چرا «کتابخانههای عمومی سیار» هنوز اهمیت دارند؟
رگ حیات فرهنگی مناطق محروم
1 آذر 1405، 22:33
همزمان با تلاطم تهدیدات دشمنان فرهنگ و تمدن ایران، «روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار» به سنت هرساله، به میزبانی «نهاد کتابخانههای عمومی کشور» گرامی داشته شد؛ با حضور رئیسجمهور، اینبار در ساختمان ۹۲سالهٔ ادارهٔ گمرکات سابق، که چهارسالی میشود از تمشیت امور اقتصادی به فرهنگ عامالمنفعه تغییر کاربری داده است.
در این رویداد، ۳۴ دستگاه کتابخانهٔ عمومی سیار به ناوگان خدمترسانی اضافه شد تا با ۱۱۶ خودرو، تعداد نقاط خدمتی واحدهای سیار نهاد کتابخانههای عمومی کشور به عدد ۹۴۸ برسد و این یعنی بعد از این، تمام استانهای کشور از این نعمت برخوردار هستند. اما پاسخ به چرایی اهمیت این اتفاق را باید در شرایط جغرافیایی و اجتماعی ایران جستوجو کرد. افزایش قیمت کتاب و محصولات فرهنگی، همزمان با شرایط نامطلوب معیشتی و فشارهایی که بر سفرهٔ مردم وارد شده، کالای فرهنگی، بهویژه کتاب را رفتهرفته از سبد خانوار ایرانی حذف کرده است. این در حالی است که تأثیر تربیتی ترویج مطالعه و خواندن بهوسیلهٔ نسخهٔ فیزیکی روی کودکان و نوجوانان، با وجود پیشرفت فناوریهای جدید و گسترش کتاب الکترونیک، کاملاً واضح است و این مهم با توسعهٔ کتابخانههای عمومیِ نسل چهارم و بازطراحی آنها انجام میشود.
اما جغرافیای فلات ایران که مخلوطی از کوهستانهای بلند و صعبالعبور و بیابانهای پهناور و خشک است هم دسترسی به بخشهایی از مناطق محرومتر و دورتر کشور را با مشکل مواجه کرده و مردمان این نقاط را از دسترسی به امکانات فرهنگی محروم میکند.
کتابخانهٔ سیار که از سالهای پیش از انقلاب اسلامی، با همت «کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان» تجربهٔ موفقی را، هرچند با مقیاسی محدودتر و تعداد خودروهای کمتر، به دست داد، از سالیان پیش توسط نهاد و برای برقراری عدالت فرهنگی برای همهٔ مردم ایران شروع شده و در دو سال گذشته با سرعت بیشتری شتاب گرفته است.
گاهی در یک روستا یا شهر کوچک، کتابخانههای عمومی ثابت و سیار، یگانه پایگاه فرهنگی یا تفریحی منطقهشان هستند و این مقدمات فراهم میشود تا توسط کتابدار مهربان و دلسوز، خدمت بگیرند. این اتفاق ارزشمند، کتابخانههای عمومی را به بزرگترین شبکهٔ فرهنگی کشور بدل کرده است. دراینمیان، کتابدارِ سیار کاری بهمراتب سختتر دارد؛ وقتی در سرما و گرما و سختترین شرایط سوقالجیشی باید هم به نگهداری از خودرو بپردازد و هم با روحیهای شاداب، به تمامی اعضای خود با تمامی سنین، کتاب و خدمات ارائه بدهد، کار او اهمیت بیشتری مییابد.
این کتابداران در محرومترین مناطق ایران، در چشم مردم، همچون پیامبران امید و آگاهی هستند که به جادههایی که شاید بهندرت یکبار کسی از آنها عبور میکند، نور میدهند و شور و نشاط خواندن و قصه شنیدن، نقاشی کشیدن و بازی کردن را بر رخوت روزمرگی غالب میکنند. هر کتابخانهٔ سیار که در هر منطقه، چندین نقطهٔ خدمتی را تحت پوشش قرار میدهد، به یک کتابخانهٔ عمومیِ مادر متصل است و پس از مدت مشخصی، منابع و امکاناتش را بهروز میکند.
ناگفته نماند که کتابخانههای عمومی ایران به سیستمها و سامانههای مجازی کتاب هم مجهز هستند و تجهیزشان تداوم دارد. بااینحال، برخی از مدافعان نشر کتابهای صوتی و الکترونیک و مجازیکردن نسخ فیزیکی، به دلایل مختلف، واکنشهایی افراطی نسبت به حذف کتاب فیزیکی دارند، درحالیکه در جوامع پیشرفته هنوز هم کتابخانهها، از جمله کتابخانههای سیار، جایگاه ویژهای دارند و با استانداردهای «فدراسیون بینالمللی انجمنها و مؤسسات کتابداری» (ایفلا) فعالیتهای خود را بهروز میکنند. هرچند نباید از نظر دور داشت که باید مردم جامعهٔ هدفِ کتابخانههای سیار را با کتابهای صوتی و الکترونیک نیز آشنا کرد و پیوند داد، اما نه به قیمت برچیدن کتاب فیزیکی.
لذت خواندن نسخهٔ فیزیکی با هیچ چیز مشابه جایگزین ندارد و بهقوت میتوان این راه را تنها مسیر روشن نگهداشتن چراغ دانایی و مطالعه در تمام نقاط ایران و برای همهٔ ایرانیان دانست؛ پس کمک به رشد آنها الزامی انکارناپذیر است.
برچسب ها:
ترویج کتابخوانی، دسترسی به کتاب، روز کتاب و کتابدار، عدالت فرهنگی، کتاب فیزیکی، کتابخانه سیار، کتابخانههای عمومی، کتابداران سیار، مناطق محروم، نهاد کتابخانههای عمومی کشور
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
جای نظارت هوشمند در معادن خالی است
هرمزگان در انتظار تحقق وعده بنزینی
«پارک ملی بمو»؛ معامله بر سر زمین یا فرصتی برای ارتقای حفاظت؟
یارانه سوخت؛ حمایت از تولید یا تشویق به مصرف بیشتر؟
معمای یارانه خاکورزی
برای ۱۳ نفری که به خانه نرسیدند
هیچ کودکی نباید بهای ترس ما را بپردازد
بهبهانهٔ برگزاری «کنفرانس تغییر اقلیم سازمان ملل متحد» (COP31) در آنتالیا
سایهٔ تغییر اقلیم بر گردشگری ایران
اختلال در «ما شدن»
آقای رئیسجمهور! مدیران شما نیاز به آموزش محیطزیستی دارند
خطر فرسایش ارزشهای فرهنگی صنایعدستی
وب گردی
- مقایسه غذای خشک و تر سگ
- «مقصد مهمه، رانندگی ایمن مهمتر»؛ کمپین جدید اسنپ برای ترویج رانندگی ایمن
- بهترین سایت های خرید تور لوکس
- تهران در مهر؛ ۵ تجربه متفاوت برای خداحافظی با پاییز
- هتل سنتی چیست؟ تنوع خدمات و تفاوت آن با هتل عادی
- بهترین هتل های مازندران و گیلان کدامند؟ 8 هتل های خوب شمال
- مشارکت اسنپ در خرید دستگاه استریل جراحی چشم
- لایو ترید؛ بهترین راه برای دیدن اجرای واقعی یک استراتژی معاملاتی
- بهترین آموزشگاه تیزهوشان کشور کجاست؟
- معرفی طرح های بیمه تکمیلی انفرادی سامان | پوششها و شرایط خرید بیشتر
بیشترین نظر کاربران
گرگان؛ از یک کتاب شعر تا جاده پرپیچوخم شاهرود
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها



دیدگاهتان را بنویسید