حفاظت از گل‌های زمستانی عرصه جنگل‌های هیرکانی نیازمند ترویج فرهنگ گردشگری مسئولانه است

مراقبت از گل‌های سایه‌دوست





مراقبت از گل‌های سایه‌دوست

۹ دی ۱۴۰۳، ۱۹:۲۲

جنگل‌های شمال کشور که در برخی منابع با نام جنگل‌های هیرکانی نامیده می‌شوند جزو جنگل‌های معتدل پهن‌برگ طبقه‌بندی‌شده و به لحاظ قدمت حائز اهمیت فوق‌العاده‌ای هستند؛ زیرا بخش قابل‌توجهی از آنها (به‌ویژه در مناطق جلگه‌ای و کم‌ارتفاع) از دوران سوم زمین‌شناسی به‌جای‌مانده و بنابر گمانه‌زنی‌های موجود میلیون‌ها سال قدمت دارند. این جنگل‌ها در دامنه‌های شمالی رشته‌کوه‌های البرز واقع شده و به سبب قرارگرفتن در شرایط جغرافیایی و اقلیمی خاص از بارندگی‌های مناسبی برخوردارند. مقابله با چالش‌های گردشگری غیرمسئولانه نیازمند اراده ملی و همکاری متقابل بین مردم و سازمان‌های دولتی است و همچنین تقویت فرهنگ محیط زیستی مردم و آشنایی آنان بااهمیت جنگل‌های هیرکانی از طریق آموزش در مهدکودک‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و رسانه‌های رسمی و غیررسمی از جمله مهم‌ترین اقداماتی محسوب می‌شود که می‌تواند نقش مؤثری در حفاظت از این موهبت الهی داشته باشد. پارک جنگلی هیرکانی النگدره گرگان به‌عنوان بخشی از میراث طبیعی جنگل‌های هیرکانی شمال کشور در قلب شهر گرگان مرکز استان گلستان واقع شده است و انحصاری‌ترین پارک جنگلی طبیعی درون‌شهری کشور است. این یادگار عصر یخ‌بندان و فسیل زنده پنجاه میلیون‌ساله در فصول پاییز و زمستان دارای جلوه‌ای بسیار زیبا با بوم‌سازگان خاص خود است که بدون داشتن هیچ‌گونه سازه خاص فلزی و بتنی و سرگرمی نظیر چرخ فلکهای غول‌آسا یا سرسره‌های زیپ‌لاین و وسایل مرسومی که در شهربازی‌ها برای سرگرمی گردشگران یافت می‌شود، موجب جلب گردشگران بسیاری از سرتاسر کشور به خود شده است. این موزه منابع طبیعی با فعالیت‌های کنشگران و دوستداران محیط‌زیست و با مصوبه و مساعدت عالی جلسه ۱۷ اسفند شورای حفظ حقوق بیت‌المال دادگستری کل استان گلستان به روی خودروها و وسایط نقلیه موتوری بسته شد و افروختن آتش در آن ممنوع گردید. از آن تاریخ جنگل در حال زایش و احیاشدن بوده و به آرامش رسیده است. باوجود این، تعداد زیاد افرادی که برای تفرج یا گردشگری به این منطقه می‌روند، معمولاً بدون نظارت و گاه با آسیب‌های زیادی برای این پهنۀ جنگلی همراه است. 

 

 پارک جنگلی هیرکانی النگدره گرگان دقیقاً دارای یک ویژگی خاص، یعنی نزدیک به محل سکونت مردم است و تمامی شهروندان می‌توانند با پای پیاده به آن برسند و ساعت‌ها در آن قدم بزنند و از هوای پاک با شاخص آلودگی (AQI) ثبت شده ۳۵ آن لذت ببرند. شهروندان و گردشگران علاوه بر تماشا و لمس درختان کهن می‌توانند به صدای پرندگان گوش دهند و در فصل زمستان از تماشای گل‌های روزکوتاه «سیکلمن»، «زنگوله برفی»، «پامچال» و غیره بهره‌مند شوند. گلهای زنگوله برفی که نام این گیاه، برگرفته از کلمه یونانی بوده و علت محبوبیت آن، گلهای سفید و زیبایی است که در زمستان جلوه خاصی به عرصه‌های جنگل هیرکانی می‌دهد. نام علمی این گیاه Galanthus nivalis (زنگوله زمستانی) بوده و گیاهی چند ساله و علفی از خانواده نرگسیان یا Amaryllidaceae (آماریلیداسه) هست که در روزهای سرد پاییزی و زمستان در کف جنگل‌های هیرکانی به‌ویژه پارک زیبای انحصاری جنگلی النگدره گرگان جلوه‌گری می‌کند. همچنین این گیاه به طور وحشی در جنگل‌ها، مراتع، علفزارها و کنار رودخانه‌ها می‌روید. لازم به ذکر است که زنگوله زمستانی گیاهی علفی است که ارتفاعی بین ۱۰ تا ۵۰ سانتیمتر و گستردگی در حدود ۱۰ سانتیمتر دارد، دارای سرعت رشد متوسطی بوده و ۲ تا ۵ سال زمان نیاز است تا به رشد نهایی خود برسد. این گیاه دارای برگ‌هایی به رنگ سبز مایل به خاکستری است. بر روی ساقه بلند و باریک گیاه که از یک پیاز می‌روید، گلهای سفید و زنگوله‌ای شکل ظاهر می‌شوند. برگ‌های پهن سبز کم‌رنگ گل‌های ریز سفید و زیبای گل برف را دربرگرفته‌اند. کل اندام هوایی از اندام زیرزمینی به نام ریزوم به وجود می‌آیند که در لفظ عام به پیاز مشهور است. چون گلهای این گیاه در فصل سرد ظهور می‌کند به آن نرگس برفی یا نرگس زمستانه یا نرگس زنگوله‌ای نیز نامیده می‌شود. این گل‌ها همراه با پامچال و سیکلمن که روزکوتاه هستند با هم ظاهر می‌شوند. از خانواده نرگس بوده و چون دمبرگ آن ضعیف است گل آن سرازیر است و واژگون شبیه زنگوله می‌ایستد. بقیه ایام سال برگه‌ای آن مثل چمن سبز است. گل‌ها معطر بوده و عطری شبیه به عسل دارند، دارای ۶ گلپوش هستند که ۳ تا از آنها بیرونی و سفیدرنگ هستند و ۳ تا داخلی و به رنگ سبز هستند. گلهای این گیاه ۵/۲ سانتیمتر طول دارند. اواخر زمستان این گل‌ها به خوب فرومی‌روند. فصل شکوفایی گل‌ها از اواسط پاییز تا آخر زمستان است. این گل‌ها سایه‌دوست بوده و به‌راحتی زیر درختان پهن‌برگ و خزان‌کننده جنگل هیرکانی نظیر انجیلی و بلوط و ممرز و آزاد رشد می‌کنند. گاهی مشاهده می‌شود که برخی شهروندان و گردشگران از روی ناآگاهی مبادرت به چیدن این گل‌های زیبا از کف جنگل می‌کنند و غافل از اینکه این گل‌ها سی دقیقه بعد از چیدن از خاک بستر جنگل قادر به حیات نیستند و می‌میرند. حفاظت از این گلهای زیبای کف جنگل نیازمند اراده جدی نهادهای متولی، آموزش مستمر و نصب تابلوهای آموزشی در مسیر پیاده‌روی و فرهنگ‌سازی به‌ویژه دررابطه‌با گردشگران و شهروندان عزیز، است.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زمـانی بـرای نـزیستـن

زمـانی بـرای نـزیستـن