«این نکته را بگویم که تغییراقلیم فقط مختص ایران نیست و علت اصلی آن افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای‌ست که زمین را گرمتر را می‌کند و گرمای بیشتر نابهنجاری بزرگتر و گسترده‌تری را در سراسر جهان ایجاد کرده است.» اینها شروع صحبت‌های «احد وظیفه» است، وقتی که روز گذشته به دیدار او می‌رویم؛ کسی که شاید بیشتر از هر کس دیگری در این کشور داده‌های تغییراقلیم را رصد و در مورد اثرات صحبت کرده است. او می‌گوید: «ما شاهدیم که سال گذشته در تاریخ‌های ۲۶ تا ۲۸ فروردین از جنوب خلیج‌فارس، یعنی کشور امارات، تا کشورهای ایران و پاکستان و افغانستان، چه سیل‌های مهیبی رخ داد. تصاویر را تقریباً همه مشاهده کرده‌اند که در فرودگاه دبی که یک سطح وسیع و صافی است، هواپیماها تا نیمه در آب بودند.»

ایران در کانون تغییر

 او توضیح می‌دهد: «اگر سطح زمین ما خشک شود و باران برای مدت طولانی نبارد و بعداز‌آن، بارانی رگباری به‌وقوع بپیوندد، می‌تواند سیل ایجاد کند. درحالی‌که اگر از قبل باران می‌آمد، آن منطقه دارای پوشش گیاهی مناسب و احیاناً خاکی آماده پذیرش باران می‌شد. خاک تفتیده دارای نفوذپذیری بسیار اندکی است. متأسفانه خاورمیانه که کشور ما هم در آن قرار دارد، شاهد بیشترین تغییر اقلیمی است. به‌خصوص در ۳۰ سال گذشته قاره آسیا و منطقه خاورمیانه یکی از مناطقی بوده که بیشترین جهش دمای را داشته است. دمای این قاره حدود ۰.۵ درجه در هر دهه افزایش پیدا کرده و این نگران‌کننده است. از یک طرف دیگر، ما کشوری کم‌بارش هستیم که متوسط بارش ما تا یک‌چهارم میانگین دنیاست. اساساً کویر مرکزی ما سالانه در حد زیر ۱۰۰ میلی‌متر بارش دارد. یا استان یزد بارش سالانه ۸۰ میلی‌متر و یا سیستان‌وبلوچستان حدود ۱۰۰ میلی‌متر بارش را ثبت می‌کند. خراسان‌جنوبی هم حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلی‌متر را ثبت می‌کند. ما یکی از کم‌بارش‌ترین مناطق دنیا هستیم که طی این سال‌ها و همزمان با شدت گرفتن اثرات تغییراقلیم جمعیت‌مان هم زیاد شده است. نیازهای آبی ما نسبت به گذشته  بیشتر شده است. از طرف دیگر، برای تأمین امنیت غذایی و به این دلیل که روابط عادی با کشورهای دنیا نداشتیم، وابستگی به منابع طبیعی ما هم بالاتر از گذشته است. اینها همه باعث شده است ضربه‌پذیری بالاتری در مورد تغییراقلیم داشته باشیم.»

 به باور او، اگر همچنان با این سرعت انتشار کربن و سرعت تغییراقلیم پیش برویم، شاید خیلی طول نکشد تا به آستانه بعدی برسیم: «در سناریوهای فرض‌شده یکی از این آستانه‌ها ۱.۶، ۲.۴ و ۳.۵ درجه که پس از آن وارد ۴.۵ تا ۵ درجه افزایش دما تعیین شده است. گام آخر نیز ۶.۵ و ۸ درجه است. ما باید به گذشته توجه کنیم، آن‌وقت می‌توانیم حدس بزنیم که آینده چه می‌شود.  میانگین دمای کره زمین نسبت به عصر قبل از صنعتی شدن، یعنی بین سال‌های ۱۸۵۰ تا ۱۹۰۰، ۱.۵ درجه بالا رفته است. سال گذشته ما این رکورد را هم شکستیم و رکورد دمایی ۱.۵۴ را ثبت کردیم. برای چندین‌ماه متوسط دمای زمین هم ۱.۶۰ درجه افزایش پیدا کرده بود. این در حالی بود که انتظار می‌رفت در ۲۰۳۰ به این عدد برسیم. در کنفرانس پاریس هم کشورها را متعهد به کاهش انتظار کربن کرد. این موضوع هدفگذاری شد که اجازه ندهند افزایش دما بیش از ۲ درجه شود. اما می‌بینیم که در سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ ما رکورد دمایی مد نظر در ۲۰۳۰ را شکستیم و از آن آستانه عبور کردیم. همین موضوع مؤید این است که ما با سرعت بیشتری در حال گرم شدن هستیم و این تغییر اقلیمی حادتر از آن چیزی است که بشر در ابتدا تصور می‌کرد.» 

  او تأکید می‌کند که ایران به‌عنوان کشوری که رتبه ششم تولید کربن در جهان را دارد، ضروری است که به توافق پاریس بپیوندد: «اول از منظر داخلی عرض می‌کنم؛ در همین زمستان گذشته و زمستان پیش‌تر  شاهد بودیم که همه‌چیز به‌شدت تحت‌تأثیر ناترازی انرژی یا نامعادله بین تولید و مصرف قرار گرفت. این موضوع، اقتصاد ما را به‌شدت در مضیقه قرار داده است؛ بسیاری از مشکلات امروز ما ناشی از همین نامعادله است. ما امروز برای تولید برق کشور مصرف بالای سوخت فسیلی و آب داریم. برخی از مناطقی که دچار فرونشست شده‌اند و کاهش شدید آب‌های زیرزمینی داریم، همان مناطقی هستند که نیروگاه‌ها در آنجا واقع شده‌‌اند. بنابراین، علاوه‌بر موضوع کاهش مصرف کربن، از منظر پایداری داخلی نیز ناگزیریم به‌سمت کاهش استفاده از سوخت‌های فسیلی و … حرکت کنیم؛ ما چاره‌ای نداریم جز این مسیر. شما می‌بینید که ترامپ از توافق پاریس خارج می‌شود، اما این به‌معنای خروج آمریکا نیست. بسیاری از بخش‌ صنعت آمریکا دارد به‌سمت کاهش کربن حرکت می‌کند. صنایع در آمریکا می‌دانند که درصورت عدم همکاری در زمینه کاهش کربن در آینده در بازار جهان با تعرفه‌های بالا روبه‎‌رو خواهند شد و اساساً بخشی از سودآوری در بازار بین‌المللی را از دست می‌دهند. برای این هم این اتفاق خواهد افتاد. به‌ویژه در صنعت حمل‌ونقل و … ما هم باید بپذیریم که ناگزیر از حرکت به‌سمت کاهش تولید و انتشار کربن هستیم؛ به‌ویژه ایران به‌عنوان کشوری که به‌شدت تحت‌تأثیر تغییراقلیم قرار دارد.»