در روزهای آلوده هوای اصفهان، مسئولان در تلاش برای قطع درختان در محله‌ای آسیب‌پذیر این شهر هستند

درختان قربانیان “پروژه تشریفات” اصفهان

۸۰۰ درخت در منطقه حصه اصفهان در معرض قطع شدن به‌دلیل ساخت زیرگذر قرار دارند. پروژه‌ای که به‌جای توجه به مشکلات واقعی شهری، تنها تلاش دارد تا ظاهری از توسعه و پیشرفت را به نمایش بگذارد





درختان قربانیان “پروژه تشریفات” اصفهان

۲۶ آذر ۱۴۰۳، ۱۸:۳۰

| پیام ما | اگر گذرتان به اصفهان و فرودگاه این شهر افتاده باشد، به‌خوبی می‌دانید فرودگاه اصفهان با فاصله اندکی خارج از این شهر واقع شده است و باید از فرودگاه مسافتی حدود ۱۵ کیلومتر را طی کنید تا به ورودی اصفهان برسید. مسافتی که به‌دلیل مشکلات خشکسالی، حداقل فضای سبز را دارد و در یکی از مناطق شهری با بیشترین فرونشست واقع شده است. حالا در این بزرگراه که فرودگاه اصفهان در خارج از شهر را به این شهر متصل می‌کند، پروژه‌ای در روز ۱۰ آذر کلنگ‌زنی شد؛ همان جایی که قبلاً به‌نام سرتیپ خلبان شهید مصطفی اردستانی از شهدای عزیز نیروی هوایی ارتش به‌دلیل مجاورت با پایگاه هشتم شکاری نام‌گذاری شده بود و شورای شهر اصفهان بدون اشاره به نام قبلی، نام پروژه را به نام شهید رئیسی نامگذاری کرده‌اند یا بهتر بگوییم، نام این بزرگراه یا بخش بزرگی از آن را تغییر دادند. از این بدسلیقگی که بگذریم؛ طرحی دراین منطقه تعریف شده که قرار است به طول دو کیلومتر اجرا شود که شامل شش تقاطع و یک‌هزار و ۳۰۰ متر زیرگذر با عرض ۳۲ متر است که دارای شش خط رفت‌وبرگشت و دو خط اضطراری خواهد بود. عمق این زیرگذر هفت متر از سطح کنونی در نظر گرفته شده است و کندروهای هر طرف نیز عرضی معادل ۱۰.۵ متر خواهد داشت و بودجه پنج‌هزار و ۵۰۰ میلیارد ریالی برای اجرای آن پیش‌بینی شده. اما آنچه طبق معمول در هیچ‌یک از سخنرانی‌ها و اظهارنظرها به آن پرداخته نشده و با تلاش حداکثری صورت‌گرفته از انتشار آن تا حدودی جلوگیری هم به‌عمل آمده، قطع ۸۰۰ اصله درخت در طی اجرای این طرح در تنها پارک یک منطقه کمتر برخوردار اصفهان به نام حصه است!

مدیران شهری و استانی اصفهان ساخت پروژه زیرگذر در منطقه حصه را محرومیت‌زدایی می‌دانند‌. «مهدی جمالی‌نژاد»، استاندار اصفهان، اصلاح ورودی شهر را از نتایج این پروژه عنوان می‌کند. به‌گفته او، این پروژه نقش مهمی‌ در محرومیت‌زدایی از این منطقه شهری دارد. «علی قاسم‌زاده»، شهردار اصفهان، با ادبیات مشابه، آن را در جهت بهبود زیرساخت‌های شهری و دارای تأثیر چشمگیر در توسعه منطقه می‌داند و معاون عمرانی شهردار علاوه‌بر این نکات، به اهمیت ایمن‌سازی این منطقه شهری به‌دلیل تصادفات سال‌های گذشته اشاره می‌کند و می‌گوید: «در راستای بهبود منظر شهری، مشکلاتی همچون سیمای ناهمگون و دکل‌های برق برطرف خواهد شد.»

واقعیت این است که این پروژه ارزش چندانی از نظر ترافیکی نخواهد داشت. شاید ریشه پاسخ را بتوان در پیشینه این طرح جست‌وجو کرد. سال‌ها بود در ادبیات مدیریتی استان که خروجی آن در قالب مصاحبه‌ها و سخنرانی‌ها هم انتشار یافته است، از اجرای پروژه «محور تشریفات» اصفهان سخن رانده می‌شد

اما اگر از دید یک شهروند به این پروژه نگاه کنیم، احداث یک‌هزار و ۳۰۰ متر زیرگذر با عمق هفت متر در نقطه‌ای از شهر که مشکلی از نظر عبور و مرور وسایل نقلیه نیست و راه‌بندان‌ سابقه ندارد، عجیب است. واقعیت این است که این پروژه ارزش چندانی از نظر ترافیکی نخواهد داشت. شاید ریشه پاسخ را بتوان در پیشینه این طرح جست‌وجو کرد. سال‌ها بود در ادبیات مدیریتی استان که خروجی آن در قالب مصاحبه‌ها و سخنرانی‌ها هم انتشار یافته است، از اجرای پروژه «محور تشریفات» اصفهان سخن رانده می‌شد. با یک جست‌وجوی ساده در گوگل می‌توان ردپای این طرح را در کلام مدیران مختلف شهری و استانی دید و یکی از آخرین این اظهارنظرها مربوط به سخنان «عباس حاج‌رسولی‌ها»، رئیس کمیسیون اقتصادی، سرمایه‌گذاری و گردشگری شورای اسلامی‌شهر اصفهان است که ۲۱ اسفند ۱۴۰۲ در خبرگزاری ایمنا منتشر شده و گفته: طبق بودجه ۱۴۰۳ شهرداری اصفهان پروژه مسیر تشریفات اجرا و ورودی از سمت فرودگاه شهید بهشتی اصفهان ساماندهی خواهد شد و پروژه‌های جانبی آن همچون هتل و اقامتگاه‌ها نیز اجرا می‌شود.

 

نام‌گذاری قبلی یعنی «محور تشریفات» هدف محور تعریف‌شده بود و هدف پروژه را صریح‌تر و دقیق‌تر بیان می‌کرد، ولی امکان استفاده از آن برای نشان دادن پروژه در خدمت توسعه عدالت محور و توجه به مناطق محروم را کمرنگ می‌کرد. اگر پروژه را ارزیابی کنیم، باید گفت واقعاً کارکرد ترافیکی حداقلی و تشریفاتی حداکثری دارد و پیش پای این تشریفات قرار است در این وضعیت بد زیستی اصفهان و به‌نام شهر زندگی که شعار شهرداری این شهر در دوره ششم است، ۸۰۰ اصله درخت قطع شود!

 

شاید تنها سهم و ارزش ترافیکی پروژه، ایجاد ایمنی برای تردد خودرو و عابر پیاده بین شمال و جنوب این بزرگراه است که هرچند ارزشمند و مهم است؛ ولی از یک طرف همین هدف با پروژه‌های کوچکتر و صرف هزینه بسیار کمتر آن‌گونه‌که توسط کارشناسان در شهرداری پیشنهاد شده بود، قابل تحقق بود و از طرف دیگر و در نگاه کلان‌تر، ایجاد محور تشریفات واقعاً در اولویت‌های پروژه‌های ترافیکی شهر نیست. یعنی به‌نوعی شهرداری اولویت‌های مهمی‌ مانند ادامه احداث حلقه چهارم ترافیکی در حدفاصل محور صفه-سپاهان شهر و همچنین توسعه و بهبود حمل‌ونقل عمومی‌ مانند خرید اتوبوس و غیره را زمین گذاشته تا محور تشریفاتی از فرودگاه به‌سمت اصفهان را با صرف بودجه ۵۵۰ میلیارد تومانی ایجاد کند. من نامش را می‌گذارم «بزک» کردن به‌جای اصلاح. چون قرار است مهمانان تشریفاتی اصفهان وقتی از فرودگاه به‌سمت شهر می‌آیند، با این زیرگذر هفت متر پایین‌تر از سطح بروند تا سطح را نبینند؛ تا آن منطقه محروم که پروژه به نامش زیاد تبلیغ شده، به چشمشان نیاید. قرار است منصف باشم، گفتم پروژه برای این مردم سهولت در اتصال بین دو نقطه بزرگراه را به ارمغان می‌آورد، ولی واقعاً جز این، دیگر دستاوردی برای این منطقه پیدا نمی‌کنم که آن‌هم طبق آنچه در ادامه بیان خواهد شد، با صرف هزینه کمتر قابل دستیابی بود.

 

۸۰۰ درختی که پیش پای تشریفات قطع می‌شود

حصه نام منطقه محرومی ‌در اصفهان و در مجاورت اجرای این پروژه است. این منطقه یک پارک دارد که مجاور منطقه‌ای که قرار است پروژه احداث شود، قرار گرفته است و این همان پارکی است که زمین آن برای احداث پروژه موردنیاز بوده و درختانش قربانی می‌شوند.

 

مهدی جمالی‌نژاد، استاندار اصفهان، هفته گذشته در دیدار با جمعی از حامیان جوان رئیس‌جمهور در پاسخ به دغدغه آنها درباره درختان این پارک سخن گفته بود. در توییت «احسان امینی»، فعال اجتماعی و سیاسی اصفهان که در جلسه حاضر بوده، از قول استاندار نقل شده که «موافق قطع یک درخت هم نیستم و موضوع را با حساسیت بررسی و پیگیری می‌کنم.»؛ ولی متأسفانه خبر رسیده که تاکنون حداقل ۱۰۰ درخت در این پروژه قطع شده است.

 

علی قاسم‌زاده، شهردار اصفهان، ۱۸ آذرماه در برنامه تلویزیونی «اصفهان من» به‌شکل غیرمستقیم به قطع درختان در این پروژه اشاره کرده و توضیحاتی داده که برای فردی که در جریان قطع درختان این پروژه است، معنا دارد. او در این برنامه گفته: «این پروژه ابعاد مختلف ایمنی، اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی دارد و برای اجرای آن تمام ملاحظات محیط‌زیستی و قانونی رعایت شده است؛ در مواردی که جابه‌جایی درختان ممکن باشد، بااستفاده از تکنولوژی‌های موجود این کار انجام می‌شود، اما اگر قطع درختی ضروری باشد، کمیسیون ماده ۷ شهرداری را مکلف می‌کند به‌ازای هر درخت قطع‌شده، دو برابر آن را در همان منطقه یا نزدیک‌ترین فضای ممکن بکارد و سرانه فضای سبز را حفظ یا حتی افزایش دهد.» از این سخنان برداشت می‌شود شهرداری اصفهان مجوز قطع این درختان را از کمیسیون مربوطه دریافت کرده است.

 

آن‌گونه‌که از سخنان شهردار مشخص است، او تمایلی به اظهارنظر صریح در زمینه قطع درختان ندارد. متأسفانه در اصفهان رسانه‌ها هم آلودگی هوا را می‌بینند و از آن می‌نویسند، ولی از قطع این ۸۰۰ درخت که درختان تنها پارک یک منطقه محروم شهر در حصه است، چیزی نمی‌گویند و نمی‌نویسند.

تنها رد گزارش‌های رسانه‌ای که به این پروژه و قطع درختان در این پروژه پرداخته را می‌توان در گزارشی منتشرشده در خبرگزاری مهر پیدا کرد. آن‌گونه‌که از گزارش منتشرشده در تاریخ ۱۹ مهر در این خبرگزاری مشخص است، مسئولان منابع‌طبیعی و محیط‌زیست استان در گفت‌وگو با خبرنگار این خبرگزاری اعلام کرده‌اند چون این پروژه در داخل شهر اجرا می‌شود، امکان ورود به آن و جلوگیری از قطع درختان را ندارند.

در این گزارش مسئولان شهرداری حاضر به پاسخگویی درباره اجرای این پروژه نشده‌اند و فقط مطلبی مسئول ارتباطات رسانه‌ای معاونت عمرانی شهرداری به مهر گفته: «در این طرح چنانچه درختی قطع شد،  جایگزین آن حتماً چند برابر اضافه (کاشته) شود.»

 

این قول شهرداری هم شاید در شرایط جوی اصفهان و این منطقه چندان قول پابرجایی نباشد، چنان‌چه امیر‌هاشمی‌، دبیر مجمع مطالبه‌گران اصفهان که خود از فعالان این منطقه است و به‌خوبی به این منطقه و مشکلاتش آشناست، به خبرنگار مهر گفته: فضای سبزی دیگر در حصه وجود ندارد؛ زیرا حاشیه شهر است و آبیاری فضای سبز آن به‌ندرت انجام می‌شود و شاید نیمی‌ از فضای سبز آن از دست رفته باشد و حتی برخی درختان این منطقه که سایه‌بان و پناه کارتن‌خواب‌هاست به‌دست همان کارتن‌خواب‌ها آتش زده می‌شود. او معتقد است با اجرای طرح زیرگذر حصه شمالی به جنوبی در جاده فرودگاه، تنها صورت مسئله درباره منطقه حصه پاک می‌شود که چالش‌های حاشیه شهر دیده نشود.

 

چه راه‌حل‌های دیگری پیش پای مدیران شهری بود؟

در زمان طراحی برای پاسخ به چالش‌ها و مشکلات این منطقه سناریوهای مختلفی پیش‌بینی شده بود. در جلسه بررسی سناریوهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت و درنهایت توسط کارشناسان حاضر امتیازدهی شداند که امتیازدهی مربوط به این پروژه گویای این است که از نظر کارشناسان شهرداری نیز احداث زیرگذر دو کیلومتری بدترین پاسخ ممکن به مشکلات فعلی بوده است.

 

 

متأسفانه شهرداری اصفهان در کنار اتاق بازرگانی، مسئولین شهری و استانی و حتی بخش خصوصی در یک هیاهوی تبلیغاتی پرهزینه و سنگین روز ۲۶ آذر را به‌عنوان روز بدون خودرو تک‌سرنشین اعلام کرده و از طرف دیگر همین شهرداری، در این شرایط حاد محیط‌زیستی اصفهان، ۸۰۰ درخت را قربانی چنین پروژه‌ای می‌کند

طبق اطلاعاتی که منابع آگاه در شهرداری درباره این پروژه در اختیار ما قرار داده‌اند، در جلسه مربوط به بررسی سناریوهای پیش روی این منطقه برای تعریف پروژه؛ ایجاد پل عابر مکانیزه با ۲۵ امتیاز بیشترین امتیاز را به‌عنوان یک سناریو احتمالی کسب کرده بود، پس از آن گزینه دیوار سبز و پل عابر با ۲۳ امتیاز دوم، عدم انجام کار با ۲۱ امتیاز سوم، احداث دوربرگردان با ۱۸ امتیاز چهارم، اصلاح زیرگذر شمالی-جنوبی موجود با ۱۸ امتیاز پنجم و درنهایت احداث زیرگذر دو کیلومتری با ۱۳ امتیاز آخرین و به‌نوعی بدترین سناریوی امتیازدهی‌شده از سوی کارشناسان و مدیران شهرداری بود. متأسفانه شهرداری اصفهان در کنار اتاق بازرگانی، مسئولین شهری و استانی و حتی بخش خصوصی در یک هیاهوی تبلیغاتی پرهزینه و سنگین روز ۲۶ آذر را به‌عنوان روز بدون خودرو تک‌سرنشین اعلام کرده و از طرف دیگر همین شهرداری، در این شرایط حاد محیط‌زیستی اصفهان، ۸۰۰ درخت را قربانی چنین پروژه‌ای می‌کند.

 

 

 فرونشست زمین، آلودگی هوا، مشکلات اجتماعی شدید در مناطق کمتربرخوردار و… بلای جان این روزهای اصفهان است

 پروژه‌های شهری که به ‌نوعی می‌توان آنها را راه‌حل‌های مسئولین شهری و استانی برای سؤالات پیش روی شهر نامید، با مسائل اصلی شهر نسبت دوری دارد. فرونشست زمین، آلودگی هوا، مشکلات اجتماعی شدید در مناطق کمتربرخوردار و غیره بلای جان این روزهای اصفهان است. باغ‌شهر اصفهان به تاریخ پیوسته و چه مهمتر از اینکه شهروندان و شهرداری به‌عنوان متولی امور شهر، حفظ همین درختان موجود را اولویت هر برنامه‌ای بداند. چقدر رؤیایی است که اصفهان روزی شهرداری داشته باشد که اگر روزی کمیسیونی قطع درختان را به او تحمیل کرد هم نپذیرد، چه رسد به آنکه خود بدترین سناریوی ممکن برای پاسخ به مشکلات یک منطقه را انتخاب کند و با پیگیری خودش، تأیید کمیسیون‌ها و نهادهای مربوطه را هم اخذ کرده باشد. شاید تاریخ به ما بخندد، اگر بفهمد برای زیباسازی و بهبود سیما و منظر شهری در قسمتی از شهر، ۸۰۰ درخت را که منبع زیبایی و نوازش روح هر انسانی است، قطع کردیم تا با دیواره‌های بتنی زیرگذرها، تشریفات و تعقیبات پس از آن را توسعه دهیم!

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *