اگر اسپانیــــا می‌باخت چه؟

همیشه طرفدار تیم‌های فوتبال آرژانتین و برزیل بودم؛ به‌خاطر جادوی مارادونا، پله و دیگر ستاره‌هایشان با توپ و بیش از آن، به‌خاطر حسی که به مردم این دو کشور داشتم؛ مردمی که با وجود دشواری‌های اقتصادی و سیاسی مشابه شرایط کشور من، می‌توانستند در زمین فوتبال چنان هنرنمایی کنند که برای ۹۰ دقیقه، دنیا محو تکنیک‌شان شود.

در این جام جهانی اما سیاست چنان سایه‌اش را بر فوتبال سنگین کرد که بسیاری از هواخواهان سابق آرژانتین در صف تشویق‌کنندگان اسپانیا قرار گرفتند. می‌دانم که کلمه «تیم ملی» نمی‌تواند از سیاست جدا باشد. وقتی بحث سرود ملی، پرچم، میزبانی یا تحریم برخی کشورها و… مطرح می‌شود، یعنی سیاست و ورزش از هم جدا نیستند. اما در این جام جهانی، آخرین بازی معیاری برای نبرد نمادین فلسطین و اسرائیل بود.

از شما چه پنهان که من هم از برد اسپانیا خوشحال شدم. همان روز که اسپانیایی‌ها جام را روی دستشان بالا بردند، با شوق ویدئوهای شادی مردم را به دوستی نشان دادم و گفتم: «ببین چه محتواهایی تولید شده!» آن دوست علاقه‌ای نشان نداد و گفت: «همه این‌ها نتیجه ورود سیاست به فوتبال است.» حرفش به گمانم درست بود.

در این جام جهانی، درباره تیم ملی ایران هم این وضعیت را شاهد بودیم. بازیکنان کشورمان به‌واسطه جنگ ایران و آمریکا، پس از هر بازی ناچار به سفر به مکزیک بودند. طرفداران ایرانی فوتبال هم در سه دسته قرار داشتند؛ گروهی تیم ملی را نماینده کشورمان نمی‌دانستند، گروهی می‌گفتند نباید سیاست و فوتبال را به هم مرتبط دانست و گروه سومی به‌دنبال بهره‌برداری سیاسی از عملکرد تیم ملی فوتبال بودند و منتهی‌الیه طیف گروه اول به‌حساب می‌آمدند.

بازی اسپانیا و آرژانتین این منازعه سیاسی را در سطح جهانی مطرح کرد. اسرائیل، آرژانتین را تیم خود می‌دانست؛ هوادارانش هم. از آن سو، اسپانیا فلسطینی‌ها را نمایندگی می‌کرد. ویدئوهایی که از مردم غزه منتشر می‌شد نیز این موضوع را نشان می‌داد. فلسطینی‌ها در ویرانه‌ها بازیکنان اسپانیا را تشویق می‌کردند و تصویر «لامین یامال» را بر دیوار ساختمانی مخروبه نقاشی کرده بودند.

پس از صحبت با آن دوست، به گفته‌هایش فکر کردم. اگر اسپانیا می‌باخت چه؟

آیا می‌توان یک بازی را معیاری برای تشخیص حق و باطل دانست؟ به این فکر کردم که اگر سیاستمداران در هر جای دنیا به‌دنبال بهره‌برداری سیاسی از فوتبال هستند، چرا ما به آن دامن بزنیم؟ چرا به این گزاره نرسیم که دست از سر فوتبال بردارید و بگذارید مردم در هر جای دنیا، فوتبال را فقط یک بازی ۹۰ دقیقه‌ای ببینند و ساعتی خوش باشند؟ اینکه چنین گزاره‌ای محقق می‌شود یا نه، نمی‌دانم؛ اما آیا می‌توان به آن نزدیک شد؟