کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، توسعه چاه‌های عمیق و خشکسالی‌های پی‌درپی، قنوات استان مرکزی را با خطر نابودی مواجه کرده است؛ به‌طوری‌که شمار قنوات فعال این استان از حدود سه‌هزار و ۶۰۰ رشته به ۲۳۸۸ رشته کاهش یافته است.

با وجود ادعاهای اخیر در فضای مجازی مبنی بر تأثیر منفی رادارهای نظامی بر بارش‌های ایران، متخصصان تأکید می‌کنند که هیچ مبنای علمی برای این نظریه وجود ندارد. دکتر حسین فرجامی از پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی، توضیحات علمی جامعی در خصوص فرآیندهای تشکیل بارش، عملکرد رادارها و عوامل اصلی مؤثر بر بارش در ایران ارائه داده و این ادعاها را رد کرده است.

در شرایطی که ایران با چالش‌های محیط‌زیستی و اقلیمی بی‌سابقه‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کند، پرسش از چگونگی تاب‌آوری در برابر این بحران‌ها به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کارشناسی و اجرایی کشور تبدیل شده است. کاهش چشمگیر منابع آب تجدیدپذیر، فرونشست زمین، وابستگی شدید اقتصاد به منابع‌طبیعی و ناکارآمدی ساختارهای مدیریتی، همگی نشان از آن دارند که محیط‌زیست ایران وارد مرحله‌ای حساس و شکننده شده است. در چنین بستری، کارشناسان و مسئولان بر این باورند که راه‌حل‌های مقطعی و بخشی‌نگر کارساز نیست و باید با نگاهی کلان و یکپارچه، هم‌زمان به ابعاد اجتماعی، اقتصادی و نهادی بحران توجه کرد.

فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگ‌نوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح می‌دانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتی‌متر پایین‌تر می‌رود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقش‌رستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنان‌که پتروشیمی و کشاورزی آب‌های زیرزمینی را می‌بلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.

انتظار می‌رفت لایحه بودجه ۱۴۰۵ که از سوی دولت تدوین و به مجلس شورای اسلامی ارسال شده، پس از تجربه چند سال سخت آبی و به میان آمدن همه مباحث اقتصادی آب و نقش آن در ناترازی‌ها، کمبودها و ازبین‌رفتن منابع آبی کشور، سختگیرانه‌تر و با اعدادی واقعی‌تر تدوین شود. بررسی اعداد مندرج در جداول این لایحه نشان می‌دهد در بر همان پاشنه سابق می‌چرخد و «مفت‌فروشی» آب همچنان ادامه دارد. حتی درصورت برداشت غیرمجاز از چاه غیرمجاز و برای کشت خلاف الگو (همه موارد مغایر قانون)، قیمت جریمه آب برای یک مترمکعب در این لایحه به قیمت یک بسته پفک‌نمکی ۶۰ گرمی هم نمی‌رسد. گرچه برخی کارشناسان می‌گویند حتی درصورت اصلاحات اساسی در قیمت، تعرفه‌ها و جرایم مربوط به آب از سوی دولت هم، مجلس زیر بار آن نمی‌رود و همین نکته، اصلی است که موجب می‌شود سازمان برنامه‌وبودجه کشور به‌جای اعمال سیاست‌های اعتباری هم‌سو با مدیریت صحیح منابع آبی، محافظه‌‌کار و دست‌به‌عصا رفتار کند. محافظه‌کاری که دود آن درنهایت به چشم منابع آب کشور می‌رود و شهروندان.

|پیام‌ما| تصاویر به‌جای‌مانده از زلزله بم، هنوز مانند زمان رخداد تکان‌دهنده است. یکی از مخرب‌ترین زلزله‌های ایران که یک شهر را به تمام معنا به تلی از خاک بدل کرد. پس از بم، مانند پیش از‌ آن، باز هم زلزله چه جان‌هایی را که به کام مرگ نکشانید. اما این همه جان رفته چندان تأثیری بر مدیریت بحران پیش از زلزله و صرف اعتبار برای پیشگیری از خسارت‌های احتمالی نکرده است. «علی بیت‌الهی»، زلزله‌شناس، می‌گوید کمبود امکانات و ابزارهای دقیق سنجش و حتی نبود ایستگاه‌های اندازه‌گیری در امتداد گسل‌های ایران، کار را برای زلزله‌شناسان در شناسایی سناریوهای پیش روی مناطق لرزه‌خیز در کشور دشوار کرده و امیدی هم به خرید و به‌روزرسانی این تجهیزات در آینده نزدیک نیست.

نیمه‌شب پنجشنبه حوالی ساعت ۲۳ بود که زمین در خیابان «ولدخانی» شهرک ولیعصر منطقه ۱۸ تهران ناگهان فرو نشست. این حادثه ۱۰ مترمربع از سطح زمین را بلعید و سه خودرو را درگیر کرد. حادثه‌ای که تلفات جانی به بار نیاورد، اما می‌توانست خطرآفرین‌تر باشد. چند سالی است هم‌زمان با صحبت از بحران آب در کشور، بحث پدیده‌ای به‌نام «فرونشست زمین» هم به میان می‌آید؛ پدیده‌ای که براساس گزارش‌های کارشناسی یکباره ایجاد نشده و روز‌به‌روز در حال افزایش است و علاوه‌بر تأسیسات و اماکن، جان شهروندان را هم تهدید می‌کند.