تالاب گاوخونی بی‌نصیب از رهاسازی آب

نگرانی از تشدید گرد و غبار در اصفهان





تالاب گاوخونی بی‌نصیب از رهاسازی آب

۳۱ خرداد ۱۴۰۵، ۱۵:۱۱

با وجود افزایش خروجی سد زاینده‌رود از ۱۱ خرداد و جریان یافتن آب در بستر این رودخانه برای تأمین نیازهای کشاورزی به مدت سه ماه، گزارش‌ها نشان می‌دهد که تاکنون هیچ سهمی از این رهاسازی برای تالاب بین‌المللی گاوخونی در نظر گرفته نشده است؛ موضوعی که نگرانی کارشناسان و فعالان محیط‌زیست درباره ادامه خشکی این تالاب را افزایش داده است.

به گزارش پیام ما، خروجی سد زاینده‌رود از ۱۱ خردادماه با هدف تأمین حقابه کشاورزان افزایش یافته و قرار است آب به مدت سه ماه در بستر این رودخانه جاری باشد. با این حال، در حالی که برخی فعالان محیط‌زیست امیدوار بودند بخشی از این رهاسازی آب به احیای تالاب گاوخونی اختصاص یابد، شواهد موجود نشان می‌دهد که تاکنون سهمی برای این تالاب در نظر گرفته نشده است.

رهاسازی آب زاینده‌رود برای کشاورزی؛ تالاب گاوخونی همچنان تشنه

تالاب گاوخونی که در سال‌های اخیر با خشکی کامل و شرایط بحرانی روبه‌رو بوده، اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند تأمین آب و توجه جدی است. بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که خشکی کامل این تالاب و نبود رطوبت در لایه‌های زیرین آن می‌تواند به شکل‌گیری کانون‌های گرد و غبار منجر شود. در چنین شرایطی ذرات آلوده به فلزات سنگین و سموم ناشی از فعالیت‌های کشاورزی، همراه با باد تا شعاعی گسترده پراکنده شده و سلامت شهرها و روستاهای منطقه را تهدید می‌کند.

کارشناسان معتقدند این آلودگی‌ها نتیجه سال‌ها ورود پساب‌های کشاورزی به تالاب و سپس تبخیر و انباشت آلاینده‌ها در بستر آن است؛ موضوعی که اکنون به تهدیدی جدی برای اکوسیستم منطقه و سلامت ساکنان تبدیل شده است.

در همین زمینه، حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به پیگیری‌های انجام شده برای تأمین حقابه زیست‌محیطی زاینده‌رود و تالاب گاوخونی گفت: طبق قانون، تأمین حقابه زیست‌محیطی رودخانه و تالاب وظیفه دولت است و پس از نیازهای اساسی مردم، باید در اولویت قرار گیرد.

وی افزود: در پیگیری‌های امسال نیز تلاش شد این موضوع مورد توجه قرار گیرد، به‌ویژه در دوره‌هایی که رودخانه باز یا بسته می‌شود، تأمین حداقل نیازهای زیست‌محیطی رودخانه و تالاب اهمیت بالایی دارد.

نماینده مجلس: حقابه گاوخونی در ستاد ملی زاینده‌رود جدی گرفته نمی‌شود

 

این نماینده مجلس با انتقاد از عملکرد برخی دستگاه‌ها اظهار کرد: در تصمیم‌های اتخاذ شده رقمی برای حقابه تالاب در نظر گرفته نشده است. وی همچنین از سازمان حفاظت محیط‌زیست به عنوان
به گزارش پیام ما، خروجی سد زاینده‌رود از ۱۱ خردادماه باهدف تأمین حقابه کشاورزان افزایش‌یافته و قرار است آب به مدت سه ماه در بستر این رودخانه جاری باشد. بااین‌حال، درحالی‌که برخی فعالان محیط‌زیست امیدوار بودند بخشی از این رهاسازی آب به احیای تالاب گاوخونی اختصاص یابد، شواهد موجود نشان می‌دهد که تاکنون سهمی برای این تالاب در نظر گرفته نشده است.

خشکی تالاب و خطر گرد و غبار آلوده به فلزات سنگین در اصفهان

تالاب گاوخونی که در سال‌های اخیر با خشکی کامل و شرایط بحرانی روبه‌رو بوده، اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند تأمین آب و توجه جدی است. بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که خشکی کامل این تالاب و نبود رطوبت در لایه‌های زیرین آن می‌تواند به شکل‌گیری کانون‌های گردوغبار منجر شود. در چنین شرایطی ذرات آلوده به فلزات سنگین و سموم ناشی از فعالیت‌های کشاورزی، همراه با باد تا شعاعی گسترده پراکنده شده و سلامت شهرها و روستاهای منطقه را تهدید می‌کند.
کارشناسان معتقدند این آلودگی‌ها نتیجه سال‌ها ورود پساب‌های کشاورزی به تالاب و سپس تبخیر و انباشت آلاینده‌ها در بستر آن است؛ موضوعی که اکنون به تهدیدی جدی برای اکوسیستم منطقه و سلامت ساکنان تبدیل شده است.
در همین زمینه، حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به پیگیری‌های انجام شده برای تأمین حقابه زیست‌محیطی زاینده‌رود و تالاب گاوخونی گفت: طبق قانون، تأمین حقابه زیست‌محیطی رودخانه و تالاب وظیفه دولت است و پس از نیازهای اساسی مردم، باید در اولویت قرار گیرد.
وی افزود: در پیگیری‌های امسال نیز تلاش شد این موضوع موردتوجه قرار گیرد، به‌ویژه در دوره‌هایی که رودخانه باز یا بسته می‌شود، تأمین حداقل نیازهای زیست‌محیطی رودخانه و تالاب اهمیت بالایی دارد.
این نماینده مجلس با انتقاد از عملکرد برخی دستگاه‌ها اظهار کرد: در تصمیم‌های اتخاذ شده رقمی برای حقابه تالاب در نظر گرفته نشده است. وی همچنین از سازمان حفاظت محیط‌زیست به‌عنوان متولی اصلی این حوزه خواستار پیگیری جدی‌تر موضوع شد و گفت که این سازمان باید مطالبه حقابه تالاب را در سطح ملی مطرح کند.
یزدیان تأکید کرد: در جلسات ستاد ملی مدیریت حوضه زاینده‌رود، موضوع حقابه تالاب گاوخونی به شکل جدی مطرح نمی‌شود و حتی درباره حقابه رودخانه نیز سکوت‌هایی وجود دارد.
در همین حال، معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان نیز اعلام کرد که تاکنون آبی به تالاب گاوخونی نرسیده است.
حسین اکبری با اشاره به شرایط انتقال آب به این تالاب گفت: برای رسیدن آب به گاوخونی، جریان آب باید پایدار و حجم رهاسازی قابل‌توجه باشد تا آب بتواند پس از طی مسافتی حدود ۱۳۰ کیلومتر به تالاب برسد.
وی افزود: موضوع تأمین حقابه تالاب همچنان در دست پیگیری است و تلاش می‌شود در آینده نزدیک نتایج این پیگیری‌ها مشخص شود. اکبری همچنین احتمال داد که در صورت فراهم‌شدن شرایط، تخصیص آب در فصولی مانند پاییز که اثرگذاری بیشتری دارد، موردبررسی قرار گیرد.

مسئولان محیط‌زیست اصفهان: پیگیری تخصیص ۲۰ تا ۲۵ میلیون مترمکعب آب برای تالاب

پیش‌تر اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان اعلام کرده بود که در حال پیگیری تخصیص حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیون مترمکعب آب برای تالاب گاوخونی هم‌زمان با رهاسازی آب برای کشاورزان است تا حداقل رطوبت موردنیاز تالاب تأمین و از تشدید پدیده گردوغبار در اصفهان و مناطق اطراف کاسته شود.
در همین حال، یک فعال محیط‌زیست نیز معتقد است تمرکز صرف بر جاری‌شدن زاینده‌رود برای کشاورزی یا تأمین آب شهری، بدون توجه به احیای تالاب گاوخونی، نمی‌تواند به حل پایدار بحران آب در این منطقه منجر شود.
فرشته عالمشاه با اشاره به وضعیت کنونی گفت: تا زمانی که احیای تالاب گاوخونی به‌عنوان یکی از اهداف اصلی استان در نظر گرفته نشود، مشکلات موجود ادامه خواهد داشت و تالاب همچنان از جریان آب بی‌نصیب می‌ماند.
وی تأکید کرد: حتی پایداری کشاورزی در شرق اصفهان نیز به احیای تالاب گاوخونی وابسته است، زیرا خشکی این تالاب می‌تواند به بروز مشکلات زیست‌محیطی و افزایش بیماری‌ها در میان ساکنان منطقه منجر شود.
به گزارش پیام ما، زاینده‌رود با طول بیش از ۴۰۰ کیلومتر در دهه‌های اخیر به دلیل برداشت‌های گسترده در بالادست، انتقال آب به حوضه‌های دیگر، رشد جمعیت و کاهش بارندگی‌ها به رودخانه‌ای با جریان دوره‌ای تبدیل شده است.
تالاب بین‌المللی گاوخونی در شرق استان اصفهان و در فاصله ۱۶۷ کیلومتری جنوب شرق شهر اصفهان قرار دارد. این تالاب که مساحتی حدود ۴۷۶ کیلومترمربع دارد، درگذشته زیستگاه پرندگان مهاجر، جانوران آبی و منبع درآمد و معیشت ساکنان منطقه بود، اما در سال‌های اخیر به دلیل کاهش شدید ورودی آب با خطر خشکی کامل مواجه شده است.
کارشناسان معتقدند برداشت‌های بی‌رویه در بالادست، تغییرات اقلیمی، خشکسالی و تأمین‌نشدن حقابه طبیعی تالاب از مهم‌ترین عواملی است که حیات گاوخونی را تهدید می‌کند و ادامه این روند می‌تواند این منطقه را به یکی از کانون‌های تولید گردوغبار در کشور تبدیل کند.

به نقل از ایرنا

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *