گزارشی از پروژه های ناتمامی که با جان مردم سروکار دارند
تمام طرح‌های ناتمام

رضا عبادی زاده
در اولین جلسه شورای اداری استان کرمان در سال جاری، علیرضا رزم حسینی استاندار کرمان اجرای پروژه های نیمه تمام را از جمله اولویت های کاری استان کرمان طی سال جاری دانست. اواخر مرداد ماه هم بود که رزم حسینی از به پایان رساندن ۲۴درصد از پروژه‌های نیمه‌تمام خبر داد. پروژه هایی که معمولا از دولتی به دولت بعدی منتقل می شوند. حجم این پروژه های ناتمام در سطح کشور آنقدر زیاد است که بنا به گفته معاون اول رئیس جمهور فقط اتمام پروژه‌های نیمه‌تمام دولت قبلی نیاز به 1.5 برابر بودجه سالانه دولت دارد. اسحاق جهانگیری در این مورد به ایسنا گفت: از ابتدای کار یکی از سیاست‌های دولت یازدهم این بوده که طرح‌های نیمه‌تمام موجود به بخش خصوصی واگذار شود چراکه سرمایه مورد نیاز تکمیل این طرح‌ها بیش از ۴۰۰هزار میلیارد تومان است اما بودجه عمرانی دولت حدود ۳۰هزار میلیارد تومان است.
سه هزار و 800 پروژه ناتمام در کرمان
به تبع وضعیت کلی کشور در استان کرمان هم تعداد پروژه های نیمه تمام کم نیستند. در حال حاضر طبق گفته استاندار کرمان سه هزار و 800 پروژه ناتمام در این استان وجود دارد. پروژه هایی که اگر به اتمام برسند قطعا در روند توسعه نقش مثبتی را ایفا می کنند. البته هستند پروژه هایی که با نیمه تمام ماندنشان به خطری برای جان مردم تبدیل شده اند. پروژه ای مثل پروژه فاضلاب شهری کرمان که عمرش حالا به 18 سال رسیده است و تنها 27 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و حالا با ناتمام ماندن این پروژه مهم و به دلیل نبود سیستم فاضلاب شهری در کرمان، آنطور که مجری پروژه کاهش آب زیرسطحی کرمان به پیام ما می گوید، آب به عمق پنج‌متری زمین رسیده است. موضوعی که کرمان را در معرض زلزله ای خاموش قرار داده است. البته پروژه فاضلاب شهری کرمان تنها پروژه مهم نیمه تمام نیست و ناتمام ماندن برخی جاده ها هم باعث بوجود آمدن خسارت های مادی و جانی در طول این سال ها شده اند. در زیر نگاهی به تعدادی از پروژه های تیمه تمام در کرمان که با جان مردم در ارتباطند انداخته ایم:
پروژه فاضلاب شهری کرمان
این پروژه از سال 76 و به این دلیل که شهر کرمان بر روی بستری از سنگ بنا شده و آب امکان نفوذ در زمین ندارد و به همین دلیل سطح آب‌های زیرزمینی که ناشی از فاضلاب شهر است افزایش یافته و بهداشت شهر را نیز به خطر انداخته است در دستور کار قرار گرفت. آنطور که مهر نوشته پیمانکار اولیه این پروژه استانداری کرمان بوده است. اگرچه این پروژه در طول این سال ها پیمانکاران مختلفی را به چشم دیده است اما پیمانکار فعلی سیستم فاضلاب شهری همان استانداری است. البته از همان ابتدا هم موعد اتمام پروژه مشخص نشده بود اما پیشرفت 27 درصدی در طول این 18 سال نشان دهنده وضعیت نامناسب پروژه فاضلاب شهری در این سال ها بوده است. پروژه ای که تاکنون سال چهار میلیاردتومان برای دولت هزینه داشته و میزان اعتبار مورد نیاز برای تکمیل پروژه هم به گفته مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان ۶۰۰ میلیارد تومان برآورد شده است. اعتباری که قطعا برای تامین آن به مشارکت بخش خصوصی نیاز است. دلیل نیمه تمام ماندن این پروژه هم کمبود اعتبارات عنوان شده است.
بیمارستان شهید باهنر
شروع ساختمان جدید بیمارستان شهدی باهنر کرمان از سال 88 بود و قرار بود طی 5 سال و در سال 93 به بهره برداری برسد اما تاکنون 67 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. پیمانکار اولیه این پروژه آنطور که مهر نوشته قرارگاه خاتم الانبیا بوده و پیمانکار فعلی هم شرکت تحکیم فرجام می باشد. گفتنی ست بیمارستان باهنر مهمترین مرکز درمان بیماران ترومایی و حادثه دیده است. چندی پیش وزیر بهداشت در بازدید از بیمارستان های استان کرمان گفت که میزان خدمات بهداشتی و درمانی در شهرهای استان کرمان مطلوب نیست و تعداد تخت و خدمات درمانی در این استان کم بوده و در شان مردم نیست و احداث ساختمان جدید بیمارستان باهنر از پروژه های مهم شهر کرمان است. پروژه ای که تاکنون 25 میلیارد تومان هزینه داشته و برای تکمیل نیاز به 50 میلیارد تومان دیگر دارد و به گفته معاون توسعه و منابع انسانی دانشگاه علوم پزشکی کرمان تا سال 95 این پروژه به بهره برداری می رسد. عدم تخصیص منابع دلیل ناتمام ماندن این پروژه است.
بیمارستان تخصصی رفسنجان
بیمارستان ۲۴۰ تختخوابی رفسنجان 9 سال است که چشم انتظار بهره برداری است. زمان شروع این پروژه سال 85 بوده و به دلیل خیرساز بودن این بیمارستان، زمانی برای تکمیل پروژه تعیین نشده است. این پروژه تاکنون 15 درصد پیشرفت فیزیکی داشته و پیمانکارش محمد مهدی کارآموز است. با توجه به اینکه سه بیمارستان شهر رفسنجان آموزشی هستند، راه اندازی این مرکز درمانی که تنها بیمارستان تخصصی رفسنجان است نقش بسیار زیادی در ارتقای بخش درمانی شهرستان دارد. ساخت بیمارستان ۲۴۰ تختخوابی رفسنجان تاکنون سه میلیارد تومان هزینه داشته و برای اتمام به بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد! آنطور که رئیس دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان گفته پیمانکار این بیمارستان در حال حاضر به دلایلی ساخت این بیمارستان را متوقف کرده است و دلیل نیمه تمام ماندن این پروژه هم همین عامل است.
جاده نوق و رفسنجان
جاده نوق و رفسنجان دومین جاده حادثه خیز استان است که اگرچه در تعریفی که از آن شده به نام جاده‌ای روستایی نام برده می‌شود اما به دلیل عرض کم و تردد بسیار زیاد در آن در طول سال، از آن به‌عنوان یکی از حادثه‌سازترین محورهای استان کرمان نام برده می‌شود. چندی پیش بخشدار فردوس اعلام کرد که بر اساس اطلاعات اداره راه و شهرسازی، جاده رفسنجان – نوق دومین جاده مرگ‌بار استان کرمان بوده و تنها در ماه‌های دی و بهمن سال گذشته ۱۱ کشته داشته است. تغییر این وضعیت عمده دلیل اهمیت پروژه است. شرکت فراگیر عمران کرمان پیمانکار این پروژه است که از شهریور سال 1393 کار را شروع کرده و قرار بود ابتدای سال 94 کار را تمام کند که تاکنون این اتفاق نیفتاده است. میزان پیشرفت فیزیکی این پروژه 8 کیلومتری، 4 کیلومتر بوده و تاکنون یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان هزینه داشته و برای اتمام نیاز به دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان دیگر دارد. کمبود اعتبار، معارض برای آزادسازی مسیر و جابجایی خطوط لوله گاز و آب در مسیر دلایل عدم اتمام پروژه در موعد مقرر عنوان شده است.
کارخانه اسید خاتون آباد
با توجه به آلایندگی ناشی از دود کارخانه ذوب مس خاتون آباد و اتلاف دام ها و مراتع و مزارع کشاورزی منطقه و اعتراض دامداران منطقه؛ شرکت صنایع مس تصمیم به راه اندازی کارخانه اسید برای جلوگیری و کاهش آلایندگی گرفت و از اواخر سال 89 و اوایل سال 90 قرار شد کارخانه اسید خاتون آباد احداث شود. کارخانه ای که قرار بود اسفند 93 به بهره برداری برسد اما تا حالا که تقریبا 5 سال از زمان شروع به کار آن گذشته، تنها بین 10 تا 15 درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. دلیل نیمه تمام ماندن پروژه هم نبود منابع مالی عنوان شده است. البته فرماندار شهربابک به مهر گفته با تامین شدن اعتبار لازم، این کارخانه ظرف دو سال آینده شروع به کار خواهد کرد.