امهال بازپرداخت تسهیلات صنعت گردشگری چقدر عملی شد؟رفع تکلیف دولت، بدهکاری بخش خصوصیرئیس جامعه تورگردانان ایران: مهم این است دولت متوجه شود کسی که تسهیلات دریافت کرده چه زمانی به درآمد می‌رسد تا بتواند اقساط وام را بپردازد

معاون گردشگری کشور هفته گذشته از تمدید امهال بازپرداخت تسهیلات کرونا تا پایان شهریورماه سال ۱۴۰۰ خبر داد و اعلام کرد: «بازپرداخت این تسهیلات در حوزه گردشگری تا پایان شهریورماه سال‌جاری امهال شد. امهال مالیات و حق بیمه کارفرمایی نیز در حال پیگیری است» بانک‌ها و سازمان امور مالیاتی اما در سوی دیگر ماجرا ساز خود را جور دیگری کوک کرده‌اند. فعالان اصناف مختلف گردشگری می‌گویند بسیاری از بانک‌های ارائه دهنده این تسهیلات علی‌رغم ابلاغ بانک مرکزی مبنی بر امهال وام، بعد از سه ماه تنفس، شروع به برداشت اقساط از حساب آنها کرده‌اند و اعتراض‌ آنها راه به جایی نبرده است. مالیات سنگینی هم که برای شاغلان بخش گردشگری -که در یک سال و نیم گذشته فعالیت و درآمد نداشته‌اند- تعیین شده، به تمام مشکلات آنها افزوده است.بیش از یک سال است که کرونا بسیاری از صنایع را از نفس انداخته، صاحبان مشاغل در بحبوحه جولان دادن‌های این ویروس بدقلق، چشم به حمایت‌هایی داشتند که از جانب دولت‌ها دریافت می‌کنند. بر اساس مطالعات و آمارهای جهانی، بخش گردشگری یکی از بخشهایی است که از ابعاد مختلف بیشترین آسیب را از پاندمی کرونا تجربه کرد. دولت‌های مختلف هر کدام بسته به اهمیت این صنعت در اقتصادشان، از فعالان و شاغلان گردشگری حمایت کردند، از تسهیلات بلاعوض تا وام‌های کم‌بهره و… در ایران هم دولت چند ماه پس از شیوع کرونا تصمیم گرفت بسته‌های حمایتی برای مشاغل آسیب‌دیده از کرونا در نظر بگیرد. اما شرایط دریافت و بازپرداخت این تسهیلات بسیاری از کسانی را که مشمول دریافت این حمایت‌ها می‌شدند، منصرف کرد. در بخش گردشگری نیز بسیاری از دفاتر مسافرتی، تعطیلی و تعدیل نیرو را به بدهکار شدن به دولت ترجیح دادند. حالا که بیش از یک سال از شیوع کرونا می‌گذرد، دریافت‌کنندگان این تسهیلات در واکنش به خبر امهال بازپرداخت وام‌های خود، از برخوردهای سلیقه‌ای بانک‌ها در دریافت اقساط می‌گویند. از اینکه نه تنها بازپرداخت این تسهیلات امهال نشده بلکه سه ماه پس از دریافت این وام‌ها، بانک اقدام به کسر اقساط از حساب کسانی کرده است که بر اساس ابلاغ بانک مرکزی بازپرداخت وام آنها تا پایان سال امهال شده بود.
سهند عقدایی هم بنیان‌گذار شرکت سفرهای طبیعت‌گردی اسپیلت البرز در گفت‌و‌گو با «پیام‌ما» می‌گوید: «ما این وام را در مرحله اول دریافت کردیم. بانکی که از آن وام را دریافت کردیم، زیاد سخت نگرفت. اما می‌دانم که بسیاری از همکارانم با سخت‌گیری‌هایی از سوی بانکها مواجه شدند. قرار بود با یک تنفس سه ماهه بازپرداخت وام شروع شود. قبل از به پایان رسیدن این تنفس، هیئت دولت مصوبه‌ای داشت و بانک مرکزی آن را ابلاغ کرد که صنف گردشگری –این وام شامل ۱۶ صنف دیگر هم بود- مستثناست و بازپرداخت وام فعالان این صنف تا پایان سال ۹۹ امهال می‌شود. اما تقریبا بیش از ۹۰ درصد بانک‌ها این ابلاغیه را اعمال نکردند. ما چند ماه بدهکار بانکی بودیم و مشکلاتی داشتیم از قبیل اینکه نمی‌توانستیم دسته چک بگیریم و مدام به ضامن‌های ما پیام می‌دادند که مبلغ اقساط را از حساب آنها کسر می‌کنند. ما در نهایت از خیر امهال وام گذشتیم و اقساط را پرداخت می‌کنیم.»
برای کسانی که هنوز با بیکاری و رکود دست و پنجه نرم می‌کنند، هنوز به سطحی از درآمد نرسیده‌اند که بخواهند مبلغی را که به عنوان تسهیلات دریافت کرده بودند تا کسب‌و‌کار خود را از بحران کرونا نجات دهند، به دولت برگردانند، خبر امهال بازپرداخت خبر خوشحال کننده‌ای نبود. ابراهیم پورفرج، رئیس جامعه تورگردانان ایران در خصوص این موضوع به «پیام ما» می‌گوید: «این وام قرار بود به بخش خصوصی کمک کند تا در شرایط بحرانی پیش آمده به حیات خود ادامه دهد. اما تا زمانی که درآمدی برای مشاغل گردشگری حاصل نشده دریافت اقساط چه معنایی دارد؟ بسیاری از کشورها به بخش خصوصی کمک بلاعوض کردند، دولت ما چون وضع مالی خوبی ندارد بخش خصوصی از او انتظار کمک بلاعوض ندارد، اما این انتظار را دارد که صبر کند تا زمانی که شرکت‌ها و موسسات به درآمد برسند و بتوانند پول دولت را بدهند»
پورفرج معتقد است: «مشکلی که پیش آمد این بود که دولت برای رفع تکلیف به فعالان گردشگری تسهیلات داد. اگر منطقی با این موضوع روبه‌رو می‌شد، باید مطالعه و بررسی انجام می‌داد که کدام شغل بیشتر آسیب دیده‌اند و کدام کمتر و بر اساس این آسیب تسهیلات برای مشاغل مختلف در نظر می‌گرفت. دادن وام با سود ۱۲ درصد به کسی که شغلی ندارد یعنی چه؟ یعنی بدهکار کردن بخش خصوصی به دولت. دولت باید وظیفه خود را به درستی انجام دهد تا بخش خصوصی فکر کند دولت پشتیبان اوست. یقین بدانید زمانی که بحران مرتفع شد دوباره بخش خصوصی هم مالیات به موقع می‌پردازد و هم بیمه و هم وظایف دیگر خود را انجام می‌دهد.در این بحران دولت اگر رعایت حال بخش خصوصی را نکند، عملا خسارتی سنگین‌تر از کرونا از جانب دولت به بخش خصوصی وارد می‌شود»
پورفرج در خصوص خبر امهال بازپرداخت تسهیلات بخش گردشگری تا پایان شهریور می‌گوید: «در بحث امهال وام مهم نیست که سه ماه امهال شود یا چهار ماه، دولت باید متوجه شود کسی که وام و تسهیلات را دریافت کرده چه زمانی به درآمد می‌رسد تا بتواند اقساط وام را بپردازد، شاید شش ماه دیگر شاید هم یک سال دیگر به این درآمد برسد. کسی که درآمد نداشته و ندارد و در آینده ضعیف‌تر هم می‌شود، نمی‌تواند به امهال سه ماهه و شش ماهه دل ببندد»
اما مسائلی که این روزها فعالان گردشگری با آن دست به گریبانند به همین جا ختم نمی‌شود. اداره دارایی در سالی که بسیاری از شرکتهای گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی در رکود به سر می‌بردند، مبالغی عجیب و هنگفت به عنوان مالیات برای آنها تعیین کرده است. سهند عقدایی در این خصوص می‌گوید: « مالیات عملکرد به طرز بی‌رحمانه و بی‌حساب و کتابی افزایش پیدا کرد. دلیل آن هم این‌طور اعلام شد که مدارک لازم را در زمانی که اعلام کرده‌اند ارائه نداده‌ایم. بنابراین مالیات را علی‌الراس -مالیاتی که مبنای محاسبه آن به جای اسناد و مدارک مودی، قراین و ضرایب مالیاتی است- محاسبه کردند. در سالی که ما هیچ درآمدی نداشتیم مالیات ما را ده برابر کردند. در ۱۵ سال فعالیت ما هر سال اظهارنامه مالیاتی را پر کردیم و دفاتر مالی را ارائه کردیم و هر میزان مالیات تعیین می‌شد پرداخت می‌کردیم. اما سال گذشته چون می‌دانستند نمی‌توانند از طریق بررسی دفاتر مالی ما مالیات سنگینی تعیین کنند – چون درآمدی نداشتیم- گفتند مدارک را ارائه نشده است. وقتی اعتراض کردیم ممیز کل قبول نکرد و گفت به هیات بدوی شکایت کنید، هیئت بدوی تقاضای رسیدگی مجدد ما را قبول نکردند، در یک پروسه‌ای است که در انتها یک مبلغ هنگفتی را با ناجوانمردانی از ما بگیرند. وقتی برای اعتراض رفته بودیم دیدم انبوه شرکتها با شرایط مشابه ما همین برخورد را دیده‌ و برای اعتراض به وضعیت مالیات خود مراجعه کرده‌اند. در بحث مالیات بر ارزش افزوده هم در سال گذشته که ما هیچ کاری نمی‌کردیم و فعالیتی نداشتیم مالیات ده سال پیش را برای ما ابلاغ کردند»
عقدایی رئیس کمیته گردشگری خلاق اتاق ایران درباره حمایت‌های صورت گرفته از بخش گردشگری در ایران می‌گوید: «من این موضوع را فراتر از وزارت گردشگری می‌بینم. معاون وزیر در حدی که توانایی دارند تقاضاهایی کرده و جلساتی گذاشته‌اند. اما به طور مثال در جلسه‌ای که با حضور روسای اصناف گردشگری در وزارتخانه برگزار شد و آقای جهانگیری و آقای همتی هم حضور داشتند، خیلی راحت آب پاکی را ریختند روی دست بخش خصوصی و گفتند از ما انتظاری نداشته باشید ما کاری نمی‌توانیم برای شما انجام دهیم. در همین حد که وام با سود ۱۸ درصد پرداخت شود که ۶ درصد سود آن‌را دولت می‌پردازد و ۱۲ درصد را خود شما، در توان ماست»
عقدایی می‌گوید: «من ماجرا را فراتر از وزارت گردشگری می‌بینم، حتی فراتر از دولت. ما با دولتی که کسری بودجه و درآمدهای پایین دارد روبه‌رو هستیم. اما بسیاری از شرکت‌هایی که متعلق به نهادهای خاص هستند و در این سالها مالیاتی نمی‌پرداختند، حداقل در این یک سال به کمک اصناف می‌آمدند با ارزش افزوده‌هایی که در این سالها داشتند و با مالیاتی که می‌توانستند بپردازند کمک حال بخش خصوصی باشند.»
رئیس کمیته گردشگری خلاق اتاق بازرگانی ایران معتقد است: « این شکل حمایتی که در ایران از اصناف آسیب‌دیده از کرونا صورت گرفت با کشورهای هم‌تراز ایران قابل مقایسه نبود. در ترکیه از گردشگری و اصناف آسیب دیده چطور حمایت شد؟ در هند یا کشورهایی مثل آذربایجان چطور؟ کشورها از صندوق ذخیره ملی برداشت کردند و دست به دست هم دادند و این یک سال ضرر را جبران و مشاغل را حفظ کردند، اما در ایران متاسفانه این‌طور نبود»
بخش گردشگری ایران با چالش‌های عدیده‌ای روبه‌رو است، چالشی که این روزها فقط بخشی از آن به کرونا و تبعات آن مربوط است و بخش عمده آن به مدیریت در شرایط بحرانی، نگاه غیر‌تخصصی و نادیده گرفتن نظرات کارشناسان در تصمیم‌گیری‌ها و تصمیمات اشتباه در بخش‌های مختلف بر می‌گردد.

آسیب دیدهتسهیلاترئیس کمیته گردشگریمالیاتمعاون گردشگری
مطالب مرتبط
تردید کارشناسان شهری درباره کارآمدی مالیات بر خانه‌های خالیدریافت مالیات به مثابه ُمسکن موقت
علی آخرتی، کنشگر حوزه شهر: این طرح نمی‌تواند به صورت ریشه‌ای تغییری در بازار اجاره مسکن ایجاد کند
آیسان زرفامآیسان زرفام
آیا «گذرنامه واکسن» می‌تواند خسارت سنگین صنعت گردشگری از شیوع کرونا را در دنیا جبران کند؟نجات گردشگری از مسیر واکسیناسیون
فرزانه قبادیفرزانه قبادی
چارسوق
۱۹۹۳
تزریق واکسنتسهیلات

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *