«محسن طرزطلب»، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی، در گفت‌وگوی اختصاصی با روزنامه «پیام ما»، با بیان برنامه‌های خود به تشریح موقعیت فعلی و اهداف آتی در حوزه تجدیدپذیرها می‌پردازد. او از برنامه‌ریزی‌ها برای تجهیز یک میلیون خانه به پنل‌های خورشیدی و باتری‌های ذخیره انرژی خبر می‌دهد و بر امیدواری خود برای توسعه تجدیدپذیرها تأکید می‌کند، هر چند اذعان دارد که ظرفیت تجدیدپذیرها تاکنون تنها یک هزار و ۲۳۰ مگاوات بوده است!

براساس برنامه هفتم توسعه، وزارت نیرو مکلف است ۱۲ هزار مگاوات انرژی تجدیدپذیر تا پایان برنامه وارد مدار تولید کند، اما مقامات وزارت نیرو وعده ۳۰ هزار مگاوات برق تجدیدپذیر را تا پایان دولت چهاردهم می‌دهند. آیا دولت توان این کار را دارد؟

به‌خاطر ناترازی‌هایی که وجود دارد و سرعت اجرایی‌ای که در حوزه تجدیدپذیر خصوصاً در بخش خورشیدی داریم، دولت تصمیم گرفته است این ۱۲ هزار مگاوات را به ۳۰ هزار مگاوات تبدیل کند و هر سال حدوداً ۱۰ هزار مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر به مدار اضافه کند.

در شرایطی که تاکنون فقط بالای هزار مگاوات انرژی تجدیدپذیر وارد مدار شده است، فکر می‌کنید چنین وعده‌ای عملی می‌شود؟
برنامه‌ریزی دقیقی در حال انجام است که این اتفاق بیفتد. البته همه ما می‌دانیم و اذعان می‌کنیم که تا به حال توان تولیدی که در دو دهه گذشته به ظرفیت تجدیدپذیر در انواع و اقسام نیروگاه‌های تجدیدپذیر تا قبل از دولت چهاردهم اضافه شده، یک‌هزار و ۲۳۰ مگاوات بوده است. اینکه ما برای ۳۰ هزار مگاوات مدعی هستیم یا به‌اصطلاح برنامه‌ریزی می‌کنیم، نشان می‌دهد باید کارهای خیلی بزرگی را انجام دهیم. به همین دلیل، سازماندهی، ساماندهی و تسهیلگری می‌کنیم و محدودیت‌هایی را که برای سرمایه‌گذاری در این حوزه وجود دارد، به‌تدریج مرتفع می‌کنیم. مصوبات خوبی از دولت گرفتیم و همچنان باید بگیریم. باید از تمام ظرفیت بخش خصوصی، بخش‌های صنعتی و دولتی استفاده کنیم تا بتوانیم این عددها را محقق کنیم. البته از این میزان، بخش عمده‌ آن خورشیدی و بخش دیگری بادی است. همچنین، ما در حوزه زباله‌سوز، حتی در حوزه برقابی کوچک و روش‌های دیگری که در حوزه تجدیدپذیرها وجود دارد، ورود می‌کنیم که بتوانیم این کار را انجام دهیم. برای این حجم از انرژی تجدیدپذیر حداقل ۱۵ میلیارد دلار منابع لازم داریم و سعی کردیم به روش‌های مختلف، این منابع را پیش‌بینی کنیم. درواقع، ما در نظر گرفته‌ایم که از چه راه‌هایی می‌توانیم این منابع را دریافت کنیم و چطوری این منابع را هزینه کنیم تا بتوانیم پروژه‌های بسیار زیادی در کشور عملیاتی کنیم. امیدوارم به لطف خدا و با کمک همه فعالان حوزه و حامیان آن در دولت و در حاکمیت بتوانیم این کار را عملی کنیم.

یکی از انتقاداتی که به ساتبا می‌شود، این است که تمرکز اصلی خود را بر روی بخش واردات پنل خورشیدی گذاشته و بحث بهره‌وری انرژی را فراموش کرده است. آیا در این بخش اقدامی انجام شده؟
اعتقاد در ساتبا، وزارت نیرو و همچنین دولت این است که همزمان که در حوزه تجدیدپذیر و در جهت توسعه تجدیدپذیرها گام برمی‌داریم، در حوزه بهره‌وری هم ورود کنیم. در چهاردهمین نمایشگاه انرژیی‌های تجدیدپذیر شاهد بودید که دو تا سه قرارداد عمده بستیم. یکی، بحث تغییر کولرهای پنجره‌ای به کولرهایی که راندمان بالا دارند، بوده است که ۱۱۵ هزار کولر از این مسیر تغییر پیدا خواهند کرد. همین امروز قراردادی بستیم برای اینکه یک میلیون کولر آبی موتورهای القایی تبدیل به موتورهای بسیار راندمان بالا شود و در رابطه با تغییر روشنایی یعنی لامپ‌های پرمصرف و کم‌مصرف در معابر عمومی و در شهرستان‌ها و استان‌ها هم دو-سه قرارداد در همین نمایشگاه بستیم. ما فکر می‌کنیم اگر به این موضوع توجه کنیم، با هزینه بسیار کم و با سرعت عمل بسیار بالا به همان اندازه که می‌توانیم در حوزه اجرا و توسعه به‌اصطلاح ظرفیت اضافه کنیم، می‌توانیم در این حوزه مصرف را هم کاهش دهیم و رفع مشکل ناترازی را از دو مسیر دنبال کنیم. قبول دارم که باید توجه بیشتری به این حوزه شود؛ ما هم در این حوزه ورود جدی کردیم و اعتقاد داریم که اگر تمرکز را روی این حوزه بگذاریم، زودتر به نتیجه می‌رسیم.

باتوجه‌به اهمیت توسعه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و نقش آن در تأمین پایدار برق، چه برنامه‌ها و استراتژی‌هایی برای تشویق مشارکت بخش خصوصی و خانوارها در این زمینه دارید؟
ما با یک مجموعه خیلی بزرگ مذاکراتی انجام می‌دهیم تا یک میلیون خانه را به پنل و باتری خورشیدی تجهیز کنیم. ما دنبال این هستیم تا بتوانیم مدلی را پیدا کنیم که این موضوع برای خانوارها اقتصادی شود. می‌دانید که قیمت باتری درحال‌حاضر خیلی گران است و قیمت پنل پایین‌تر است. ما روی مدلی کار می‌کنیم که بتوانیم تا یک میلیون خانه را تجهیز کنیم. من فکر می‌کنم در دو تا سه ماه آینده بتوانیم این مدل را عرضه کنیم. شهروندان عزیز اگر بتوانند یا بخواهند از پنل و باتری استفاده کنند و برقشان هیچ‌گاه قطع نشود، می‌توانند این دستگاه‌ها را با شرایط مناسبی بخرند و استفاده کنند.

در زمینه تأمین تسهیلات ارزان‌قیمت برای کشاورزان، چه برنامه‌هایی در حال اجرا دارید؟
در مورد چاه کشاورزی، ما به‌دنبال این هستیم که بتوانیم به کشاورزان تسهیلات با نرخ ارزان بدهیم تا بتوانند برای چاه‌ها و پمپ‌های خود از انرژی خورشیدی استفاده کنند. ما الان نزدیک ۳۵۰ هزار پمپ چاه کشاورزی در کشور داریم که اینها هفت هزار و ۵۰۰ مگاوات برق مصرفی یا دیماندشان است. اگر بتوانیم در این حوزه‌ها از پنل خورشیدی استفاده کنیم، بسیار بسیار هم برای کشاورز و هم برای ما مفید خواهد بود. به‌ این دلیل که هزینه انتقال ندارد و به‌سرعت این کار انجام می‌شود. باید بتوانیم تسهیلاتی هم فراهم کنیم؛ در حال رایزنی با بانک‌های مختلف هستیم تا سود تسهیلات را کاهش دهند و بتوانیم این کار را انجام دهیم. فکر می‌کنم یکی-دو ماه دیگر این موضوع نیز انجام می‌شود و می‌توانیم برای دادن تسهیلات به کشاورزانی که می‌خواهند برای تأمین برق موتورهای کشاورزی از پنل خورشیدی استفاده کنند، اقدام کنیم.

شما از برق حرارتی وارد حوزه تجدیدپذیر شده‌اید، فکر می‌کنید تا چه میزان می‌توانید در راستای توسعه و گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران مؤثر باشید؟

به لطف خداوند امید زیادی به توسعه این بخش دارم. فکر می‌کنم می‌توانم این کار را انجام دهم. اگر در خودم نمی‌دیدم و فکر می‌کردم که این کار قابل انجام نیست، هیچ‌وقت مسئولیت آن را نمی‌پذیرفتم؛ چون داشتم راحت زندگی خودم را می‌کردم.