زمستان تمام می‌شود، مشکلات باقی می‌ماند؛ فضای سبز شهری قربانی جمع‌نشدن کیسه‌های شن و نمک

کیسه‌های نمک و شن؛ یادگار زمستان، کابوس محیط‌زیست

کیسه‌های پلاستیکی حاوی شن و نمک به‌دلیل تابش نور خورشید و شدت سرما و ضربات مکانیکی، پاره شده و محتوایات آن وارد آب‌های سطحی و یا فضای سبز اطراف می‌شود و به محیط‌زیست آسیب‌های جدی می‌زند





کیسه‌های نمک و شن؛ یادگار زمستان، کابوس محیط‌زیست

۱۶ فروردین ۱۴۰۴، ۱۶:۴۵

زمستان‌ ۱۴۰۳ با برف اندکش به پایان رسیده و کیسه‌های زردرنگ حاوی نمک و شن همچنان در گوشه‌وکنار شهرها به چشم می‌خورند. متأسفانه و با وجود توسعه فناوری‌های مختلف درباره پیشگیری از یخ‌زدگی معابر و خیابان‌ها و همچنین، تولید محصولات دوستدار محیط‌زیست در حوزه یخ‌زدایی، استفاده از مخلوط شن و نمک همچنان به‌عنوان روش اصلی یخ‌زدایی و برف‌روبی در کشور مطرح است. روشی که هرچند در مواردی محدود، به‌صورت مکانیزه صورت می‌گیرد، ولی در غالب موارد، این کار توسط نیروی انسانی و با استفاده از تجهیزاتی چون بیل و ریختن مخلوط شن و نمک از روی کامیون‌ها بر روی سطح خیابان‌ها انجام می‌شود.

امروزه در بسیاری از کشورهای جهان بهره‌گیری از داده‌های پیش‌بینی هواشناسی و استفاده از سیستم‌های اتوماتیک پاشیدن محلول‌های یخ‌زدای دوستدار محیط‌زیست بر روی سطوح خیابان‌ها و پل‌ها، ساعاتی قبل از کاهش دما و بروز یخ‌زدگی به‌عنوان روش رایج جهت جلوگیری از یخ‌زدگی خیابان‌ها و پل‌ها است. از سوی دیگر، باتوجه‌به سیستم‌های طراحی اصولی شهرسازی، برف دریافتی و نشسته‌ روی زمین، برخلاف ایران، به‌عنوان پسماند محسوب نمی‌شود و در مواردی و به‌منظور حفظ چرخه اکولوژیک طبیعی درختان و فضای سبز و زهکشی تدریجی آب به درون زمین، از برداشت برف در برخی از نقاط شهری جلوگیری می‌شود.

 

موضوعی که درباره برگ‌های خزان نیز مصداق دارد. ولی باوجوداین، اعمال قوانینی ساده ولی سختگیرانه در حوزه شهروندی باعث می‌شود شهروندان در قبال برف‌روبی منطقه پیاده‌رو یا فضای سبز تحت‌پوشش ملک خود مسئول شناخته شوند و تصور شود که تمامی مسئولیت برعهده شهرداری‌ها است. 

در بسیاری از موارد نیز کیسه پلاستیکی حاوی شن و نمک به‌دلیل تابش نور خورشید و شدت سرما و ضربات مکانیکی، پاره می‌شود و محتوای داخل آنها وارد آب‌های سطحی و یا فضای سبز اطراف می‌شود. موضوعی که در هر دو حالت با بروز آسیب‌های جدی به محیط‌زیست همراه خواهد بود

معمولاً بسته به موقعیت جغرافیای شهرهای کشور و پیش‌بینی‌های هواشناسی کیسه‌های پلاستیکی حاوی شن و نمک در دی یا بهمن‌ماه در نقاط مختلفی از شهرها قرار داده می‌شود تا درصورت ریزش برف و یخ‌زدگی معابر و خیابان‌ها بتوان از این کیسه‌ها به‌نحو مناسبی استفاده کرد، ولی باوجوداین و با‌توجه‌به تغییر اقلیم کشور و مشاهده زمستان‌هایی با بارش برف کمتر، شاهد این معضل هستیم که با شروع فصل گرما در بهار و انتهای زمستان، کیسه‌های نامبرده همچنان در کنار خیابان‌ها و اتوبان‌ها باقی مانده و رها شده‌اند. در بسیاری از موارد نیز کیسه پلاستیکی آنها به‌دلیل تابش نور خورشید و شدت سرما و ضربات مکانیکی، پاره شده و محتوای داخل آنها به آب‌های سطحی و یا فضای سبز اطراف ریخته می‌شود. موضوعی که در هر دو حالت با بروز آسیب‌های جدی به محیط‌زیست همراه خواهد بود.

 

در این میان برای بسیاری از شهروندان و فعالان محیط‌زیست سؤالات مختلفی درباره مدیریت این روش سنتی یخ‌زدایی در کشور توسط شهرداری‌ها به وجود می‌آید که از مهمترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

آیا برای مکان‌یابی و استقرار و دپوی این مخازن در سطح شهر توسط شهرداری‌ها دستورالعمل یا شاخص‌هایی وجود دارد؟

درصورت پاسخ مثبت به سؤال بالا، چرا هرساله محل یا تعداد استقرار این کیسه‌ها متفاوت است؟

چرا جنس پلاستیک این بسته‌بندی‌ها تا این حد بی‌کیفیت است که تنها در عرض مدت دو ماه تا این حد پوسیده و آسیب‌پذیر می‌شود؟

چرا با وجود تجربه موفق استفاده از مخازن زردرنگ دردار جهت ذخیره‌سازی این بسته‌ها در طول سال‌های گذشته، هرساله از تعداد این مخازن در فصل زمستان کاسته می‌شود؟

چرا با وجود آگاهی همگان از آسیب‌های نمک برای گیاهان و فضای سبز، در بسیاری از موارد این کیسه‌های درست در داخل یا کنار فضای سبز شهری قرار می‌گیرد؟

چرا با ورود به فصل بهار، شهرداری‌ها اقدامی سیستماتیک و در حد مطلوب و قابل‌قبول برای جمع‌آوری و استفاده از این مواد استفاده‌نشده انجام نمی‌دهند؟

چرا با وجود قراردادن این کیسه‌ها در معابر و خیابان‌ها، آموزش‌های عمومی و گسترده پیرامون نحوه استفاده صحیح و اصولی از این کیسه‌ها توسط شهروندان از سوی شهرداری‌ها صورت نمی‌گیرد؟

 

در پایان و به‌عنوان جمع‌بندی می‌توان بهره‌گیری از سیستم‌های هوشمند وابسته به داده‌های آب‌وهوایی و همچنین استفاده از مواد یخ‌زدای دوستدار محیط‌زیست را به‌عنوان راه‌حل اصلی در کاهش مصرف غیر‌اصولی نمک و شن در شهرهای کشور در نظر گرفت. از سوی دیگر، باید با ارائه آموزش و اطلاع‌رسانی گسترده، دیدگاه و نگرش منفی شهروندان را پیرامون برف تغییر داد تا به‌جای یک معضل و گاهاً پسماند (مانند برگ‌های خزان)، از آن به‌عنوان یک نعمت و فرصت یاد شود و با انجام برنامه‌ریزی و آموزش مناسب نسبت به نگهداری ایمن و طبیعی برف در برخی از نقاط شهر به‌صورت طبیعی توسط شهروندان و شهرداری‌ها اقدام شود.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *