناکی به محیط زیست و جنگل‌های زاگرس وارد می‌کند. او یادآور شد: کنترل آفت جوانه خوار بلوط در سنین ۲ و سه به مراتب راحت‌تر از سنین بالاتر است به همین دلیل عملیات به موقع انجام شده و عاملی که برای کنترل و مبارزه با این آفت استفاده می‌شود یک نوع باکتری است و اثر منفی بر محیط زیست ندارد.
جنگل‌های زاگرس با گستردگی در ۱۱ استان کشور با ۶ میلیون هکتار مساحت، ۴۰ درصد جنگل‌های ایران را تشکیل می‌دهند که حدود ۷۰ درصد تیپ گونه‌های جنگلی زاگرس را بلوط‌ها شامل می‌شوند.

سال‌هاست که فاضلاب و پساب و رسوبات نفس پر آب‌ترین رودخانه ایران را به شماره انداخته است. امسال اما کاهش بارش‌ها بحران کارون را تشدید کرده است. کارون که روزگاری تدبیر آدمیان برای بهره‌گیری از آب آن، در سازه‌های آبی شوشتر تحسین جهان را برمی‌انگیخت، حالا زخمی سومدیریت‌هاست و نتایج تمام سیاست‌ها و تصمیمات اشتباه را در ساخت سد، انتقال آب و مدیریت غلط منابع آبی به نمایش گذاشته است. دبی این رودخانه در سال‌های اخیر به شکل چشمگیری کاهش داشته و بستر کارون مثل کویری تشنه نمایان شده و خبر از آینده‌ای نگران‌کننده می‌دهد.
کارون از دیرباز یکی از رودهای مهم ایران بود، رودی که در کنار آن شهرهای مهمی چون اهواز، شوشتر، مسجدسلیمان، خرمشهر و ایذه شکل گرفته و توسعه پیدا کردند. اما توسعه ناموزون و مدیریت غلط منابع آبی از یک سو، ساخت بی‌رویه سد و اجرای پروژه‌های انتقال آب از سوی دیگر به مرور رمق این رودخانه خروشان خوزستان را گرفت. حالا کارون تشنه است. سالی کم‌باران به تمام مشکلات کارون دامن زده و این روزها حال و روز ناخوشی را برای او رقم زده است. رودی که روزگاری کشتی‌ها در آن تردد داشتند، حالا آن‌قدر کم رمق شده که حتی توان و تحمل قایق‌های کوچک را هم ندارد. آمارها می‌گویند در سال آبی جاری حوضه کارون کاهش ۴۴ درصدی بارش را تجربه کرده است. همین موضوع تبعات عواملی مثل انتقال آب و سدسازی را بیش از پیش در بستر این رودخانه نمایان کرده است.
فراز رابعی معاون مطالعات جامع منابع آب سازمان آب و برق خوزستان در روزهای ابتدایی اردیبهشت در گفت‌وگو با ایرنا با اشاره به دلایل کاهش شدید حجم ذخیره مخازن سدهای خوزستان، گفته بود: « ۵۸ درصد ظرفیت سدهای خوزستان خالی است. کم بارشی و به تبع آن کاهش آوردها باعث شد امکان آبگیری کامل مخازن سدها فراهم نشود، از سوی دیگر تامین کامل آب کشت زمستانه و تلاش برای جلوگیری از خسارت به کشاورزان، موجب تنش در مخازن سدها شده است.» در همین گفت‌و‌گو رابعی اعلام کرد: «در ماه‌های آتی دبی رودخانه کارون در مقطع اهواز حدود ۲۰۰ متر‌مکعب بر ثانیه تنظیم می‌شود بنابراین رودخانه کم‌آب خواهد بود» دبی 200 متر‌مکعب بر ثانیه برای رودخانه‌ای که به گفته محمد درویش، کارشناس محیط زیست، در شرایط خشکسالی و کم‌بارشی، باید آورد حدود ۸۰۰ مترمکعب بر ثانیه را فقط در مقطع اهواز داشته باشد، میزان نگران‌کننده‌ای است.
بعضی کارشناسان معتقدند وضعیت فعلی کارون به دلیل کاهش بارش‌ها در سال آبی جاری به وجود آمده است، اما از طرفی اثرات اقداماتی که در بلندمدت در این وضعیت نقش داشته‌اند نیز غیر‌قابل انکار می‌دانند. حمیدرضا خدابخشی، رییس انجمن مهندسان صنعت آب خوزستان در گفت‌و‌گو با «پیام‌ما» در خصوص وضعیت فعلی رودخانه کارون می‌گوید: «وضعیت امروز کارون در سال آبی جاری، حاصل کم بارشی و ذخیره برفی پایین در سال آبی و زمستان سال 1399 است که تبعات آن در تابستان 1400 نمایان می‌شود. امسال که ما 40 درصد کاهش آورد رودخانه‌های خوزستان و به ویژه کارون را داریم، این کاهش آورد، محصول تغییرات هیدرولوژیکی است. وضعیت کارون امسال در اثر برداشت‌های زیاد از بالا دست یا اتفاقات جدید ایجاد نشده، بلکه بیشتر محصول یک پدیده اقلیمی است. نمی‌توانیم بگوییم وضعیتی که کارون در سال آبی جاری دارد، محصول افزایش برداشت‌ها، نسبت به دو سال پیش است. چون تغییرات عمده‌ای در این زمینه نسبت به چند سال گذشته صورت نگرفته است. در درازمدت تغییرات بسیار زیاد بوده، اما در سال‌های نرمال مثل سال آبی گذشته، ما دچار مشکل نشدیم و مفهوم آن این است که رودخانه کارون هنوز در وضعیت نرمال -حتی با برداشت‌های موجود- تاب‌آوری دارد. البته به شرطی که وضعیت موجود تغییری نکند. به محض اینکه رودخانه کارون در اثر تغییرات اقلیمی و عدم قطعیت دچار کم‌آبی شود و آورد آن کم شود، منابعی که از طریق باران یا برف باید تامین می‌شد تامین نشود، کارون دچار تنش می‌شود»
خدابخشی با تاکید بر اثر عوامل انسانی در بلند‌مدت و همچنین تاثیر این عامل در کنترل وضعیت موجود می‌گوید: «انسان باید بتواند خود را با شرایط انطباق دهد یعنی در وضعیت بحرانی رودخانه اگر قرار است کشت نکند، یا برداشتی نداشته باشد، بتواند این انطباق و سازگاری را داشته باشد و این کار را انجام ندهد. اما اگر قرار باشد ما همین وضعیت توسعه و رشد صنایع در بالادست را داشته باشیم، رشد آبزی‌پروری و کشاورزی را در بالادست رودخانه‌ها و حوضه‌های آبریز داشته باشیم، قطعا نه فقط در خشکسالی‌ها که حتی در سال‌های نرمال هم دچار مشکل می‌شویم، این پدیده‌ای است که می‌توان گفت ساخته دست انسان است. ایجاد تغییر در این شرایط نیازمند تغییر در سبک کاری ما است. شیوه‌های بهره‌برداری باید تغییر کند.»
رییس انجمن مهندسان صنعت آب خوزستان با اشاره به وضعیت بهره‌برداری از منابع آب در حوزه کشاورزی می‌گوید: «باید کشاورزی از کشاورزی معیشتی به سمت بازرگانی و تجاری سوق پیدا کند. برای اینکه کشاورزی را به این سمت ببریم نیاز به تغییر در شیوه‌های کشت داریم. کشت گلخانه‌ای، آبیاری‌های زیرسطحی و قطره‌ای باید توسعه پیدا کند. صنایع آب‌بر باید به سمت بازچرخانی پساب‌ها بروند و آب اضافه‌ای را به سیستم تحمیل نکنند. مجتمع‌های پتروشیمی فعال، باید به استفاده از منابع آب غیرمتعارف مثل پساب‌ها و آب دریا رو آورند. این موارد از جمله راهکارهایی است که باعث بهبود وضعیت موجود در تولید می‌شود و مجموعه بهره‌برداری‌ها و مصارف را به سمت سازگاری با بدترین شرایط می‌برد. اما چنانچه توسعه غیرمنطقی مبتنی بر همین شیوه‌های بهره‌برداری با روشهای کهنه، صرف استفاده از منابع و تولید بیشتر -نه کنترل مصارف- صورت گیرد، ما از این به بعد در ترسالی هم شرایط سختی خواهیم داشت. خشکسالی که جای خود دارد.»
خدابخشی معتقد است: «راندمان‌ مصارف کشاورزی باید به حدود 70 درصد برسد. تکنیک‌ها و تکنولوژی‌هایی هم برای افزایش راندمان و کاهش وابستگی به آب و زنده و پایدار نگه داشتن اکوسیستم وجود دارد. بهره‌برداری از این تکنولوژی‌ها نیاز به تغییر رویکردها و ساختارها دارد. تغییر نگاه و رویکرد به شیوه‌های سرمایه‌گذاری و نگاه‌هایی که در سطح کلان وجود دارد، بر می‌گردد و این تغییرات وابسته به تغییرات سیاست‌گذاری و حاکمیتی است»
عوامل دیگری هم برای وضعیت موجود کارون مطرح می‌شود، از جمله اظهارات مهدی قمشی عضو هیات علمی گروه آب دانشگاه شهید چمران اهواز که در گفت‌وگو با ایسنا درباره خشک شدن رودخانه کارون گفته است: «سال گذشته علی‌رغم اینکه در آغاز سال، بارندگی‌هایی نرمال داشتیم اما با توجه به مشکلی که در تامین انرژی در زمستان به وجود آمد، بخشی از آب سدهای خوزستان به منظور تامین برق و به امید بارش‌های فروردین‌ماه سال بعد رهاسازی شد. متاسفانه بارش‌ها نرمال نبود و عدم رخداد بارش‌های مورد‌نظر باعث شد که اکنون سدهای خوزستان ظرفیت خالی بسیاری داشته باشند و وضعیت رودخانه‌ای مثل کارون نیز به این شکل، خشک به نظر بیاید.» قمشی معتقد است: «با توجه به محدودیت منابع آبی موجود، مصرف آب در بالادست اهواز بسیار زیاد است و با توجه به جیره‌بندی پیش‌بینی شده، رهاسازی آب نیز بسیار محدود شده است و همه این مسائل در کنار هم باعث به وجود آمدن وضعیت فعلی رودخانه کارون در مقطع اهواز شده است. اگر روند خشکسالی‌ها در خوزستان ادامه داشته باشد، قطعا رودخانه کارون از وضعی که اکنون دچار آن است، خشک‌تر می‌شود و این مساله، یک هشدار است» قمشی در خصوص طرح‌های انتقال آب در بالادست رودخانه کارون و در سرشاخه این رودخانه، هم می‌گوید: «همه این طرح‌ها در زیرحوضه‌هایی قرار دارند که بیشترین و پایدارترین آب کارون از آنها تامین می‌شود. وقتی این طرح‌ها در بالادست قرار دارند، یعنی آب مورد‌نظر بخش‌های مختلف از این زیرشاخه‌ها تامین و باقی‌مانده آب به سمت کارون در خوزستان و اهواز می‌آید. سالانه حدود ۱.۳ میلیارد مترمکعب آب از سرشاخه‌های کارون و دز منتقل می‌شود و اگر چیزی باقی ماند به سمت حوضه کارون می‌آید. البته رشد مصرف آب در حوضه کارون یعنی استان‌های لرستان، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد باعث شده که کمبود آبی که در رودخانه کارون در استان خوزستان با آن مواجه هستیم سالانه به حدود ۴ میلیارد مترمکعب در مقایسه با سابقه تاریخی کارون برسد.»این روزها هیچ کدام از رودخانه‌های کشور حال و روز خوشی ندارند، زنگ خطر کم‌آبی مدت‌هاست به صدا درآمده است، اما وضعیت امروز کارون که قرن‌ها آب مورد‌نیاز بعضی از شهرهای خوزستان را تامین می‌کرد با وجود خشکسالی تشدید شده است. کارون امروز علاوه بر خشکسالی با پسابی که از شهر به سمتش راهی شده و با رسوباتی که چهره‌اش را مخدوش کرده و با سهمی که در سرشاخه‌هایش تقسیم می‌شود، دست به گریبان است.

پس از آن‌که شرکت آب منطقه‌ای استان فارس اعلام کرد که با توجه به شرایط خشکسالی، آبی برای رها کردن و نجات فلامینگوهای در نمک مانده تالاب بختگان ندارد، مسئولان محیط زیست، جوامع محلی و فعالان تشکل‌های مردم‌نهاد دست به کار شدند تا آب حیات و تداوم زندگی روی پر و بال فلامینگوها بریزند.
به گزارش ایرنا، انتقال آب از چاه‌های کشاورزی، کندن مجرا و انتقال آب با لوله‌گذاری از سرچشمه‌های بختگان به محل کلنی فلامینگوها و جستجوی آب در آبخوان‌های پیرامون بختگان، آمادگی برای جابجایی جوجه‌ها و بردن آن به استخرهای کشاورزی و امید به کوچ زودهنگام فلامینگوها راهکارهایی بود که امید را در دل دوستداران محیط زیست برای نجات فلامینگوها زنده نگه داشت.
در روزهای گذشته با صدها متر لوله‌گذاری از روستاها و چاه‌های کشاورزی پیرامون بختگان کار انتقال آب به این تالاب خشکیده آغاز شده است، دوستداران محیط زیست آستین همت بالا زدند و در حالی که تا زانو در نمک و شوره‌زار بختگان فرو رفته اند در تلاشی حتی در دل شب‌های تاریک موتور پمپ‌ها را روشن کردند تا صدها متر آب را به دل شوره‌زار بختگان بیاورند. بهمن ایزدی، فعال محیط زیست با یادآوری تحمل مشکلات عبور از کویر نمک گفت: «بالاخره به زیستگاه‌های متعدد فلامینگوها رسیدیم اما از بال‌های آتشین و صدای روح بخش‌شان خبری نبود. از تخم‌های به گِل نشسته در لانه‌ها معلوم بود که فلامینگوهای بالغ با مواجه شدن با شرایط خشک دریاچه حدود یک ماه پیش تخم‌ها و جوجه‌هایشان را رها و مهاجرت را به ماندن در شوره‌زار یاس بختگان ترجیح داده بودند.»
او ادامه داد: «براساس تصمیم جمعی کارشناسان، تنها راه موجود در فرصت اندک پیش رو، تهیه خوراک متناسب با رژیم غذایی جوجه‌ها و استقرار استخرهای کم‌عمق آب شیرین بود. این راهکار با حمایت مالی گنجه پشتیبان زیست‌بوم در اسرع وقت انجام و تجهیزات مورد‌نیاز با همیاری بومیان بِسترُم چشمه‌انجیر و محیط‌بانان بختگان به دامنه کوه مَنَک خشک حمل شد. در روزهای گذشته برای مشخص شدن مکان جدید آنها، با هواپیما گشت‌زنی صورت گرفت و برای انتقال آب از تلمبه‌های کشاورزی کرانه‌های غربی دریاچه از جمله از روستای دستجرد به نقاط احتمالی تجمع جوجه‌ها بیش از سه کیلومتر لوله‌گذاری شد.»

ماجرا با یک خبر کوتاه آغاز شد؛ فعالیت معدنی در پارک ملی کلاه‌قاضی. این موضوع یک ماه بعد از درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت برای لغو مجوز محیط زیست در مناطق چهارگانه نگرانی‌هایی ایجاد کرده اما تاکنون نه محیط زیست اصفهان و نه معاون معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت این استان آن را تایید نکرده‌اند. با این حال از دید فعالان محیط زیست خطر معدن‌کاری بیخ گوش تمامی مناطق حفاظت‌شده است. حال آن‌که ترکیب هیات‌های حل اختلاف سال‌ها به نفع بهره‌برداران بوده و حتی معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید سطح اختیارات محیط زیست درباره معدن‌کاوی در مناطق ارزشمند اندک است.

نیمه اردیبهشت‌ماه فعالان محیط زیست از فعالیت معدنی در پارک ملی کلاه‌قاضی خبر دادند. تا آن تاریخ نه نوع معدن مشخص بود و نه محدوده دقیق این پهنه. کاربران فضای مجازی این موضوع را ناشی از دست باز بهره‌برداران در حوزه معدن دانسته بودند. از دید این فعالان، خطر اصلی از ناحیه ماده 24 مکرر بود.
بر اساس تبصره(۵) الحاقی به ماده (۲۴)، در صورتی که سازمان صنعت، معدن و تجارت استان به پاسخ‌های استعلام از دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط اعتراض داشته باشد، موضوع به هیات حل اختلاف موضوع ماده (۲۴ مکرر) ارجاع می‌شود تا حداکثر ظرف پانزده روز در مورد آن تعیین تکلیف شود.
مشکل اصلی اما ترکیب هیات‌های حل اختلاف است که به نفع بهره‌بردار است و نه محیط زیست. نماینده 7 دستگاه دولتی در این دستگاه‌ها عضو هستند که شامل استاندار،‌ سازمان صنعت، معدن و تجارت، نظام مهندسی معدن، جهاد‌کشاورزی، نماینده دستگاه معترض که در این مورد محیط زیست یا منابع طبیعی است و بهره‌بردار و یک نفر حقوقدان آشنا به مسائل معدنی با انتخاب و معرفی رئیس دادگستری استان.
محمد الموتی، دبیر شبکه تشکل‌های محیط زیستی کشور در این باره به «پیام‌ما» می‌گوید: «درکمیته‌ای که مجوز اکتشاف به بهره‌بردار داده می‌شود، ‌تعداد دستگاه‌های حفاظتی در اقلیت‌اند و معمولا هم به نفع معدن و صنعت رای می‌دهند. حتی در هیات حل اختلاف هم نقش محیط زیست کمرنگ است.» از دید فعالان محیط زیست ترکیب هیات‌ها 2 به 5 است. «تنها دو دستگاه محیط زیست و گاهی جهاد‌کشاورزی از محیط زیست منطقه دفاع می‌کنند و 5 دستگاه دیگر معمولا با توجیه حمایت از سرمایه‌گذاران و اشتغال بیشتر به نفع بهره‌بردار رای می‌دهند.» تا قبل از 21 اردیبهشت اما هیچکس از نوع معدن در محدوده کلاه‌قاضی خبر نداشت. در این تاریخ پایگاه خبری امتداد دراین‌باره نوشت: «بنا به گفته منابع آگاه در محیط زیست استان اصفهان، متولی دست‌اندازی معدن مرمریت مشخصا وزارت صنعت و معدن و تجارت است. در حقیقت این وزارتخانه سعی کرده با بردن این پرونده به کمیسیون ماده ۲۴ قانون مکرر معادن که بیشتر اعضای آن در استانداری از نزدیکان به این وزارتخانه هستند، پرونده‌ای را که به بهای نابودی پارک ملی مهمی است را به نتیجه دلخواه خود برساند.»
درخواست معدن‌کاری رد شد
بهروز ستایش، رئیس اداره محیط زیست طبیعی استان اصفهان در این ارتباط به «پیام‌ما» می‌گوید: «چند روز پیش برای هشت تا ده هکتار از پارک ملی کلاه‌قاضی از ما استعلام گرفته شد که مخالفت خود را در این رابطه ابراز کردیم.» عرصه هشت تا ده هکتاری مورد‌نظر، دقیقا در محدوده پارک ملی و در زیستگاه آهو است.
ستایش دراین‌باره می‌گوید: «روال کار بدین صورت است که از محیط زیست درباره محدوده معدنی استعلام می‌گیرند و ما هم برای بررسی روی نقشه نگاه می‌کنیم. بررسی‌های ما هم نشان داد که معدن مرمیت مربوطه درست روی زیستگاه آهو می‌افتد و برای همین هم مخالفت کردیم.» به گفته او تا 40 سال پیش در این محدوده فعالیت معدنی صورت می‌گرفته اما پس از آن همه فعالیت‌ها متوقف شده است. «بعد از ثبت این مجموعه در سال 46 تمامی فعالیت‌های معدنی در پارک کلاه‌قاضی ممنوع شد، یعنی فعالیت معدنی معادن قبلی تمدید نشد و برای هیچ معدن جدیدی نیز مجوز صادر نشد.»
منطقه کوهستانی کلاه‌قاضی و شیدان شامل دو مجموعه است؛ پارک ملی کلاه‌قاضی و پناهگاه حیات وحش کلاه‌قاضی. این منطقه در سال ۱۳۴۶ به عنوان منطقه قرق از سوی شورای عالی شکاربانی و نظارت بر صید اعلام شد. 10 سال بعد هم حدود آن بدین صورت مشخص شد: ۵۰ هزار هکتار به عنوان پارک ملی و ۳ هزار هکتار برای پناهگاه حیات وحش. پهنه معدنی درخواستی در پارک ملی حیات وحش و در زیستگاه آهو قرار می‌گیرد. تا سال 70 پارک ملی کلاه‌قاضی 15 آهو داشت. جزیره‌ای شدن زیستگاه و محاصره پارک ملی کلاه‌قاضی توسط شهرک‌های مسکونی و پادگان نظامی اما جمعیت این آهوها را تحت شعاع قرار داد. به گونه‌ای که از 15 آهو این پارک، تنها 5 فرد در ابتدای سال 80 باقی ماند.
مخالفت محیط زیست
قاطعانه است
سازمان محیط زیست می‌گوید که محدوده درخواستی وزارت صمت از دسترس خارج شده. ستایش توضیح می‌دهد: «تمامی اخباری که از اصرار سازمان صمت برای بهره‌بردای این محدوده خبر می‌دهد، غیررسمی است.
سازمان‌های دولتی هر وقت که بخواهند از طریق ماده 24 اقدام کنند برای ما یک دعوتنامه می‌فرستند، ولی تاکنون برای این موضوع نه برای ما دعوتنامه‌ای ارسال شده و نه صحبتی با محیط زیست صورت گرفته است.»
به گفته رئیس اداره محیط زیست طبیعی استان اصفهان حتی در صورت مطرح شدن این موضوع در هیات حل اختلاف، مواضع محیط زیست مخالف خواهد بود و نسبت به این موضوع قاطعانه برخورد می‌کند.
پیگیری‌‌های «پیام‌ما» از سازمان صنعت و معدن نشان می‌د‌هد که این سازمان هنوز این محدوده را ثبت نکرده است. محمد سرجوقیان، معاون معدنی سازمان صنعت، معدن و تجارت اصفهان به «پیام‌ما» می‌گوید: «در محدوده حفاظت‌شده کلاه‌قاضی هیچ مجوزی برای بهره‌برداری صادر نشده است. به طور کلی محدوده‌های معدنی یا با درخواست شخص طبق قانون محدوده‌هایی که به نام دولت هستند از طریق مزایده عمومی واگذار می‌شود و محدوده‌هایی هم که روی سایت سامانه کاداستر آزاد باشند، با درخواست شخص حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت فنی و مالی، واگذار می‌شوند. در هر دو صورت هم باید جواب استعلامات گرفته شود که اگر عرصه مورد‌نظر در محدوده حفاظت‌شده باشد، از محیط زیست و اگر هم خارج از محدوده حفاظت‌شده باشد از منابع طبیعی استعلام گرفته می‌شود.» به گفته او در مورد محدوده حفاظت‌شده کلاه‌قاضی هیچ ثبتی صورت نگرفته است، چه رسد به استعلام از سازمان‌ها. «ابتدا باید یک محدوده معدنی ثبت شود و بعد از دستگاه‌های ذی‌ربط مثل محیط زیست و منابع طبیعی استعلام گرفته شود اما برای این محدوده حتی ثبتی هم صورت نگرفته.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که رئیس اداره محیط زیست طبیعی استان اصفهان از استعلام این منطقه و پاسخ منفی محیط زیست خبر می‌دهد.
قانون به نفع معدن‌داران
سطح قوانین حفاظتی در حوزه معدن همواره مورد انتقاد فعالان محیط زیستی و حتی روسای سازمان حفاظت محیط زیست بوده است.
مسعود امیرزاده، عضو کارگروه حقوقی شورای هماهنگی شبکه ملی محیط زیست و منابع طبیعی کشور پیش از این به «پیام‌ما» گفته بود: «موضوع معادن یکی از معضلات کشور در ارتباط با تخریب محیط زیست است، اما در سال ۹۰ و ۹۲ دستگاه قانون‌گذار به ضرر محیط زیست عمل کرد. بنابراین قانون ۹۰ و اصلاحیه آن در سال ۹۲ به گونه‌ای تنظیم شده که تمام و کمال به نفع معدن‌داران است.»
سطح قوانین حفاظتی در بخش معدن حتی مورد انتقاد مسعود تجریشی، معاون محیط زیست انسانی سازمان محیط زیست هم قرار گرفته است. تجریشی نیز در روزهای گذشته به «پیام‌ما» گفته بود که محیط زیست در مقابل معادن را بسته خوانده بود.
به گفته او هر معدنی فقط در مناطق چهارگانه از محیط‌ زیست استعلام می‌گیرد و در ۸۹ درصد مابقی مناطق کشور هیچ مجوزی از محیط‌زیست گرفته نمی‌شود. به عبارت دیگر معدن‌داران بدون هیچ گونه ارزیابی محیط زیستی، پروانه بهره‌برداری را از وزارت صمت می‌گیرند و بر این اساس اگر پس از فعالیت این معدن، قناتی از بین رفت یا آلودگی وارد محیط شد نه سازمان محیط‌زیست پاسخگو است و نه معدن‌دار به کسی جواب پس می‌دهد.

حرکت به سوی آینده‌ای با خودروهای برقی، نبردی سخت خواهد بود؛ خصوصا اینکه پرزیدنت بایدن و جمهوری‌خواهان در کنگره بر سر برنامه اقتصادی 4 تریلیون دلاری با هم اختلاف دارند.
به گزارش نیویورک‌تایمز، جو بایدن از یک کارخانه تولید خودرو بازدید کرده و در آنجا سخنرانی کرده بود. او قصد نداشت بدون دور زدن با یک وانت پیکاپ برقی جدید، میشیگان را ترک کند. او همین کار را هم کرد و با وانت برقی اف-150 شرکت فورد در یک پیست چرخید و نشان داد که منظور او و دولتش در مورد مشخصات یک ماشین برقی و کم‌آلاینده که می‌تواند در آینده به آمریکایی‌ها کمک کند، چیست. او پیش از آن‌که پایش را روی پدال گاز فشار دهد، از پنجره باز نمونه اولیه به خبرنگاران گفت: «این ماشین، خیلی تند می‌ره». اما انتقال از پمپ‌های بنزین به ایستگاه‌های شارژ، قطعا سریع نخواهد بود. آقای بایدن و جمهوری‌خواهان کنگره در مورد دستور جلسه اقتصادی 4 تریلیون دلاری رئیس‌جمهوری و بهترین راه رقابت آمریکا با چین در دهه‌های رقابت اقتصادیِ پیش رو، با هم اختلاف دارند.
با این حال، بایدن روز سه‌شنبه در مرکز خودروهای برقی فورد راج، خواهان صرفِ صدها میلیارد دلار برای تولید داخلی، استقرار خودروهای برقی و تحقیقات در مورد فناوری‌های نوظهور مثل باتری‌های پیشرفته شد. خودروسازان و کارگران دیترویتی که می‌خواهند دولت این صنعت را سر جای پیشین خود در رقابت جهانی بازگرداند، بایدن را تشویق می‌کردند. بازگشت به جایگاه قبلی شاید آسان باشد، اما همه آنها به خوبی می‌دانند که بازگشت به آن جایگاه، آن‌هم با کنار گذاشتن خودروهای بنزینی به نفع خودروهای برقی، کار بسیار دشواری است. همین حالا هم برخی از موانع پنهانِ زنجیره تولید، و ترسِ کارکنان خودروسازی‌ها به‌خاطر از دست دادن شغلشان، موانعی را در این مسیر ایجاد کرده است.
در واشینگتن، جایی که دو نفر از اعضای کابینه بایدن با سناتورهای جمهوری‌خواه دیدار کرده‌اند تا برای دستیابی به توافقی دو حزبی در مورد هزینه‌های زیرساختی تلاش کنند. با این حال، محافظه‌کاران ترمزهای خودروهای برقی رئیس‌جمهوری را فشار می‌دهند و مانع حرکت سریع او می‌شوند. جمهوری‌خواهان سنا می‌گویند که پیشنهاد متقابل آنها برای طرح زیرساختی بایدن، شامل هزینه‌هایی برای خودروهای برقی است اما آنها تمایلی ندارند که به عدد پیشنهادی جو بایدن نزدیک شوند و چنین پول زیادی را هزینه کنند.
سناتور جان باراسو از ایالت وایومینگ، جمهوری‌خواه ارشد در کمیته انرژی و منابع طبیعی سنا و همچنین یکی از نویسندگان مشترک طرح زیرساختی جمهوری‌خواهان، می‌گوید: «دولت بایدن به زور می‌خواهد شغل‌های خیالی گران‌قیمت را ایجاد کند و شغل‌های واقعی را از بین ببرد، آن‌هم در دورانی که آمریکا دیگر توانِ تحمل ازبین رفتن شغل‌های بیشتری را ندارد.» به گفته آقای بایدن، «طرح 2.3 تریلیون دلاری مشاغل آمریکایی» به شدت بر زیرساخت‌های فیزیکی و هزینه‌های فدرال متمرکز است که هدف آن گذار به اقتصادی است که برای مقابله با تغییرات آب‌وهوایی، کمتر بر سوخت‌های فسیلی متکی است. این طرح شامل مشوق‌های مالیاتی برای خرید خودروهای کم‌آلاینده، تلاش برای برقی کردن یک پنجم ناوگان اتوبوس‌رانی ملی مدارس، صرف پول برای ساختن 500 هزار ایستگاه شارژ در سراسر کشور و طیف گسترده‌ای از دیگر هزینه‌ها به منظور تشویق تحقیقات، تولید و استقرار وسایل نقلیه برقی و قطعات آنهاست.
این طرح برای آقای بایدن که متعهد شده تا پایان سال 2030، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای ایالات متحده آمریکا تا 50 درصد کاهش یابد، بسیار مهم است. هدف تعیین شده از سوی رئیس‌جمهوری آمریکا، هدفی بلندپروازانه است که نیاز به تغییری اساسی در اقتصاد کشور دارد؛ از جمله تغییر سریع رانندگان آمریکایی از ماشین‌ها و کامیون‌های با سوخت فسیلی به سوی خودروهای برقی با انتشار کربن صفر.
پس از آن‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا استانداردهای اقتصادی سوختی دوران اوباما را که قصد داشت انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش دهد، به شرایط پیشین بازگرداند، دولت بایدن، مجددا قوانین سختگیرانه جدیدی را پیشنهاد کرده است. آلودگی خودروها و وسایل نقلیه بخش بزرگی از گازهای گلخانه‌ای آمریکا را تشکیل می‌دهد. بنابر آخرین آمارها، حمل‌ونقل در آمریکا مسئول 29 درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای در این کشور است. تجزیه‌وتحلیل جدیدی که توسط شرکت تحقیقاتی «رودیوم گروپ» صورت گرفته، نشان می‌دهد که اگر دولت قوانین اقتصاد سوختی دوران اوباما را با تصویب قانون جدید که حدود 300 میلیارد دلار در یک دهه برای ترویج خودروهای برقی هزینه دارد، ترکیب کند، حدود 11 درصد از آلودگی‌های گرم‌کننده‌زمین که ناشی از خودروها است، کاهش می‌یابد. با این حال، متخصصان می‌گویند، بیشترین چیزی که باعث پیروزی یا شکست طرح بایدن در کاهش انتشار گازها می‌شود، تمایل مردم برای خریدن یا نخریدن خودروهای برقی است.

رئیس‌جمهور با بیان اینکه واقعا عجیب است زمانی که می‌خواهیم تحریم را برداریم یک عده مرثیه می‌خوانند و ناراحت می‌شوند، عنوان کرد: نمی‌شود عده‌ای بگویند ما به فکر مردم هستیم، اما وقتی می‌خواهد تحریم برداشته شود ناراحت باشند و روضه‌خوانی کنند. مرثیه‌خوانی برای زندگی مردم با روضه خوانی برای برداشته شدن تحریم قابل جمع نیست.
به گزارش ایسنا، حسن روحانی صبح دیروز در جلسه هیات دولت با اشاره به کسانی که از مذاکرات وین ناراحت هستند اظهار کرد: چرا از مذاکرات وین ناراحتید؟ این‌ها فکر می‌کنند وین همین بغل‌هاست در حالی‌که وین یک شهر دیگر است. مدام می‌گویند چرا مذاکره می‌کنید. در حالی که این دولت در هشت سال خود مذاکره‌ای نکرد، مگر اینکه از آن موفق بیرون بیاید.
او ادامه داد: دوران قبل تمام شده، بعضی‌ها هم در آن زمان به مذاکره‌ای نرفتند مگر اینکه یک قطعنامه علیه ایران گرفتند و آمدند. اما من امروز به مردم قول می‌دهم پایان مذاکرات وین پیروزی ملت ایران است و ما همین امروز هم قدم‌های بزرگی در این زمینه برداشته‌ایم.
روحانی با تاکید بر اینکه معیار برای ما زندگی مردم است یادآور شد: ما می‌خواهیم مشکل صادرات و واردات را برداریم، اما شما چرا ناراحت می‌شوید. ما می‌خواهیم تحریم را برداریم، اما یک عده‌ای عزاداری می‌کنند. او اضافه کرد: والله بالله اگر کسی منافع ملی را کنار گذاشت و به دنبال منافع حزبی، جناحی و قبیله‌ای رفت به مردم خیانت کرده است. منافع و مصالح ملی و زندگی مردم برای ما اصل است؛ چرا که مردم باید به راحتی زندگی کنند.
او با اشاره به اینکه مسیر ما در این مدت درست بوده است، گفت: البته ممکن است کسی بگوید که این مسیر درست که به اهدافتان رسیدید به خاطر صبر مردم بوده که این حرف کاملا درست است و ما به خاطر مقاومت مردم به اینجا رسیدیم، دولت که چیزی نیست و تنها نماینده مردم است. آنهایی هم که به دولت توهین می‌کنند در واقع به ملت توهین می‌کنند؛ چرا که ما هیچ چیزی جز رای و اعتماد مردم نداریم.
رئیس‌جمهور در ادامه اظهار کرد: از طرفی ممکن است کسی بگوید که در این موفقیت‌ها مقام معظم رهبری حمایت و کمک کرده‌اند که این هم درست است؛ چرا که همیشه اینگونه بوده که رهبری هدایت و کمک کرده و اصلا مگر می‌شود بدون کمک رهبری به موفقیت رسید. در برجام هم اگر ما موفق شدیم همین گونه بوده و قدم به قدم خدمت آقا رفتیم که روسای قوا هم بودند و ایشان در مراحل مختلف چه به صورت کتبی و چه شفاهی به ما کمک کردند. تمام دستورات کتبی و شفاهی رهبری مرحله به مرحله هست و الان هم راجع به وین هست مثلا همین چند هفته پیش دستوری درباره وین دادند که من همان را ابلاغ کردم تا انجام شود. به هر حال ما بدون وحدت پیش نمی‌رویم.
تصمیم‌گیری در پایتخت‌ها برای چند موضوع کلیدی
در حالی که حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران با خوشبینی و اطمینان از روند مذاکرات و برچیده‌شدن تحریم‌ها سخن می‌گوید، معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران هم اعلام کرده، در طول دو هفته گذشته و در جریان برگزاری دور چهارم مذاکرات وین پیشرفت‌های خوبی در جریان مذاکرات انجام شده است و چند موضوع کلیدی باقی مانده که نیاز به بررسی بیشتر و تصمیم‌گیری در پایتخت‌ها است. عباس عراقچی دیروز پیش از نشست کمیسیون مشترک برجام گفت: امروز بعد از پایان بیش از دوهفته مذاکرات نشست جمع‌بندی خواهیم داشت و مجدداً هیئت‌ها جهت انجام مشورت‌های بیشتر به پایتخت‌های سیاسی خود مراجعه می‌کنند.
این دیپلمات ارشد کشورمان تصریح کرد: ما در طول دو هفته گذشته که دور چهارم مذاکرات بود شاهد پیشرفت‌های خوبی در مذاکرات بودیم البته چند موضوع کلیدی باقی مانده است که نیاز به بررسی بیشتر و تصمیم‌گیری در پایتخت‌ها است و امیدواریم در چند روز آینده انجام شود و در دور بعدی که برای مذاکرات می‌شویم داشت در مورد آن‌ها به جمع‌بندی برسیم.
معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران، در ادامه صحبت‌های خود در ارتباط با روند مذاکرات وین در پاسخ به سوالی در ارتباط با نشست‌هایی که در طول دو هفته گذشته در سطوح مختلف در وین برگزار شده است، گفت: نشست‌ها و مذاکرات فشرده بود. در سطوح مختلف دوجانبه و چندجانبه نشست‌های داشتیم هیئت‌های مختلف با یکدیگر رایزنی کردند. این مذاکرات در سطح کارشناسی و در سطح بنده انجام شد و در طول این بحث‌ها تلاشی داشتیم که در مورد موضوعات مورد اختلاف به جمع‌بندی برسیم، اختلافات را رفع کنیم و یا کمتر کنیم و نتیجه آن این است که اکنون در موقعیتی قرار داریم که می‌توانیم یک جمع‌بندی کلی داشته باشیم. عراقچی ادامه داد: چند موضوع کلیدی باید حل شود در مورد بقیه موارد توافق وجود دارد متن نگارش خوبی صورت گرفته است و موقع آن است که یک رجوعی به پایتخت داشته باشیم مشورت های آخر صورت بگیرد و بعد انشاالله مذاکرات را ادامه می‌دهیم.
از سوی دیگر، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه نیز در جمع خبرنگاران درباره مذاکرات احیای توافق هسته‌ای گفت: موضع ما این است که بازگشت آمریکا به برجام مسئله اصلی است که باید حل شود. در عین حال، مذاکرات وین تمام جنبه‌های بازگشت ایران به تعهداتش در توافق را در بر می‌گیرد. او همچنین اضافه کرده که ما موافق همگام‌سازی این اقدام‌ها هستیم، اگرچه درک می‌کنیم که ایران باور دارد آمریکا باید فورا تمامی تحریم‌ها را لغو کند. روز سه‌شنبه، بی.بی.سی خبری را از قول میخائیل اولیانوف منتشر کرد که گفته بود: «تا فردا، خبر مهمی منتشر می‌شود.» با این حال، تا زمان نگارش این گزارش، هیچ خبر مهم و جدیدی در مورد مذاکرات وین منتشر نشده است. گرچه عصر همان روز، آقای اولیانف تکذیب کرد که درباره گشایش در مذاکرات سخنی گفته باشد. او در توئیتری نوشت: «من (در مصاحبه با بی‌بی‌سی) نگفتم در مذاکرات وین در خصوص برجام، گشایش حاصل شده است، بلکه گفتم که از نظر من پیشرفت‌های مهمی حاصل شده است و این درست است. با این همه، مسائل حل‌نشده هنوز باقی مانده‌اند و مذاکره‌کنندگان برای نهایی کردن توافق در خصوص احیای برجام به وقت و تلاش بیشتری نیاز دارند.»
مذاکرات مربوط به احیای برجام از بیش از یک ماه پیش آغاز شده و معطوف به بازگشت آمریکا به این توافقنامه و رفع تحریم‌ها علیه ایران در ازای پایبند شدن دوباره ایران به تعهداتی است که در آن برایش در نظر گرفته شده است. ایران اعلام کرده که آمریکا باید به تمام تعهداتش بازگردد، همه تحریم‌ها را بردارد و پس از راستی‌آزمایی از برداشته‌شدن تحریم‌ها در عمل، ایران نیز به تعهداتش ذیل برجام بازخواهد گشت.

پرت- او-پرنس پایتخت هائیتی در 22 دیماه 1388 با زمین‌لرزه‌ای با بزرگای 7.0 ویران شد و عملا در زمین‌لرزه ای که در مجاورت پایتخت رخ داد، علاوه بر تخریب شدید این شهر دولت هائیتی ساقط شد و بیشتر ساختمان‌های اصلی دولتی ویران شدند. حدود 25 شهر مانند پرت- او-پرنس پایتخت هائیتی وجود دارند. در ایران خودمان شرایط تهران و تبریز از پایتخت هائیتی از جهانی بغرنج‌تر است. در تهران، بعضی برآوردها نشان می‌دهد که پایتخت ایران حدود 10 درصد جمعیت خود (حدود میلیون نفر) را ممکن است در یک زلزله شدید مشابه با زلزله هائیتی از دست بدهند. متخصصان بر این باورند که با افزایش جمعیت و ساخت‌وساز همچنان رو به رشد در محدوده داخل و پیرامون شهر تهران و گسترش شهرسازی بر روی گسل های فعال در داخل و اطراف تهران، ریسک زمین‌لرزه در تهران روز به روز بیشتر می‌شود. این در حالی است که میزان خطر طبیعی زمین‌لرزه را که به جنبایی گسل‌ها مربوط است، در محدوده تهران بدون تغییر خاصی نسبت به گذشته در نظر بگیریم.
در کلانشهرهای آسیب پذیر، مردمی که برای مشارکت در کاهش ریسک آموزش ندیده‌اند، طوری در شهر زندگی می‌کنند که گویی زمین لرزه مهمی اتفاق نخواهد افتاد. ساختمان‌هایی که حتی ظاهری به سامان و شیک دارند، در بسیاری از مواقع با ارزان ترین قیمت ممکنه ساخته می‌شوند. در شمال شهر تهران یک گسل بزرگ واقع شده است که در طی 3200 سال اخیر زلزله مهمی حداقل در محدوده شهر نشان نداده است.
گسل فعال در مرکز تهران گسل پردیسان در سال‌های اخیر بیشتر مطالعه شده است. تیم ما مطالعه‌ای بر روی این گسل در محدوده برج میلاد انجام داد (سال 1395) و به صورت سه بعدی تصویر گسلش در ژرفا مشخص شد. جالب آن است که محدوده سازه برج میلاد بر روی این پهنه گسله جایابی شده است. البته سازه برج میلاد با مطالعه و طراحی خوبی ساخته شده است. این گسل از محدوده سرخ حصار در شرق به سوی پارک جنگلی چیتگر در غرب تهران عمدتا در زیر پایتخت ادامه دارد. بخشهای زیادی از بزرگراه همت و رسالت و حکیم در تهران به موازات و بر روی بخش‌هایی از این سامانه گسله احداث شده است. بسیاری از ساختمان‌های مسکونی جدید و مجتمع‌های تجاری جدید و همچنین برج‌های لوکس در نزدیکی این سامانه گسله و در حدود 25 ساله اخیر احداث شده‌اند. محدوده گسل شمال تهران در طی سی هزار سال گذشته 9 زلزله با بزرگای بیش از 6.5 داشته است. ضمنا در دوره تاریخی نیز از 320 قبل از میلاد تا سال 1830 هشت زمین‌لرزه بزرگ شدید در تهران رخ داده است. جنوب تهران و شهرری در محدوده رسوبات نرم قرار دارد که امواج لرزه‌ای را به دام می‌اندازد و تشدید می‌کند. این منطقه لرزش‌هایی را تجربه می‌کند که با تشدید امواج لرزه‌ای موجب آسیب‌های بیشتر می‌شود. خبر بد این است حجم گسترده‌ای از زیرساخت‌ها در تهران بدون در نظر گرفتن خطر زمین لرزه ساخته شده است.