حواس پرت‌ها بخوانند
• فاطمه محمد صالحی

چرا خیلی از افراد نمی‌توانند جز کتاب‌ها و جزوه‌های درسی‌شان کتاب دیگری بخوانند و تمرکز خود را در طول مطالعه حفظ کنند؟
این روزها با وجود انواع دستگاه‌های دیجیتال قدرت تمرکز ذهن در مطالعه سخت‌تر هم شده است. اگر می‌خواهید در ایام امتحانات، موفقیت بیشتری داشته باشید از هم‌اکنون تمرکز در مطالعه را تقویت کنید. اگر فصل امتحانات‌تان نزدیک باشد و توان تمرکز کردن را درخود تقویت کرده باشید می‌توانید بدون استرس و با انرژی کمتر منتظر بازدهی بهتر مطالعه خود باشید. بی‌تمرکزها اغلب از حواس پرتی گله دارند و بزرگ‌ترین گروه مراجعین به مراکز مشاوره در فصل امتحانات هستند که ما چنین توصیه‌هایی را برای افزایش تمرکز برای آنها پیشنهاد می‌کنیم.
محیط را همراه خود کنید
محیط مطالعه شما می‌تواند منزل، مدرسه، دانشگاه، کتابخانه یا… با تمامی افراد و اشیا و فضای فیزیکی آن باشد. اما ویژگی مزاحم اغلب این محیط‌ها برای ایجاد تمرکز، مناسب نبودن نور، صدا، راحتی مکان یا افراد و واکنش‌های آنان است. نمی‌شود سهم دخالت محیط بیرونی را در به هم خوردن تمرکز افراد نادیده گرفت اما هیچ وقت کنترل شما بر همه آدم‌ها و رفتارهایشان و امکاناتی که شما برای مطالعه لازم دارید به‌طور کامل پیش نمی‌آید. پس همین‌قدر که در گام اول شرایطتان را بپذیرید و نخواهید هر بار به نداشته‌هایتان فکر کنید نیمی از همراه شدن با محیط است. برای نیمه دیگر تنظیم محیط مطالعه‌تان از این روش‌ها کمک بگیرید:
• ذهن برای تمرکز بر مطلبی که شما آن ‌را مهم می‌دانید به کمک نیاز دارد؛ مثلا محلی که اغلب در آن مطالعه می‌کنید و استفاده از عطری که هنگام مطالعه و روز امتحان دادن از آن استفاده می‌کنید در یادآوری آنچه خوانده‌اید تمرکزآور است.
• اگر صدای محیط برای شما آزاردهنده است می‌توانید از ساعت‌های آرام‌تر محیط مثل اوایل صبح یا اواخر شب استفاده کنید. به یاد داشته باشید که حداقلی از صدا برای مطالعه، بیش از سکوت مطلق مفید است و اگر بخواهید می‌توانید با عادت دادن خود به صدا، اثر صداها را در به هم زدن تمرکز خود به حداقل برسانید.
• تعریف ساعت مشخص برای درس خواندن، به تمرکز حواس کمک می‌کند.
• کنترل تمر‌کزتان را به‌دست بگیرید.
اگر می‌خواهید تمرکز به یادگیری‌تان کمک کند و مانع‌تراشی نکند این تمرین‌ها را به‌کار ببرید.
1- ارزشی که برای کارتان قائل می‌شوید و انگیزه مطالعه‌تان، به حافظه‌تان اجازه تمرکز یا حواس‌پرتی می‌دهد؛ علت و فواید کاری که می‌کنید را پیدا کنید تا قدرت تمرکز داشته باشید.
2- اگر به تمرکز کردن نیاز دارید مراقب باشید هنگام مطالعه، گرسنه، خسته، خواب‌آلود، دچار احساساتی مثل غم و… نباشید.
3- اگر حین مطالعه با وجود همه تلاش‌تان بازهم دچار عدم‌تمرکز شدید، به‌خودتان بگویید که در چه ساعتی اجازه تخیل یا فکر کردن دارید. موضوع حواس پرتی‌تان را یادداشت کنید، برای خود چند‌پله تا رسیدن به تمرکز طراحی کنید که در آن از 5 دقیقه یا… شروع و به زمان‌های طولانی‌تر برسید
4- توان تمرکز خود را پیدا کنید و بیش از آن توان، از خودتان انتظار نداشته باشید و اصرار نکنید که باعث عدم‌رضایت از خودتان شود. قرار دادن ساعت‌های استراحت بین زمان‌های مطالعه خودش عامل حفظ تمرکز به‌ویژه برای نوجوان‌هاست.