پیام ما؛ رسانه توسعه پایدار ایران

محیط زیست

تحریریه پیام ما

محیط‌زیست در سوگ پدر آبخوان‌داری ایران

آهنگ کوثر، عاشق میهن

جواد حیدریان: او در گربایگان فسا و جاهای دیگر یادگار جاودانه به‌جا گذاشت و بیابان را به جنگل بدل کرد

۲ آبان ۱۴۰۳، ۱۷:۱۵

«به‌نام فروریزنده باران‌ها، روان‌کننده تنداب‌ها و پروردگار آبرفت‌های درشت‌دانه» آهنگ کوثر بنابه عادت دیرینه سخنانش را این‌گونه شروع می‌کرد. یک‌بار خبرنگاری از او پرسید آخرین جمله‌ای که دوست دارید بگویید چیست؟ «می‌گویم آب، بركت زمین است و ما هنوز ناشكریم. آرزوی سید آهنگ كوثر آن است كه بتواند به‌اندازه خرخاكی برای سرزمینش سودمند باشد. ذرات ما باید با عشق، جهانی دیگر را بسازند.» او در حیات پربار ۸۸ساله خود با عشق زمین میهنش را به جایی بهتر برای زیستن بدل و ناممکن را ممکن کرد. درگذشت سید آهنگ کوثر خسران بزرگی است برای ایران که یکی از حافظانش را از دست داد.

«بنا به خواسته‌اش اصلاً مراسمى نخواهیم داشت و فقط خاکسپارى. به‌خاطر جلوگیرى از آلودگى محیط‌زیست، هیچ‌گونه بنر و پارچه و غیره به در و دیوار نزنید و به آشغال‌ها اضافه نکنید». این آخرین خواسته سید آهنگ کوثر به‌گفته همسرش است. اما آهنگ کوثر که بود و چه کرد؟ «محمد درویش» در مطلبی در نشریه طبیعت ایران آورده است: «دکتر کوثر از سال ۱۳۵۱ کار خود را از پژوهش درباره پخش سیلاب در ایستگاه نودهک قزوین در سطحی کوچک، و از دی ۱۳۵۸ در جونگان ممسنی فارس شروع کرد. او از سال ۱۳۶۳ طرح‌های آبخوان‌داری -Management Aquifer – را در منطقه گربایگان فسا و دیگر مناطق عمدتاً مرکزی کشور به اجرا گذاشت؛ عاملی که سبب شد از او با عنوان پدر دانش نوین آبخوان‌داری ایران یاد کنند. او دارای مدرک تحصیلی دکترای روابط آب و خاک و گیاه، با گرایش مهندسی آبیاری و آب‌شناسی جنگل از دانشگاه اورگن آمریکا است. دکتر کوثر سرانجام در آیین روز جهانی علم – ۱۹ آبان – ۱۳۸۴ در حضور مدیرکل وقت یونسکو، کوییچیرو ماتسورا، در بوداپست مجارستان جایزه عالی یونسکو در حوزه آب را دریافت کرد که افتخاری بزرگ برای ایران محسوب می‌شود.» کوثر در این مراسم ترجیح داد تنها از یک نفر تشکر کند. او گفت: «از همسرم که زندگی در بیابان‌ها با مهارکننده سیلاب‌ها را بر آسایش زیستن آسوده در خانه ترجیح داد، قدردانی می‌کنم.» دیروز، چهارشنبه، همسرش نیز آخرین خواسته او را به همه اعلام کرد،‌ نه بنری، نه پارچه‌ای و برنامه‌ای،‌ تنها یک خاکسپاری ساده؛ مبادا که طبیعت وطن ذره‌ای آسیب ببیند.

لیلا مرگن: آهنگ کوثر در سال ۱۳۶۱ طرح آبخوانداری گربایگان فسا را با کاشت درخت اکالیپتوس و آکاسیا اجرا کرد و اگر حیات در آن منطقه هنوز جریان دارد، حاصل تلاش دکتر آهنگ کوثر و کارشناسان بعد از ایشان است

درگذشت سید آهنگ کوثر در روز سه‌شنبه، اول آبان‌ماه، موجی از واکنش‌ها را در شبکه‌های اجتماعی به‌همراه داشت. اولین آنها فرزندش نیک‌آهنگ کوثر بود. که خبر را با دو جمله منتشر کرد: «پدر رفت.» او در پست دیگری در ایکس نوشت: «پدر توانست ثابت کند که می‌توان با هزینه‌ای بسیار کم، اما به‌شکلی حساب‌شده و براساس تلفیق دانش قدیم و جدید، سفره‌های آب زیرزمینی بسیاری از مناطق کشور را پرآب کرد و سطح زمین را هم احیا نمود. راهکاری طبیعت‌محور که بسیاری از مهاجران را به خانه خودشان بازگرداند.» «لیلا مرگن» از خبرنگاران آب و منابع‌طبیعی در ایکس نوشت: «درگذشت اولین مجری طرح آبخوان‌داری در ایران خبر ناراحت کننده‌ای بود.

دکتر سید آهنگ کوثر در سال ۱۳۶۱ طرح آبخوانداری گربایگان فسا را با کاشت درخت اکالیپتوس و آکاسیا اجرا کرد و اگر حیات در آن منطقه هنوز جریان دارد، حاصل تلاش دکتر آهنگ کوثر و کارشناسان بعد از ایشان است.» «جواد حیدریان» نیز دراین‌باره در ایکس آورده است: «فقدان دانشمند برجسته جناب دکتر آهنگ کوثر برای ایران جبران‌ناپذیر است. تجربه‌ و دانش او می‌توانست آبخوان‌ به گل نشسته ایران را احیا کند. او در گربایگان فسا و جاهای دیگر یادگار جاودانه به‌جا گذاشت و بیابان را به جنگل بدل کرد. ایده‌ای که می‌تواند الگوی جلوگیری از فرونشست ایران باشد.» «حمیدرضا میرزاده»، روزنامه‌نگار، هم در این زمینه در ایکس نوشت: «دکتر آهنگ کوثر درگذشت. خوشحالم که در زمان حیاتشان با ایشان چندباری صحبت کردم و از ایشان درباره مدیریت آب و آبخوان‌داری آموختم.»

محمد درویش، فعال محیط‌زیست، در صفحه شخصی خود در اینستاگرام آورده است: «آهنگ کوثر یکی از ایرانی‌ترین فرزانه‌های روزگار ماست که می‌شناسم؛ مردی که عاشقانه سرزمین مادری‌اش و خانه پدری‌اش را می‌ستاید و هرگز حاضر نشد به ایران‌بانو پشت کند. او به‌رغم آنکه همه مدارج تحصیلی خود را از معتبرترین دانشگاه‌های ایالات متحده آمریکا اخذ کرده و می‌توانست به ساحت قدرت بسیار نزدیک باشد، اما زندگی مرفه و پیشنهادهای مدیریتی فریبنده را نپذیرفت و زندگی در یک کانکس را در بیابان‌های گربایگان فسا ترجیح داد تا به ما نشان دهد: راه پایداری اندوخته‌های آبی کشور از مسیر آبخوان‌داری می‌گذرد و نه سدسازی.

محمد درویش: سید آهنگ شاید طنازترین کودکِ ۸۸ساله‌ای است که دنیا به خود دیده باشد؛ عارفی خوش‌صحبت و کاریکلماتورساز که عجیب جدی، خشک و منضبط به‌نظر می‌رسد، اما درست مانند آبخوان‌های درشت‌دانه‌ گربایگان فسا، دل‌گُنده، بخشنده و با ظرفیت است

او البته در این راه تا آنجا موفق بود که برنده جایزه جهانی قهرمان آب توسط سازمان ملل متحد شد و اینک بدون قطره‌ای آبیاری انسانی، جنگلی باورنکردنی در بیابان‌های فسا آفریده است. دوست دارم این پیرمرد دریادل را؛ مردی که ۳۳ سال پیش وقتی که برای نخستین‌بار در گربایگان دیدمش، چنان گرم و مشوقانه از پایان‌نامه‌ام تمجید کرد که زندگی و مسیر حرفه‌ای‌ام را متحول ساخت. این دانشی‌مرد ۸۸ساله شاید بیشتر از هر ایرانی دیگری برای حفظ موجودیت گنجینه‌های زیرزمینی آب ایرانیان تلاش کرده است. مردی فرزانه و دانشمندی بین‌المللی که هنوز کودکِ درونش را به رسمیت می‌شناسد. آنها که کوثر را از نزدیک دیده‌اند، می‌دانند که چه می‌گویم. سید آهنگ شاید طنازترین کودکِ ۸۸ساله‌ای است که دنیا به خود دیده باشد؛ عارفی خوش‌صحبت و کاریکلماتورساز که عجیب جدی، خشک و منضبط به‌نظر می‌رسد. اما درست مانند آبخوان‌های درشت‌دانه‌ گربایگان فسا، دل‌گُنده، بخشنده و با ظرفیت است و همچنان شیفته‌ دانستن، بی‌پروا و شجاع پیش می‌رود و به شاگردانش می‌آموزد که ایران را نباید از یاد برد. او همچنان از خرخاکی به‌عنوان بهترین و بامرام‌ترین دوست همه‌ زندگی‌اش یاد می‌کند. موجود به‌ظاهر نادلپذیری که تجربه آبخوان‌داری در گربایگان را به‌شدت دلپذیر کرد.»

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

آب زیرزمینی، فرونشست، محیط‌زیست، مدیریت آب