رییس سازمان حفاظت محیط زیست در نامه‌ای به رییس جمهور درباره نخستین پروژه تکثیر در اسارت یوزپلنگ آسیایی، روند نگهداری از توله یوز و برنامه‌های این سازمان برای حفظ ژنوم این گونه ارزشمند توضیحاتی ارایه کرد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست، در نامه علی سلاجقه به ابراهیم رئیسی با اشاره به دلایل تلف شدن دو توله یوز آمده است:‌ یوزپلنگ مادر با نام ایران در تاریخ دهم اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ زایمان کرد و روز سوم یکی از توله‌ها که از همان ابتدا ضعیف‌تر بود، تلف شد. دامپزشک معتمد پس از کالبدگشایی، علت مرگ را نقص مادرزادی در قسمت فوقانی ریه اعلام کرد و در این حالت مرگ توله کاملاً طبیعی بود.

گزارش اولیه حاکی از آن است که قصورها و تقصیرهایی در فرآیند سه ساله پروژه و مقطع کنونی صورت گرفته که در حال بررسی است

سلاجقه افزوده است: از آنجایی که مادر پس از جراحی سزارین حاضر به مراقبت از توله‌ها نشد لذا توله ها به‌صورت دستی و با شیر خشک تغذیه شدند و علیرغم محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها بر واردات شیر باکیفیت، تلاش شد به هر نحو ممکن برای توله‌ها شیر با کیفیت قابل قبول با نظر دامپزشکان فراهم شود. لیکن به دلیل این که توله‌ها از شیر مادر که حاوی آنتی بادی و ایمنی بسیار بالایی است، تغذیه نشدند ریسک تلفات در آن‌ها بسیار بالا رفت و توله دوم در ۱۷ روزگی به دلیل لخته شدن شیر در دستگاه گوارش تلف شد البته آزمایشات پاتولوژی برای تشخیص علت تکمیلی مرگ توله‌ها در حال انجام است و منتظر نتایج آن هستیم. شایان ذکر است توله سوم به تهران منتقل شده است و با تلاش بی‌وقفه کارشناسان و دامپزشکان متخصص فعلاً وضعیت خوبی دارد.
معاون رییس جمهوری در ادامه تصریح کرده: این پروژه برای اولین بار در کشور ایران اجرا شد و علی‌رغم پیچیدگی‌های خاص و کمبود منابع و تجهیزات، دستاورد بزرگی در حوزه حفاظت از گونه‌های برجسته حیات وحش محسوب می‌شود اما بدیهی است در چنین کارهای مهمی که هیچ تجربه قبلی درباره آن‌ها در کشور وجود ندارد، بروز خطاهای جزئی دور از ذهن نیست که در این راستا تیم حقیقت‌یاب در سازمان تشکیل و به استان اعزام شد، گزارش اولیه حاکی از آن است که قصورها و تقصیرهایی در فرآیند سه ساله پروژه و مقطع کنونی صورت گرفته که در حال بررسی است و با مقصرین و متخلفین احتمالی برخورد می‌شود.

|پیام ما| با شدت گرفتن غبار و ادامه روزهای خاکستری در اغلب نقاط کشور، تاکید بر مذاکره با کشورهای همسایه جدی‌تر شده است. در حالی که دیروز 10 استان با غبار برخاسته از سوریه و عراق درگیر گرد و خاک شدید بودند و این وضعیت در 48 ساعت منتهی به دیروز، فقط در خوزستان 1500 نفر را به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی کشانده، توده غبار دیگری در راه کشور است؛ توده‌ای که در کشور سوریه شکل گرفته و از آنجا به عراق رفته و به سمت گسیل می‌شود. در همین حال دیروز رئیس جمهور به سازمان محیط زیست و وزارت خارجه ماموریت داد که «آلودگی هوا» را از طریق مذاکره با کشورهای همسایه حل کنند و در تماس تلفنی وزیر امور خارجه کشور با وزیران امور خارجه سوریه و عراق توافق شد که هیئتی متشکل از محیط زیست و وزارت امور خارجه برای بررسی میدانی معضل گرد و غبار به این کشورها سفر کنند. همچنین با تصویب مجلس، گزارش مربوط به استنکاف دستگاه‌های اجرایی متولی قانون هوای پاک برای بررسی به قوه قضاییه ارجاع شد.

ابراهیم رئیسی در جلسه دیروز هیات دولت با اشاره به افزایش آلودگی هوا، سلامتی مردم را موضوعی حیاتی دانست و گفت: «مردم نمی‌توانند هر روز شاهد چنین وضعیتی باشند.» اشاره به موضوع سلامتی در حالی است که به گفته رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، استان‌های تهران، البرز، قم، لرستان، کرمانشاه، همدان، مرکزی، خوزستان، بوشهر و هرمزگان غلظت بالایی از آلودگی هوا را تجربه کردند. رئیسی با اشاره به افزایش آلودگی هوا در استان‌های مختلف کشور گفت: «سلامتی مردم موضوعی حیاتی و آلودگی هوا برای مردم غیرقابل تحمل است. مردم انتظار دارند دولت با جدیت موضوع را پیگیری کند.» رئیس جمهور بر همین اساس به رئیس سازمان حفاظت محیط زیست و وزیر امور خارجه مأموریت داد که «بدون فوت وقت» در ارتباط و سفر به کشورهای همسایه که مبدأ و منشأ آلاینده‌ها هستند، موضوع را از طریق مذاکره با آنها حل و فصل کنند.
در همین راستا حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه با وزیران امور خارجه کشورهای سوریه، عراق و کویت به صورت تلفنی رایزنی و تبادل نظر کرد و بر حساسیت و فوریت مدیریت معضل گرد و غبار با منشا خارجی ریزگردها در کشورهای مختلف که منجر به مختل شدن زندگی عادی مردم و تهدید زندگی طبیعی شده است، تاکید کرد. به دنبال این گفت‌وگوها توافق شد تا «یک هیات فنی کارشناسی متشکل از سازمان محیط زیست و وزارت امور خارجه و سایر نهادهای ذیربط ایران به‌سرعت عازم دو کشور عراق و سوریه شده تا به صورت میدانی و در تبادل نظر و همفکری با همتایان خود، موضوع همکاری جمعی منطقه‌ای برای مقابله با ریزگردها را در دستور کار پیگیری سریع خود قرار دهند». از سوی دیگر اینطور که سازمان حفاظت محیط زیست گزارش داده، از آنجا که بخشی از غبار متاثر از عربستان سعودی است، بنا شد وزیر امور خارجه عراق این موضوع را با همتای سعودی خود پیگیری کند. علاوه بر این در رایزنی‌های امیرعبداللهیان با همتایان سوری، عراقی و کویتی، مقرر شد نشست مشترک منطقه‌ای تخصصی در این ارتباط برگزار شود و وزیر خارجه کویت هم قول مساعد داد که موضوع اعزام هیات فنی ایرانی را پیگیری کند.
گزارش تخلفات اجرای قانون هوای پاک
دیروز از سوی دیگر با تصویب مجلس، پرونده استنکاف دستگاه‌های اجرایی متولی قانون هوای پاک برای بررسی به قوه قضائیه ارجاع شد.
در متن گزارش کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست با اشاره به ترک فعل دستگاه‌های اجرایی در اجرای قانون هوای پاک مصوب خردادماه ۱۳۹۶، درخواست اعمال ماده ۲۳۴ آیین‌نامه داخلی مجلس، از سوی ۶۷ نماینده تشریح شده است. طبق این درخواست کاهش روزهای پاک در کلان‌شهرها و بروز آلودگی شدید حاکی از ترک فعل مسئولین اجرای قوانین مرتبط به ویژه قانون هوای پاک است و بسیاری از دستگاه‌های متولی اجرای قانون هوای پاک بعد از گذشت نزدیک به پنج سال از ابلاغ این قانون، نسبت به تکالیف خود اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند. همچنین گزارش دیوان محاسبات با اشاره به اجرای کامل تنها حدود ۱۰ درصد از احکام این قانون از سال ابلاغ تاکنون (۲۰ حکم از ۲۲۰ حکم احصا شده) موید اجرا نشدن قانون هوای پاک است. از سوی دیگر آمار بالای بستری یا فوت بیماران ریوی و قلبی در اثر ادامه آلودگی‌ها، بار مالی مضاعفی را بر دولت و آحاد ملت تحمیل کرده است.
بخش دوم این گزارش به مستندات قانونی پرداخته است؛ از جمله سیاست‌های ابلاغی مقام رهبری درباره آلودگی هوا، قانون هوای پاک، مکاتبات کمیسیون و فراکسیون در راستای پیگیری موضوع از دستگاه‌های ذیربط و پاسخ‌های واصل شده، گزارش دیوان محاسبات کشور در دی‌ماه ۱۴۰۰ با موضوع میزان اجرای احکام قانون هوای پاک و ترک فعل دستگاه‌های اجرایی مرتبط و در نهایت درخواست رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس درباره همین موضوع با امضای 60 نماینده مجلس.

وزیر امور خارجه با وزیران امور خارجه کشورهای سوریه، عراق و کویت به صورت تلفنی رایزنی و تبادل نظر کرد. به دنبال این گفت‌وگوها توافق شد تا یک هیات فنی کارشناسی متشکل از سازمان محیط زیست و وزارت امور خارجه و سایر نهادهای ذی‌ربط ایران به‌سرعت عازم دو کشور عراق و سوریه شده تا به صورت میدانی و در تبادل نظر و همفکری با همتایان خود، موضوع همکاری جمعی منطقه‌ای برای مقابله با ریزگردها را در دستور کار پیگیری سریع خود قرار دهند

«متاسفانه اقدام مهمی انجام نشد»
کمیسیون کشاورزی، آب منابع طبیعی و محیط زیست در بخش سوم این گزارش به اقدامات این کمیسیون درباره تهیه گزارش اشاره کرده و عنوان می‌کند که در راستای عملیاتی کردن سیاست‌های ابلاغی مقام رهبری برای پاسداشت محیط زیست به ویژه شناسایی مشکلات آلودگی هوای شهرها و تلاش جهت رفع آنها، «متاسفانه اقدامات اثرگذار و مهم انجام نگرفته است» و علاوه بر این «دستگاه‌های متولی اجرای قانون هوای پاک، پاسخ شفاف، کامل و متقنی ارائه نکردند».
از سوی دیگر این گزارش با اشاره به برگزاری جلسات متعدد با دیوان محاسبات و تاکید دیوان بر موضوع ترک فعل دستگاه‌های متولی، بعضی از این موارد را ذکر کرده است:
بر اساس ماده (۱۹) قانون هوای پاک، وزارت نیرو مکلف به تامین حداقل ۳۰ درصد افزایش سالانه ظرفیت مورد نیاز برق کشور از انرژی‌های تجدیدپذیر (انرژی زمین گرمایی، بادی، خورشیدی و…) بوده است. حسب اطلاعات دریافتی در سال ۱۳۹۸ میزان افزایش سالانه ظرفیت مورد نیاز برق کشور تنها ۵.۵ درصد است و با وجود فاصله فراوان مقدار مزبور با میزان حداقلی مندرج در قانون، طی سال ۱۳۹۹ نیز با کاهش محسوسی این رقم به ۲ درصد از افزایش سالانه ظرفیت برق کشور تقلیل یافت. این در حالی است که طی سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ سهم کل ظرفیت برق کشور از انرژی‌های تجدیدپذیر ۱درصد بوده است.
بر اساس ماده (۹) قانون هوای پاک، وزارت کشور موظف بوده است با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادی و دارایی (گمرک جمهوری اسلامی ایران)، زمینه نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی شهری با اولویت شهرهای بالای ۲۰ هزار نفر جمعیت را ظرف مدت ۵ سال از محل منابع درآمدی ماده (۶) این قانون از طریق کمک بلاعوض، یارانه، تسهیلات یا صفر نمودن سود بازرگانی واردات خودروهای برقی- بنزینی (هیبریدی) و خودروهای الکتریکی و موتورسیکلت برقی، به انجام برساند اما با وجود فرسودگی ۴۰ درصدی ناوگان اتوبوسرانی شهری در کلانشهر تهران و علی‌رغم گذشت ۴ سال از اجرای قانون هوای پاک، در سال ۱۳۹۹ هیچگونه نوسازی در این کلان‌شهر از محل درآمد ماده (۶) انجام نشده است.
بر اساس ماده (۸) تعیین سن فرسودگی و بیمه انواع وسایل نقلیه موتوری موضوع این ماده طبق آیین‌نامه‌ای است که حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ این قانون به پیشنهاد مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان ملی استاندارد ایران و بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تصویب هیأت وزیران می‌رسد. این آیین‌نامه پس از ۴ سال در خرداد ۱۴۰۰ به تصویب هیأت وزیران رسید.

طبق گزارش کمیسیون با اینکه جلسات مفصل فراکسیون محیط زیست مجلس و کمیته تخصصی بررسی آلودگی هوا با حضور اعضای کمیسیون اصل نود و فراکسیون محیط زیست و دستگاه‌های اجرایی در بهمن ماه ۱۳۹۹ برگزار و مشکلات موجود بررسی شد اما «متاسفانه علی‌رغم پیگیری و تاکیدات فراوان، اقدامی درباره انجام تکالیف صورت نگرفت»

طبق گزارش کمیسیون با اینکه جلسات مفصل فراکسیون محیط زیست مجلس و کمیته تخصصی بررسی آلودگی هوا با حضور اعضای کمیسیون اصل نود و فراکسیون محیط زیست و دستگاه‌های اجرایی در بهمن ماه ۱۳۹۹ برگزار و مشکلات موجود بررسی شد اما «متاسفانه علی‌رغم پیگیری و تاکیدات فراوان، اقدامی درباره انجام تکالیف صورت نگرفت».
در بخش چهارم گزارش، کمیسیون در برخورد با تخلفات محیط زیستی خواستار ارسال پرونده به قوه قضائیه و مرجع ذی‌صلاح اداری شد و در نهایت در جلسه علنی دیروز این گزارش با ۱۸۴ رای موافق، ۷ رای مخالف و ۷ رای ممتنع از مجموع ۲۲۴ رای ماخوذه برای بررسی به قوه قضاییه ارجاع شد.
داده‌های سامانه پایش کیفی هوای کشور دیروز از شرایط خطرناک در ۳۶ شهر کشور خبر می‌داد. در همین حال رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا از شکل‌گیری مجدد توده‌های گرد و غبار در عراق و انتقال آن به استان‌های غربی کشور طی امروز (۵ خرداد) خبر داده است. این در حالی است که وزش باد شدید و خیزش گرد و خاک برخاسته از کانون‌های داخلی نیز استان‌های واقع در جنوب شرق و شرق کشور را تحت تاثیر قرار داده و زندگی در این مناطق را مختل کرده است.

| پیام‌ما | آوار شایعه‌ها همچنان سنگین‌تر از آوار ساختمان ۱۰ طبقه متروپل بر مردم سنگینی می‌کند و این در حالی است که رئیس جمعیت هلال احمر بار دیگر تاکید کرد که هنوز زمان اتمام آواربرداری مشخص نیست. آنچه در شرایط بحران‌زده خیابان امیری شهر آبادان بیش از هر چیز خود را به رخ می‌کشاند بی‌اعتمادی عمومی نسبت به اخبار صدا و سیما و شیوه گزارش‌دهی‌ آن است.

سومین روز آواربرداری از ساختمان متروپل آبادان و عملیات نجات زیرآوارماندگان در حالی ادامه یافت که فوت‌شدگان ۱۶ و مصدومان به ۳۷ نفر افزایش یافت. این در حالی است که بیش از سنگینی آوار این ساختمان که حالا جلیل مختار نماینده مردم آبادان هم بر ساخت آن در بستری فاسد تأکید دارد فضای شایعه‌ها و بحث درباره سرنوشت سازنده این برج بر سر مردم سنگینی می‌کند. آنچه این سنگینی را ملموس‌تر می‌کند گزارش‌هایی از صدا و سیما است که نتوانسته آرامش به مردم بدهد و بیشتر آن‌ها را دچار سردرگمی و کلافگی کرده است. در همین حال دکتر محمد محمدی سرپرست دانشگاه علوم پزشکی آبادان گفت: در حال حاضر تنها سه مصدوم حادثه فرو ریختن ساختمان متروپل در بیمارستان بستری هستند و همه بیمارستان‌های آبادان برای پذیرش مصدومان در حال آماده‌باش هستند. او افزود که یک بیمارستان در خرمشهر نیز به عنوان پشتیبان آماده شده است؛ ضمن اینکه بیمارستان‌های شهر اهواز نیز در حال آماده‌باش هستند تا پذیرای مصدومان احتمالی این حادثه باشند.
گزارش‌هایی که حال مردم را بدتر کرد
گرچه پیمان جبلی رئیس سازمان صدا و سیما از فشار برای توقف انتشار پخش زنده آواربرداری از شبکه خبر گفت اما به نظر می‌رسد محتوای گزارش‌های این سازمان عریض و طویل بیشتر موجب آزرده شدن مردم و آثار منفی بوده تا خود حادثه و انعکاس آن. برای مثال گزارشی که یک خبرنگار صدا و سیما از محل حادثه با وجود صدای ضجه‌های یک زن تهیه کرد حس انزجار از این شیوه برخورد با حادثه‌دیدگان را در میان مردم برانگیخت و پست‌های بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی را به خود اختصاص داد. پس از آن و در حالی که اظهارات ضد و نقیض درباره سرنوشت «حسین عبدالباقی» سازنده ساختمان متروپل پرسش‌برانگیز شده بود انتشار فیلمی که در آن ادعا می‌شد جسد او در پزشکی قانونی به خانواده‌اش نشان داده شده بحث‌برانگیز شد. آنچه مردم در واکنش به این گزارش تصویری می‌گویند حکایت از آن دارد که این گزارش‌ها اصلاً برایشان باورپذیر نبوده و آن را سناریویی ساختگی برای ایجاد پوشش در حفاظت از «حسین عبدالباقی» توصیف کردند. در این فیلم که صدا و سیما آن را تهیه کرده چند مرد در مقابل یخچال سردخانه ایستاده‌اند و وقتی کشوی آن را می‌کشند جسدی پوشیده در کاور مشکی نمایان می‌شود و آن‌ها گریه‌می‌کنند. بعد نیز هر یک از آن‌ها که معلوم نیست کدام عضو خانواده عبدالباقی هستند در حال گریه اظهاراتی می‌کنند. این در حالی است که ابتدا در خبرها اعلام شد «حسین عبدالباقی» بازداشت شده است. اما پس از آن در حالی که به طور دقیق از وضعیت فوت‌شدگان حادثه خبری نبود در همان ۷ فوتی اعلام‌شده اول نام «حسین عبدالباقی» هم به میان آمد. این خبر در حالی منتشر شد که هنوز پزشکی قانونی مشغول شناسایی اجساد بود و دادستان مرکز استان خوزستان اعلام کرد جسد «حسین عبدالباقی» در جریان آواربرداری شناسایی شده است. کاربران شبکه‌های اجتماعی با انتقاد از استدلال تأیید کنندگان هویت این فرد، عکسی از مدارک شناسایی «حسین عبدالباقی» را مورد بحث قرار دادند که چطور فردی زیر آوار مانده و فوت شده در حالی که مدارک شناسایی‌اش تا این حد سالم‌باقی مانده‌اند. سومین ماجرایی که بیشتر مردم را درگیر خود کرده است انتشار فیلمی از یک فرد روی تخت بیمارستان است. این فرد داستان زنده بیرون آمدنش از زیر آوار را می‌گوید در حالی که کاربران شبکه‌های اجتماعی با انتشار عکسی از همین فرد که لباس فرم به تن دارد می‌گویند این گزارش صدا و سیما نیز ساختگی است.
در چنین شرایطی فضا برای مردمی که هنوز چشم‌انتظار عزیزان مفقود شده خود در این حادثه هستند به شدت سنگین شده است. این به جز نفس‌گیر شدن هوای آبادان در سه روز گذشته ناشی از افزایش حجم ریزگردها بوده است.
زمانی نمی‌توان برای پایان آواربرداری مشخص کرد
در همین حال پیرحسین کولیوند رئیس جمعیت هلال‌احمر گفت: شدت و گستردگی آوار در ساختمان متروپل آبادان زیاد است و نمی‌توان حدس زد که در چه فاصله زمانی عملیات آواربرداری در این ساختمان به اتمام برسد.
به گزارش خبرگزاری مهر‌، پیرحسین کولیوند دیروز در جمع خبرنگاران گفت: به محض اطلاع از حادثه ریزش ساختمان متروپل آبادان بلافاصله نیروهای هلال احمر از استان‌های مختلف کشور و همه عوامل امدادی و نجاتی در اینجا حاضر شدند.
او با تاکید بر اینکه هم اکنون همه امکانات و قوای جمعیت هلال احمر در خدمت شهرستان آبادان است، افزود: عملیات امداد و نجات در این گونه حوادث بسیار مهم و پیچیده است؛ بنابراین نمی‌توان حدس زد که در چه فاصله زمانی عملیات آواربرداری در ساختمان متروپل آبادان به اتمام برسد چون کار آواربرداری و احتمال ریزش مجدد این ساختمان نیز جان و سلامت عوامل امدادی و نجاتی هلال احمر را تهدید می‌کند.

جلیل مختار نماینده آبادان در نامه به رئیس‌جمهور : خبر فروریختن ساختمان متروپل آبادان اگر چه ملت ایران را در بهت فرو برد اما واقعیت این است که این اتفاق برای مردم آبادان که با گوشت و پوست خود فساد سیستماتیک حاکم بر مدیریت شهری آبادان را درک و لمس کرده اند اتفاقی قابل پیش بینی بود. از همین روی اینجانب به عنوان نماینده آبادان تحقیق و تفحص از شهرداری آبادان را در دستور کار مجلس قرار دادم و به کمک نمایندگان محترم مجلس انشاالله پیشنهاد تحقیق و تفحص تصویب شود.

رئیس جمعیت هلال‌احمر کشور از تشکیل کمیته حمایت روحی و روانی جمعیت هلال احمر در راستای ایجاد امنیت معنوی در منطقه خبر داد و بیان کرد: این کمیته هم اکنون با خانواده‌های مفقودالاثرها صحبت می‌کند؛ البته برای استعلام مفقودالاثرها نیز اعلام شده که هرکسی مفقودالاثر دارد حتماً با سیستم بهداشت و درمان آبادان تماس بگیرد و پس از ارائه مشخصات مفقودالاثر نیز تیم‌های جمعیت هلال احمر پیگیری‌های لازم را انجام خواهند داد.
کولیوند با تاکید بر اینکه شدت و گسترش آوارها در ساختمان متروپل آبادان زیاد است، یادآور شد: البته از نظر تجهیزات و امکانات نیز کمبودی وجود ندارد و می‌توانیم هر لحظه از خدمات سراسر شهرستان و استان استفاده کنیم.
او همچنین با اشاره به تعداد نیروهای جمعیت هلال احمر حاضر در این حادثه گفت: ۱۰ تیم پنج نفره در قالب تیم‌های اصلی نیز کار آوار برداری و جست‌وجو را انجام می‌دهند به طور مداوم و مستمر انجام می‌دهند؛ همچنین حدود ۲ هزار نیروی جمعیت هلال احمر در شیفت‌های مختلف در حال امداد رسانی هستند.
۶ منفذ برای رسیدن به زیرزمین
همچنین وحید شعبانی مدیرعامل جمعیت هلال احمر خوزستان به پایان رسیدن عملیات جست‌وجو در طبقات فوقانی متروپل آبادان اشاره کرد و گفت: برای رسیدن به زیرزمین این ساختمان ۶ منفذ ایجاد شده است.
شعبانی درباره کیفیت عملیات جستجو توضیح داد : عملیات جست‌وجو در طبقات فوقانی ساختمان متروپل به پایان رسید و گروه‌های ارزیاب و جست‌وجوگر از طریق ایجاد ۶ منفذ در تلاش برای ورود به زیرزمین ساختمان ۱۰ طبقه متروپل هستند.
او همچنین افزود: این عملیات باید با دقت و حساسیت بیشتری انجام شود چون کوچک‌ترین خطایی موجب ریزش ساختمان خواهد شد.
مدیرعامل جمعیت هلال احمر خوزستان تاکید کرد: با تمام قوا در تلاش هستیم تا در اولین فرصت به زیرزمین متروپل دسترسی پیدا کنیم چون احتمال می‌رود که شماری از شهروندان در آنجا محبوس شده باشند.
او با قدردانی از مردم نوع دوست آبادان که با بسته‌های غذایی و آب معدنی برای کمک به امدادگران به میدان آمده‌اند، گفت: از شهروندان درخواست می‌شود که خونسردی خود را حفظ کنند و تا جای ممکن به محل حادثه نزدیک نشوند تا از خطر احتمالی ریزش بخش‌های دیگری از ساختمان در امان بمانند.
حضور وزیر کشور در محل حادثه
احمد وحیدی وزیر کشور که از نخستین ساعات پس از وقوع حادثه در آبادان حاضر شده دیروز نیز با حضور در محل حادثه متروپل از آخرین روند آواربرداری در این منطقه بازدید کرد.
به گزارش ایسنا، او در این بازدید که به همراه استاندار خوزستان انجام شد، در جریان اقدامات نیروهای امداد و نجات قرار گرفت و با خانواده‌های منتظر که خواهان نجات عزیزان‌شان هستند، گفت‌وگو کرد.
درخواست خانواده‌ها و مردم از وزیر کشور ارسال تجهیزات و ماشین آلات بیشتر به محل ساختمان متروپل بود. همچنین این خانواده ها درخواست داشتند تا روند آواربرداری با سرعت بیشتری انجام شود.
وزیر کشور همچنین تأکید کرد : با خطر جدی ریزش مجدد باقی‌مانده سازه متروپل مواجه هستیم و در صورت حضور مردم در محل حادثه، این ریزش می‌تواند منجر به فاجعه شود. به طور جدی خواهشمندم مردم عزیز در محدوده‌ای که اعلام خطر شده است، حاضر نشوند. احتمال ریزش مجدد سازه با ریسک بالایی وجود دارد؛ مردم با خروج از این محل اجازه کار را به ماشین‌آلات و نیروها بدهند.
اظهارنظر استاندار خوزستان درباره علت فرو ریختن متروپل
در همین حال صادق خلیلیان استاندار خوزستان گفت: سازه ساختمان متروپل بسیار سنگین بوده و موارد فنی در آن لحاظ نشده است؛ طبق گزارش‌های اولیه، این ساختمان در شش طبقه طراحی شده بود اما بعد سه طبقه و بعد از آن مجددا دو طبقه دیگر به آن اضافه شده است.
صادق خلیلیان در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به علت فرو ریختن ناگهانی ساختمان متروپل اظهار کرد: بر اساس برآورد اولیه، علت این حادثه رعایت نشدن ضوابط فنی و استانداردها است. البته این موضوع قطعی نیست و باید پس از انجام بررسی‌ها، در مورد علت دقیق این مساله به صورت قطعی اظهار نظر کرد.
او در مورد اینکه آیا فرو ریختن متروپل بدون حادثه‌ای مانند انفجار رخ داده است؟ افزود: فکر می‌کنم حتی اگر خودروی سنگینی با این ساختمان برخورد می‌کرد یا انفجاری در آن رخ می‌داد هم نمی‌توانست باعث شود که چنین اتفاقی برای این ساختمان رخ دهد.
استاندار خوزستان بیان کرد: سازه ساختمان متروپل بسیار سنگین بوده و موارد فنی در آن لحاظ نشده است؛ طبق گزارش‌های اولیه، این ساختمان در شش طبقه طراحی شده بود اما بعد سه طبقه و بعد از آن مجددا دو طبقه دیگر به آن اضافه شده است. طبیعتا احتمالا در این افزودن طبقات، برخی مسائل فنی رعایت نشده است. البته این اتفاقات مربوط به سال‌های ۹۸ و قبل از آن است.
نامه جلیل مختار و پرسش‌هایی که پررنگ‌تر می‌شود
جلیل مختار نماینده مردم آبادان در مجلس شورای اسلامی با نوشتن نامه‌ای خطاب به ابراهیم رئیسی خواستار توجه به مواردی در مورد فروریختن متروپل شد. او در حالی که بر فساد سیستماتیک در اداره شهر آبادان تأکید کرده است که این پرسش را پررنگ‌می‌کند که پس خود نماینده کدام حوزه انتخابیه بوده و چرا تا کنون اقدامی نکرده است؟ با این حال او در نامه به رئیس‌جمهور آورده است : « احتراما به استحضار می رساند خبر فروریختن ساختمان متروپل آبادان اگر چه ملت ایران را در بهت فرو برد اما واقعیت این است که این اتفاق برای مردم آبادان که با گوشت و پوست خود فساد سیستماتیک حاکم بر مدیریت شهری آبادان را درک و لمس کرده اند اتفاقی قابل پیش بینی بود. از همین روی اینجانب به عنوان نماینده آبادان تحقیق و تفحص از شهرداری آبادان را در دستور کار مجلس قرار دادم و به کمک نمایندگان محترم مجلس انشاالله پیشنهاد تحقیق و تفحص تصویب شود. از آنجا که از بدو این حادثه اقدامات را از نزدیک پیگیری می کنم و شاهد افزایش حجم فشارهای روانی بر مردم و تیم امداد حاضر در میدان هستم و از آنجا که حجم فشار وارده ناشی از این ضایعه؛ ملت ایران را داغدار کرده موارد ذیل حضورتان تقدیم می‌شود:
۱- اعلام عزای عمومی و ایجاد بستر برای همدردی عمومی با مردم آبادان
۲ – اخلال در اینترنت آبادان مردم تحت فشار و بی اطلاع از شرایط را در وضعیت بغرنجی قرار داده است لذا دستور فرمایید در این شرایط که جامعه داغدیده است به هر صورت از اخلال در اینترنت به هر بهانه ایی جلوگیری شود.
۳ – عدم شفافیت در اطلاع رسانی باعث بروز شایعاتی شده که اعتماد عمومی را خدشه دار کرده است ایجاد مدیریت واحد و تعیین سخنگو برای اطلاع رسانی در رابطه با ابعاد فاجعه مهم و ضروری است.
۴ – تعیین تکلیف وضعیت مفقودین و خدمات رسانی به خانواده‌های داغدیده و مجروحان حادثه
۵ – حادثه فروریختن ساختمان متروپل آبادان سر قله فسادی است که در استان خوزستان آشکار شده است. تخلفات عبدالباقی بخشی از شبکه فساد در خوزستان و به ویژه آبادان است؛ آشکار سازی شبکه فساد و برگزاری دادگاه علنی متهمین و مرتبطین با شبکه فساد اولین گام در التیام دردهای مردم آبادان است. لذا خواهشمند است در کنار امداد رسانی و ارسال تجهیزات به منطقه بستر برای برخورد شفاف با تمامی شبکه فساد در آبادان فراهم شود.»

مریم کاظم‌زاده عکاس جنگ و همسر شهید اصغر وصالی در ۶۶ سالگی بر اثر ابتلا به سرطان، آسمانی شد.محمدمهدی رحیمیان عکاس پیشکسوت و عضو هیأت مدیره انجمن ملی عکاسان ایران با تأیید این خبر به خبر مهر گفت: مریم کاظم‌زاده عکاس نستوه که همسر شهید اصغر وصالی بود، به حقیقت آسمانی شد و به حق پیوست. مراسم خاکسپاری این عکاس پیشکسوت۴ خردادماه در قطعه ۱۰۳ بهشت زهرا (س) برگزار می‌شود.مریم کاظم زاده، اولین عکاس زن جنگ بود که مهر سال ۵۹ به مناطق جنگی رفت و خاطرات بسیاری از حضور رزمندگان و فرماندهان در مناطق جنگی ثبت کرد. حضور او در کردستان و همراهی با شهید مصطفی چمران، عکس‌های زیادی از آن دوران به یادگار گذاشته است که بخشی از آنها در کتاب «عکاسان جنگ» توسط بنیاد روایت فتح به چاپ رسیده است. همچنین برخی از این عکس‌ها برای نخستین‌بار در سال ۱۳۹۴ طی نمایشگاهی در خانه هنرمندان ایران به نمایش درآمد.زنده‌یاد کاظم‌زاده در وقایع کردستان با اصغر وصالی و گروه «دستمال سرخ‌ها» آشنا شد. وجه تسمیه این گروه به شهادت یکی از اعضای جوان آن باز می‌گردد. او به هنگام شهادت، لباسی سرخ بر تن داشت که هم رزمانش به‌عنوان یادبود او، تکه‌هایی از لباس او را بر گردن بستند و عهد کردند که تا گرفتن انتقامش، آن را از خود جدا نکنند.کاظم‌زاده و وصالی اواخر شهریور ۱۳۵۸ عقد کردند و اوایل مهرماه به همراه گردان پنجم سپاه پادگان ولی‌عصر (عج) که فرماندهی‌اش را وصالی برعهده دارد، به مهاباد رفتند تا اولین سفر مشترک زندگی‌شان را در یک منطقه جنگی بگذرد. پس از شروع جنگ تحمیلی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، زندگی این زوج بار دیگر با مقاومت گره خورد. این بار هم خانم خبرنگار همراه همسر رزمنده‌اش به سرپل ذهاب رفت اما طولی نکشید که در ۲۸ آبان ۱۳۵۹ اصغر وصالی در تنگه حاجیان گیلانغرب به شهادت رسید.

رهبر انقلاب در دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی در بیان شاخص‌های نماینده و مجلس انقلابی تاکید کردند که انقلابی ماندن مهمتر از انقلابی بودن است.

رهبر انقلاب اسلامی صبح روز گذشته در دیدار رئیس و نمایندگان مجلس شورای اسلامی، فتح خرمشهر را نماد تغییر یک معادله تلخ به یک معادله شیرین و تحقق نجات ملی دانستند و با اشاره به عوامل این تغییر معادله گفتند: قاعده عبور از شرایط سخت، پیچیده و تلخ و رسیدن به پیروزی و موفقیت، عملکرد جهادی، عزم راسخ، ابتکار عمل، از خود گذشتگی، نگاه بلندمدت و در رأس همه آنها اخلاص و توکل به خداوند متعال است. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مجلس شورای اسلامی را از ارکان اصلی مدیریت کشور برشمردند و با اشاره به دشواری‌ها و پیچیدگی‌های مدیریت کشورها در شرایط خطیر کنونی بین‌المللی، همه قوا و دستگاه‌ها را به درک اهمیت جایگاه خود و همکاری صمیمانه با یکدیگر فراخواندند و تأکید کردند: شناخت صحیح توانایی‌ها و آسیب‌پذیری‌ها یکی از مسائل بسیار ضروری است زیرا دشمن بیش از آنکه به توانایی‌های خود امیدوار باشد به خطا و اشتباه‌های ما چشم دوخته است.
رهبر انقلاب اسلامی با اشاره به ایام سالروز فتح خرمشهر، این حادثه عظیم را فراتر از باز پس‌گیری یک شهر دانستند و گفتند: فتح خرمشهر در واقع تغییر یک معادله تلخ و حیاتی به سود رزمندگان اسلامی و تبدیل آن به یک معادله شیرین بود. حضرت آیت الله خامنه‌ای در تبیین علت این تغییر معادله افزودند: عوامل نجات ملی که با فتح خرمشهر محقق شد عبارتند از: عملکرد جهادی، از خود گذشتگی، عزم راسخ، ابتکار عمل، نگاه بلند به اهداف و آرمانها، و بالاتر از همه اخلاص و توکل بر خداوند. ایشان این عوامل و قاعده کلی را نسخه نجات بخش در همه امور و در همه زمان‌ها دانستند و تأکید کردند: مبنای این قاعده نجات‌بخش، وعده تخلف ناپذیر خداوند در قرآن مبنی بر پیروز گرداندن افراد و جامعه‌ای است که به این عوامل پایبند باشند و خداوند عمل و مجاهدت‌های افراد چنین جامعه‌ای را ضایع نخواهد کرد.

رهبر انقلاب در دیدار نمایندگان مجلس، ناهماهنگی مسئولان و بدنه‌ سه قوه را از جمله مشکلات کشور برشمرده و با هشدار نسبت‌به این ناهماهنگی‌ها و احتمال ایجاد اشکال در اداره کشور به این دلیل، تاکید کردند که باید میان مسئولان و قوای سه‌گانه همکاری صمیمانه وجود داشته باشد

رهبر انقلاب اسلامی گفتند: از خود گذشتگی به معنای اسیر نشدن در پنجه خواسته‌های حقیر است و بسیاری از مشکلات افراد و جوامع از تن دادن به خواسته‌های حقیر آغاز می‌شود. حضرت آیت الله خامنه‌ای سپس وارد موضوع مجلس شدند و با تأکید بر اینکه مجلس شورای اسلامی یکی از ارکان و اضلاع اصلی مدیریت کشور و دارای جایگاه مهمی است، خاطرنشان کردند: نمایندگان مجلس از شهرهای مختلف و حتی از شهرهای کم جمعیت نیز باید به جایگاه مجلس چنین دیدگاهی داشته باشند و متوجه سختی و پیچیدگی مدیریت کشور باشند. ایشان با اشاره به وسعت، جمعیت، جغرافیا، تاریخ و اقلیم متنوع ایران تأکید کردند: مدیریت کشوری با موقعیت ایران عزیز، کاری مهم و با توجه به شرایط ویژه کنونی دنیا، طبیعتاً دشوار و پیچیده است.
رهبر انقلاب اسلامی خاطرنشان کردند: البته در شرایط امروز دنیا، مدیریت برای همه کشورها سخت شده است. حضرت آیت الله خامنه‌ای در تبیین دلایل شرایط خاص حاکم بر دنیا، گفتند: رقابت‌های خصمانه قدرت‌ها و تهدیدهای قدرت‌های اتمی علیه یکدیگر، تحرکات و تهدیدهای فزاینده نظامی و جنگ در نزدیکی اروپا به عنوان یکی از جنگ‌خیزترین مناطق جهان، فراگیری کم‌سابقه یک بیماری و تهدیدهای غذایی در سطح جهان، همه عواملی هستند که شرایط کنونی دنیا را ویژه کرده اند و در چنین شرایطی مدیریت کشورها، سخت تر و پیچیده تر شده است. ایشان خاطرنشان کردند: ایران، علاوه بر شرایطی که بر همه کشورها حاکم است، به دلیل ارائه الگویی نو که عبارت از مردم سالاری دینی است و موجب بر هم خوردن جدول تنظیمی نظام سلطه شده است، با قدرت‌های جهانی درگیر چالش مستمر در ابعاد مختلف است.
رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی در برابر همه خصومت‌ها و دشمنی‌ها، سینه سپر کرده و در حال پیشرفت و موفقیت است، افزودند: نمایندگان مجلس، دولت و قوه‌قضاییه و دستگاه‌های دیگر همه باید بدانند که در چه مدیریت بزرگ و مهمی دخیل هستند و به تناسب این جایگاه، مراقبت از خود را افزایش دهند. حضرت آیت‌لله خامنه‌ای خاطرنشان کردند: باید هم توانایی‌ها و هم آسیب پذیری‌ها را به درستی شناخت و مراقب بود خطا و اشتباهی رخ ندهد زیرا دشمن بیش از آنکه به توانایی‌های خود امیدوار باشد، به اشتباه‌های ما امید بسته است.
رهبر انقلاب با اشاره به تعبیر سابق خود از مجلس یازدهم به‌عنوان مجلس انقلابی افزودند: بعضی‌ها از این تعبیر خوش‌شان نیامد اما این یک تعبیر حقیقی بود چرا که مردم نمایندگانی را برای این مجلس انتخاب کردند که شعارها و جهت‌گیری‌ها آنها انقلابی بود. ایشان اظهارات برخی افراد که شعارهای انقلاب را دردسر برای کشور می‌دانند، مردود دانستند و گفتند: حرکت به سمت آرمان‌های انقلاب به نفع کشور و موجب درمان دردهای آن است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، انقلابی ماندن را مهم‌تر از انقلابی بودن خواندند و خاطرنشان کردند: بعضی افراد در سال‌های اول انقلاب بسیار پر شور و حرارت و به تعبیری سوپرانقلابی بودند اما استقامت و طاقت ماندن در این راه را نداشتند و نتوانستند در مسیر بمانند بنابراین مشکل‌تر از انقلابی بودن، انقلابی ماندن فردی و جمعیِ مجلس است. ایشان با تحسین اقدامات خوب انجام شده در دو سال گذشته‌ی مجلس یازدهم، در ادامه به بیان شاخص‌های «نماینده انقلابی» پرداختند و گفتند: اولین شاخص، «ساده‌زیستی، و اسیر تجملات و اعیان‌نشینی نشدن» است و نباید زندگی نمایندگان با قبل از دوره نمایندگی تفاوت کند.
«مسئولیت‌پذیری» دومین شاخص یک نماینده انقلابی بود که رهبر انقلاب با تأکید بر آن، گفتند: پای قانون خوبی که تصویب می‌کنید محکم بایستید و از طرف دیگر اینگونه نباشد که با آگاهی از رد شدن آن در شورای نگهبان یا ناتوانی دولت در اجرای آن، قانونی تصویب کنید تا فقط مسئولیت آن را از دوش خود بردارید. ایشان «مردمی بودن» را شاخص دیگری از انقلابی‌گری یک نماینده برشمردند و افزودند: مردمی بودن یعنی علاوه بر نشست و برخاست با مردم، گوش شنوا برای شنیدن حرف آنها داشته باشید اما در جایی که امکان اجرای خواسته مردم ممکن نیست با زبان گویا دلایل آن را توضیح دهید که این کار از مصادیق جهاد تبیین است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، «اصلی- فرعی کردن مسائل کشور و مقدم داشتن حل مسائل اصلی» را از دیگر شاخص‌های نماینده انقلابی دانستند و گفتند: شاخص دیگر، «اجتناب جدی از تبعیض و فساد» چه در قبال فساد دیگران و چه مراقبت از خود در مقابل فساد است. ایشان «همکاری صمیمانه با قوا و دستگاههای دیگر و همچنین بدنه آنها» و پرهیز از گروکشی و معارضه را از جمله الزامات مجلس انقلابی دانستند و خاطرنشان کردند: نماینده انقلابی با عموم مردم همراه است اما عوام‌زده و جوّ زده نیست بنابراین در قوانین و اقدامات مجلس، چنانچه مخالفت‌ها منطقی بود آنها را بپذیرید اما در غیر این‌صورت، جنجال و فضاسازی علیه مجلس و قانون نباید شما را از انجام وظیفه باز بدارد.

رهبرانقلاب کسری بودجه را «ام‌الخبائث مشکلات اقتصادی» توصیف کرده و با تاکید بر این‌که «ترکیب غلط بودجه هنوز اصلاح نشده»، مخاطب این موضوع را دولت خوانده و در عین حال با اشاره به نقش مجلس در این راستا گفتند: مجلس نباید با افزایش هزینه‌ها بدون تعیین درآمدهای واقعی و قابل‌تحقق، منجر به افزایش اضافه شود

رهبر انقلاب، «پایبندی کامل به قانون اساسی و تکالیف آن» را شاخصه دیگر نماینده انقلابی دانستند و در جمع‌بندی این بخش از سخنان خود گفتند: البته یکی از چیزهایی که نشانه انقلابی بودن نیست نطق‌های میان‌دستورِ پر شورِ همراه با اعتراض و عصبانیت است. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای سپس به بیان چند توصیه درباره مسائل قانون‌گذاری پرداختند. ایشان با تأکید بر «وضع قوانین با نگاه جامع و بلندمدت و پرهیز از قانون‌گذاری برای هر امر جزیی»، توجه به سیاست‌های کلیِ ابلاغی در قوانین را با اهمیت خواندند و افزودند: وظیفه مجلس، قانونگذاری بر اساس این سیاست‌ها است نه در تعارض با آنها، البته بعضی از سیاستهای کلی مانند سیاستهای کلی انتخابات یا سیاستهای کلی قانونگذاری نیاز به قانون دارند که با وجود گذشت چند سال از ابلاغ آنها هنوز قوانین مربوطه تصویب نشده است.
رهبر انقلاب، پیشنهاد طرح از طرف نمایندگان را بخصوص در مواردی که خلأ و نیاز کشور است اما دولت درباره آنها لایحه نداده است، جزو حقوق و وظایف مجلس خواندند و گفتند: البته شنیدم که در این مجلس تعداد طرح‌ها بیش از مجالس قبلی است که این کار چندان مناسب نیست و کار کارشناسی و اجرای آنها دچار مشکل می‌شود و با اجرا نشدن قانون، مسئولیت‌ها لوث می‌شود. ایشان در این زمینه افزودند: با تشکیل مجالس جدید، طرح‌های در جریان بررسیِ مجلس قبل که وقت و زحمت زیادی صرف آنها شده، کنار گذاشته می‌شود که این مسئله نیاز به اصلاح دارد.
توصیه دیگر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای «اصلاح ساختار بودجه» بود که گفتند: ترکیب غلط بودجه هنوز اصلاح نشده که مخاطب این موضوع بیشتر دولت است اما در مجلس نیز نباید با افزایش هزینه‌ها بدون تعیین درآمدهای واقعی و قابل تحقق، به کسری بودجه که ام‌الخبائث مشکلات اقتصادی است، اضافه شود. ایشان با تأکید بر «تقویت بنیه کارشناسی مجلس چه در مرکز پژوهش‌ها و چه در کمیسیون‌های تخصصی»، به تدوین برنامه هفتم توسعه اشاره کردند و گفتند: در این برنامه‌های پنج‌ساله نباید به کلی‌گویی اکتفا شود بلکه دولت و مجلس با نگارش مسئله‌محور برنامه، راه را برای دست‌اندرکاران کشور روشن کنند.
رهبر انقلاب اسلامی با بیان چند نمونه از مسائلی که باید در برنامه هفتم مورد توجه قرار بگیرد، افزودند: در برنامه هفتم برای مسائلی مانند کشاورزی، یا مسئله معدن که ظرفیت‌های کشور در آن دست‌نخورده یا با استحصال بدون ارزش افزوده است، و یا مسئله صنعت که راهبرد کشور در این بخش نامعلوم است، به صورت علمی و مسئله‌محور سند و برنامه نوشته شود. البته امکانات کشور و موضوع آمایش سرزمینی نیز در نظر گرفته شود. ایشان در توصیه بعدی، «توجه به ابعاد رسانه‌ای مصوبات و اقدامات مجلس و توضیح آنها برای مردم» را مورد تأکید قرار دادند و گفتند: توضیح درست ندادن به مردم، موجب می‌شود فرصت فضاسازی و هیاهو علیه قانون ایجاد شود و شما از تصویب آن پشیمان شوید. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تمجید از چابکی و گزارشهای به‌موقع دیوان محاسبات در چند سال اخیر، افزودند: اخیراً دیوان محاسبات بررسی بودجه بعضی از شرکت‌های دولتی را نیز آغاز کرده که اگر آن را به همه شرکت‌های دولتی تعمیم دهید از جمله امتیازات این مجلس خواهد بود. رهبر انقلاب با اشاره به توصیه سابق خود به نمایندگان مبنی بر پرهیز از دخالت در انتصابات خاطرنشان کردند: رئیس مجلس گفتند بعضی از نمایندگان از این توصیه دلخور شده‌اند، در حالی‌که این توصیه به مصلحت خود شما است چرا که اگر در یک منطقه با پیشنهاد یا فشار یک نماینده، مسئولی منصوب شود اما عملکرد او مطلوب نباشد، مشخص نیست باید از چه کسی بازخواست شود. ایشان در این زمینه افزودند: یکی از مسائل مهم در قانون اساسی بحث تفکیک قوا است و هر کسی باید به وظایف خود عمل کند، البته همواره به دولتی‌ها نیز توصیه کرده‌ایم از مشورت و نظرات نمایندگان استفاده کنند. حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر اهمیت حفظ آبروی افراد و پرهیز از بیان مطالب اثبات‌نشده از تریبون پر اهمیت مجلس، گفتند: هر چه مسئولیت بیشتر می‌شود، عبادت و تضرع انسان به درگاه خداوند متعال و شفیع قرار دادن ائمه هدی به درگاه الهی باید بیشتر باشد. ایشان در پایان با درود بر ارواح مطهر امام بزرگوار و شهیدان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، یاد شهید صیاد خدایی را که سه روز قبل در یک عملیات تروریستی به شهادت رسید، گرامی داشتند.
در ابتدای این دیدار، آقای دکتر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، ضمن تشریح اقدامات دو سال اخیر مجلس یازدهم، «توجه به خنثی‌سازی تحریم‌ها» را راهبرد اصلی این مجلس خواند و گفت: مجلس درچارچوب این راهبرد، به دنبال تحقق «بسته تحول در قوانین اقتصادی» است. رئیس مجلس با بیان اینکه مجلس همزمان با حل ریشه‌ای مسائل بر تدبیر برای کاهش مشکلات مقطعی مردم نیز تأکید دارد، تصویب بازتوزیع یارانه ارز ترجیحی به صورت کالابرگ برای کالاهای ضروری را از اقدامات نمایندگان در این خصوص برشمرد. تشریح اقدامات قانونی در جهت تسهیل صدور مجوزهای کسب و کار، تصویب قوانین در زمینه مالیات بر خانه‌های خالی، حمایت از دانش‌بنیان‌ها، شفافیت، واردات خودرو، حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، اولویت‌بخشی به مناطق محروم و مناطق حاشیه‌نشین در بودجه و مصوبات، پیگیری بهبود مشکلات سربازان از دیگر محورهای گزارش آقای قالیباف در این دیدار بود.

آیا آنچنان که صدا و سیما خبر داده «حسین عبدالباقی»، مالک ساختمان متروپل آبادان، زنده است یا زیر آوار جان باخته؟ توئیت‌های کاربران شبکه‌های اجتماعی و اظهار نظرهای شفاهی مردم نشان می‌دهد که پاسخ اکثر آنان به این سوال منفی است. فارغ از درستی یا نادرستی این خبر، آنچه پس از حادثه فروریختن ساختمان در آبادان خودنمایی می‌کند، افول روزافزون سرمایه اجتماعی در ایران است. «اعتماد» به عنوان یکی از مولفه‌های مهم سرمایه اجتماعی به طور آشکاری آسیب دیده است. خبرنگار تلویزیون وقتی این بی‌اعتمادی را دید دوربینش را به سردخانه محل نگهداری اجساد برد و کوشید به مخاطبان اثبات کند که یکی از اجساد پیدا شده زیر آوار متعلق به مالک متروپل است. اما همین گزارش‌هم دستمایه نقدهای شدید مردم شده و کمتر کسی این گزارش را جدی گرفته است. حتی آنان که به رسانه ملی اعتماد دارند هم سعی می‌کنند کمی با تردید اظهار نظر کنند. در این یادداشت در پی رد یا اثبات این ادعا نیستم. بلکه مقصودم از طرح موضوع این بود که یادآوری کنم جامعه ما در چه راه پرمخاطره‌ای گام بر می‌دارد. هر چه جلوتر می‌رویم «اعتماد عمومی» به برخی از نهادهای رسمی خدشه می‌بیند و در چنین وضعیتی ممکن است بسیاری از حرف‌های راست و دقیق هم شنیده نشوند. همین چند روز پیش بود که یکی از جامعه‌شناسان سرشناس کشور در یک گفت‌وگوی غیررسمی از افول چشمگیر سرمایه اجتماعی نهادها در ایران اظهار نگرانی کرد. به گفته او نتایج یک پیمایش در سال 97 در زمینه سرمایه اجتماعی نهادهای رسمی در مقایسه با سال 94، گویای وضعیتی نامطلوب است. جامعه فراموش نمی‌کند که در برخی از بزنگاه‌های مهم شماری از نهادهای رسمی با مصلحت‌سنجی‌های بی‌مورد اطلاعات دقیق نداده‌اند. در چنین وضعیتی چگونه می‌توان اعتماد جامعه را بازسازی کرد؟ دادن راه حل برای چنین وضعیت پیچیده‌ای البته که به این سادگی‌ها نیست. اما گام نخست، شفافیت است. یقین داشته باشیم بدون شفافیت بی اعتمادی تعمیق می‌شود. وقتی از شفافیت حرف می‌زنیم منظورمان شفافیت در همه امور مرتبط به یک واقعه است. برای نمونه در ماجرای فروریختن ساختمان متروپل انتظار می‌رود درباره فرایند امدادرسانی گزارش‌های دقیق و حرفه‌ای در اختیار مردم قرار بگیرد. انتظار بدیهی این است که پس از تمام شدن امدادرسانی، گزارش تحلیلی دقیقی از سوی یک گروه مستقل درباره عوامل بروز این حادثه و مقصران تهیه شود. برخورد قضایی با عاملان اصلی فساد در پرونده احداث این ساختمان ناایمن و انتشار گزارش شفاف درباره سرنوشت پرونده گام بعدی این مسیر است. چرا که «عبدالباقی» مشت نمونه خروار است و طبیعتا پای دیگرانی مثل مسوولان شهرداری و.. هم در میان است. پرونده متروپل می‌تواند به نمونه مناسبی از طراحی یک فرایند شفاف و حرفه‌ای در زمینه شفافیت و رفتار مسئولانه نهادهای رسمی و صنفی بدل شود.
آقای مختار نماینده آبادان در نامه به رئیس جمهور خواستار رفع اختلال اینترنت، تعیین سخنگوی واحد و مقابله با فساد درباره این حادثه شده‌اند. همین کارها می‌تواند گام نخست اعتمادبخشی به جامعه باشد.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست از حضور دامپزشک یوزها از کشور آفریقای جنوبی در ایران برای انتقال تجارب نگهداری و تکثیر این گونه جانوری خبر داد.
حسن اکبری با اعلام این خبر، عنوان کرد: صبح دیروز (۴ خرداد) با حضور دکتر پیتر کالدوِل – دامپزشک معتمد مراکز حفاظت و تکثیر یوزپلنگ آفریقایی از کشور آفریقای جنوبی- در محل نگهداری توله یوز در پارک پردیسان، آخرین وضعیت سلامت این یوز بررسی و نکات تجربی را به تیمارگران یوز منتقل کرد.
او افزود: دکتر کالدوِل از یک مرکز نگهداری یوزهای آفریقایی، برای یک سفر پنج روزه عازم ایران شده است و در این سفر علاوه بر معاینه توله یوز، از مرکز تکثیر یوز آسیایی در پارک ملی توران هم بازدید می‌کند و در بازدید میدانی، آموزش‌های لازم و انتقال تجربه به همکاران صورت می‌پذیرد.
اکبری در ادامه گفت: این دامپزشک پس از بررسی نوع تغذیه و نحوه وزن گرفتن حیوان، روش‌های صحیح تغذیه را آموزش می‌دهد.
به گفته معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست در پارک ملی توران هم وضعیت «ایران» (یوز ماده) از لحاظ سلامتی و شرایط محیطی برای نگهداری بررسی می‌شود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان حفاظت محیط زیست در پایان سفر کارگاه آموزشی برای کارشناسان استانی و ستادی درباره تکثیر یوز در اسارت برگزار می‌شود.

روستاییان کمتر کشاورزی می‌کنند. این برآیندی از گزارش منتشر شده از سوی مرکز ملی آمار است. بنابر آخرین آمار اعلامی‌از سوی مرکز کشور، نرخ بیکاری برای روستانشینان ایران درحالی در زمستان 1400، 19.6 درصد را نشان می‌دهد که نسبت به زمستان 1399، 4 دهم درصد کاهش دارد. این عدد برای بخش تولید کننده کشور به ویژه در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی نسبت به کل کشور 3.5 درصد اختلاف را نشان می‌دهد . این شاخص برای جمعیت بیکار 15 تا 24 سال و بیشتر 23.1 درصد ثبت شده است.

در میان آمار منتشر شده از سوی مرکز آمار که به تفکیک فصول و برای سال‌های 1400 در مقایسه با 1399 منتشر شده است، بخش خدمات با 51/9 درصد، نخستین اشتغال روستاییان را شامل می‌شود، پس از آن بخش کشاورزی با 43.3 و بخش صنعت با 29.8 درصد رتبه‌های دوم و سوم زمینه‌های اشتغال روستاییان را نشان می‌دهد. نوسان اعداد اشتغال چنان که در جدول آمده است در همه بخش‌ها نشان از جمعیت ناپایداری در اشتغال به هر یک از این حوزه‌ها دارد.
همچنین بنا بر آمار منتشر شده در درگاه ملی آمار ایران، نرخ مشارکت اقتصادی جمعیت 15 تا 24 سال و بیشتر برای روستاییان کشور، در زمستان 1400 عدد 49.9 درصد اعلام شده است که نسبت به زمستان سال پیش از آن ، یعنی 1399، 6 واحد کاهش را نشان می‌دهد. این عدد در پایان زمستان 1399، 43.5 درصد ثبت شده بود.
گرچه آمار منتشر شده از سوی درگاه ملی آمار به تفکیک جنسیت نیست اما اعداد اعلامی ‌برای نرخ بیکاران کل کشور نشان می‌دهد که جمعیت زنان بیکار در کشور دو برابر جمعیت مردان است. عددی که ممکن است تا حدودی قابل تعمیم به روستاها باشد. این نرخ دو برابری در مورد زنان تحصیل کرده با تحصیلات از کاردانی تا فوق دکترا نیز صادق است.

یکی دیگر از مشکلات ما این است که ضایعات ما در بخش کشاورزی بسیار بالاست. یعنی میزان هدررفت بسیار بالا که ناشی از نبود صنایع تکمیلی متناسب با ظرفیت تولید است. و اگر زنحیره این ضرر را از آخر به اول برگردانیم به کشاورز با دام پرور می‌رسد

نرخ بالای بیکاری در روستاهای کشور در شرایطی اعلام می‌شود که طی 10 سال گذشته برنامه‌های زیادی با عنوان اشتغالزایی روستایی در کشور به انجام رسیده و یا انجام آن از سوی دولت اعلام شده است. اقداماتی که بنا به اعلام دولت تحت قانون حمایت از ایجاد و توسعه اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری و با هدف اعتلای اقتصادی و اجتماعی متوازن جامعه روستایی و عشایری و توجه بیشتر به جوامع روستایی به‌ویژه در زمینه کسب و کار و اشتغال است.
فروردین 1401، مدیر کل سیاستگذاری اشتغال وزارت تعاون،‌کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد: براساس برآوردهای انجام شده بیش از 195 هزار میلیارد ریال منابع برای ایجاد اشتغال در حوزه روستایی و عشایری پیش‌بینی شده است. در قانون مذکور با هدف تحقق اهداف سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، ارتقای تولید و ایجاد اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری، توزیع اعتبارات تخصیص داده شده با در نظر گرفتن برخی شاخص‌های کلیدی استان مورد توجه قرار گرفته است.
علاءالدین ازوجی گفته بود: بر اساس این قانون از 26 دی ماه 1396 تاکنون، طی 5 مرحله مبلغ 172 هزار میلیارد ریال به موسسات عامل پرداخت شد. این تسهیلات با اولویت رشته فعالیت‌­های اقتصادی بر اشتغال و با نرخ سود تسهیلات 4 درصدی در مناطق روستایی مرزی و عشایری مرزی، 6 درصد مناطق روستایی و عشایری غیر مرزی و با نرخ 10 درصدی برای تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی مستقر در نواحی صنعتی و روستایی و شهرهای زیر 10 هزار نفر جمعیت و به شرط اهلیت متقاضی و برخورداری از توجیه فنی، اقتصادی، مالی طرح و داشتن بازار به متقاضیان پرداخت شده است.
او ادامه داد: بر اساس آمار اخذ شده از سامانه کارا، مطابق عملکرد تسهیلات اجرای این قانون تا 15 فروردین سال 1400 حدود 156 هزار طرح به بانک‌ها ارسال شده که بیش از 146 هزار طرح به مبلغ بیش از 137 هزار میلیارد ریال در موسسات عامل تصویب شده است. و بیش از 145 هزار طرح به مبلغ بیش از 127 هزار میلیارد ریال با برآورد اشتغال حدود 268 هزار نفر (ثبت شده در سامانه) توسط موسسات عامل به متقاضیان طرح­های سرمایه‌گذاری بخش­های خصوصی و تعاونی پرداخت شده است.
ازوجی در مورد سهم زنان از اشتغال ایجاد شده گفت: این سهم 30 درصد معادل 81 هزار نفر محقق شده است که این موضوع نشان دهنده آن است که اجرای قانون اشتغال روستایی و عشایری به لحاظ دستیابی به هدف اصلی آن به طور نسبی موفق ارزیابی می­‌شود. افزون بر آن، سهم جوانان از اشتغال ایجاد شده حاصل از اجرای قانون، 33.8 درصد (حدود 91 هزار فرصت‌های شغلی جدید) است.

نرخ بالای بیکاری در روستاهای کشور در شرایطی اعلام می‌شود که طی 10 سال گذشته برنامه‌های زیادی با عنوان اشتغالزایی روستایی در کشور به انجام رسیده و یا انجام آن از سوی دولت اعلام شده است. اقداماتی که بنا به اعلام دولت تحت قانون حمایت از ایجاد و توسعه اشتغال پایدار در مناطق روستایی و عشایری و با هدف اعتلای اقتصادی و اجتماعی متوازن جامعه روستایی و عشایری و توجه بیشتر به جوامع روستایی به‌ویژه در زمینه کسب و کار و اشتغال است

با وجود اعلام رضایتی که در اجرای این قانون از سوی دولت اعلام می‌شود. به نظر می‌رسد سیاست‌ها و عملکرد دولت در این زمینه مسیر اشتغال روستاییان را تغییر داده و اکنون شغل نخست روستانشینان کشاورزی، دامپروری و مشاغل وابسته به آن نیست. بلکه گرایش به سمت کار در مراکز صنعتی بیشتر شده و از سوی اشتغال به حرفه‌های خدماتی را به محل اصلی کسب درآمد و امرار معاش این قشر از جامعه تبدیل کرده است. این موضوع در بررسی یک دهه اعداد منتشر شده از سوی مرکز ملی آمار ایران از اشتغال روستاییان قابل مشاهده است.
مینا رضایی کارشناس بخش کشاورزی معتقد است بی‌انگیزگی برای اشتغال در حوزه کشاورزی مربوط به مشکلات متعدد در بخش‌های تولید و بازار می‌شود.
او به «پیام ما» گفت: «روستاییان در بخش تولید بدون هیچ مقدمه دیگری دو مساله زمین و آب روبه‌رو هستند. میانگین مالکیت بر اراضی کشاورزی در ایران 2 هکتار است و این عدد به معنای سودآور نبودن کشاورزی است. البته وقتی از بخش کشاورزی صحبت می‌کنیم منظورمان، بسته کشاورزی و دامپروری روستا همراه با همه صنایع تکمیلی و زنجیره تولید ارزش آن است. از دو فاکتور بسیار مهم زمین و آب که بگذریم به مسئله کشاورزی با روش‌های سنتی می‌رسیم که اساسا میزان راندمان را بسیار پایین می‌آورد. بنابراین می‌توانیم به شکل ساده بیان کنیم که کشاورزی و دامپروری در روستاها، شغلی سخت، زیان ده ، هزینه‌بر و با ریسک بسیار بالاست» .
رضایی ادامه داد: یکی دیگر از مشکلات ما این است که ضایعات بخش کشاورزی بسیار بالاست. یعنی میزان هدررفت بسیار بالا که ناشی از نبود صنایع تکمیلی متناسب با ظرفیت تولید است. و اگر زنحیره این ضرر را از آخر به اول برگردانیم به کشاورز با دام پرور می‌رسد. بحث بر مشکلات کشاورزی کشور که می‌تواند این صنف را ضعیف، بسیاری را ورشکسته و آنان را از گردونه تولید کنار بزند بسیار است. از نظر رضایی پس از کار مطالعاتی عمده باید تکلیف دو موضوع روشن شود: « یکی اینکه آیا همچنان قرار است حیات روستا بر اساس تولید کشاورزی بماند یا خیر؟ اگر قرار است چنین مسیری را دنبال کنیم و نگرانی‌ها از بابت امنیت غذایی داریم، چگونه باید اتفاق بیفتد که اولا به اصلی‌ترین منابع زیستی ما آسیب نزد یعنی بتوانیم از آب و خاک و زمین‌مان حراست کنیم، ثانیا بتوانیم زنجیره تولید ارزش و کارآمدی را در نظام کشاورزی کشور بچینیم که شاهد ریزش در صنف تولید کننده نباشیم».

سطح آب دریاچه مید، بزرگترین حوضچه آبی آمریکا، برای اولین بار در هفته گذشته به ارتفاع زیر ۱۰۵۰ پا (۳۲۰متر) رسید. رخدادی مهم که نشان می‌دهد قطعی آب بیشتری در انتظار جنوب‌غربی آمریکا خواهد بود. این اتفاق اما جز نشانه‌های تغییر اقلیم، رازهایی از دریاچه را آشکار کرده است؛ راز قایق‌های غرق شده و دو جسد بازمانده از دهه 70 میلادی.

اگر اداره احیا آمریکا در گزارش ماه آگوست خود اعلام کند که سطح آب در آن زمان به پایین‌تر یا هم‌سطح با میزان آب در ژانویه ۲۰۲۳ باشد، مناطق جنوب‌غربی آمریکا وارد مرحله دومی از قطعی بی‌سابقه آب می‌شوند و سهم شهرها، صنایع و عشایر از آب رودخانه کلرادو کمتر و کمتر می‌شود. از روز سه‌شنبه سطح آب این دریاچه به ۱۰۴۹ پا بالاتر از سطح دریا قرار گرفته است.
با کاهش سطح آب، قایق‌هایی که قبلا غرق شده بودند از میان گل و لای سر بیرون آورده‌اند و خودروهای دیگر در گل تازه فرو رفته‌اند.
تراویس پاردی که از این قایق‌ها عکاسی کرده در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان می‌گوید که به اعتقاد او قایق‌های بیشتری در این منطقه وجود دارد. سازمان پارک‌های ملی آمریکا روز دوشنبه در حساب کاربری خود در توییتر عکس‌هایی را از وانت‌هایی به اشتراک گذاشت که در گل و لای اطراف دریاچه فرو رفته بودند؛ خط ساحلی که به طور فریبنده‌ای پایدار به نظر می‌رسد اما مانند یک باتلاق شنی عمل می‌کند. این سازمان در توییتر نوشت: «اگر برای تکان دادن ماشین، قایق و یا خودتان در امتداد ساحل دچار مشکل شده‌اید، اگر امکان دارد فورا به سطوح بالاتر بروید. هیچ قایق یا ماشینی ارزش جان شما را ندارد.»

جان فلک، مدیر «برنامه منابع آبی» در دانشگاه نیومکزیکو می‌گوید: این اتفاق، صادقانه نشان می‌دهد که چقدر وضعیت خراب است. اثر تغییر اقلیمی که اکنون در حوضچه رودخانه کلرادو احساس می‌شود، هیچ‌وقت به شدت حالا نبوده است

رازهای غرق‌شده
ظرفیت دریاچه مید از زمان رکود بزرگ اقتصادی قبل از جنگ جهانی دوم به پایین‌ترین سطح خود و هم‌اکنون به ۳۰ درصد کل آن رسیده است. این موضوع زنگ خطری برای لس‌آنجلس، فینکس و توسان آریزوناست که از این دریاچه در بالادست سد هوور استفاده می‌کنند. پلیس لاس وگاس می‌گوید قربانی که داخل بشکه پیدا شده به ضرب گلوله کشته شده. پلیس همچنین بر اساس لباس و کفش قربانی تخمین می‌زند که این اتفاق در اواسط دهه ۷۰ تا ۸۰ میلادی رخ داده باشد.
کشف این اجساد علاقه‌مندان بیشتری را برای جست‌وجو درباره رازهای غرق‌شده در دریاچه مید به خود جلب کرده است. دیوید کولمییر، افسر بازنشسته که حالا به شخصیتی معروف در فضای مجازی تبدیل شده پیشنهاد داده به هرکسی که بتواند باقی‌مانده اجساد بیشتری کشف کند، ۵ هزار دلار مژدگانی می‌دهد.
دو جسدی که در این منطقه پیدا شده‌اند می‌توانند محل تخلیه اجساد و ادوات قتل و جنایات دیگری باشند. تراویس هگی، کارشناس مدیریت خطرات عمومی در سازمان پارک‌های ملی آمریکا می‌گوید که دریاچه مید در میان تمامی پارک‌ها و فضاهای سبز به دلیل ارتباطش با فعالیت‌های مجرمانه معروف است.
این دریاچه همچنین بستر بقایای هواپیمای B-۲۹ سوپرفورترس، یکی از بزرگترین هواپیماهایی است که در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفته و سال ۱۹۴۸ داخل آب سقوط کرده است. دریاچه مید همچنین شامل مجموعه‌ای خیره‌کننده از بقایای قبیله سرخ‌پوست آمریکایی پوئبلو شامل سازه‌ای با بیش از ۱۰۰ اتاق است.
*تغییر اقلیم هویت زیر آب را آشکار کرده
تغییر اقلیم حالا چهره تلخ دیگری را از غرب آمریکا به نمایش گذاشته است. لاس‌وگاس غرق در شرط‌‌بندی برای تشخیص هویت یک قربانی مظنون به قتل است که داخل بشکه‌ای پیدا شده. کاهش سطح آب دریاچه مید از حقیقت دیگری پرده‌برداری کرده است. اولین جسد را دو زن که در حال قایقرانی بودند داخل بشکه‌ای پیدا کردند. سپس جسد دیگری به‌وسیله مردی کشف شد که هنگام پدل‌بورد‌سواری روی آب، نصف بدن فرد را که داخل شن فرو رفته بود، پیدا کرد. کشف این اجساد به دلیل کاهش ارتفاع آب دریاچه بوده است و از آن زمان گمانه‌زنی‌های لاس وگاس برای تشخیص هویت آنها شروع شده. اینکه این اجساد چگونه داخل بزرگترین حوضچه آبی ساخته شده به دست انسان افتاده‌اند و قرار است چه اتفاقات دیگری بیفتد.

اگر اداره احیا آمریکا در گزارش ماه آگوست خود اعلام کند که سطح آب در آن زمان به پایین‌تر یا هم‌سطح با میزان آب در ژانویه ۲۰۲۳ باشد، مناطق جنوب‌غربی آمریکا وارد مرحله دومی از قطعی بی‌سابقه آب می‌شوند و سهم شهرها، صنایع و عشایر از آب رودخانه کلرادو کمتر و کمتر می‌شود

کاهش سطح آب بزرگترین منبع آبی جنوب‌غرب آمریکا
دریاچه مید، منبع آبی است که مایحتاج ۲۵ میلیون نفر در ایالت آریزونا، نوادا، کالیفرنیا و مکزیک را تامین می‌کند. استفاده از این دریاچه از ماه ژانویه امسال در «سطح یک» قرار دارد که در این مرحله، ایالت‌های جنوب‌غرب آمریکا با قطعی آب مواجه شده‌اند. این قطعی در درجه اول بر کشاورزی تاثیر گذاشته است.
اگر سطح آب دریاچه سد تا ژانویه ۲۰۲۳ در ۱۰۵۰ پا باقی بماند، محدودیت‌های قابل توجه سطح دوم اجرا می‌شوند. قطعی آب ایالت آریزونا از ۱۸ درصد به ۲۱ درصد و در نوادا از ۷ یا ۸ درصد شروع می‌شود. آب مکزیک نیز ۷ درصد کاهش پیدا می‌کند.
اگر سطح آب دریاچه مید همچنان کاهش پیدا کند، قطعی بیشتر آب در هر سطحی که باشد روی مصارف کشاورزی و آب شهری تاثیر خواهد گذاشت. اگر سطح آب تا ژانویه به کمتر از ۱۰۴۵ پا برسد، تامین آب کالیفرنیا نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد و این ایالت مجبور به کاهش ۵ درصدی استفاده از آب رودخانه کلرادو می‌شود.
جان فلک، مدیر «برنامه منابع آبی» در دانشگاه نیومکزیکو به سی‌ان‌ان می‌گوید: «این اتفاق، صادقانه نشان می‌دهد که چقدر وضعیت خراب است. اثر تغییر اقلیمی که اکنون در حوضچه رودخانه کلرادو احساس می‌شود، هیچ‌وقت به شدت حالا نبوده است.»
پیشگیری از وقوع فاجعه
پتی آرون، مسئول امور عمومی اداره احیا می‌گوید که اختلاف ظریفی در پیش‌بینی‌ها وجود دارد. چون مسئولان باید میزان کاهش آب در همسایه بالادستی دریاچه مید یعنی دریاچه پاول را در نظر بگیرند. دریاچه پاول دومین منبع آب ذخیره‌شده بزرگ آمریکاست.
این سازمان اخیرا اعلام کرده بود که اقدامات بی‌سابقه و ضروری را برای بالا بردن سطح آب دریاچه پاول انجام داده که شامل سرازیر کردن حجم بیشتر آب از دریاچه سدهای کوچکتری که در امتداد رودخانه کلرادو قرار دارند، به سمت این دریاچه است. همزمان آب دریاچه پاول به جای اینکه به سمت دریاچه مید سرازیر شود پشت سد باقی مانده است.
تخمین‌های اداره احیا نشان می‌دهد که اگر این اقدامات فوری انجام نمی‌شد،‌ سد گلن کانیون که انرژی آب مورد نیاز خود را از دریاچه پاول تامین می‌کند تا پایان امسال از کار می‌افتد. سد گلن کانیون برق مورد نیاز ۵ میلیون و ۸۰۰هزار خانه و کسب و کار در ۷ ایالت را تامین می‌کند.
به گفته آرون با توجه به این اقدامات بی‌سابقه به سختی می‌توان گفت که از الان تا آگوست چه اتفاقاتی رخ می‌دهد. مسئولان آب در سراسر ایالت‌های آسیب‌دیده و دولت فدرال آمریکا خود را برای اتفاقات آینده آماده می‌کنند. آرون می‌گوید: «برای آماده‌سازی، با سهام‌داران، قبیله‌ها، شرکا و مناطق آبی همکاری می‌کنیم تا به آنها کمک کنیم درک کنند چقدر از آب مصرفی آنها کاهش پیدا می‌کند.» آنها همچنین بودجه‌ای برای اقدامات و فعالیت‌های حفاظت از حوضچه رودخانه کلرادو در نظر گرفته‌اند.
به گفته فلک، با تغییر اقلیم و ادامه‌دار شدن خشکسالی،‌ غرب آمریکا خود را باید برای کمبود آب آماده کند و اقدامات پیش‌گیرانه‌ای انجام دهد. او هر اقدامی را که شامل انتقال آب از یک ذخیره‌گاه به ذخیره‌گاه دیگر باشد به چسب زخم تشبیه می‌کند و می‌گوید اقدام اصلی کاهش استفاده از آب این حوضچه است. به گفته او بهره‌برداری از آب این رودخانه بیشتر از چیزی است که توان آن است و به همین دلیل این روند باید تغییر کند.

کاهش انتشار دی‌اکسید کربن به تنهایی آنقدر کافی نیست که بتوان افزایش دمای زمین را تا ۱.۵درجه سانتی‌گراد نسبت به دوران ماقبل از صنعتی شدن کنترل کرد. دی‌اکسید کربن، گاز گلخانه‌ای بی‌رنگ و بی‌بو و علت عمده گرم شدن کره زمین است که بیشتر بر اثر سوزاندن سوخت‌های فسیلی منتشر می‌شود. به همین دلیل مهار آن برای پیشگیری از فروپاشی اقلیمی تمرکز اصلی تلاش‌های بین‌المللی بوده است. اما دانشمندان هشدار می‌دهند که پرداختن به دی‌اکسید کربن و نگه داشتن سطح آن در محدوده‌ای که برای موجودات روی کره زمین قابل زندگی باشد، به تنهایی کافی نیست و کاهش انتشار گاز متان نیز باید همزمان رخ دهد.

دانشمندان در گزارش تازه‌ای می‌گویند که گازهای گلخانه‌ای دیگری نیز وجود دارند که اثرات گرمایشی قابل توجهی دارند و اگر آنها را نادیده بگیریم، نمی‌توانیم افزایش دما را در سطحی نگه داریم که توافق جهانی بر سر آن شکل گرفته است.
این گزارش نشان می‌دهد که کاهش انتشار دی‌اکسید کربن به تنهایی آنقدر کافی نیست که بتوان افزایش دمای زمین را تا ۱.۵درجه سانتی‌گراد نسبت به دوران ماقبل از صنعتی شدن کنترل کرد.
اما به گفته دانشمندان، کاهش انتشار متان و دیگر آلاینده‌های قوی مانند دوده که نسبت به دی‌اکسید کربن مدت کوتاهی در اتمسفر باقی می‌مانند، از اثرات گرمایش جهانی در آینده نزدیک می‌کاهد. به این آلاینده‌های کوتاه-عمر Short-lived climate pollutants یا ‌SLGPs در نتیجه دنیا برای آخرین بار شانسی برای جلوگیری از وقوع فاجعه اقلیمی را دارد. اثر گرمایشی گاز متان ۸۰ برابر دی‌اکسید کربن است؛ حتی با وجود اینکه به سرعت از جو زمین محو می‌شود.
دوروود زائلک، استاد دانشگاه و رییس موسسه Institute for Governance and Sustainable Development در واشنگتن و یکی از نویسندگان این تحقیق می‌گوید در حالی که دنیا به دنبال کاهش انتشار گاز دی‌اکسید کربن در طولانی‌مدت بود، مهار متان راه سریعی را برای کاهش گرمایش جهانی پیش روی ما گذاشت. به گزارش گاردین زائلک می‌گوید: «ما نمی‌توانیم مشکلات اقلیمی را که با سرعت بالا رخ می‌دهند، با راه‌حل‌های کند حل کنیم. مانند ماوریک (شخصیت تام کروز در فیلم تاپ گان) بهتر است نیاز به سرعت را احساس کنیم.»

دریفوس می‌گوید که حذف سریع متان و دیگر آلاینده‌هایی که عمر کوتاهی دارند می‌تواند دمای زمین را تا سال ۲۰۵۰، ۰.۲۶ درجه سانتی‌گراد کاهش دهد

ضرورت جلوگیری از نشت متان
زائلک از دولت‌های اروپایی خواست تا هر نوع گاز وارداتی را که قرار است جایگزین واردات روسیه باشد از منابعی تامین شود که نشت متان کمتری دارند. او می‌گوید: «این سریع‌ترین و مطمئن‌ترین راه برای حفاظت از کره زمین هنگام کربن‌زدایی است.»
جلوگیری از نشت متان در فعالیت‌های نفتی و گازی مانند چاه‌های شیل و توقف روش‌های مضر مانند انتشار آلاینده‌ها به جو زمین یا مشعل‌سوزی هنگام استخراج گاز، نه تنها امکان‌پذیر است بلکه با توجه به قیمت امروز گاز می‌تواند سودآور باشد.
گابریل دریفوس، دانشمند ارشد موسسه IGSD و نویسنده اصلی این تحقیق می‌گوید: «این پیام خوش‌بینانه‌ای است. همانطور که راهبردهای کم یا بدون هزینه را در اختیار داریم، با کمترین یا بدون هیچ دست‌کاری می‌توانیم سرعت گرمایش جهانی را در آینده نزدیک کاهش دهیم.»
انتشار گاز متان در سال‌های اخیر به شدت افزایش پیدا کرده است. نشت متان و انتشار آن بر اثر اکتشافات نفتی و گازی ناشی از فعالیت‌های چاه‌های گازی شیل و همینطور پرورش فشرده دام برای تامین مواد غذایی دلایل این افزایش انتشار بوده‌اند.
شرکت‌های گاز و نفت را دست‌کم می‌گیرند
این هشدارها در حالی است که روز دوشنبه کارولین دانت، یکی از مشاوران ارشد ایمنی در شرکت نفت و گاز شل در نامه‌ای سرگشاده به مدیران و کارمندان آن استعفا داد. او در ویدیویی که روی وب‌سایت لینکد‌این منتشر کرد گفت به دلیل آسیب‌های شدید این شرکت به محیط زیست از سمت خود پس از ۱۱ سال استعفا می‌دهد. دانت در این ویدیو می‌گوید که شرکت شل به خطرات تغییرات اقلیم اهمیتی نمی‌دهد، در سطحی بالاتر از توان سیستم سیاره‌ای ما عمل می‌کند و ایمنی محیط زیست را قبل از تولید قرار نمی‌دهد.
اوایل سال جاری، سازمان بین‌المللی انرژی اعلام کرد که بسیاری از کشورها میزان انتشار گاز متان را بسیار کمتر از چیزی که هست گزارش می‌دهند و مشکل جهان بسیار بدتر از آن چیزی که قبلا تصور می‌شد.
این تحقیق موسسه IGSD که در مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر شده، پتانسیل بزرگی را برای «خریدن وقت» نشان می‌دهد که بتوان سیستم‌های تامین انرژی در دنیا را تغییر داد؛ با تمرکز روی کاهش انتشار گاز متان و دیگر گازهای آلاینده مانند دوده، هیدروفلوئوروکربن‌ها،‌ ازون سطح زمین و اکسید نیتروز.
گرمایش بر اثر آلاینده‌های کوتاه‌عمر
بر اساس این تحقیق این آلاینده‌ها به اندازه دی‌اکسید کربن باعث گرم‌تر شدن کره زمین می‌شوند، با وجود اینکه بیشتر آنها تنها مدت کوتاهی در جو زمین باقی می‌مانند.
حذف دی‌اکسید کربن برای دراز مدت امری حیاتی است اما این اقدام باید با استراتژی‌های همراه باشد که سطح آلاینده‌های دیگر را نیز کاهش دهد. اگر این امر رخ ندهد، هرچه انتشار دی‌اکسید کربن کاهش پیدا کند، میانگین دمای زمین نسبت به دوران ماقبل از صنعتی شدن جهان از ۲ درجه سانتی‌گراد بیشتر می‌شود. ۲ درجه سانتی‌گراد سقف افزایش دمایی است که در معاهده اقلیمی پاریس به امضا رسید.
حذف متان به کاهش دمای زمین کمک می‌کند
دریفوس می‌گوید که حذف سریع متان و دیگر آلاینده‌هایی که عمر کوتاهی دارند می‌تواند دمای زمین را تا سال ۲۰۵۰، ۰.۲۶ درجه سانتی‌گراد کاهش دهد. منفعت این میزان کاهش دما تقریبا ۴ برابر بیشتر از حذف گاز دی اکسید کربن به تنهایی است. حذف دی اکسید کربن دمای هوا را تا سال ۲۰۵۰، ۰.۰۷درجه سانتی‌گراد کاهش می‌دهد.
او در ادامه بر اقداماتی تاکید می‌کند که برای حذف دی‌اکسید کربن صورت می‌کنند و می‌گوید که اگر با کربن‌زدایی همراه باشد، می‌توان تا سال ۲۰۳۰ نرخ گرمایش زمین را با سرمایش آن به یک میزان رساند و از سال ۲۰۳۰ تا ۲۰۵۰ نرخ گرمایش زمین را ۵۰درصد کاهش داد؛ که حدوداً نیمی از آن به دلیل متان است و به طور قابل توجهی بسیار بیشتر از کربن‌زادیی در همین مدت زمان است.
در این تحقیق نشان داده می‌شود که اهمیت «آلاینده‌های دی‌اکسید غیرکربنی» از سوی دانشمندان و قانون‌گذاران دست‌کم گرفته شده و در مقابله با تغییر اقلیم نادیده گرفته می‌شود.
سال گذشته پیش از نشست اقلیمی کاپ۲۶، آمریکا و اتحادیه اروپا در اقدامی متعهد شدند تا انتشار گاز متان را تا سال ۲۰۳۰، ۳۰درصد کاهش دهند. بیش از ۱۰۰ دولتی که مسئولیت انتشار بیش از نیمی از آلاینده‌ها را دارند، خود را به این تعهد پایبند دانسته‌اند. اما با این حال جای خالی برخی از کشورهای آلاینده از جمله روسیه دیده می‌شود که به دلیل نشت متان از زیرساخت‌های نفتی و گازی، سهم بزرگی در انتشار گاز متان دارد.

طرح انتقال بن- بروجن به گفته‌ اصفهانی‌ها و مسئولان این استان غیرقانونی‌ است. از آن طرف شهروندان چهارمحال‌و‌بختیاری و مسئولان این شهر هم معتقدند طرح‌های انتقال آب کوهرنگ سه و بهشت آباد نباید اجرا شوند. همچنان که کشاورزان اصفهانی معترضند و می‌خواهند آب داشته باشند مردم در چهارمحال‌و‌بختیاری هم سال گذشته به خیابان آمده بودند و می‌گفتند نباید سهم آب‌شان به استان دیگری داده شود. اکنون با پرسش‌های مختلفی روبه‌رو هستیم. اینکه آیا پروژه‌های انتقال آب و به ویژه پروژه‌های مورد اشاره ارزیابی دقیقی دارند؟ آیا این پروژه‌ها ‌منافع ملی را تامین می‌کنند؟ در گفت‌وگو با «مجید سیّاری» عضو سابق هیات مدیره شرکت مدیریت منابع آب ایران این موارد را بررسی کرده‌ایم.

به نظر شما آیا طرح‌های انتقال‌های آب در حوضه آبریز زاینده‌رود با طرح آمایش سرزمین نسبتی دارند؟
با سابقه طولانی و سه دوره مطالعه، آخرین ویرایش آمایش سرزمین در بخش آب، در اسفند سال 99 منتشر شده است. از سوی دیگر مطالعات طرح جامع آب کشور هم در دهه‌های 60، 70 و 90 انجام شده که در آن بیشتر از طرح آمایش به طرح‌های آبی و پیشنهاد طرح‌های جدید، از جمله انتقال بین‌‌حوضه‌ای و البته در مقیاس مطالعات جامع پرداخته است. اما حتی اگر در مطالعات طرح جامع هم به چنین انتقال‌هایی اشاره شده باشد، باید متعاقباً و بر اساس استانداردهای صنعت آب کشور، در مطالعات توجیهی و تفصیلی بررسی‌های لازم با اعداد و اطلاعات خاص خود صورت گیرد. بدیهی است در این‌گونه مطالعات، تمامی جوانب از جمله مسائل فنی، محیط زیستی، اقتصادی، اجتماعی و‌… به صورت دقیق بررسی می‌شوند که هریک فرآیندهای اخذ تصویب و دریافت مجوزهای خاص خود از مراجع مربوطه را دارد. نکته‌ای که باید بدان توجه شود، مبادله موافقتنامه عملیات اجرایی بین دستگاه اجرایی و سازمان برنامه و بودجه برای شروع هر طرح‌هاست که مبنای چنین اقدامی، وجود مدارک و مصوبات پیش‌گفته است. در یک جمع‌بندی در پاسخ به سوال شما، باید گفت که قاعدتاً تمامی این طرح‌ها نه تنها بایستی در مطالعات آمایش و طرح جامع دیده شده باشند، بلکه بایستی در مراحل بعد، به صورت دقیق (توجیهی و تفصیلی) مطالعه شده و در صورتی که مصوب شده و مجوزهای لازم را دریافت کنند، به مرحله اجرا وارد شده باشند.

قاعدتاً تمام طرح‌های انتقال آب نه تنها بایستی در مطالعات آمایش و طرح جامع دیده شده باشند، بلکه بایستی در مراحل بعد، به صورت دقیق (توجیهی و تفصیلی) مطالعه شده و در صورتی که مصوب شده و مجوزهای لازم را دریافت کنند، به مرحله اجرا وارد شده باشند

در حال حاضر سه طرح بن- بروجن،‌ کوهرنگ 3 و بهشت‌آباد را در حوضه آبریز زاینده‌رود داریم که هر سه پروژه با نارضایتی مردم همراه است،‌ ضمن اینکه مشخص نیست این طرح‌ها ارزیابی محیط ‌زیستی هم داشته باشند. چرا با وجود تمام این نارضایتی‌ها این پروژه‌ها در حال انجام است؟
بعد از شروع اجرا، دستگاه اجرایی بنا به وظیفه‌ای که دارد، هدفش انجام هرچه سریعتر طرح است زیرا در صورت تطویل، هزینه‌ها افزایش یافته و تبعات حقوقی به قرارداد مترتب می‌شود. این موضوع را فقط از بعد اجرایی عرض کردم. اما باید به این امر از منظر بسیار کلان‌تری نگریسته شود. هر طرحی که منافع تمامی افراد تاثیرپذیر از آن را به درستی و به صورت متوازن تامین نکند، در هر مرحله‌ای هم که باشد، موفق و در مدار نخواهد بود. از قبل از تعریف و شروع طرح، بایستی تمامی این مسائل، همانطور که گفته شد، بر اساس استانداردهای صنعت آب کشور، مورد مطالعه قرار گیرند. این مردم هستند که سال‌ها با طرح و آثار آن زندگی می‌کنند. اگر طرح در راستای خدمت دهی به یک گروه بوده و در عوض عواقب آن بر گروه دیگری تحمیل شود، بدیهی است که اعتراضات روز بروز افزایش خواهد یافت. این مسائل با رعایت اصول حل مناقشات، در زمان شکل‌گیری طرح باید بررسی شده و با دخالت ذی‌نفعان اجزا و مولفه‌های طرح‌ها نهایی شوند. چه بسا در این فرآیند، اجزا طرح اولیه دستخوش تغییرات بنیادی شده به طوری که نهایتاً منافع سرجمع گروه‌های درگیر، حداکثر شده و در کنار آن حداقل تبعات محیط زیستی ایجاد شود. به عبارت دیگر به جای نظر داشت منافع تنها یک بخش، گروه و یا منطقه خاص، با ایجاد تعامل و گفت‌وگو بین تمامی ذی‌نفعان، تلاش شود که تبعات و منافع بین این بخش‌ها تسهیم شود به طوری که همگی از طرح منتفع و اگر عواقبی هست، باز به سهم خود در جبران و تحمل آن شریک باشند.

به جای نظر داشت منافع تنها یک بخش، گروه و یا منطقه خاص، با ایجاد تعامل و گفت‌وگو بین تمامی ذی‌نفعان، تلاش شود تبعات و منافع بین این بخش‌ها تسهیم شود به‌طوری که همگی از طرح منتفع و اگر عواقبی هست، باز به سهم خود در جبران و تحمل آن شریک باشند

به نظر شما آیا بارگذاری جدید در حوضه آبریز زاینده‌رود اساسا امکان‌پذیر است و تبعات منفی نخواهد داشت؟
بدیهی است در انتقال‌ها، کسانی که آب دریافت می‌کنند، آنهم در ایران که مجانی است، از این موضوعات و علی‌رغم تبعات نامطلوب آنها، استقبال کنند و از سوی دیگر کسانی که آب از دسترس‌شان خارج می‌شود، با آن مخالفت ورزند. مستحضرید که قبل از هر انتقال بایستی ابتدا منابع آب مقصد به درستی مدیریت شده و راه دیگری جز انتقال نباشد، و از سوی دیگر این انتقال، به حوضه مقصد آسیبی وارد نکند. البته عوامل دیگری هم هست که باید مدنظر باشند ولی همین دو عامل اگر به درستی مدیریت نشوند، با ایجاد هر طرح، بذر بروز مناقشه در مناطق کاشته می‌شود. آب همواره در تاریخ این سرزمین حلقه پیوند دهنده مردم بوده است که احداث و بهره‌برداری از قنوات، نمونه بارز این همکاری‌های گسترده و تحسین‌برانگیز است. حال در نظر بگیرید که نقش آب و اجرای پروژه به جای چنین کارکردی، نتایج معکوسی بار آورد! صرف‌نظر از هزینه‌های ریالی و تبعات محیط زیستی، چه کسی پاسخگوی مسائل اجتماعی و ایجاد دغدغه بین ذی‌نفعان خواهد بود؟ تمام تلاش متولیان باید این باشد که با رعایت جوانب فنی و اصل بی‌طرفی، هدف‌گذاریشان حداکثر کردن منافع مبدا و مقصد به صورت توام و در کنار رعایت اصول حفظ محیط زیست باشد.
برخی معتقدند در موضوع انتقال آب در حوضه آبریز زاینده‌رود بده‌بستان صورت می‌گیرد. به این معنا که بن بروجن به چهارمحالی‌ها داده شود و در عوض کوهرنگ سه و بهشت آباد به اصفهانی‌ها برسد. شما با این گزاره موافقید؟
طرح‌ها (یا مجموعه طرح‌ها) باید تضمین‌کننده منافع جمع باشند. صرف نظر از هزینه‌های اجرائی و تبعات محیط‌ زیستی، نمی‌شود طرحی اجرا کرد که عده‌ای از آن منتفع شوند و در کنار آنها عده دیگری دغدغه معیشت‌های حداقلی را داشته باشند. منتها باید توجه داشت که دایره بررسی اینگونه مسائل، بسیار گسترده است و نباید ساده انگارانه به حل آن پرداخت. مدیریت منابع آب در حداقل رعایت ضوابط خود، بایستی با مشارکت همه ذی‌نفعان، بر مبنای پتانسیل های حوضه‌های آبریز، رعایت حقوق محیط زیست، در برگیرنده منافع متوازن جمعی و بستر تبادل شفاف و بروز اطلاعات باشد. این امر می‌طلبد که ذی‌نفعان نیز تنها به منافع خود نیاندیشیده و در تعامل و همکاری کامل با یکدیگر باشند. بدیهی است می‌شود در یک منطقه برای هر گروهی طرحی اجرا و از این طریق بین آنها مصالحه ایجاد کرد. ولی در این بین تکلیف سرزمین و رعایت پتانسیل‌های آن چه می‌شود. متاسفانه در این گونه مواقع، محیط زیست از آنجا که زبان اعتراض ندارد (و البته علی‌الظاهر!) سهمش داده نمی‌شود. اینگونه است که ملاحظه می‌کنیم در سالهای بعد، عواقب ناگوار محیط زیستی گریبان همه گروه‌هایی که تصورشان انتفاع بود را به سختی می‌گیرد.

|پیام ما| گرد‌و‌غبار همچنان آسمان بسیاری از نقاط کشور را پوشانده است. مردم تبریز دیروز وضعیت خطرناک هوا را تجربه کردند و غبار 981 نفر از اهالی خوزستان را به بیمارستان‌ها کشاند، تهران هم صبح را با وضعیت خطرناک و عصر را در شرایط نارنجی به سر کرد و نامش در فهرست آلوده‌ترین شهر جهان ثبت شد و با خیزش شدید گرد و غبار، روزهای آلوده در ایلام، کرمانشاه و همدان و کردستان هم تکرار شد. ده‌ها شهر دیروز و روزهای قبل با غبارِ آمده از عراق درگیر بودند و ادامه این روند برای شهرهای غربی پیش‌بینی شده است. در همین حال، در ادامه گفته‌های هفته‌های گذشته درباره به‌کارگیری دیپلماسی برای حل این بحران، دیروز سخنگوی وزارت امور خارجه هم گفت که این وزارت‌خانه قصد دارد برای حل معضل گردوغبار با کشورهای همسایه همکاری کند.

دیروز استان‌های اردبیل، گیلان، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، همدان، مرکزی، اصفهان، بخشی از استان فارس، بوشهر تا استان هرمزگان، یزد ، لرستان، کهگیلویه‌و‌بویراحمد تا استان تهران، همه درگیر خارش شدید خاک بودند. این روند باعث شد مدارس استان تهران و البرز و مدارس و دانشگاه‌ها و ادارات استان‌های خوزستان، ایلام، کردستان، همدان و کرمانشاه تعطیل شوند.

خطیب‌زاده:‌ به طرف عراقی پیشنهاد شده است در قالب همکاری‌های دوجانبه برای کنترل کانون‌های غبارخیز، میزبان هیئت ایران باشد و یا اعزام هیئت عراقی به کشورمان را داشته باشیم تا نقشه راه همکاری‌های دو کشور در زمینه موضوعات محیط زیستی، از جمله مقابله با گرد‌و‌غبار مورد بحث دو کشور قرار گیرد

برنامه وزارت امور خارجه برای حل بحران
سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه دیروز درباره اقدامات وزارت امور خارجه درباره حل بحران گرد و غبار از طریق دیپلماسی و مجامع بین‌المللی و نیز تعامل با کشورهای همسایه گفت: «در کمتر از دو ماه گذشته با وقوع و تشدید بحران ریزگردها در کشور، وزارت امور خارجه همکاری با کشورهای همسایه را به منظور بسط مشارکت منطقه‌ای و نهایتا پیاده کردن ترتیبات منطقه‌ای برای مقابله با گرد و غبار در دستورکار خود قرار داده است.

او افزود: «ما این مسیر را با عراق شروع کرده‌ایم و در نظر داریم در گام بعدی سوریه و تدریجا سایر کشورهای منطقه را به تشریک مساعی در این ترتیبات منطقه‌ای ترغیب کنیم. در این چارچوب به طرف عراقی پیشنهاد شده است در قالب همکاری‌های دوجانبه برای کنترل کانون‌های غبارخیز، میزبان هیئت ایران باشد و یا اعزام هیئت عراقی به کشورمان را داشته باشیم تا نقشه راه همکاری‌های دو کشور در زمینه موضوعات محیط زیستی، از جمله مقابله با گرد و غبار مورد بحث دو کشور قرار گیرد.»
خطیب‌زاده به این هم اشاره کرد که در صحنه بین‌المللی، وزارت امور خارجه از سال‌های گذشته، در مجمع عمومی سازمان ملل، برنامه محیط زیست ملل متحد (UNEP)، سازمان همکاری‌های اسلامی و سایر نهادهای بین‌المللی اقدام به طرح، تدوین و تصویب قطعنامه‌هایی کرده که مشخصا بر مقابله با ریزگردها و ضرورت همکاری‌های منطقه‌ای به منظور مقابله با معضلات محیط زیستی، از جمله گرد و غبار، متمرکز هستند. او با اشاره به این موارد گفت که «ادبیات بین‌المللی مقابله با گرد و غبار با تلاش چندین ساله وزارت امور خارجه در سازمان‌های بین‌المللی با اجماع شکل گرفته است».
خطیب‌زاده تاکید کرد: «با ایجاد همگرایی در بین کشورهای منطقه، این امیدواری وجود دارد که در میان‌مدت بتوان به یکسری از ترتیبات منطقه‌ای دست یافت تا مقابله با معضلات گرد و غبار در چارچوب همکاری و مشارکت کشورهای منطقه پیش برده شود.» او در آخر گفت که در صحنه داخلی نیز، وزارت امور خارجه در جلسات ستاد مقابله با گرد و غبار (به ریاست سازمان حفاظت محیط زیست) و سایر نهادهایی که در ارتباط با موضوع گرد و غبار هستند، به صورت فعال مشارکت می‌کند.
وزارت امور خارجه جدی‌تر وارد شود
در همین حال داریوش گل‌علیزده، سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست به «پیام‌ما» می‌گوید گرد و غباری که نیمه غربی کشور را در برگرفته، برخاسته از کانون‌های داخلی نیست، از سمت عراق وارد می‌شود. اما در برخی مناطق چون کرمان، غبار برخاسته از کانون جازموریان است. او اضافه می‌کند: «توفان کنونی از عراق، سوریه و بعضا از بخشی از عربستان است. کانون غبار تهران هم همین است. این غبار از مسیر غربی کشور وارد شده و به سمت تهران آمده و حتی گاه تا شمال کشور می‌رود.»
اما در این شرایط فوری‌ترین اقدام کشورهای منطقه چه می‌تواند باشد؟ گل‌علیزاده در پاسخ به همان نشست‌ها و گردهمایی‌ها با مسئولان کشورهای همسایه که پیش از این وعده داده شده اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد:‌ «این نشست‌ها باید زمینه‌ برنامه عمل برای مقابله با غبار شود و این برنامه مورد توافق کشورهای کانون غبار و کشورهای موثر و متاثر از غبار قرار بگیرد. بر اساس این برنامه وظیفه هر فرد با عاملیت نهادهای مالی و فنی بین‌المللی مشخص می‌شود. این نهادهای فنی و مالی به آنها کمک می‌کنند تا بتوانند برنامه‌هایشان را برای مهار کانون‌های گرد و غبار عملی کنند.»
به گفته سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط زیست، راه‌های مختلفی برای این کار وجود دارد، او می‌گوید: « یکی از این راه‌ها استفاده بهینه از منابع آب موجود است. اگرچه سدسازی‌های ترکیه تشدیدکننده غبار است، اما این موضوع، همه مشکل ما نیست. ما در حال حاضر برای منابع آبی موجود برنامه‌ریزی نکرده‌ایم و اراضی کشاورزی که می‌‌شد با همین آب‌‌ها زیر کشت برود و یک پوشش گیاهی ایجاد شود و مانع از انتشار گرد و غبار شود، رها شده و تخریب سرزمین اتفاق افتاده است. اکنون پدیده‌ای که برای ما اتفاق افتاده، بیابان‌زایی است که بیشتر ناشی از تخریب سرزمین به دلیل سوء‌مدیریت در منابع آب و الگوهای کشت بوده است.» بر اساس توضیح گل‌علیزاده، این پروسه زمان‌بر است چون سطح این اراضی در سمت عراق، به حدود 23 میلیون هکتار می‌رسد و وسعت بزرگی را در برمی‌گیرد، این در حالی است که در ایران حدود 7.6 میلیون هکتار کانون غباری به صورت پراکنده داریم.

گل‌علیزده: این نشست‌ها باید زمینه‌ برنامه عمل برای مقابله با غبار شود و این برنامه مورد توافق کشورهای کانون غبار و کشورهای موثر و متاثر از غبار قرار بگیرد. بر اساس این برنامه وظیفه هر کس با عاملیت نهادهای مالی و فنی بین‌المللی مشخص می‌شود

او درباره اقدامات کوتاه‌مدت هم می‌گوید:‌ «تثبیت اراضی از اقدامات کوتاه‌مدت است. این کار هم از طریق تثبیت‌کننده‌هایی چون مالچ‌پاشی و هم با نهالکاری و زیرکشت بردن زمین‌ها قابل انجام است. البته در برخی بیابان‌هایی که قابلیت احیا ندارد، باید اقداماتی برای تثبیت خاک و کاهش شدت باد انجام شود. یعنی با ایجاد بادشکن، این اراضی را از توفان‌ها دور نگه دارند. ضمن اینکه رهاسازی آب هم می‌تواند پس از مدتی لایه‌ای به نام سله روی خاک ایجاد کند که تثبیت‌کننده است.»
با این همه اینطور که پیداست کشورهای همسایه دست روی دست گذاشته‌اند. گل‌علیزاده می‌گوید در عراق گویی به این روند عادت کرده‌اند، هر چند توفان‌های برخاسته از این کشور، در گذشته تا این حد بر ایران اثر نمی‌گذاشت. «تغییر این روند به این دلیل است که سطح کانون‌های غبار عراق در گذشته تا این حد گسترده نبود و اینقدر تخریب سرزمین اتفاق نیفتاده بود. در بین‌النهرین، دجله و فرات همیشه پرآب بود و آب در اراضی جریان داشت اما الان آب کم شده و مسئله تغییر اقلیم هم اثر جدی گذاشته است. تمامی این عوامل سبب شده بر وسعت این اراضی اضافه شود و مدیریتی در این زمینه اعمال نشود.»
او بر این تاکید می‌کند که کشورهای موثر و متاثر از غبار، گرد هم بیایند و طی برنامه عمل این منابع را کنترل کنند، هرچند این کار دشوار است. «به طور کلی این کار در کشور ما نیاز به تقویت دیپلماسی دارد. این در حالی است که در سیاست‌های ابلاغی رهبری هم در حوزه محیط زیست هم به این تقویت دیپلماسی برای مهار گرد و غبار اشاره شده است. من معتقدم که در این حوزه وزارت امور خارجه باید جدی‌تر وارد عمل شود و با هماهنگی دستگاه‌های فنی دیگر مثل سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو و سازمان‌ها هم بیایند و کمک‌های فنی خود را در این راستا ارائه دهند.»
اما وقتی اقدام عملی جدی انجام نشده و پیش از تابستان اینطور شهرها با غبار پوشیده شده‌اند، در آینده چه چیزی پیش روی ماست؟ گل‌علیزاده می‌گوید: «اگر شرایط به همین صورت باشد و هیچ کاری برای مهار کانون‌های داخلی و خارجی انجام نشود، اگر شرایط جوی به همین روال در سال‌های بعدی هم تکرار شود، طبیعتا شاهد گردوغبار شدید خواهیم بود.»