دکتر مرتضوی زاده درمانگر اعتیاد و کارشناس درمان شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان کرمان در مکاتبه با پیام ما مطرح کرد
اعتیاد و هزینه های اجتماعی مواد مخدر در ایران
اعتیاد یکی از بزرگترین آسیب های اجتماعی در کشور ما به شمار می رود و در تمام دنیا در کنار مسائلی همچون فقر، مسائل زیست محیطی، بحران امنیت و سلاحهای کشتار جمعی خودنمایی می کند.
برای مبارزه و کنترل اعتیاد، لازم است ابتدا هزینه هایی را که این بلای خودساخته بر کشور وارد می کند را بدانیم تا عزم همگان برای کنترل آن راسخ شود.
هنگامی که صحبت از یک آسیب اجتماعی می شود باید بدانیم که علاوه بر فرد معتاد، خانواده و سایر افراد جامعه و به تبع آن دولت نیز دچار عوارض و تبعات آن می شود.
توجه داشته باشید که بسیاری از هزینه های اجتماعی ناشی از اعتیاد به مواد قابل اندازه گیری به روش کمی نیست و آثار آن بر دوش جامعه سنگینی می کند مانند کاهش نشاط، افزایش افسردگی و بیماریهای روحی، افزایش طلاق و از هم پاشیدگی بنیان خانواده ها، افزایش میزان جرم و جنایت و به تبع آن کاهش امنیت در خانواده و اجتماع و…
در کشور ایران مبارزه با مواد مخدر در قالب دو راهبرد انجام می شود. مقابله با عرضه و کاهش نقاضا، هزینه هایی که دولت در قالب مقابله با عرضه می پردازد شامل مجموع هزینه های نیروهای نظامی و انتظامی در مرزها و در داخل کشور جهت مقابله با ورود و توزیع مواد مخدر و هزینه های دستگاه قضایی است.
برخی از این هزینه ها عبارتند از: استقرار نیروها در مرزها، عملیات رزمی، ایجاد استحکامات، پاسگاهها و برجک های مرزی حفر کانال، تجهیزات، خودروها، بازسازی و نوسازی زندانها، داوری و اصلاحات قضایی و…
هزینه هایی که دولت در قالب راهبرد کاهش تقاضا می پردازد شامل مجموع هزینه های دولت در خصوص پیشگیری، درمان، بازتوانی و اقدامات مرتبط با کاهش آسیب است. برخی از این هزینه ها عبارتند از: هزینه های درمان اعتیاد در مراکز دولتی، برگزاری کارگاههای آموزشی و دوره های بازآموزی، تهیه و تولید برنامه های فرهنگی و هنری در رسانه های مختلف، ارائه خدمات حمایتی به معتادان و خانواده های آنها، ایجاد و تجهیز مراکز ورزشی، توسعه و راه اندازی مراکز ترک اعتیاد و بیمارستانهای تخصصی و علاوه بر آن کاهش بهره وری معتادان در بازار کار، کاهش مشارکتهای اجتماعی مصرف کنندگان و دیگر فعالان عرصه مواد مخدر، کاهش مالیات پرداختی از جانب آنان، مرگ زود هنگام معتادان، هزینه های زندانی شدن، کاهش سرمایه گذاری دولت در امور زیربنایی (به دلیل ضرورت اختصاص دادن بخشی از منابع مالی کشور به مقوله مواد مخدر)
همانطور که مشاهده می شود تمام مقوله های یاد شده در مجموع باعث کاهش رفاه اجتماعی شده و بار عظیم مالی بر جامعه و دولت تحمیل می کند.
موضوع مهم دیگری که باید در نظر دانست هزینه های غیر قابل اندازه گیری است که به کل جامعه تحمیل می شود که قبلاً به آنها اشاره شد در مجموع با توجه به وسعت خسارات وارده بر پیکره اجتماع مقابله و مبارزه تمام آحاد جامعه در برابر معضل اعتیاد به مواد ضروری است.