«محمدرضا شگرف نخعی» دبیر کارگروه سلامت روان وزارت بهداشت در خصوص کمیته پیشگیری از خودکشی رزیدنت‌ها گفت: کارگروهی تحت عنوان سلامت روان دستیاران با اولویت پیشگیری از خودکشی تشکیل شده و تمام افراد صاحب نظر در این خصوص یعنی انجمن‌های های علمی روانپزشکی و روان درمانی، جمعیت پیشگیری از خودکشی، دبیر برد روانپزشکی و همچنین نماینده‌های معاونت‌های مختلف وزارت بهداشت از جمله امور آموزشی، معاونت دانشجویی، معاونت بهداشت، معاونت درمان، صندوق رفاه و حراست دعوت هستند تا با این مسئولان همفکری شود و اقداماتی ضروری برای حل مشکلات دستیاران در این حوزه انجام شود.

وی افزود: یکی از مسائل مطرح شده در کمیته پیشگیری از خودکشی رزیدنت‌ها، پیگیری مسائل رفاهی دانشجویان است و در مدت اخیر افزایش حقوق برای دستیاران صورت گرفته و تلاش‌هایی در دست است تا موضوع «دستیاری» به «شغل» تغییر پیدا کند. آقای وزیر بهداشت هم اعلام کردند یک ردیفی در بودجه برای مسائل رفاهی دستیاران مانند بیمه اختصاص داده شده است. بحث دیگری که به صورت جدی پیگیری می‌شود موضوع آیین نامه دستیاری است تا در ساعت حضور و کشیک دستیاران با توجه به شرایط روز تغییراتی داده شود تا بار کاری دستیاران را کاهش دهیم و این مطالبه آقای وزیر بهداشت و درمان و هم معاونت آموزشی است تا صاحبنظران در این رابطه فکری کنند تا تغییرات طوری داده شود که هم کیفیت آموزش دچار اشکال نشود و هم بار کاری غیرضروری و آزاردهنده دستیاران بتدریج کاهش یابد.

مسئول ارزش‌یابی و اعتبار بخشی دبیرخانه شورای تخصصی خاطرنشان کرد: اقدام دیگر که ماحصل تصمیم گروه است آموزش به دستیاران است. در این راستا معاونت آموزشی و معاونت دانشجویی همزمان با هم دو گروه را در دانشگاه آموزش می‌دهند. نخست انتخاب نمایندگان در حوزه آموزش که با دستیاران در ارتباط هستند و همچنین روسای مراکز مشاوره تا برای دستیاران دوره‌های آموزشی برگزار کنند و دستیاران را توانمند کنند تا بتوانند علامت‌های مرتبط با خطر خودکشی را شناسایی کنند و بلافاصله به مراکز مشاوره ارجاع داده شوند، لذا در این خصوص هر موردی که در دانشگاه رخ می‌دهد و در جریان قرار می‌گیریم، پیگیری می‌کنیم و اقدامات روانشناختی مناسب برای دستیاران انجام شود.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: از اقدامات انجام شده دیگر موضوع غربالگری است که در معاونت دانشجویی پیگیری می‌شود تا تمام دانشجویان در بدو ورود و قبل از آزمون ارتقا در تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی به لحاظ سلامت روان غربالگری شوند و اگر دچار مشکلی در این زمینه باشند پیگیری می‌شود. تعدادی از دانشجویان به این طریق شناسایی شده‌اند و خدماتی برای آن‌ها انجام شده است.

نخعی با بیان اینکه خودکشی یک پدیده جهانی است و صرفا به دستیاران پزشکی محدود نمی‌شود و در همه جا وجود دارد، گفت: یکی از مدعوین در کارگروه، معاونت تحقیقات است که کار پژوهشی درباره علل خودکشی رزیدنت‌ها انجام می‌دهد و با توجه به اطلاعاتی که معاونت دانشجویی از دانشجویان در اختیار دارد، خودکشی یک مسئله چند عاملی است و به هیچ وجه نمی‌توان صرفا به یک یا دو عامل نسبت داد و گفت که صرفا مسائل رفاهی و فشار کاری موجب می‌شود، دستیاران اقدام به خودکشی کنند بلکه مجموعه‌ای از مسائل باید حل شود تا این مشکل مرتفع گردد.

این روان پزشک با اشاره به اینکه خودکشی رزیدنت‌ها در دنیا هم اتفاق می‌افتد و مقالات زیادی در این رابطه منتشر شده است، گفت: متاسفانه همواره خودکشی در میان گروه پزشکی شایع بوده است، چون در همه جای دنیا پزشک با بیماری و سختی‌ها و رنج‌های مردم سروکار دارد که می‌تواند برای هر انسانی آزاردهنده باشد. همچنین آموزش پزشکی در تمام دنیا کار دشواری است و فشار کاری زیاد مانند بی‌خوابی و کشیک به همراه دارد و جزئی از آموزش است و طبیعتا حذف آن امکانپذیر نیست، اما در همه جای دنیا با توجه به مشکلاتی که در سلامت روان پزشکان ایجاد می‌شود، اقدامات پژوهشی برای کاهش این آسیب‌ها و فشارهای روانی صورت می‌گیرد.

دبیر کارگروه سلامت روان تصریح کرد: برای مجموعه دانشجویان که در دانشگاه‌های علوم پزشکی آموزش می‌بینند، دفتر مشاوره وجود دارد و هر دانشجویی که دچار مشکلات روحی شود می‌تواند به این دفاتر مشاوره مراجعه کند و خدمات بگیرد، اما علت اینکه دانشجویان پزشکی مراجعه نمی‌کنند بخاطر نگرانی از برچسب بیمار روانی است و نگاه منفی به این قضیه وجود دارد و باید با زمینه‌سازی در این رابطه این نگرش بتدریج اصلاح شود. شاهد هستیم در سال‌های اخیرمراجعه مردم به روانشناسان و روانپزشکان بیشتر شده و آگاهی مردم در این زمینه افزایش یافته ست.

نخعی در پاسخ به این سوال که رزیدنت‌ها چرا به جای خودکشی، انصراف نمی‌دهند، گفت: در خصوص خودکشی دستیاران پزشکی صرفا بحث نارضایتی از رشته پزشکی مطرح نیست، بلکه باید چند عاملی بودن موضوع مدنظر قرار گیرد. فردی است که از حرفه و رشته پزشکی رضایت دارد، اما عامل دیگری منجر به خودکشی می‌شود. گاهی این انعکاس پیدا می‌کند که خودکشی دستیاران ناشی از سختی کار و عدم علاقه به رشته پزشکی است انصراف هم نمی‌توانند دهند و دچار مشکل می‌شوند.

وی افزود: موضوع انصراف دستیاران نیز از مباحثی است که در دفتر حقوقی وزارتخانه در حال پیگیری است و از جانب معاونت آموزشی دنبال می‌شود تا کمک کند مشکلات دستیارانی که از یک طرف می‌خواهند انصراف دهند و از طرفی به لحاظ حقوقی مشکل پیدا می‌کنند، حل شود و این صرفا یک جنبه از علت خودکشی دستیاران است و نباید خودکشی دستیاران را به این موضوع صرفا تعمیم دهیم.

نخعی در پایان تاکید کرد: انجمن علمی روانپزشکی و اداره سلامت روان وزارتخانه این موضوع را منعکس کرده‌اند که انعکاس خبر خودکشی دستیاران مسئله‌ای است که جنبه‌هایی دارد که باید حتما رعایت شود. انعکاس غلط خبر خودکشی نه تنها کمک کننده نیست، بلکه موجب می‌شود دیگران در معرض خطر قرار دارند دست به خودکشی بزنند. لذا باید جنبه‌های علمی نحوه اعلام خبر خودکشی رعایت شود چون موضوع خودکشی چیزی نیست که آن را بزرگنمایی کرد درباره آن تیتر زد و آن را دراماتیک کرد. این شیوه نه تنها کمک کننده نیست، بلکه می‌تواند به سایر دستیاران که در معرض خطر هستند نیز آسیب بزند./ ایلنا