ورود فاضلاب و آلودگیهای نفتی به دریا جنگلهای مانگرو را تهدید میکند
تخریب بیش از ۴۰ درصد جنگلهای دریایی
مانگروها با فراهم کردن شرایط رشد ماهیها، ذخیره کربن و مقابله با سیل، از کره زمین حفاظت میکند
۵ مرداد ۱۴۰۱، ۰:۰۰
جنگلهای مانگرو میتوانند حجم عظیمی از گازهای گلخانهای را به دام بیندازند، از جان آدمها در برابر خطرات سیل حفاظت میکنند و آب را تصفیه میکنند اما جان خودشان در خطر است. گزارش یونسکو میگوید بعضی کشورها در سالهای 1980 تا 2005 بیش از 40 درصد جنگلهای مانگرو خود را از دست دادهاند؛ جنگلهایی که در ایران، در آبهای ساحلی و جزایر خلیج فارس و دریای عمان جای گرفتهاند و ورود فاضلابهای شهری، پسماندهای صنعتی و مواد نفتی از مشکلات پیش روی آنهاست.
26 ژوئیه هر سال (مصادف با چهارم مرداد) که «روز جهانی حفاظت از اکوسیستم مانگرو» است، وقت صحبت از این جنگلهای شگفتانگیز است. این روز در سال 2015 از سوی کنفرانس عمومی یونسکو تصویب شد تا برای افزایش آگاهی در مورد اهمیت جنگلهای مانگرو به عنوان «اکوسیستمی منحصربهفرد، ویژه و آسیبپذیر» و ترویج راهحلهایی برای مدیریت، حفاظت و استفاده پایدار از آنها تلاش شود. داستان این جنگلها که در جنوب ایران با دو گونه حرا و چندل پراکنده شدهاند، در این سالها با تشدید گرمایش جهانی بیشتر برجسته شده؛ مجموعهای از درختان ساحلی که شاهد جزر و مد دریا هستند، دیاکسید کربی که سبب گرمایش زمین شده را از هوا میگیرند و کاری میکنند تا موجهای طوفان قبل از رسیدن به دریا آرام بگیرند.
اما در 50 سال گذشته گذشته وسعت این جنگلها در جهان به نیم رسیده است. در آخرین آمار هم ایسنا با انتشار گزارشی از یونسکو نوشته است: جنگلهای مانگرو در حال حاضر مساحتی بالغ بر ۱۴.۸ میلیون هکتار را پوشش میدهند. همچنین تخمین زده میشود که برخی از کشورها بیش از ۴۰ درصد از جنگلهای مانگرو خود را بین سالهای ۱۹۸۰ تا ۲۰۰۵ میلادی از دست دادهاند. این پوشش گیاهی شامل درختان و بوتههایی است که در زیستگاههای آبرفتی و آب شور ساحلی مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری میرویند. در میان گیاهان، پوشش گیاهی مانگرو منحصر به فرد است. ریشههای آنها در زمین غرقابی و تقریباً فاقد اکسیژن است. همچنین برگها و تنه آنها نیز برای تنظیم میزان شوری مهندسی شده است. آنها برای تولید مثل بذر افشانی نمیکنند بلکه نهال بذری (نهال بذری اسپوروفیت جوان گیاه است که از رویان یک بذر ایجاد میشود) خود را پخش میکنند.
تالاب خوربردستان دیّر و جنگلهای حرّای آن بهدلیل جادهکشی و راهاندازی سایت پرورش میگو با خطری جدی مواجه هستند و محیط زیست با احداث جاده و سایت پرورش میگو مخالف است. فعالان محیط زیست منطقه میگویند که چنین اقدامی و ایجاد هرگونه سازه مانع رسیدن آب شیرین به جنگلهای حرّا میشود و تخریب و نابودی آن را به دنبال دارد
حرا در خطر است
در جنوب ایران، حرا مکان مناسبی برای زیستگاه پرندگان آبی مهاجر، حفظ تنوع زیستی و تقویت زیستگاه پرندگان و حشرات است و حفاظت از آن تاثیر بهسزایی در حفاظت از خاک، پایداری رسوبات، جلوگیری از تخریب و خوردگی سواحل دارد.
در حالی که بر اساس قوانین موجود در کشور هرگونه تخریب و آلودگی تالاب ممنوع است و عرصههای جنگلی کشور غیر قابل واگذاری به اشخاص حقیقی و حقوقی هستند که تالاب خوربردستان دیّر و جنگلهای حرّای آن بهدلیل جادهکشی و راهاندازی سایت پرورش میگو با خطری جدی مواجه هستند و محیط زیست با احداث جاده و سایت پرورش میگو مخالف است. فعالان محیط زیست منطقه میگویند که چنین اقدامی و ایجاد هرگونه سازه مانع رسیدن آب شیرین به جنگلهای حرّا میشود و تخریب و نابودی آن را به دنبال دارد. ساخت و ساز در محدوده جزر و مدی پهنه جنگل حرّا باید متوقف شود و نباید باعث کوچ پرندگان تالابی برای همیشه از منطقه شویم.
در کنار این خطرات، ورود آبهای آلوده حاصل از فاضلابهای شهری، پسماندهای صنعتی و مواد نفتی، سرشاخه زنی برای تامین غذای دام و … بقای این جنگلها را در معرض تهدید قرار داده و سبب کاهش حجم زیادی از وسعت آنها شده است.
مانگروی ایران
جنگلهای مانگرو ایران در سواحل و جزایر خلیج فارس و دریای عمان واقع شدهاند که از خلیج گواتر در شرق (دریای عمان) شروع شده و تا خلیج نایبند در غرب خلیج فارس گستردهاند. مانگروها در ایران از دو گونه انحصاری حرا (Avicenia marina) و چندل (Rhizophora mucronata) تشکیل شدهاند. این گیاهان برای رشد و توسعه در محیط ویژه خود که بهطور مداوم تحت تأثیر جزر و مد دریا و غرقاب قرار دارد، اقدام به تولید ریشههای هوایی، بذرهای زندهزا و تغییر در آناتومی برگ کردهاند. همچنین با بسیاری از اراضی و پدیدههای طبیعی که بر توسعه آنها اثر دارند، در ارتباط بوده و سازگاری دارند. بیش از ۲۰ هزار هکتار جنگل حرا در جزیره قشم وجود دارد که سه هزار هکتار از آن طی ۱۵ سال اخیر با مشارکت جامعه محلی کشت شده است. مهمترین عامل ثبت جهانی ژئوپارک قشم وجود همین جنگلهاست. به همین دلیل است که احیای و توسعه جنگلهای حرا از مهمترین اهداف تولید و کاشت نهال حرا توسط بومیان جزیره قشم به شمار میرود.
از طرف دیگر خلیج گواتر در بخش ایرانی خود دارای دو خور واجد درختان مانگرو به نامهای خور گواتر و باهو است. خور باهو در مرز ایران و پاکستان قرار گرفته است. با این همه حرای قشم و بندر خمیر هسته بیشترین مساحت این جنگلها را تشکیل داده است. طبق گزارش ایسنا، در این ذخیرهگاه، رطوبت نسبی هوا زیاد است بهطوریکه متوسط سالانه آن بیش از ۶۵ درصد محاسبه شده که بین ۶۰ تا ۶۸ درصد در ماههای مختلف سال نوسان دارد. جریان بادهای منطقه بهطور عمده دارای جهت شمال غربی – جنوب شرقی و فصل وزش آنها زمستان است و بادهای محلی نیز با شدت کمتر وجود دارند.
درسال ۱۳۵۱ اراضی پوشیده از مانگرو در سطح ملی بهعنوان منطقه حفاظت شده تحت مدیریت قرار گرفت و در سال ۱۳۵۴ بهعنوان ذخـیرهگاه زیستکـره پذیرفته و ثبت شد همچنین در سال ۱۳۵۵ نواحی بکر جنگلهای مانگرو، گلزارها و نهرها در تنگه خـوران به عنوان تالاب مهم با ارزش بینالمللی در کنوانسیون بینالمللی رامسر به ثبت رسید.
زیستگاه امن آبزیان و پرندگان
جنگلهای «مانگرو» اکوسیستمهای غنی هستند که به شکلهای منحصربهفردی از کره زمین و بشر حمایت میکنند. مانگروها مشابه با جنگلهای خشک هستند اما این اکوسیستم با فراهم کردن شرایط و زمینه برای رشد ماهیها، ذخیره کربن و مقابله با سیل از کره زمین با تاثیرات چندگانه حفاظت میکند.
با وجود اهمیت حفاظت از جنگلهای مانگرو، این اکوسیستم در معرض خطر قرار دارد. بیش از یک سوم از آنها از بین رفتهاند و در مناطقی از قبیل آمریکا جنگلهای مانگرو نسبت به جنگلهای استوایی با سرعت بیشتری در حال از بین رفتن هستند. بیشتر این جنگلها به منظور توسعه پروژههای زیرساختی، صنعتی و کشاورزی نابود شدهاند. از بین رفتن این جنگلها علاوه بر اثرگذاری در تغییرات اقلیمی و آلودگی، تهدیدات بومی را نیز به همراه دارد. استفاده بیش از حد از چوب برای تامین سوخت، ساخت و ساز، سدسازی و آبیاری که موجب کاهش جریان آب به جنگلها میشود و صید بیرویه ماهی که زنجیره غذایی را مختل میکند از جمله این تهدیدها به حساب میآیند.
Weforum در گزارشی نوشته است که از جمله دلایلی که بر ضرورت حفظ جنگلهای مانگرو برای نجات زمین تاکید دارد میتوان به قدرت دفاعی طبیعی جنگلهای مانگرو در سواحل، منابع مهم برای ذخیره کربن، فراهم کردن وسیله امرار معاش توسط این جنگلها، گسترش اکوتوریسم توسط جنگلهای مانگرو و برخورداری این جنگلها از تنوع زیستی غنی اشاره کرد.
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
بلاتکلیفی دانشآموزان در سایه جنگ
کنکوریها در انتظار یک تاریخ قطعی
به بهانه برگزاری دادگاه پژمان جمشیدی؛ چرا درک فرد آزاردیده از تجاوز و همراهی با او برای ما مشکل است؟
سمت درست تاریخ
گفتوگو با «سید فؤاد توحیدی»، پژوهشگر موسیقی نواحی درباره ریشههای جغرافیایی و فرهنگی نغمههای جنوب
نغمههایی که از دریا میآینــــــد
«محیطزیست از نگاه هنرمندان» منتشر شد
نگاهی به دغدغههای محیطزیستــی از دریچه تصاویر
در گفتوگو با «مهرداد زوارهمحمدی» معمار و پژوهشگر مطرح شد
خیابان؛ عرصه مشترک یا میدان تقابل؟
بنبست آموزش
دراما در زمینِ سوخته
سینمای ایران و لکنت در روایت بحرانهای اقلیمی
شهرکرد؛ از شهر ملی تا قطب جهانی نمد
بازگشت ناتمام به زندگی
پیشرفت گفتوگو زیر سایه بیاعتمادی
صلح یا تداوم جنگ؟
وب گردی
- «سهم ما از قدردانی»؛ حمایت ویژه هتلهای دُنسه از قهرمانان امداد
- درخواست ایجاد مسیر دوچرخهسواری ۱۰۰ کیلومتری در قم
- چند روز بعد از سمپاشی ساس از بین میرود؟ (راهنمای کامل سمپاشی ساس + قوی ترین سم ساس)
- باغ پرندگان تهران کجاست؟ معرفی، ساعت کاری و آدرس
- مقایسه قیمت ورق شیروانی، سیاه، استیل و گالوانیزه در یک نگاه
- درخواست برقراری دورکاری و تعطیلی پنجشنبه برای کادر غیرعملیاتی (پشتیبانی) درمان سازمان تأمین اجتماعی
- طریقه ی ساخت دستگاه واکس زن برقی
- خرید لوازم یدکی لودر فابریک
- حضور فعال شرکت کرچنر سولار گروپ ایرانیان در نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر
- جدیدترین تغییرات قیمت ارزهای دیجیتال و تحلیل رفتار بازار جهانی بیشتر
بیشترین نظر کاربران
بازگشت ناتمام به زندگی
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید