بایگانی مطالب نشریه
تامین سوخت ۱۲۵۰ فروند هواپیمای مسافری در هرمزگان
مدیر شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی هرمزگان با اشاره به افزایش چشمگیر ورود مهمانان نوروزی به کیش و مشکل در بخشهای مختلف از جمله سوخت، گفت: این شرکت در ایام تعطیلات نوروز (از ۲۵ اسفند تا ۱۸ فروردین) سوخت بیش از یکهزار و ۲۵۰ فروند هواپیمای مسافری به این جزیره را تامین کرد.
فضلالله اکبری در خصوص حمل و تامین به موقع سوخت به جزیره کیش و تخصیص و تحویل سوخت به هموطنان و مصرف کنندگان افزود: در مدت تعطیلات نوروزی (۲۵ اسفند تا پایان روز جاری) همچنین حمل و تحویل یک میلیون لیتر سوخت نفتگاز برای مصرف نیروگاه جنوب (ماهتاب) کیش، تامین سوخت نیروگاهی شرکت آب و برق کیش و همزمان تخصیص و تحویل سوخت به سایر مصرف کنندگان اعم از هتل ها و مراکز پذیرایی، نانواییها، صنایع و پروژههای عمرانی که در ایام عید فعال بودند، به صورت پیدرپی و بیوقفه توسط کارکنان شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی هرمزگان صورت گرفت. او بیان داشت: در سال جاری به علت افزایش چشمگیر ورود مهمانان نوروزی به جزیره کیش، خدمات رسانی در خیلی از بخشهای خدماتی از جمله تامین آب آشامیدنی، اسکان مسافران و بخش فاضلاب و غیره با مشکل مواجه شد و این در حالی بود که شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی هرمزگان تامین سوخت کیشوندان و مسافران از طریق مجاری عرضه سوخت، تخصیص و تامین سوخت بخش تفریحات دریایی و کلوپ های تفریحی را در دستور کار ویژه قرار داد.
مدیر شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی هرمزگان اظهارداشت: در این راستا مصرف سوخت در استان در ایام تعطیلات نوروزی سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل در همه بخشهای مصرفی با افزایش ۳۰ درصدی و بیشتر مواجه بوده است.
به گزارش ایرنا، طبق اعلام اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی هرمزگان، سه میلیون و ۴۳۶ هزار و ۸۵۳ نفر گردشگر از تاریخ ۲۶ اسفند ۱۴۰۰ تا ۱۴ فروردین سال جاری وارد این استان شدند.
مجموع تردد خودرو به جزایر ۵۸۶ هزار و ۳۰۴ خودرو و مجموع تردد مسافر به جزایر ۲ میلیون و ۹۳۵ هزار و ۸۸ نفر است.
جمع اقامت در هرمزگان به جز مناطق آزاد کیش و قشم ۳ میلیون و ۵۵۱ هزار و ۲۱۴ نفر بوده و جمع اقامت در استان هرمزگان با مناطق آزاد کیش و قشم ۷ میلیون ۱۳۴ هزار و ۹۶۳ نفر است.
بهرهبرداری غیرعلمی جنگلهای ایران را ویران کرد
مسعود منصور رئیس سازمان منابع طبیعی کشور در نشست شورای کشاورزی شهرستانهای داراب و زرین دشت که در روزهای پایانی تعطیلات نوروز برگزار شده بود، اعلام کرد محدودیتی در واگذاری اراضی ملی برای اجرای طرحهای اقتصادی و اشتغالزا که متضمن حفاظت از منابع آب و خاک باشند وجود ندارد. این گفته البته نه تنها از سوی کارشناسان مثبت ارزیابی نشد بلکه بسیاری را نگران دستاندازیهای جدید به این عرصهها کرد. در گروههایی که کارشناسان حوزه جنگل و منابع طبیعی حضور دارند از زمان انتشار خبر این نشست تاکنون بحثهای زیادی مطرح و از زوایای مختلف این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است.
مظفر شیروانی مشاور بینالمللی جنگل و محیط زیست از جمله کارشناسانی است که معتقد است آنچه در کشورهای اروپایی انجام میشود لزوما نتایج یکسانی در ایران نخواهد داشت. او در گفتوگو با «پیامما» میگوید: در کشور اتریش قسمت قابل توجهی از عرصههای کشور اعم از عرصههای جنگلی و غیره به کلیساها تعلق دارند که به شیوههای مختلف از این عرصهها بهرهبرداری میشود و زمین بایری را در این کشور شاهد نیستیم.
این کارشناس جنگل میافزاید: حتی برخی از این عرصهها در اطراف شهر وین که دامنههای کم و بیش پرشیب آنهم در جهت جنوبی و دارای زمینهای فقیری هستند نیز به تاکستان اختصاص داده شده و مورد بهرهبرداری قرار میگیرند. علاوه بر این شاهدیم برخی از زمینها هم به امر ساختمانسازی اختصاص داده شده که به صورت زمینهای اجارهای ۹۹ ساله در اختیار افراد مختلف قرار داده میشوند. مالکیت این عرصهها نیز به کلیسا تعلق دارد هرچند اکثر آنها توسط افراد مختلف مورد استفاده قرار میگیرند و این جمله معروف است که کلیسا زمینی را نمیفروشد.
بهرهبرداری به شرط رعایت اصول اکولوژیک
مشاور بینالمللی جنگل و محیطزیست هدف از بهرهبرداری از اراضی را در اتریش بهره بردن از زمین و ممانعت از بایر گذاشتن آن میداند و ادامه میدهد: بنابراین اگر واقعا منظور احیای عرصههای به حال خود رها شده باشد باید تدابیری در این مورد اتخاذ شوند زیرا عرصههایی که طرحی برای آنها وجود ندارد و به حال خودشان رها شدهاند روز به روز فقیرتر و سنگلاخیتر میشوند. حفاظت از زمین تنها از طریق بهرهبرداری اقتصادی از آن امکانپذیر است و تا زمانی که کشور به صورت جدی به بهرهبرداری اقتصادی از عرصههای منابع طبیعی انهم با توجه به رعایت اصول اکولوژیکی نپردازد در روی همین پایه میچرخد و عرصههای منابع طبیعی هرچه بیشتر به سمت و سوی قهقرایی سیر میکنند.
شیروانی معتقد است تبدیل عرصههای تخریب شده پایین دست جنگلهای هیرکانی به مزارع برنج و چای کاری گرچه یک فاجعه اکولوژیکی بود اما این اقدام هزار بار بهتر از این است که این عرصهها به زمینهای ساختمانی مبدل شوند. او میگوید: سیاه و سفید دیدن کار را به جایی نمی رساند و باید در این زمینه به یک تصمیمگیری منطقی برسیم.
این کارشناس جنگل در عین حال میگوید: در کشور اتریش گرچه بخشی از عرصههای منابع طبیعی به زمین کشاورزی تغییر کاربری داده شدند، اما در عوض کشاورزی در این کشور توسعه چشمگیری پیدا کرده است. منتها در کشورهای توسعه نیافته در اکثر مواقع این تغییر کاربردی باعث نابودی این منابع میشود، تفاوت بزرگی که بین یک کشور توسعه یافته و یک کشور درحال توسعه دیده میشود در این خلاصه میگردد که در یکی سرمایه افزایش پیدا میکند و از سود آن جامعه بهرهمند و در دیگری سرمایه مصرف و فقر حاکم میشود. از این روست که نمیتوان با گرتهبرداری مستقیم از یک طرح در کشوری اروپایی انتظار داشته باشیم به همان نتایج در ایران نیز خواهیم رسید.
تخریب زاگرس با بهرهبرداری غیراصولی
مظفر شیروانی معتقد است نمونه بارز عملکردهای منفی با گرتهبرداری مستقیم از غرب در ایران را در استفاده غیرعلمی از عرصههای مرتع و جنگلی میتوان به خوبی مشاهده کرد. او میافزاید: تبدیل عرصه جنگلی به مزرعه برنج و چای و سپس تبدیل آنها به زمین ساختمانی و آسفالت خیابانها را ما در مناطق مختلف شاهد هستیم. به زبان ساده دخالت در طبیعت و بهرهبرداری از جنگل و مرتع نباید به هیچ وجه ارزش کمی و کیفی آن را تقلیل دهد بلکه برعکس به عنوان مثال هرگونه دخالت در جنگل باید رشد و موجودی درختان و درختچههای جنگل را توام با گیاهان کف جنگل ارتقا بخشد، تنوع گونه را افزایش دهد نه اینکه با چرای دام و قاچاق چوب و سایر دخالتهای نابجا نابودی تدریجی این منابع را رقم بزند.
شیروانی میگوید: ما باید از زمین با توجه به رعایت اصول اکولوژیکی استفاده بهینه ببریم. به عنوان مثال اتریش اگر بخشی از عرصههای جنگلی را تغییر کاربری داده و در نتیجه آن کشاورزی پیشرفته و مستمر حاصل شده است اما در ایران شاهد بودهایم در زاگرس، جنگلها در اثر چرای دام و بهرهبرداریهای غیرعلمی کاملا تخریب شدهاند و در مقابل دامداری و کشاورزی هم در این مناطق توسعه پیدا نکرده است بلکه فرسایش خاک شدت یافته است.
ثبت بیش از ۱۰۰۰ مورد شکار غیرمجاز در نوروز ۱۴۰۱
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست با اشاره به ثبت بیش از ۱۰۰۰ مورد شکار غیرمجاز در نوروز ۱۴۰۱ گفت: در مجموع در نوروز سال جدید ۲۵۸ پرونده قضایی تشکیل شده است.
جمشید محبتخانی با اشاره به اقدامات یگان حفاظت محیط زیست در نوروز به ایسنا گفت: در نوروز طی جلسهای که با فرمانده یگان حفاظت استانها برگزار شد توصیههایی مبنی بر آمادهباش کامل در همه ابعاد به یگان حفاظت محیط زیست استانها ارائه شد و نیروی انتظامی، تجهیزات، خودروها و موتورها در حالت آمادهباش قرار گرفتند. در این مقطع زمانی چند موضوع مورد توجه قرار گرفت که یکی از آنها ورود مردم به مناطق چهارگانه بود. سیاست ما این بود که اگر در منطقهای مجوز وجود داشت برای ورود مردم به آن همکاری کنیم.
او با بیان اینکه دو موضوع آتشسوزی و پسماند نیز مورد توجه قرار گرفتند، افزود: برای مدیریت موضوع پسماند در نوروز، کیسههای تجدیدپذیر در اختیار محیطبانان سراسر کشور قرار گرفت همچنین اطلاعرسانی کافی انجام شد و مردم نیز میتوانستند هنگام ورود به عرصههای طبیعی کیسههای زباله تجدیدپذیر دریافت کنند.
محبتخانی تصریح کرد: ما در نوروز از چند استان مانند فارس، لرستان و بوشهر بازدید و عملکرد محیطبانان را مشاهده کردیم. محیطبانی شغلی است که حتی در لحظه تحویل سال نیز مرخصی ندارد و هنگام نو شدن سال نیز ۵۰ درصد نیروهای ما در حال خدمت هستند و هفت سین را کنار خانواده خود نمیبینند.
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست با اشاره به اقدامات فرهنگی یگان حفاظت محیط زیست گفت: ما در ورودی شهرها چادرهای نوروزی برای راهنمایی و اجرای طرحهای فرهنگی برپا کردیم همچنین بروشورهای فرهنگی نیز برای ترویج فرهنگ حفظ محیط زیست طراحی و از خانواده شهیدان بایرامی و کشاورز نیز تقدیر شد.
محبتخانی با تشریح اقدامات یگان حفاظت محیط زیست در حوزه عملیاتی گفت: ۲۷ هزار و ۹۵۴ نفر در ایام نوروز به کارگیری شدند همچنین اعداد ثبت شده برای گشت پیاده ۵۹۶۹ ، گشت موتوری ۷۰۶۹ و گشت خودرویی ۹۲۳۶ بود. تعداد بازدیدکنندگان ایرانی در ایام نوروز نیز ۲۳۶ هزار و ۷۸۱ نفر بود و به این تعداد ۸۲۸ بازدیدکننده خارجی نیز اضافه میشود.
او افزود: در این بازه زمانی ۸۹۵ مورد صید غیرمجاز آبزیان، ۱۷۹ مورد شکار خزندگان، ۶۴ مورد شکار پرندگان و ۴۵ مورد شکار پستانداران گزارش شد همچنین ۶۱ مورد زندهگیری پرندگان و ۴۱ مورد زندهگیری پستانداران در این مدت به ثبت رسید.
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست در پایان گفت: یکی از اتفاقات خوبی که در این مدت افتاد، دستگیری ۱۸۳ نفر از متخلفان در مرحله شروع به شکار بود همچنین ۱۷۱ مورد سلاح غیرمجاز نیز کشف و در مجموع ۲۵۸ پرونده قضایی در ایام نوروز تشکیل شد.
کاهش محدودیت برقی تابستان در گرو مصرف دو درصد مشترکان
از بین ۳۰ میلیون مشترک خانگی، ۶۰۰ هزار مشترک به اندازه تولید برق چهار نیروگاه بزرگ برق مصرف میکنند.
به گزارش ایسنا، طبق آمارها مصرف برق خانگی در ایران ۲.۵ برابر استاندارد جهانی است؛ یعنی ۳۷ درصد از انرژی در بخش خانگی و تجاری کشور مصرف میشود. بنابر برخی آمارها بخش خانگی، تجاری، اداری و عمومی کشور بیش از ۵۰ درصد برق تولیدی کشور را به خود اختصاص میدهند و این در حالی است که در کشورهای پیشرفته، بخش عمده مصرف برق به بخش مولد یعنی تولید و صنعت اختصاص مییابد و صرف به حرکت درآمدن چرخهای اقتصاد و تولید ناخالص داخلی کشورها میشود، شاید با یک مثال ساده بتوان بیشتر به اهمیت موضوع پی برد، اینکه از ۵۳ هزار مگاوات پیک بار تابستان بیش از ۲۰ هزار مگاوات مربوط به سیستم سرمایشی در بخشهای مختلف بوده که معادل کل مصرف برق ۳ کشور همسایه ایران است.در همین راستا سخنگوی صنعت برق گفت: از بین ۳۰ میلیون مشترک خانگی، تنها ۶۰۰ هزار مشترک که ۲ درصد از مجموع جمعیت مشترکان خانگی را دربرمی گیرند، بیش از ۳۰۰۰ مگاوات از مصرف برق کشور را به خود اختصاص دادهاند که این میزان به اندازه تولید برق چهار نیروگاه بزرگ و مصرف برق میلیونها مشترک عادی است. اگر این ۲ درصد، مصرف برق خود را به نصف کاهش دهند، بخش مهمی از محدودیت های برقی در تابستان از بین می رود.
مصطفی رجبیمشهدی سخنگوی صنعت برق گفت: ۷۵ درصد مشترکان زیر الگو مصرف منطقه قرار دارند و ۲۵ درصد که حدود هفت میلیون مشترک را شامل می شود، جزو مشترکان پر مصرف هستند، البته در مناطق مختلف پراکندگی ها متفاوت است، در مجموع این دسته از مشترکان که بیش از حد مصرف منطقه مصرف دارند شامل حال افزایش تعرفه شده اند.او با بیان اینکه مشترکانی که ۲۰۰ کیلو وات مصرف میکنند اگر این مصرف را به ۱۰۰ کیلووات کاهش دهند، از برق رایگان بهره مند میشوند، اظهار کرد: سال گذشته از ۲۹ میلیون مشترک برق در کشور، ۲۴ میلیون نفر جزو مشترکانی بودند که مصرف متعارف داشتند و ۳۰ درصد آنها یعنی هشت میلیون مشترک، مشمول پاداش خوشمصرفی شدند.
مشترکان می توانند با نصب اپلیکیشین “برقمن” از میزان مصرف خود و مشاهده تعرفه برق منطقه خودشان مطلع شوند.
غلظت یکی از قویترین گازهای گلخانهای برای دومین سال متوالی در 40 سال گذشته و آغاز اندازهگیری آن به بالاترین سطح خود رسیده است. دانشمندان یک سازمان دولتی آمریکا موسوم به «اداره ملی اقیانوسی و جوی» اعلام کردند که تجمع گاز متان در جو زمین در سال گذشته بسیار زیاد شده و نسبت به اثرات این گاز گرمکننده کره زمین هشدار دادهاند؛ گازی که بر اثر فعالیتهای نفتی و گازهای طبیعی منتشر میشود.
میزان متانی که در جو زمین وجود دارد نسبت به دیاکسیدکربن کمتر است اما اثرات زودرس آن در گرمایش جهانی خیلی بیشتر. چاههای نفتی و خط لولههای گازی، متان زیادی منتشر میکنند، هرچند گاهی به دلیل نشتهای غیرعمدی. دیگر منابع آلودهکننده پرورش دام، دفن زباله و ضایعات و پوسیدگی مواد آلی در باتلاقهاست.
دومین رکورد انتشار متان
آنالیز اولیه گزارش اداره ملی اقیانوسی و جوی نشان میدهد که تجمع متان در جو زمین از حدودا 15 سال گذشته یا قبلتر از آن ادامهدار شده و در سال 2021 به طور بیسابقهای رکورد زده است. رکورد قبلی افزایش سالانه گاز متان سال 2020 زده شد.
ریچارد اسپینارد، یکی از مسئولان این سازمان میگوید: «دادههای ما نشان میدهد که انتشار جهانی همچنان با سرعت بالا جهت مسیر غلطی را طی میکند. کاهش انتشار متان فرآیند مهمی است که حالا میتوانیم استفاده کنیم تا از شدت اثرات زودبازه آن بر تغییر اقلیم جلوگیری شود و نرخ گرمایش به سرعت کاهش پیدا کند.»
جهش غلظت متان در سالهای اخیر توجه روزافزون به نقش این گاز در تسریع تغییر اقلیم را جلب کرده است. دیاکسید کربن همچنان بیشترین عامل گرمایش زمین است. تحلیل گزارش NOAA نشان میدهد که سطح دیاکسید کربن در سال 2021 با سرعت بیشتری افزایش یافته. در 10 سال گذشته غلظت دیاکسید کربن در تمام 60 و خردهای سالی که میزان آن اندازهگیری میشود، با بالاترین سرعت افزایش یافته است. به گفته این گزارش میزان جهانی دیاکسید کربن در سال گذشته 414.7 قسمت در میلیون بود که نسبت به میانگین آن در سال 2022، 2.66 قسمت در میلیون افزایش داشته است. این دهمین سال متوالی است که دیاکسید کربن بیش از 2 قسمت در میلیون افزایش داشته است.
کاهش گاز متان به نجات زمین کمک میکند
با این حال متان چون در مدت کوتاهتر باعث گرمایش بیشتری میشود، دانشمندان کاهش انتشار آن را راهی برای جلوگیری از گرمایش پرسرعت زمین میدانند. برخلاف دیاکسید کربن که بر اثر سوزاندن سوختهای فسیلی برای تولید انرژی منتشر میشود، متان یکی از اجزای تشکیلدهنده گاز طبیعی است پس پشت فرآیندهای آلایندهها، دلایل اقتصادی وجود دارد که نگذارند مقدار زیادی از آن به هوا نشت کند و هدر رود. دانشمندان میگویند یک سوم از انتشار متان در جهان به دلیل فعالیتهای صنعت انرژی است.
متان علاوه بر اینکه گرما را روی سطح کره زمین محبوس میکند، باعث آلودگی لایه ازن در سطح زمین میشود که این خود مشکلات تنفسی و آسیبهای سلامتی را به دنبال دارد. تخمینهای سازمان NOAA نشان میدهد که غلظت متان نسبت به دوران قبل از انقلاب صنعتی به بیش از 2 برابر و نیم رسیده است.
کشورهایی که متعهد شدند
در جریان نشست تغییر اقلیم که سال گذشته در گلاسکوی اسکاتلند برگزار شد، بیش از 100 کشور با یکدیگر ادغام شدند و قول دادند تا سال 2010 انتشار جهانی متان را 30 درصد کاهش دهند. 10 کشور بزرگ آلودهکننده متان، آمریکا، برزیل، اندونزی، نیجریه، پاکستان و مکزیک هستند. چین، روسیه، هند و ایران این توافقنامه را امضا نکردند.
به گزارش نیویورکتایمز دولت جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا قوانین جدیدی را برای کنترل گاز متان انتشار یافته از دکلهای نفتی و گازی در سراسر آمریکا وضع کرد.
شین لان، دانشمند اتمسفر در آزمایشگاه کنترل جهانی NOAA در بولدر کلرادو میگوید که یکی از عواملی که به رشد سریع انتشار متان در دو سال گذشته کمک کرده میتواند افزایش بارشها در مناطق گرمسیری باشد که بر اثر پدیده اقلیمی «لانینا» رخ داده است.
باران و رطوبت بیشتر باعث میشود تا میکروبهایی که در باتلاقهای گرمسیری زندگی میکنند متان بیشتری تولید کنند. لان میگوید که این میکروارگانیسمها در آب و هوای گرم بسیار فعالترند. پس گاز طبیعی که از باتلاقها و دیگر مناطق منتشر میشود با گرمتر شدن کره زمین بیشتر میشوند.
کاهش متان آسانترین راه است
لان میگوید که محدود کردن نشتهای ناشی از تاسیسات سوختهای فسیلی باید راه آسانتری برای تثبیت میزان متان باشد تا دستکاری کردن میزان بارش در مناطق گرمسیری. او اشاره میکند که با در نظر گرفتن اینکه آلایندهها میتوانند از این متان به عنوان سوخت استفاده کنند و سود مالی ببرند. این دانشمند اتمسفر میگوید: «کاهش انتشار گاز متان ناشی از سوختهای فسیلی مانند میوه رسیده آویخته به درخت است.» به گفته او نشت متان هدر دادن انرژی خالص است و این گاز نباید وارد جو زمین شود.
متان یکی از اجزای کلیدی گاز طبیعی است که قدرت آن 85 برابر دیاکسیدکربن است اما قبل از تجزیه شدن طولانی مدت در جو زمین باقی نمیماند. سازمان NOAA میگوید که افزایش سالانه گاز متان در جو زمین در سال گذشته 17 قسمت در هر میلیارد بوده؛ این بیشترین میزانی است که از سال 1983 تاکنون به ثبت رسیده.
متان دومین گاز مهم بعد از دیاکسید کربن است که به دلیل فعالیتهای انسان باعث تغییر اقلیم شده. افزایش گاز متان در سال 2020 به 15.3 در میلیارد رسید. این میزان در سال 2021 ، 162 درصد افزایش بیشتری نسبت به دوران پیش از انقلاب صنعتی داشته است.
سال گذشته سازمان ملل در گزارش مهمی اعلام کرد که کاهش شدید گاز متان برای جلوگیری از وقوع فاجعه اقلیمی لازم است. در این گزارش آمده که اگر دنیا بتواند تا سال 2030 میزان انتشار را تا 45 درصد کاهش دهد میتواند سالانه جلوی مرگ زودرس 255 هزار نفر و 775 هزار مورد بیماریهای مربوط به آسم را بگیرد. کاهش گاز متان نسبتا ارزان و راحتترین برای رسیدن به منافع اقلیمی چشمگیری است.
با جریان تکفیری و تروریستی به شدت برخورد میشود
وزیر کشور ضمن محکوم کردن جنایت تروریستی در حرم مطهر رضوی تاکید کرد: با جریان تروریستی و تکفیری و ترویج دهندگان این تفکر به شدت برخورد میشود.
به گزارش ایسنا، احمد وحیدی ضمن محکوم کردن جنایت روز سه شنبه در حرم مطهر رضوی، بر پیگیری و محاکمه عاملان این جنایت تروریستی تاکید کرد و افزود: این اقدام یک عملیات تروریستی بسیار شنیع بود که علیه سه نفر مجاهدان پرتلاش و خدمتگذار مردم رخ داد که ما به شدت آن را محکوم میکنیم و شهادت شهید بزرگوار این حادثه را تبریک و تسلیت عرض می کنم.وزیر کشور ادامه داد: این واقعه زشت، تلخ و تروریستی نشان داد که دشمن دست از ترویج تروریسم در منطقه ما برنداشته است. او در گفت وگو با خبرگزاری صداوسیما، با اشاره به اینکه تروریسم منطقه ما، یک تروریسم تکفیری و با یک نگاه استکباری است، افزود: آنها داعش و دیگر گروه های تروریستی را ایجاد کردهاند و آبشخور فکری آن ها هم به شکل مستقیم یا غیر مستقیم همان جریان استکباری است که در قالب جریان تکفیری عمل می کند.
وحیدی گفت: جریان تکفیری به خود اجازه میدهد افراد تلاشگر و خدمتگذار را در یک مکان مقدس و در ماه مبارک رمضان بدون دلیل و بدون هیچ جرمی مورد حمله تروریستی قرار دهد.وزیر کشور افزود: جریان تکفیری یک جریان کاملا ساخته غربی است که این نوع تفکرات تروریستی را ترویج میکند، بدون شک این جریان شاخه ای از عملکرد استکبار جهانی است که ما این جریان را محکوم میکنیم.
او تاکید کرد: البته این واقعه نشان میدهد روحانیت همیشه در صف اول مقدم خدمت و همچنین در خط مقدم مقابله با دشمن بوده و هست.وزیر کشور گفت: روحانیت همچنان با قدرت در صحنه است و ما به مجاهدت این عزیزان افتخار می کنیم که در مناطق محروم زحمات زیادی را متحمل می شوند.
وحیدی ادامه داد: دشمن تلاش دارد با ایجاد این جریان های تروریستی به اختلافات مذهبی و قومی ملت های دوست دامن بزند، اما در تحقق اهداف خود موفق نمیشود.
او افزود: بهترین جوانان افغان در مبارزه با تکفیری ها جان خود را از دست دادند و ملت مبارز و مقاوم افغانستان در مقابل جریانات استکباری ایستادند و آمریکا را از منطقه اخراج کردند.وحیدی همچنین گفت: این حادثه و جنایت به جایگاه ملت افغانستان هیچ گونه خدشه ای وارد نمی کند و مردم ایران و افغانستان دارای سابقه تاریخی مشترک تمدنی هستند و ارتباطات خوبی بین دو کشور برقرار است.وزیر کشور تصریح کرد: استکبار جهانی تلاش دارد که روابط ایران با کشورهای همسایه از جمله افغانستان را بر هم بزند که حتما در این راه موفق نمیشوند.
وحیدی تاکید کرد: اقدام تروریستی در حرم مطهر رضوی از سوی تمامی مقامات و علمای اهل سنت افغانستان محکوم شده است، اما ما از کشورهای غربی انتظار محکومیت این جنایت را نداریم چرا که آن ها پشتیبان وقایع تروریستی هستند.
این بار غبار جلوتر آمد، پایش را از خوزستان و ایلام و کردستان فراتر گذاشت و به تهران رسید. علیمحمد طهماسبی بیرگانی، دبیر ستاد ملی مقابله با گردوغبار امیدوار است که گستردگی غبار و رسیدنش به مرکز کشور باعث توجه بیشتر به این پدیده شود. او در گفتوگو با «پیام ما» از منشا این غبار میگوید و بر نیاز پیگیری بیشتر دیپلماسی در حوزه گردوغبار تاکید میکند.
آقای طهماسبی، پدیدهای که شاهد هستیم از جنس همان غباری است که پیش از عید غرب و جنوب غربی کشور را فراگرفت؟
طبق معمول چند وقت اخیر این پدیده از سوریه، غرب عراق و نواحی شرقی اردن شکل گرفته و توسط یک جریان جوی به ایران وارد شده و غرب، جنوب و سپس مرکز کشور را تحت تاثیر قرار داده. تمام کشورهای کوچک در جنوب حاشیه خلیج فارس هم درگیر شدهاند. در کشور ما فقط در ناحیه جنوب شرق و شرق کشور میزان درگیری کمتر است اما مرکز، شمال و غرب گرفتار غبار شدیدند و این جریان اکنون در حال رسیدن به نواحی شمالی است.
پس بالاخره غبار به تهران رسید تا همه بدانند در خوزستان و ایلام و شهرهای دیگر چه خبر است!
برای ما البته فرقی نمیکند که غبار در خوزستان باشد یا تهران. وقتی مناطق مرکزی و جنوب و جنوب غرب و غرب کشور هم درگیر میشدند، موضوع را پیگیری میکردیم و حالا هم پیگیریم. با این همه حساسیتها این بار بالاتر است، چون جدا از درگیر شدن تهران، وسعت بسیار بزرگی از کشور گرفتار گردوغبار شده است. در دورههای قبل غبار را به تنهایی تجربه میکردیم اما این بار قدرت جریان جوی طوری است که علاوه بر منشاهای خارجی، منشاهای داخلی هم تا حدودی فعال شده. از این منظر رسالت ما بیشتر میشود.
با توجه به این گستردگی، فکر میکنید چرا کاری فوری در حوزه دیپلماسی انجام نمیشود؟
مسئله گردوغبار برونمرزی اگرچه مقداری به پیگیریهای ما و بهویژه وزارت خارجه به عنوان مسئول دیپلماسی در همه زمینهها -به ویژه گردوغبار- وابسته است اما یک بخشی از آن هم به پیگیریهای کشور گسیلکننده غبار ربط دارد. از طرف دیگر این موضوع در کنوانسیونها، قطعنامهها و حتی در مجمع عمومی سازمان ملل، از سه، چهار سال پیش در دستور کار قرار گرفته که بیشتر در سطح توصیه است. در این گونه موارد الزامآور بودن از سوی سازمانهای بینالمللی وجود ندارد. در حالی که خیلی از جریانهای غباری به سمت کشور ماست، کشورهایی که مبدا گردوغبار هستند، حساسیت و مطالبهگری اجتماعی به حقی که در کشور ما وجود دارد را ندارند. قدرت سازگاری و شرایط داخلی آنها به گونهای است که چنین پدیدهای تقریبا امری عادی تلقی میشود. این است که گردوغبار کمتر در اولویت آنهاست. اینها باعث شده که کار در بخش بینالملل پیچیدگیها و زمانبری خودش را داشته باشد.
در هفتههای آخر سال که بسیاری از استانها برای روزها درگیر غبار شدید بودند و وضعیت خطرناک میشد آیا پیگیری از سوی وزارت خارجه برای مذاکره با کشورهای منشا غبار انجام نشد؟
قبل از این جریانات کاری را شروع کردیم که از سال 97 تا 99 زمان برد تا تمام کانونها را بشناسیم. این کار از سوی سازمان محیط زیست و ستاد ملی گردوغبار انجام شد تا منشاهای خارجی گردوغبار گسیلکننده به سمت ایران شناسایی شود. بر مبنای آن یک برنامه عمل تهیه شد که دو برنامه عمل زیرمنطقهای (یکی برای شرق و شمال شرق و دیگری برای غرب و جنوب غرب) داشت. اینها برای مذاکره در خارج از مرزهای سیاسی لازم بود. در آذر و دیماه 1400 نامهای مفصل به وزیر امور خارجه نوشتیم و همه اسناد را ضمیمه کردیم و خواهش کردیم که به ویژه مسئله غبار عراق پیگیری بیشتری شود، چون هم روابط بهتری داریم و هم بیشترین مقدار غبار از آنجا میآید.
یک ماه و نیم پیش هم نامهای به رئیس جمهور نوشته شد که رئیس دفتر به آقای رئیسی منتقل کرد. این نامه بر ترکمنستان تمرکز داشت که مدتی درگیری غباری در سرخس و بخشهایی از مشهد از سوی آنها داشتیم. قبل از شیوع کرونا هم در بهمن 98 پیگیریهایی از طریق سفیر انجام شد و کشور عراق برای همکاریهای مشترک اعلام آمادگی کرد اما بعد از آن هرچه پیگیری کردیم، با توجه به شرایط کرونایی، زمینه فراهم نشد. این درخواست را بار دیگر به جریان انداختیم، البته نمیدانستیم غباری با این شدت و گستره در راه است. متعاقب دستور رئیس جمهور به وزارت خارجه، اول هفته پیش نامهای نوشتم و همه دستگاههای عضو ستاد را، برای شرکت در جلسهای با محوریت عراق دعوت کردم. در این جلسه که روز دوشنبه برگزار میشود دستگاهها وظیفهمند میشوند که کار مشترک با عراق پیگیری و شروع شود.
جریان کنونی غبار هم به طور دقیق از سمت عراق میآید؟
برای پیدا کردن منشا دقیق اندازهگیری دقیق و طولانیمدت لازم است و هنوز ابزار اندازهگیری مقدار غبار ریزشی را در اختیار نداریم. البته طرح ساخت این ابزار به روش مهندسی معکوس در حال پیگیری است. نمونههای آزمایشگاهی ساخته شده و امسال اعتبار آن هم تخصیص داده شده تا در سطح کشور نصب شود و بتوانیم به طور سالانه با در نظر گرفتن منشا، میزان دریافت غبار از هر منشا را بدانیم. اما در حال حاضر بر اساس رخدادها و به صورت تجربی، جمعبندی ما این است که بیشترین تکرار و مقدار را از ناحیه غرب و جنوب غرب داریم؛ همان جبههای که معمولا بین عراق و سوریه و اردن شکل میگیرد. در حال حاضر بیشترین درگیری ما با همین جریان است. از طرف دیگر یکی، دو جریان هم داریم که از سمت عربستان است و از جنوب کشور وارد میشود و در زمستان رخ میدهد. بعد از بهمن 95 و 96 اگر رخدادی از این سو داشتهایم، آسیبی به ما نرسانده و جریان شدیدی نبوده است.
در حال حاضر دقیقا با چه سطحی از کانونهای داخلی و خارجی غبار روبهرو هستیم؟
کانونهای داخلی در کل وسعت کشور 35 میلیون هکتار است و البته در جریان غبار کنونی نقش جدی ندارد. فعال شدن کانونهای داخلی بیشتر محلی و تحت تاثیر جریانات محلی است. سطح مناطق کانونهای خارجی هم حدود 270 میلیون هکتار است که در 20 کشور اطراف ما گسترده است. این کشورها در منطقه غرب آسیا و آسیای میانه قرار دارند.
پس با توجه به درگیر نبودن کانونهای داخلی، در حال حاضر با عدد خیلی بزرگی روبهرو هستیم.
جالب این است که متوسط میزان غبارخیزی کشور ما، 121 کیلوگرم ذرات معلق (ذرات زیر 10 میکرون) در یک سال است. و در مقابل متوسط غبارخیزی این 270 میلیون هکتار کانون خارجی، 540 کیلوگرم است. یعنی در مقابل کانونهای داخلی، ما نه تنها با وسعت بیشتر، بلکه با شدت و غلظت بیشتری از کانونهای خارجی غبار مواجهایم؛ متوسط غبارخیزی کانونهای خارجی چهار برابر است.
اما آقای طهماسبی، سال کمبارشی که پشت سر گذاشتیم نمیتواند اوضاع را بدتر کند؟
بله تا حدودی. از آنجا که بارش سال زراعی جاری و قبل، از میانگین کمتر بوده احتمال درگیریهای داخلی وجود دارد. اما فرقش این است که شدت جریانات محلی به سرعت فروکش میکند. به ویژه اینکه به جز نواحی شرقی (منطقه سیستان) و بخش کوچکی در خوزستان، سایر مناطق ما اندازه ذرات فرسایشپذیر توسط باد، درشتتر است. بنابراین هم گستره آن زیاد نیست هم اینکه با توجه به اندازهشان به سرعت فروکش میکنند.
تغییر اقلیم این میان چه نقشی دارد؟
بسیار مرتبط است. پیشبینی من این است که اگر روند به همین شکل طی شود، اوضاع بهتری نخواهیم داشت. خود منطقه غرب آسیا و آسیای میانه، از نظر تاریخی و حساسیت زمین و وضعیت زمینشناسی دوران چهارم، منطقه حساسی است؛ هم جریانات جوی زیادی دارد و هم منطقهای خشک، فراخشک و در بهترین حالت نیمهخشک است. در ایران به جز نوار ساحلی حدود 86 درصد کشور نیمهخشک، خشک و فراخشک است. بنابراین اقلیم به خودی خود بر این وضع تاثیر داشته و حالا تغییر اقلیم – افزایش تبخیر، کاهش بارندگی، افزایش ناگهانی سرعت باد و …- به آن دامن زده است. همین کمبارشی دو سال اخیر بر کل منطقه خاورمیانه اثری اساسی دارد اما باید دانست که در گام بعدی مدیریت نامناسب منابع آب، مدیریت نامناسب پوشش گیاهی و همینطور بهرهبرداری غیرمعقول از خاک در داخل و خارج کشور مزید بر علت است.
با وجود این شرایط فکر میکنید چه اقدامی باید انجام داد؟
یکی از محاسن وقوع این پدیده با چنین گستردگی، جلب توجه بیشتر است. در صورت نادیدهگرفتن این وضعیت، باید در انتظار وقوع پدیدههای شدیدتر و بدتر از این باشیم. نمیتوان بیش از حد به منابع فشار وارد کرد و انتظار عکسالعمل نداشت. به طور مثال کشور اکنون از نظر چرای دام (تعداد دام و ظرفیت منابع) در وضعیت مناسبی نیست. یا در برخی نقاط کشاورزی باید به سمت کشاورزی حفاظتی برود، غیر از این راهی نیست. فقط با کشت نهال نمیشود شرایط را مدیریت کرد. ما وضعیت آب خوبی نداریم. با این اوضاع ناچاریم که فشار را از روی منابعمان برداریم.
در مساله برجام نباید مانند قبل کلاه سرمان برود
امام جمعه موقت تهران با بیان اینکه در مساله برجام نباید مانند قبل کلاه سرمان برود، اظهار کرد: برجام چه به نتیجه برسد و چه نرسد این دولت و ملت زیر پرچم ولایت فقیه به داخل تکیه کردهاند.
به گزارش ایسنا، حجتالاسلام والمسلمین کاظم صدیقی خطیب نماز جمعه این هفته تهران در خطبه دوم نماز جمعه این هفته با اشاره به مذاکرات برجام با بیان اینکه برخی مقامات آمریکایی گفتهاند که حمله به نیروهای آمریکایی مانع برجام است، اظهار کرد: قبل از برجام نیز پهپاد گرانقیمت آمریکایی شکار شد و در سوریه وعینالاسد نیز هدفهای آنها مورد اصابت قرار گرفت اما اینها مربوط به برجام نیست بلکه معلول حضور نامشروع آنها در منطقه است و تا این حضور نامشروع وجود دارد حملات همچنان ادامه خواهد داشت.
او ادامه داد: در مساله ادامه مذاکرات برجامی توصیههای مقام معظم رهبری، عدم اعتماد به طرف مقابل، گرفتن تضمینهای مناسب و راستیآزمایی است که این توصیهها خواست عموم مردم نیز هست. انرژی هستهای جزو نیازهای اصلی ما در ابعاد مختلف است و در مساله برجام نباید مانند قبل کلاه سرمان برود.
امام جمعه موقت تهران ادامه داد: برجام چه به نتیجه برسد و چه نرسد این دولت و ملت زیر پرچم ولایت فقیه به داخل تکیه کردهاند اما دولت سعی و تلاشش را میکند که رفع تحریم اتفاق بیفتد و تا آنجایی که توان دارند در مورد این موضوع میکوشند.
او با اشاره به موضوع آتشبس میان عربستان سعودی و یمن گفت: ملت یمن با فقر در برابر عربستان سعودی مقاومت کرده است و اینکه عربستان سعودی حاضر شود با یمن آتش بس امضا کند نتیجه حملات موثر انصارالله یمن به عمق عربستان بود که در نهایت آنها را به این نتیجه رساند که در برابر مقاومت کوتاه بیایند و امیدواریم این آتش بس باعث شود آتش ادوان آمریکا برای همیشه خاموش شود.
صدیقی همچنین با اشاره به شهادت دو روحانی در حرم مطهر امام رضا (ع) ادامه داد: این دو روحانی به معنای واقعی کلمه عاقبت بخیر شدند زیرا هم ماه رمضان بوده و هم زبان روزه داشتند و هم در حرم امام رضا (ع) خلعت زیبای شهادت را به تن کردهاند. این قتل کرامت و عزت است و من آن را به امام زمان (عج)، امت اسلامی و مسئولان عزیز تسلیت و تبریک عرض میکنم.
امام جمعه موقت تهران با اشاره به دیدار قاریان قرآن کریم با رهبر انقلاب اسلامی که به مناسبت ماه مبارک رمضان برگزار شد بر نکات رهبر انقلاب اسلامی که در این جلسه مطرح شده بود، تاکید و بر اهمیت ماه رمضان اشاره کرد و گفت: نزول قرآن در ماه مبارک رمضان پیام دارد خدا قرآن را در ماه پاکیزگیها قرار داده تا بدانیم اگر بخواهیم قرآن در قلب ما نور خودش را بتاباند باید دل، زبان و زندگی پاک را در راس برنامه ریزیهای خود قرار دهیم لذا ماه رمضان را برای خلاصی از نفس خود و اشرار خزمان باید جدی گرفت.
او با اشاره به توصیههای رهبر انقلاب اسلامی در سال جدید نیز اضافه کرد: مساله تولید چند سال است که راهبرد حرکت مسئولین و ملت در زمان نایب امام زمان (عج) است اما این بار فصل جدید تولید دانش بنیان آغاز شده که باید مسئولان و مولدین تولید به آن توجه کافی داشته باشند.امام جمعه موقت تهران با بیان اینکه تولید دانش بنیان هم هزینه را کم میکند هم بهرهوری را بالا میبرد، اظهار کرد: تولید دانش بنیان ما را در عرصه تولید به جایی میرساند که کالاهایمان را قابل عرضه در صحنه جهانی باشد و مردم را قانع کند که محصولات ایرانی قابل قبول است. همچنین باید محصولات کشاورزی را نیز در تولید دانش بنیان جدی گرفت.
دایرههای زرشکی و سرخ، نقشه پایش کیفی هوای کشور را پر کرده است. هوا غبار آلود است. شاخصهای کنترل کیفیت هوا در بعضی مناطق استانهای غربی کشور تا ساعت ۱۱ دیروز عدد ۵۰۰ ایستاده بودند. آلودگی هوا در ایستگاه سقز، قصر شیرین، سرپل ذهاب، سرابله، اهواز و شهرهایی چون زنجان، ملایر و اصفهان خطرناک بود و تنفس ناممکن. آلودگی هوا نوزده فروردین به مناطق مرکزی کشور نیز رسید. شاخصهای آلایندگی شرکت کنترل کیفیت هوای تهران دیروز عصر روی عدد ۴۹۱ ایستادند . سامانههای بینالمللی دیروز برای چند ساعت تهران را آلودهترین شهر دنیا دانستند. گردوغبار وضعیت هوای پایتخت را هم خطرناک کرد، وضعیتی که به شهروندان توصیه شد تا از هرگونه فعالیت در خارج از خانه خودداری کنند. پرسش اینجاست که علت آلودگی هوای بهاره ایران چیست و وضعیت خطرناک تا چه زمانی ادامه دارد؟
خاک در روزهای اخیر شهرهای غربی کشور را در نوردیده است. گرد وغباری که منشایی خارجی دارد و ثمره همسایه است. گردوغبار در روزهای اخیر برخی از استانهای عراق نظیر صلاحالدین را نیز اشغال کرده بود. مدیریت بحران شهرهای کشور عراق را برای مقابله با گرد و غبار به حالت آماده باش درآورده بود. «الفرات» دیروز در گزارشی تاکید کرده بود که در یکی از بیمارستانهای استان صلاحالدین عراق، ۵ نفر بر اثر گرد وغبار جان باختند و ۱۲ نفر دیگر نیز از تنگی نفس رنج میبرند و در حال مداوا هستند.
دو عامل آلودگی هوای ایران
کاربران فضای مجازی دیروز از تنفس خاک در پایتخت و جنوب کشور خبر دادند. برخی کاربران تصویری از محو شدن برج میلاد در ازدحام گرد و غبار منتشر کردند و گروهی دیگر تصاویر اتومبیلهایی که در خاک استتار شده است. براساس آخرین بررسیهای روزنامه «پیامما» از سامانه پایش کیفی هوای کشور، تا ساعت ۱۱ دیروز تنها چند ایستگاه وضعیت هوا را پاک توصیف کردند و شاخصها سبز رنگ بودند: منجیل، بیرجند، فهرج و بروجرد. ایستگاههای دیگر سازمان حفاظت محیط زیست که شاخص آلایندگی را در شهرها میسنجند یا زرد رنگند یا نارنجی یا سرخ و بنفش. تعدادی از شهرها نیز به وضعیت خطرناک درآمدند که روی نقشه با رنگ زرشکی نمایان شدند، ایستگاههایی نظیر: سقز، قصرشیرین، سرپل ذهاب، سرابله، ملایر، استانداری و پادادشهر در اهواز، سجزی در اصفهان و ایستگاه شریف (منطقه ۲) تهران. شاخص در این ایستگاهها بین ۳۹۰ تا ۵۰۰ متغیر است. آلاینده غالب در آسمان ایران در روزهای اخیر ذرات معلق بزرگتر از ده میکرون یا همان غبارند. صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا در گفتوگو با «پیامما» علت خطرناک شدن وضع هوا و ازدیاد گرد و غبار را ناشی از دو عامل میداند. نخست منشا خارجی و ورود گرد و خاک کشورهای همسایه با کانونهای سوریه و عراق که عمدتا از عراق بوده است. عامل دوم هم خیزش گرد و خاک که ناشی از وزش باد شدید بوده، کانونهای محلی را فعال کرده و به گرد و خاک با منشا خارجی اضافه شده است.
به گفته ضیاییان گرد و غبار امروز یعنی بیست فروردین نیز در نوار غربی کشور شدت زیادی خواهد داشت: «استانهایی مانند خوزستان، ایلام، کردستان و کرمانشاه با شدت بالایی مساله گرد و خاک دارند. در سایر نقاط نیز گرد و خاک همچنان وجود دارد اما شدت آن کمتر خواهد شد، به طور کلی میتوانیم بگوییم که امروز بخش عمدهای از این گرد وغبار کم میشود.»
تداوم گردوغبار در ماههای آینده
محمد اصغری، کارشناس سازمان هواشناسی نیز دیروز درباره آخرین وضعیت گرد و غبار گفته است: جریانات غربی در لایههای بالایی جو به قدری قوی است که این گرد و خاک را جارو میکند و استانهای همدان، مرکزی، قم، البرز و تهران را تحت تاثیر قرار داده است. هر چقدر به سمت شمال غربی پیش میرویم این گرد و خاک تضعیف میشود.
او همچنین تاکید کرده بود که با توجه به اتفاقاتی که در خاورمیانه به جهت کم بارشی وجود دارد، باید در انتظار گردوغبار بیشتر نیز بود. او گفت: این موضوع تکرار میشود و اوج این گرد و خاک از فروردین تا مرداد است و تا موقعی که این چشمهها وجود داشته باشد گرد و خاک نیز خواهد بود.
تداوم گرد و غبار آنطور که مدیرکل معاونت فنی وزارت محیط زیست عراق نیز گفته تا سالهای بعد به اوج خودش میرسد، گردوغباری که تغییرات آبوهوایی عامل اصلی افزایش آن هستند. به گزارش مهر، عیسی الفیاض دو روز پیش گفته بود: تغییرات آب و هوایی عامل اصلی افزایش موج گردوغبار در کشور است و براساس آمارهای ثبت شده از سوی اداره کل هواشناسی، طی دو دهه، تعداد روزهای گردوغباری از ۲۴۳ روز به ۲۷۲ روز افزایش یافته و انتظار میرود که تا سال ۲۰۵۰ این تعداد روزها به ۳۰۰ روز در سال برسد.
او تاکید کرده بود: تغییرات آبوهوایی عامل اصلی افزایش موج گرد و غبار در عراق است و براساس آمارهای ثبت شده از سوی هواشناسی، تعداد روزهای گردوغباری رو به افزایش است.
هشدارهای وزارت بهداشت
وزارت بهداشت هم دیروز هشدارهایی نسبت به آلودگی هوای شدید در نقاطی از کشور که دچار طوفان و گردوغبار شدند، صادر کرد. عباس شاهسونی، رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت به رسانهها گفته بود: با توجه به تداوم این شرایط جوی تا فردا در مناطقی از جمله تهران، خوزستان و… وزارت بهداشت درخواست میکند تا مدارس امروز (۲۰ فروردین) به صورت غیرحضوری و مجازی فعال باشند. او با تاکید بر وضعیت خطرناک آلودگی هوا ادامه داد: به علت ورود طوفان گرد و غبار به تهران و شهرهای غربی و شمال غربی کشور، افرادی شامل سالمندان، بیماران قلبی- عروقی، کودکان و… حساس شمرده میشوند و باید احتیاط کنند. به گفته شاهسونی، براساس دستورالعمل توصیه شده مبتلایان به بیماریهای ریوی، قلبی، سالمندان و کودکان از منزل خارج نشوند و فعالیتهای خود را به حداقل برسانند. سایر افراد نیز میبایست از فعالیتهای طولانی و سنگین و ورزش در خارج از منزل خودداری کنند همچنین تعطیلی فعالیتهای ورزشی در فضای باز تا فردا نیز الزامی است. این مقام مسئول در وزارت بهداشت همچنین تاکید کرد: وجود چنین شرایط جوی سبب افرایش بیماریهای قلبی، ریوی و مرگ زودرس در بیماران قلبی و سالمندان میشود همچنین افزایش شدید علائم تنفسی در کل جمعیت نیز اتفاق خواهد افتاد. شاخص فعلی هوا بیش از ۳۰۰ است و این اخطاری جدی برای سلامت انسانها است. شاهسونی همچنین تاکید کرد که تمام افراد جامعه تحت تاثیر آثار این آلودگی هوا خواهند بود.
در بعضی شهرها نیز دیروز بعد از افزایش حجم غبار در شهرها استانداریها جلسات اضطراری برای تصمیم درباره آلودگی هوا تشکیل دادند. دیروز همچنین بازی تیم فوتبال آلومینیوم و پرسپولیس به دلیل آلودگی هوا لغو شد.
تغییر اقلیم با خاورمیانه چه میکند؟
تغییر اقلیم، بحران پیش روی همه جهانیان است. اما برخی مناطق نظیر خاورمیانه آسیبپذیرتر هستند. خاورمیانه یکی از بزرگترین مناطق خشک و نیمهخشک و فوقخشک در جهان است. پیامدهای تغییر اقلیم نظیر خشکسالی و گرمای شدید و تغییر کیفیت هوا در اثر بیابانزایی و افزایش ریزگردها زندگی مردم این منطقه را تحتالشعاع قرار میدهد. افزایش میانگین دمای هوا و زیاد شدن تعداد روزهای گرم میتواند خاورمیانه را به منطقه غیرقابلسکونت جهان تبدیل کند. زیرا این منطقه به میزان دو برابر میانگین جهانی در حال گرمشدن است. ممکن است دما به حدود 60 درجه در روزهای تابستان برسد. منابع محدود آب شیرین و دشواری دسترسی به منابع آبی چالش بزرگی برای خاورمیانه خواهد بود.
مطابق تخمین کارشناسان تا سال ۲۰۵۰ منابع آب در حوضههای آبریز تا 12 درصد کاهش خواهد یافت. کاهش بارش افراد را به سمت تامین آب از طریق منابع زیرزمینی سوق میدهد که پیامدهای خاص خود را دارد. هرچند که بخش زیادی از آب خاورمیانه صرف کشاورزی میشود که خود به معنای بهرهوری بیش از حد آبهای زیرزمینی است. بالا آمدن سطح دریاها در پی گرمایش زمین و تغییر اقلیم سبب ورود آبشور به منابع آب شیرین شده و وضعیت کمبود آب را وخیمتر میکند. البته بروز سیلاب در بندرها و مناطق ساحلی مانند کویت و مصر و تونس و… و زیر آب رفتن برخی مناطق از عواقب بالا آمدن سطح آب دریاها هستند. اقداماتی نظیر شیرینکردن آبهای شور که برخی دولتهای خاورمیانه برای تأمین آب شرب انجام میدهند، پرهزینه و برای محیط زیست مخرب محسوب میشود. افزایش دما و محدودیت منابع آب و اقدامات کشاورزی نامناسب با شرایط منطقه منجر به بیابانزایی میشوند. بیابانزایی نیز به نوبه خود سبب افزایش ریزگردها خواهد شد. افزایش گردوغبار در هوای عربستان و عراق و سوریه در سالهای اخیر موید این مسئله است. تاثیرات امنیتی تغییر اقلیم بر خاورمیانه بیش از سایر جهان پیشبینی میشود. هرچند که فشار بیشتری به کشورهای کمتر توسعهیافته و کمبرخوردار منطقه اعمال خواهد شد؛ بهویژه برای مردمی که چارهای جز خو گرفتن به شرایط نامساعد اقلیمی ندارند. جابهجایی جمعیت و مهاجرت از روستا به شهر در اثر نبود امکان کشاورزی و نزاع بر سر آب میتوانند عواملی برای بروز جنگهای داخلی و بیثباتیهای اجتماعی باشند. این مسئله مناقشات ریشهدار در برخی مناطق را تشدید کرده و آنها را بیشازپیش درگیر جنگ میکند.همه موارد مذکور با تداوم رشد جمعیت و عدم اصلاح الگوهای مصرف و سبک زندگی، وضعیت زندگی ساکنان منطقه را دشوارتر خواهد کرد. هرچند که خیل کثیری از مشکلات ناشی از تغییر اقلیم قابل پیشبینی نیستند. دولتهای منطقه تا حدودی تغییر اقلیم را بهعنوان مؤلفهای تهدیدآمیز پذیرفتهاند. اما از آنجا که اقتصاد عمده کشورهای خاورمیانه نفت محور و متکی بر سوختهای فسیلی است، تابآوری را به یافتن راهکار اقتصادی جایگزین در مسیر توسعه ترجیح میدهند. هیچ یک از کشورهای خاورمیانه اقدام جدی و سرمایهگذاری قابلتوجهی بهقصد کاهش تولید و انتشار گازهای گلخانهای نکردهاند. البته عربستان در تلاش برای طراحی و اجرای برنامههایی نظیر بهرهجویی از منابع تجدیدپذیر است و برخی کشورها از جمله ایران به دنبال پیشرفت در فناوری هستهای بهعنوان تضمینی برای تأمین بلندمدت انرژی خود هستند. اگر جهان مسیر خود را به سمت بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر سوق دهد، خواهناخواه درآمدهای نفتی خاورمیانه کاهش مییابد. این مسئله به کشورهای منطقه بهویژه آنهایی که مدتها درگیر جنگ بودهاند فشار مضاعفی وارد خواهد کرد. خاورمیانه در آینده چارهای جز ارائه راهکارهایی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای و یافتن راهی برای تابآوری و جلوگیری از این معضل نخواهد داشت. ایجاد روحیه همبستگی و همکاری بین کشورهای خاورمیانه میتواند مؤلفه تهدیدآمیز تغییر اقلیم را به فرصتی برای ایجاد ثبات و تأمین امنیت تبدیل کند. تلاش کشورهای خاورمیانه در راستای تحقق حقوق مرتبط با تأمین انرژی و پشتیبانی از طرحهای مساعد بهرهگیری از انرژیهای پاک با توجه به امکانات طبیعی بالقوه منطقه تدابیر اندیشیده شده با توجه به شرایط کنونی هستند.
تغییر کاربری جنگل و مرتع؛ راهکاری حفاظتی یا عامل تخریب؟
رحیم ملکنیا | سالها است که مدیران منابع طبیعی در کشورهای مختلف، به لزوم توجه به نقش جوامع محلی در حفاظت از عرصههای طبیعی، پی برده و در صدد هستند از طریق مشارکت آنها، این عرصهها را حافظت کنند. این نگاه، بیش از هر چیز محصول شکست سیستم مدیریتی تمرکزگرا و تصمیمات بالا به پایین بود. در کشور ما هم، عدم موفقیت در حفاظت از عرصههای طبیعی، در کنار نبود مقبولیت طرحهای مدیریتی از طرف مردم محلی، نگاهها را به راهکار مشارکتی برای حفاظت از طبیعت معطوف کرد. در این میان، برنامههای مشارکتی و استدلالهای مطرح شده در پشتیبانی از این برنامهها، نه تنها با مفهوم اصیل مشارکت و حفاظت مبتنی بر حضور جوامع محلی فاصله دارد، بلکه خود یکی از فاکتورهای تخریبکننده طبیعت است. خلاصه کردن موضوع پیچیده حفاظت مبتنی بر مشارکت به بخشش اراضی ملی برای درآمدزایی جهت تقویت اقتصادی جوامع محلی، تبدیل به راهکار برجسته سازمان سابق جنگلها و مراتع و چشم اسفندیار حفاظت شده است. در واگذاری عرصههای طبیعی تحت عناوین مختلف همچون طرح طوبی، توسعه باغات در اراضی شیبدار، کشت گیاهان دارویی و جنگلکاری اقتصادی، اجرای برنامههای سازمان به شکلی بوده است که نتیجه آن تغییر کاربری و مالکیت عرصه از ترس تخریب است. سابقه زمینخواری و تغییر کاربری در طرح طوبی، آیینهای که میتوان در آن، آینده تمام این طرحها را دید. فارغ از تغییر کاربری، این نگاه از جنبه اکولوژیک قابل تامل است. تبدیل عرصه طبیعی به مزرعه و باغ در طرحهای به ظاهر مشارکتی همچون کشت گیاهان دارویی، توسعه باغات و جنگلکاری اقتصادی، استفاده از عرصه طبیعی را به سویی میبرد که دیگر نمیتوان آن را بخشی از طبیعت دانست. فعالیت مزرعهای مستلزم دخالتهای متعدد از دستکاری خاک، دخالت در چرخههای هیدرولوژیکی تا استفاده از سم و کود است که منجر بر تاثیرات منفی بر بخشهای گیاهی و جانوری میشود. این تغییر و تخریب را میتوان در زراعت زیراشکوب زاگرس به روشنی دید؛ فعالیت زراعی که علاوه بر تخریب تنوع پوشش گیاهی، زیستگاه بخش جانوری جنگل را نیز از بین برده است. حال سوال اصلی این است که سازمان منابع طبیعی با چه استدلالی واگذاری اراضی برای فعالیتهای بخش کشاورزی را یک راهکار حفاظتی میداند؟ این تغییر کاربری در ادامه با مطرح شدن مسئله تغییر مالکیت، زمینه برای بروز مشکلات اجتماعی افزایش داده و با ایجاد تضاد و چالش بین مردم محلی و سازمان متولی، منجر به مشکلات بعدی خواهد شد. در موضوع حفاظت با نقشآفرینی جوامع محلی، لازم است که برنامههای مورد نظر به صورتی تدوین شوند که ضمن حفظ مولفههای اکولوژیکی و کاربری طبیعی، مردم محلی از مزایای آن بهرهمند شوند. در این میان، کارکردهایی همچون اکوتوریسم میتواند زمینه ساز مشارکت مردم در حفاظت و درآمدهای مستقیم از عرصههای طبیعی شود. از سوی دیگر لازم است که سازمان با برنامههای آموزشی و ترویجی، مردم را از مزایای اقتصادی غیر مستقیم جنگلها و مراتع آگاه سازد. بدون شک شناخت نقش عرصههای طبیعی در تامین آب، حفاظت خاک، تعدیل اقلیم و ایجاد شرایط مناسب برای زیست جوامع و تولیدات کشاورزی و دامی، میتواند انگیزه قوی در تمایل جوامع به مشارکت در برنامههای حفاظتی باشد. در این شرایط، جوامع محلی میتوانند بر اساس توان اکولوژیک عرصه و با رعایت اصول مدیریت پایدار از کارکردهای جنگل و مرتع استفاده کنند. کوتاه سخن آنکه ادعای حفاظت از جنگل و مرتع با تغییر کاربری آنها، نه تنها منجر به تشدید تخریب آنها میشود، بلکه با بروز مشکلات اجتماعی بعدی، پتانسیلهای مشارکت بلند مدت مردم محلی در حفاظت از این عرصهها را نیز از بین خواهد برد.
باید استقلال قاضی در رسیدگی به جرایم اقتصادی حفظ شود
معاون اول قوه قضاییه با تاکید بر انتظار جامعه مبنی بر مبارزه با مفسدان اقتصادی، بیان کرد باید به کلیه پروندههای معوق جرایم اقتصادی تا پایان رسیدگی شود. حجتالاسلام والمسلمین محمد مصدق همچنین بر لزوم شفافیت و رعایت حقوق متهمان در روند رسیدگی به این پروندهها تاکید کرد.
حجتالاسلام والمسلمین محمد مصدق روز چهارشنبه در نشست با قضات دادگاه مجتمع ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی حضور خود را نه تشریفاتی بلکه جزو وظایف ذاتی معاونت اول قوه قضاییه خواند و گفت: سال ۹۷ دو اتفاق افتاد که در هر دو اتفاق معاونت اول منشا اثر است؛ یکی تشکیل دادگاههای مشهور به استجازه براساس اجازهای که از رهبر معظم انقلاب گرفته شد، تا این نوع پروندهها به صورت ویژه رسیدگی شود و دیگری تشکیل تخصصی دادگاه ویژه پروندههای اقتصادی است.
به گزارش ایسنا به نقل از قوه قضاییه، مصدق با نگاهی به فلسفه تشکیل دادگاههای استجازه، افزود: با توجه به شرایط جنگ اقتصادی در سال ۱۳۹۷ریاست وقت قوه قضاییه از محضر مقام معظم رهبری در خصوص رسیدگی به پروندههای اخلالگران اقتصادی، کسب اجازه کرد.
معاون اول قوه قضاییه ادامه داد: این استجازه برای دو سال ۹۷تا ۹۹ بود و با پایان آن رئیس وقت قوه قضاییه با توجه به اینکه برخی موارد نیاز به اصلاح قانون داشت، مجددا درخواست کرد یک سال دیگر بر اساس آن عمل شود که در سال ۱۳۹۹ مجددا تمدید صورت گرفت، اما در تمدید استجازه در بسیاری موارد، قانون مبنا قرار گرفت و قرار شد قانون اصلاح گردد و در سال ۱۴۰۰اصلاح قانون مجازات اخلال در نظام اقتصادی در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس تصویب شد و امیدواریم در صحن علنی به زودی تصویب شود.
وی افزود: اصل فعالیت شعب ویژه بسیار امر مهمی است و این شعب باید با قدرت و با تمام ظرفیت به کار خود ادامه دهد.
معاون اول قوه قضاییه دومین اتفاق در همان سال ۹۷ را موضوع تشکیل مجتمع ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی عنوان کرد و گفت: طبق دستورالعمل نوشته شده با تشکیل مجتمع ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی، برخی از دادسراها منحل و در این مجتمع جمع شد و همچنان در حال ادامه دادن به فعالیت است.
او با اشاره به بازنگری دستورالعمل در شهریور ۹۹ ادامه داد: در این دستورالعمل و آیین نامه مربوط به استجازه، معاون اول تکالیفی دارد. همچنین، طبق بند ۱۷ تفویض اختیار به معاونت اول، وظیفه نظارت عالیه به پروندههای اقتصادی برعهده معاون اول است.معاون اول قوه قضاییه با بیان اینکه مردم در خصوص رسیدگی به این پروندهها از ما انتظار دارند، بیان کرد: در رسیدگیهایمان باید انتظار جامعه یعنی مقابله جدی با فساد و مفسدان اقتصادی را برآورده کنیم و معاون اول قوه قضاییه حق و اختیار نظارتی خود را به شکل کامل اعمال کند. زیرا نظارت تکلیف قانونی و مطالبه رئیس قوه قضائیه است.
شفافیت و رعایت حقوق متهم طبق قانون الزامی است معاون اول قوه قضاییه با ذکر چند نکته گفت: ضمن اعتقاد به مبارزه جدی با مفسدان، رعایت حقوق متهم در این پروندهها مطالبه قانون و الزامی است.
مصدق با تاکید بر روشن و شفاف بودن روند رسیدگی در پروندههای ویژه جرایم اقتصادی، گفت: فرآیند رسیدگی و اجرا در مجتمع قضایی جرایم اقتصادی باید در منظر جامعه علمی قرار بگیرد و نسبت به اتهام مطروحه استدلال کافی باید وجود داشته باشد.
معاون اول قوه قضاییه نکته مهم را مدیریت مجتمع ویژه جرایم اقتصادی با محوریت همدلی بین کارکنان دادگاه و دادسرا و همراه با نقد مشفقانه دانست و گفت: باید توجه کنیم در رسیدگی به این پروندهها استقلال مقام قضایی حفظ شود و این امر نافی مشورت در رسیدگی نیست.
او سرعت در رسیدگی و همکاری مستمر بین دادسرا و دادگاه را ضروری دانست و بیان کرد: گاهی تحقیق پروندهای در دادسرا انجام شده و دادگاه بعد از چند ماه نقصی گرفته و پرونده به دادسرا برگشته و دوباره چند ماه زمان میبرد پرونده از دادسرا به دادگاه برگردد. او تاکید کرد: پرونده اگر نقصی دارد، خود دادگاه تا حد امکان برطرف کند اگر نیاز است به دادسرا برگردد، قاضی دادگاه و قاضی دادسرا باید باهم مشورت کنند تا نقص سریعتر رفع شود. وظیفه ما حل کردن این موضوع است نه مختومه شدن پرونده.معاون اول قوه قضاییه با بیان اینکه این دستگاه گام بزرگی برداشته که ۲۴ فروردین امسال ابلاغ میشود، بیان کرد: برنامههای قوه قضاییه ۲۴ فروردین در نشست با روسای دادگستریهای استانها ابلاغ میشود. این برنامهها از فروردین تا پایان خرداد در رابطه با موضوع آمار در سه استان در حال اجراست. در این برنامه آمارگرایی را کنار گذاشتیم، ممکن است بازپرسی در طول ماه به سه پرونده و بازپرسی دیگر به ۳۰۰ پرونده رسیدگی کند و اهمیت آن سه پرونده و وقت گذاشتن روی آن بیشتر از ۳۰۰ پرونده باشد و صرف آمار نمیتواند ملاک بازپرس یا قاضی خوب بودن باشد بلکه آمار کلی از معیارهای ارزیابی عملکرد است.
او خطاب به قضات اذعان کرد: جامعه از ما انتظار رسیدگی متقن و سریع به پروندههای اقتصادی دارد. پس هر جا مانع و مشکلی است بیان کنید تا بررسی شود.
معاون اول قوه قضاییه با اشاره به وجود پروندههای معوق در مجتمع ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی گفت: رییس کل دادگستری استان تهران در شعب استجازه و بقیه شعب باید تا پایان سال گزارش دهد و هیچ پروندهای نسبت به ۱۴۰۰ به قبل نباید در این مجتمع باقی مانده باشد.
مصدق با تاکید بر اتقان آرا گفت: برخی از ارا قطعی است، برخی هم اعاده دادرسی میشود و وقتی اعاده دادرسی از آن حد معقول تجاوز میکند به آن معنی است که ممکن است آراء صادره از اتقان کافی برخوردار نباشد و این امر باید بررسی شود.
معاون اول قوه قضاییه با انتقاد از کند بودن روند کارشناسی برخی از پروندهها، گفت: این امر موجب رفع مسئولیت از قاضی نمیشود، وقتی پروندهای به کارشناسی ارجاع داده میشود، طولانی شدن به هیچ وجه پذیرفتنی نیست. ارجاع کارشناس زمان مشخصی دارد و نیازمند پیگیری قاضی است.
او افزود: باید یک برنامه عملیاتی با زمان بندی مشخص درخصوص پروندههای اقتصادی وجود داشته باشد و مسئولان شعب استجازه و غیر استجازه این موارد را مد نظر قرار دهند.
مصدق با تاکید بر آموزش مستمر قضات این مجتمع گفت: آموزش به ویژه در دادسرا باید با جدیت پیگیری شود و از ظرفیت قضات عالم و پیشکسوت برای آموزش قضات جوان استفاده شود.
معاون اول قوه قضاییه با توجه به تشکیل جلسات شورای مشورتی در دستورالعمل استجازه، اشاره کرد: در دستورالعمل بر تشکیل جلسات شورای مشورتی تاکید شده است. این جلسات که قبلا به طور منظم تشکیل نمیشد، باید تشکیل شود.
او افزود: در صورت نیاز به تغییر برخی موارد در دستورالعمل، در جلسات شورای مشورتی این کار انجام شود.
