حسین اکبری، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، اعلام کرد تلاش‌ها برای اختصاص سهمی از رهاسازی آب زاینده‌رود به تالاب گاوخونی در جریان است.

به گفته اکبری، با وجود آنکه هنوز تایید نهایی برای تخصیص این سهم‌آبه دریافت نشده، پیگیری‌ها بر این محور متمرکز است که هم‌زمان با آزادسازی آب برای کشاورزی شرق و غرب اصفهان، سهمی نیز برای تالاب گاوخونی در نظر گرفته شود. او هدف از این مطالبه را تأمین حداقل رطوبت مورد نیاز تالاب و کمک به کاهش تشدید پدیده گرد و غبار در کلان‌شهر اصفهان و مناطق پیرامونی عنوان کرد.

اکبری میزان آب درخواستی را «۲۰ تا ۲۵ میلیون مترمکعب» اعلام کرد و افزود: درخواست رسمی محیط زیست برای همین بازه حجمی است و مبنای اندازه‌گیری آن، ایستگاه «شاخه کنار» خواهد بود. وی تأکید کرد که رسیدن آب به تالاب اهمیت حیاتی دارد و صرف رهاسازی آب در بالادست، تضمین‌کننده تحقق سهم‌آبه تالاب نیست؛ بنابراین ملاک نهایی برای ثبت سهم‌آبه یا حق‌آبه، میزان آبی است که در ایستگاه شاخه کنار اندازه‌گیری می‌شود.

این مقام مسئول با اشاره به مطالعات علمی و دانشگاهی انجام‌شده درباره نیاز آبی تالاب گاوخونی گفت: بر اساس این مطالعات، حتی در شرایط خشکسالی نیز امکان تأمین ۸۰ میلیون مترمکعب آب برای تالاب در طول سال وجود دارد. با این حال، به گفته او در شرایط فعلی و با توجه به بهبود نسبی ذخیره سد زاینده‌رود نسبت به سال‌های گذشته، مطالبه فعلی اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، تأمین حداقل ۲۰ تا ۲۵ میلیون مترمکعب برای جلوگیری از بحران گرد و غبار است.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان همچنین بر ضرورت هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی، صنعت و دستگاه‌های اجرایی ملی و استانی برای تحقق این موضوع تأکید کرد و تحقق حق‌آبه تالاب را پیش‌شرطی برای حفظ تعادل اکولوژیک منطقه دانست.

اکبری با اشاره به پیگیری‌های مستمر این اداره‌کل در سطوح استانی و ملی برای تأمین حق‌آبه تالاب بین‌المللی گاوخونی اظهار داشت: در جلسات کارگروه ملی حفاظت و احیای تالاب‌ها و همچنین کارگروه‌های استانی سازگاری با کم‌آبی، بر ضرورت گنجانده شدن حق‌آبه زیست‌محیطی در جداول منابع و مصارف سال جاری تأکید شده است.

بر اساس گزارش ایرنا، خروجی سد زاینده‌رود از دهم خرداد و طبق مصوبات کارگروه ملی سازگاری با کم‌آبی، با هدف تأمین نیازهای آبی بخش کشاورزی استان اصفهان افزایش خواهد یافت. همچنین آمده است که خروجی سد زاینده‌رود برای نخستین بار در سال جاری از ۱۷ اردیبهشت با هدف تأمین آب باغ‌های غرب استان افزایش یافته بود، اما آب در بستر رودخانه در کلان‌شهر و شرق اصفهان جریان نیافته بود و افزایش خروجی از دهم خرداد به معنای گذر آب از این شهر اعلام شده است.

در ادامه گزارش یادآوری شده است که زاینده‌رود با طول بیش از ۴۰۰ کیلومتر در دهه‌های اخیر به دلیل عواملی از جمله عدم مدیریت صحیح، برداشت‌های بی‌رویه در بالادست، انتقال آب به حوضه دیگر، تراکم جمعیت و تا حدودی کاهش نسبی بارندگی‌ها، به رودخانه‌ای با جریان دوره‌ای تبدیل شده و در پایین‌دست با خشکی مواجه است.

تالاب بین‌المللی گاوخونی در شرق اصفهان از مهمترین تالاب‌های ایران به شمار می‌رود که در سال‌های گذشته و پیش از خشکسالی‌های اخیر، علاوه بر ایجاد فضای طبیعی در شرق استان، زیستگاه پرندگان مهاجر و جانوران آبی و منبع درآمد و آسایش ساکنان منطقه بوده است. به گزارش ایرنا، این تالاب به دلیل جلوگیری از ورود آب زاینده‌رود در معرض خشکی کامل قرار گرفته است.

تالاب گاوخونی با وسعت ۴۷۶ کیلومترمربع در ۱۶۷ کیلومتری جنوب شرق اصفهان، در کنار شهر ورزنه و مجاورت تپه‌های شنی قرار دارد. در این گزارش برداشت بی‌رویه و غیرقانونی در بالادست، کاهش آب ورودی، تغییر اقلیم و خشکسالی و تأمین نشدن حق‌آبه طبیعی از جمله چالش‌هایی عنوان شده که حیات تالاب را تهدید می‌کند و ادامه این روند می‌تواند آن را به کانون تولید گرد و غبار تبدیل کند؛ موضوعی که ضرورت تأمین حق‌آبه تالاب را برجسته می‌کند.