توصیه‌هایی برای مراقبت از کودکان در روزهای جنگ

۱- در نظر گرفتن سن کودک برای مدیریت شرایط
لازم نیست «کودکان زیر سه سال» راجع.به جنگ بدانند؛ چراکه متوجه آن نیستند. اما متوجه احوالات والدینشان می‌شوند؛ زیرا امنیت را از بزرگسالان می‌گیرند.
به کودکان «سه تا چهار سال»، درصورتی‌که در معرض اتفاقات بودند، صدای بمب و موشک شنیدند و…، درباره جنگ توضیح داده شود.
کودکان «بالای سه سال» هم در جامعه زندگی می‌کنند و اخبار را می‌شنوند. به‌طورکلی، باید به کودکان زیر هفت سال با ادبیات خودشان اتفاقات توضیح داد. برای مثال می‌توان گفت دو کشور دارند با هم دعوا می‌کنند.
باید به‌اندازه سن کودک در اتفاقاتی که سهیم است، صحبت شود.

۲- باید با کلی‌گویی و راست‌گویی با کودکان سخن گفت
امروزه از کودکان به‌سختی می‌توان چیزی را پنهان کرد. آنها خیابان‌ها را می‌بینند و هر چقدر هم سعی کنیم، آنها را از اخبار دور نگه‌داریم، خواه و ناخواه ممکن است در جایی این اخبار را بشنوند.
بنابراین، نباید به آنها دروغ گفت. باید با «کلی‌گویی» و «راست‌گویی» با کودکان سخن گفت. اگر والدی که مرجع اصلی کودک است، حقیقت را نگوید، اعتماد کودک به او از بین می‌رود و مرجعش را در جای دیگری پیدا می‌کند.
پنهان‌سازی کامل واقعیت‌ها معمولاً به افزایش ترس می‌انجامد. کودکان خلأ اطلاعاتی را با تخیل خود پر می‌کنند و تخیل آنان اغلب هراس‌انگیزتر از واقعیت است. سکوت بزرگسالان می‌تواند احساس ناامنی منتقل کند.

۳- تأمین احساس امنیت در کودکان
کودکان باید بدانند والدین یا مراقبان آنها، همیشه در کنارشان حضور دارند. والدین مهم‌ترین منبع امنیت روانی کودک هستند. کودکان از رفتار، لحن صدا و واکنش‌های عاطفی بزرگسالان برداشت می‌کنند که آیا جهان امن است یا خطرناک.
حفظ آرامش، پرهیز از بزرگ‌نمایی خطر و پاسخگویی صادقانه به پرسش‌های کودک از مهم‌ترین اقدامات حمایتی محسوب می‌شود. استفاده از جملاتی که بر مراقبت و حمایت بزرگسالان تأکید می‌کند، می‌تواند احساس امنیت ایجاد کند. همچنین، همراه کردن گفت‌وگو با فعالیت‌های خلاقانه مانند نقاشی یا داستان‌سازی، به کودک کمک می‌کند احساسات خود را پردازش کند.

۴- نشانه‌های جسمانی اضطراب
در شرایط بحرانی کودکان بسیار مضطرب می‌شوند و ممکن است این اضطراب‌ در بدن آنها هم جریان داشته باشد. در این شرایط باید نشانه‌های جسمانی مانند حساسیت به صدا، نوسانات شدید هیجانی، کابوس‌ها و… را جدی گرفت. فعالیت‌های مناسب برای کاهش تنش بدنی مثل خمیربازی، پیاده‌روی و… به کودک احساس امنیت می‌دهد. همچنین، در این‌گونه مواقع بهتر است آنها را در آغوش بگیرید، نوازش و لمس کنید.

۵- حفظ فعالیت روزانه کودک
در شرایط جنگی کودک باید بداند درست است زندگی‌اش تحت‌الشعاع قرار گرفته، اما چیزهایی در زندگی هنوز سر جایش است. به همین‌ دلیل، باید تا جای ممکن روتین زندگی آنها را مانند «ساعت بازی»، «ساعت غذاخوردن»، «ساعت خواب» و… حفظ کرد. این روش به کودک، احساس عادی بودن شرایط موجود را می‌دهد و از اضطرابشان می‌کاهد.

۶- ا‌نجام‌دادن فعالیت‌های آرامش‌بخش و هنری
در شرایط بحرانی، بهتر است کودکان خود را با بازی، نقاشی یا حتی شنیدن موسیقی ملایم سرگرم کنید. البته بهتر از این نوع سرگرمی‌ها با برون‌ریزی عاطفی همراه باشد. مثلاً می‌توانید با یکدیگر قصه‌ای بخوانید و درباره آن قصه باهم صحبت کنید یا کودکتان نقاشی بکشد و درباره آن نقاشی باهم گفت‌وگو کنید تا برون‌ریزی عاطفی داشته باشد. کودکان در سنین پایین کمتر می‌توانند درباره احساسات خود صحبت کند و این احساسات را در قالب فعالیت‌های هنری مانند نقاشی‌هایشان نشان می‌دهند.

۷- حفظ امکانات بهداشتی و مراقبتی
کودکان در شرایط بحرانی به مراقبت بهداشتی دقیقی نیاز دارند. بنابراین، تأمین آب و غذای سالم برای آنها ضروری است. در ضمن باید هوشیار باشید و درصورت لزوم، کودکان را به نقاط امن برسانید.

۸- راه‌هایی برای کاهش تنش جسمانی
تکنیک‌هایی مانند تنفس عمیق (دم چهار ثانیه، نگه‌داشتن چهار ثانیه، بازدم آرام) باعث کاهش تنش‌های جسمانی می‌شوند. این تمرینات چند نوبت در روز انجام دهید