اعلام جرم علیه مسببین فاجعه‌ی مسجد جامع کرمان

سه شنبه 13 بهمن 1394

از سوی محمد صنعتی در مهرماه 1357 صورت گرفت
اعلام جرم علیه مسببین فاجعه‌ی مسجد جامع کرمان
بخش شصت و پنج

در این شماره‌ روزنامه به یکی از وقایع مهم کرمان در جریان مبارزات حق‌جویانه‌ی مردم کرمان در دوران انقلاب اسلامی، یعنی حادثه حمله و به آتش کشیدن مسجد جامع خواهیم داشت و از این گذر عکس‌العمل انجمن شهرستان کرمان در قبال این جریان را پی خواهیم گرفت.

اعلام جرم علیه مسببین حادثه‌ی مسجد
جامع کرمان
واقعه‌ی حمله به مسجد جامع کرمان، ضرب و شتم قرار دادن تعدادی از مردم و شهادت «محمد پورچوپاری» در 24 مهر 1357، یکی از مهم‌ترین حوادث تأثیرگذار و نقطه عطفی در سیر مبارزات دوران انقلاب اسلامی در منطقه و حتی ایران بود.
محمد صنعتی که در این زمان ریاست سومین دوره انجمن شهرستان کرمان را عهده‌دار بوده، در این خصوص می‌گوید: «در جریان مبارزات مردم ایران، به ویژه همشهریان کرمان، همواره چون انجمن شهرستان خود را منتخب همین مردم می‌دانست و هدف اصلی آن نیز رفع مشکلات آحاد جامعه بود، از درخواست به حق مردم حمایت می‌نمود و همان گونه که در طول سه دوره انجمن شهرستان مدافع حقوق مردم به ویژه اقشار کم‌درآمد و محروم بود و در این راه بارها با بسیاری از سازمان‌ها و نهادهای دولتی و … درگیر شده بود، پس از وقوع این حادثه دل خراش، با سیلی از تماس‌های تلفنی و حضوری مردم با انجمن شهرستان مواجه شدیم.
آنان از انجمن و شخص بنده (به عنوان رییس انجمن شهرستان) می‌خواستند تا در این مقطع حساس اظهار نظر نمایم. بنده نیز پس از تحقیق دقیق از این واقعه و اشراف به جریانات رخ داده، به رغم آن که بسیاری از دوستان و مسئولین دستگاه‌های دولتی بنده را توصیه به سکوت می‌نمودند، در یکی از جلسات انجمن، با محکوم نمودن این فاجعه، متن اعلام جرمی را صادر و برای تمامی مسئولین فرستادم. این متن که در روزنامه‌های سراسری (1) و محلی منتشر گردید، موجی از اعلام نارضایتی و حتی تهدید از سوی برخی دستگاه‌های امنیتی و انتظامی وقت را به دنبال داشت» (2).
«در شصت و هفتمین جلسه انجمن، ابتدا محمد صنعتی رییس انجمن اعلام کرد؛ بعد از آن که عده‌ای به عنوان کولی در خیابان‌ها به راه افتادند و آن فاجعه ننگ‌آور را به بار آوردند، قریب 150 تلفن شده که نظر انجمن را خواسته و تقاضای پیگیری نموده‌اند. من به عنوان یک کرمانی مسلمان می‌گویم حادثه‌ای که اتفاق افتاد از نظر هر آیین و مرام و مسلکی و منطقی مطرود و ضد انسانی است و مراتب تأثر و تنفر عمیق خودم را نسبت به این فاجعه و عاملان آن اعلام می‌دارم.
مهدی ادهمی گفت: انقلاب در هر جامعه‌ای باید وجود داشته باشد اگر در جامعه‌ای تحرک و انتقاد نباشد آن جامعه دچار رکود خواهد شد، مسجد 14 قرن پناهگاه مردم بوده که اگر جنایتکاران به آن پناهنده می-شدند کسی قدرت نداشت به آن‌ها اهانت کند، این فاجعه بزرگ‌ترین اهانت به جامعه اسلام که در صدر آن روحانیت قرار دارند بود. اگر این‌ها مخالف بودند بایستی بر اساس قانون اساسی محاکمه می‌شدند. من ضمن این که اقدام شجاعانه فرهنگیان کرمان را به خاطر اعتراض به این حادثه می‌ستایم پشتیبانی کامل خود را از تظاهرات و راهپیمایی عظیم آنان که خود به انسان‌ها درس آزادی و آزادگی دادند به مصداق:
ما زنده به آنیم که آرام نگیرم
موجیم که آسودگی ما عدم ماست
اعلام تنفر و مراتب تنفر شدید خود را از این عمل وحشیانه و ضد انسانی ابراز داشته و تقاضای رسیدگی و تعقیب فوری عاملان آن را دارم.
نعمت زاده گفت: حتی در جنگل هم چنین قانونی نبوده و گذشته از تأسف این عمل ننگ، نفرت دنیا و لعن و نفرین مردم را تا ابد نسبت به طراحان و عاملان این نقشه برانگیخته است. قربانی عضو دیگر گفت: هر چه بگندد نمکش می‌زنند، وای …… ما به خود می‌بالیدیم که امنیت داریم و جایی که پاسداران امنیت این گونه امنیت را به هم بزنند دیگر از چه کسی باید انتظار تأمین امنیت داشته باشیم.
حسینی‌نسب اظهار داشت: مسببین این حادثه باید تحت تعقیب فوری قرار بگیرند و به دنیا معرفی شوند تا نظیر این حادثه در دیگر شهرها اتفاق نیفتد. حاج ملک در دنباله سخنان دیگر اعضا افزود: این قدر این اعمال وحشیانه بوده که دختری زیر ضربات چوب دچار فراموشی شده. آخر کولی گازهای اشک‌آور و خفه-کننده از کجا آورده بودند؟ اسلحه گرم از کجا آورده بودند؟
چرا در حالی که اتومبیل‌های آتش‌نشانی در عقب این تظاهرکنندگان حرکت می‌کرده تا آخرین ذره اموال مردم سوخته و فروشگاه عقابیان سیلندر اتومبیل‌ها ذوب شده است؟
محمود فخری ادامه داد: این لطمه بزرگی بود که به اسلام و مسلمین وارد شد. سید مهدی مهدوی عضو دیگر انجمن اظهار داشت: من تمام حرف‌هایم را در یک جمله خلاصه می‌کنم: کسانی که این برنامه را طرح و اجرا کردند و کولی‌ها را رهبری کردند و این فاجعه ننگ‌آور تاریخ را به بار آوردند، از قماش و از نژاد و نبیره-های‌ همان کولی‌ها هستند. وی افزود: کولی‌ها را در اول خیابان آلاشت (4) جمع و سوار کامیون‌ها کردند. یک زن کولی که بچه‌اش را گم کرده بود می‌گفت: «به زن‌ها 100 تومان و به مردها 200 تومان دادند و در حالی که مرتباً فحش می‌داد می‌گفت: 100 تومان به ما دادند و پدر ما را سوختند». تحقیق شود این پول‌ها از چه محلی و از چه اعتباری پرداخت شده است. انجمن شهرستان کرمان در پایان جلسه خود اعلام جرمی به شرح زیر تسلیم دادستان شهرستان کرمان کرد.
ـ متن اعلام جرم علیه مسببین فاجعه‌ی مسجد جامع
جناب آقای دادستان محترم شهرستان کرمان
احتراماً در مورد حوادث روز دو شنبه 24/7/1357 شهر کرمان که قطعاً خاطر عالی از کم و کیف آن چه بر کرمان و کرمانی وارد آمده آگاه است.
انجمن شهرستان کرمان نیز حسب وظایف دینی و ملی و میهنی و انسانی خود با تأثر و اندوه فراوان از این واقعه ناگوار به شرح زیر مصدع است:
در روز دوشنبه که توسط حضرات آیات عظام به سبب چهلم شهدای حادثه جان‌گداز هفدهم شهریور ماه تهران عزا و تعطیل عمومی اعلام شده بود و مؤمنین و متدینین کرمان نیز در اجرای فرامین رهبران مذهبی خود در مسجد جامع کبیر یعنی بزرگ‌ترین مکان مذهبی شهر که در عین حال قدیمه و جزو آثار تاریخی و باستانی و تا قبل از این حادثه از زیباترین مساجد کشور و بلکه دنیا نیز به شمار می‌رفت و قدمت آن به قرون سوم و ششم هجری می‌رسد (دائرهالمعارف دانش بشر صفحات 406 و 407) اجتماع کرده و بدون کوچک‌ترین شعار و هیچ گونه تظاهری به عزاداری مشغول بودند.
در همین هنگام عده‌ای از زاغه‌نشینان که در کرمان به کولی یا لولی معروفند در حالی که به چوب و چماق و سلاح‌های سرد مسلح بودند با ترتیب و آرایش که نمایانگر تعلیم و تحریک قبلی بود در جلو مسجد اجتماع و دست به تظاهرات ضد مذهبی زده و با آتش زدن 150 دستگاه موتورسیکلت و دوچرخه متعلق به مؤمنینی که در مسجد گرد آمده بودند و با ایجاد رعب و وحشت در مؤمنین و عزاداران از در و بام و با چوب و چماق و سنگ و سلاح‌های سرد به در و پیکر مسجد حمله برده و به جان مؤمنین افتادند و به طرز وحشیانه-ای مؤمنین بی سلاح و بی دفاع را به زیر ضربات چوب و چماق و لگد گرفته و در مواجهه با مؤمنات با کمال وقاحت و بی شرمی حجاب‌هایشان را دریده و پاره کرده و حتی سعی در لخت و عریان نمودن زن‌های مؤمنه نموده و به کودکان خردسال و زنان و مردان سالمند رحم نکردند و در و فرش و منبر و کتابخانه را به آتش کشیده و بدترین اهانت‌ها را به این مکان مقدس و تاریخی نمودند.
گروه مهاجمان ضد مذهبی سپس در خیابان‌ها و بازار شهر به راه افتاده و چندین بانک و تجارتخانه معظم متعلق به معتمدین شهر را با میلیاردها ریال سرمایه به آتش کشیده و درب و پنجره‌های آن‌ها را خرد نمودند.
و متأسفانه توسط مأمورین هم اقدام عاجل و موثری در پیشگیری و اطفاء حریق به عمل نیامد و خلاصه آن که نتیجه این همه وحشی‌گری و اعمال غیرانسانی کشته شدن چند نفر بی گناه دیگر و سوختن و از بین رفتن و تخریب قسمت‌های عمده مسجد زیبای سابق شهر است که این همه در مقابل اهانتی که به این مکان مقدس و جامعه روحانیت و قوانین مردم کرمان شده اهمیتی ندارد و آن چه این گروه با مسجد زیبای کرمان کردند از آن چه بر مسجدالاقصی گذشت بدتر و شدیدتر بود
و مجموعه‌ این رفتار و اعمال شهر را به وحشت و اضطراب کشانده و اوضاع بی سامان و ناآرامی را به وجود آورده است که کم‌ترین اطمینان ایمنی و امنیتی وجود ندارد و در حالی که عده‌ای بی دین و جاهل و از خدا بی خبر تحریک زاغه‌نشینان و کارگرانی این واقعه را افتخار خود می‌دانند. مردم از این واقعه متأثر و متألم و در عین حالم مضطرب و وحشت زده هستند. به هر صورت قطعاً همه این اعمال در قوانین جزایی مملکت دارای عناوین مختلف و مشخص جرم هستند که حتی در بعضی موارد این جرائم از قبیل تخریب ابنیه و آثار اجتماع و مواضعه برای ارتکاب جرائم، حریق و تخریب و اتلاف اموال و غیره از درجه جنائی محسوب می-شوند.
لذا انجمن شهرستان کرمان با اعلام مراتب بالا و با توجه به مراتب فوق‌العاده و وحشت و هراسی که در شهر ایجاد شده است و مطمئناً در صورت عدم پی‌گیری اوضاع مشابه و بدتری را به دنبال خواهد داشت.
از مقام معظم دادستانی تقاضای رسیدگی فوری و سریع به این موضوع و شناسایی و صدور دستور تعقیب و پیگرد عاملان و طراحان این حادثه غم‌انگیز را در هر گروه و مقامی دارد و با توجه به وظیفه سنگین و بااهمیتی که آن جناب بر عهده دارند و با توجه به وضعیت خطیر و حساسی که پیش آمده است اینک همه مردم تمامی امیدشان به اقدامات دقیق و فوری و بدون اغماض آن جناب است تا همان گونه که به عرض رسید عاملان و طراحان این واقعه غم‌انگیز و ننگین در هر گروه و مقامی شناسایی و تعقیب و به عدالت سپرده شوند و به شدیدترین وجهی به کیفر اعمال ننگین خود برسند.
انجمن شهرستان کرمان نیز به نمایندگی کلیه مردم شریف کرمان قبلاً از اقداماتی که در این زمینه خواهند فرمود سپاسگزار و متعهد است که همه مردم کرمان از جان و دل در انجام هر گونه کمکی برای روشن شدن موضوع و شناسایی و به کیفر رسیدن عاملان این واقعه اسف‌انگیز آماده و در یاری آن جناب تا پای جان ایستاده‌اند. بریده قسمت‌هایی از جراید به پیوست تقدیم می‌گردد.
رییس انجمن شهرستان کرمان
محمد صنعتی» (5).

پی نوشت:
(1) ـ روزنامه کیهان، سه‌شنبه 9 آبان 1357، شماره 10600؛ روزنامه اطلاعات، شنبه 13 آبان 1357، شماره 15750.
(2) ـ برگرفته از متن مصاحبه با محمد صنعتی، آذر 1392.
(3) ـ روزنامه کیهان، سه‌شنبه 9 آبان 1357، شماره 10600.
(4) ـ خیابان شهدای دارلک.
(5) ـ روزنامه کیهان، سه‌شنبه 9 آبان 1357، شماره 10600.

کرمان
مطالب مرتبط

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.