سد خرسان ۳ تهدیدی برای میراث فرهنگی و طبیعی





سد خرسان ۳ تهدیدی برای میراث فرهنگی و طبیعی

۳۰ آبان ۱۴۰۴، ۱۸:۰۷

سد خرسان ۳، پروژه‌ای عظیم در حال ساخت در مرز استان‌های چهارمحال‌وبختیاری و کهگیلویه‌وبویراحمد است که با هدف انتقال آب به استان‌های یزد، اصفهان و شمال فارس تعریف شده است و از منظر توسعه اقتصادی و مهندسی اهمیت دارد. اما بررسی‌های میراث فرهنگی و طبیعی نشان می‌دهد این پروژه، بدون در نظر گرفتن زمینه‌های تاریخی، فرهنگی و زیستی، تبعاتی جدی و غیرقابل‌بازگشت برای منطقه خواهد داشت. محل احداث سد در مناطق چهارگانه محیط‌زیست قرار دارد و شامل زیستگاه‌های ارزشمند گونه‌های گیاهی و جانوری، به‌ویژه جنگل‌های بلوط، است که نقش کلیدی در تثبیت خاک، حفظ تنوع‌زیستی و انتقال تجربه زیستی چندصدساله انسان با محیط طبیعی دارند. تغییر تراز آب رودخانه‌ها، آبگیری مخزن و نوسانات محیطی، علاوه‌بر محوطه‌ها و گورستان‌های تاریخی، می‌تواند باعث ازبین‌رفتن بلوط‌ها، نابودی زیستگاه‌های طبیعی و تخریب اکوسیستم‌های حساس شود؛ از منظر میراث‌فرهنگی، پروژه حدود ۲۹ اثر تاریخی و فرهنگی را تحت‌تأثیر مستقیم قرار می‌دهد، شامل «محوطه باستانی لما» (ثبت ملی ۱۷۵۵۰) متعلق به هزاره دوم و هزاره اول قبل از میلاد، «گورستان له‌سوار سادات محمودی پاتاوه» و «گورستان ده‌پایین» (ثبت ملی ۲۹۶۰۱)، که اطلاعات ارزشمند آنها درباره زندگی، باورها و مناسک اجتماعی جوامع گذشته هنوز به‌طور کامل مستندسازی نشده است. تخریب این محوطه‌ها و بلوط‌ها، علاوه‌بر ازدست‌رفتن میراث طبیعی و تاریخی، موجب ازبین‌رفتن حافظه فرهنگی و تجربه زیستی منطقه خواهد شد. زیرا هویت فرهنگی و طبیعی جوامع انسانی با این محوطه‌ها و جنگل‌های بلوط درهم‌تنیده است. جابه‌جایی روستاها و جوامع محلی نیز خطر ازدست‌رفتن دانش بومی، آداب و رسوم مرتبط با محیط‌زیست و فرهنگ محلی را افزایش می‌دهد. توسعه‌ای که بدون شناخت، حفاظت و مستندسازی میراث فرهنگی و طبیعی پیش رود، از نظر پایداری و ارزش واقعی، به‌وضوح با هزینه‌های جبران‌ناپذیر همراه است و هرگونه موفقیت فنی و اقتصادی در کوتاه‌مدت، نمی‌تواند این هزینه‌های فرهنگی، زیستی و اجتماعی را جبران کند. از این منظر، لازم است قبل از ادامه ساخت، برنامه‌ای جامع شامل کاوش‌های نجات‌بخشی محوطه‌ها، حفاظت از جنگل‌های بلوط و زیستگاه‌های طبیعی، مستندسازی دقیق آثار تاریخی و طبیعی و مشارکت فعال جامعه محلی تدوین شود تا اطلاعات ارزشمند تاریخی و زیستی حفظ شود و تبعات پروژه به حداقل برسد. به‌عبارت دیگر، ارزش واقعی این پروژه زمانی محقق می‌شود که توسعه با حفاظت میراث طبیعی، زیستی و فرهنگی هماهنگ باشد و در غیر این‌صورت، هزینه‌های غیرقابل‌بازگشت آن، هم در بُعد تاریخی و فرهنگی و هم زیستی، می‌تواند فراتر از منافع توسعه‌ای باشد و پروژه را از نظر کارشناس میراث‌فرهنگی به گزینه‌ای با ارزش مشکوک بدل کند.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

هوشمندسازی، راهبرد نوین حفاظت از حیات‌وحش ایران

سازمان حفاظت محیط‌زیست:

هوشمندسازی، راهبرد نوین حفاظت از حیات‌وحش ایران

احیای نسل «فسیل‌های زنده» دریای خزر در رودخانه تجن؛ ایجاد ذخیره‌گاه ژنتیکی ماهیان خاویاری در دستور کار

گامی مهم برای نجات گونه‌های در معرض خطر انقراض

احیای نسل «فسیل‌های زنده» دریای خزر در رودخانه تجن؛ ایجاد ذخیره‌گاه ژنتیکی ماهیان خاویاری در دستور کار

چرای غیرمجاز دام در خراسان شمالی؛ تهدیدی جدی برای بقای یوزپلنگ آسیایی

بحران در زیستگاه‌های حساس حیات‌وحش

چرای غیرمجاز دام در خراسان شمالی؛ تهدیدی جدی برای بقای یوزپلنگ آسیایی

بازگشت حیات‌وحش به طبیعت؛ ۳۵ گونه جانوری در مناطق حفاظت‌شده تهران رهاسازی شدند

گامی مؤثر در جهت حفاظت از تنوع زیستی استان تهران

بازگشت حیات‌وحش به طبیعت؛ ۳۵ گونه جانوری در مناطق حفاظت‌شده تهران رهاسازی شدند

پویش «محرم سبز» در استان تهران؛ کاهش پسماند و ترویج نذر سبز در مراسم عزاداری

محیط زیست و آیین‌های مذهبی

پویش «محرم سبز» در استان تهران؛ کاهش پسماند و ترویج نذر سبز در مراسم عزاداری

پارک پردیســـــــــان را دریابیم

پارک پردیســـــــــان را دریابیم

میزبانی ایرانی از کاروانسرا تا بوم‌گردی

میزبانی ایرانی از کاروانسرا تا بوم‌گردی

فهرست پرفروش‌ها سند اجتماعی می‌شود

پرفروش‌های نمایشگاه کتاب تهران چه تصویری از جامعه ایران به دست می‌دهند؟

فهرست پرفروش‌ها سند اجتماعی می‌شود

کلکِ خیـــــــال‌انگیز

کلکِ خیـــــــال‌انگیز

هشدار جدی به شرکت‌های حمل‌ونقل؛ قاچاق حیات‌وحش جرم است و مجازات سنگین دارد

مقابله با قاچاق حیات‌وحش

هشدار جدی به شرکت‌های حمل‌ونقل؛ قاچاق حیات‌وحش جرم است و مجازات سنگین دارد

بیشترین نظر کاربران

شهــرکُــشــــــی |پیام ما

شهــرکُــشــــــی |پیام ما