کمین گنج‌یابان برای انفجار نگارکند «کال‌چنگال»





کمین گنج‌یابان برای انفجار نگارکند «کال‌چنگال»

۷ آذر ۱۴۰۴، ۱۹:۰۳

نگارکند «کال‌چنگال» (کال‌جنگال) در بستری از خطرات رها شده است. تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نشان از تعرض به اثر تاریخی دارند. با کمی احتیاط می‌توان حدس زد برخی به‌دنبال منفجر کردن آن به خیال واهی گنج‌یابی هستند. منفجر کردن نقش‌برجسته‌های صخره‌ای در ایران برای دستیابی به گنجینه‌های خیالی، مسبوق به سابقه است. از جمله یکی از نقوش «الیمایی» که به همین روش نابود شد. از وزارت میراث‌فرهنگی و گردشگری انتظار می‌رود با کمک پژوهشکده باستان‌شناسی حفاظت از نگارکند کال‌چنگال را به‌سرعت آغاز و نگرانی دوستداران تاریخ این مرز و بوم را برطرف کند.

نگارکند کال‌چنگال (کال‌جنگال) در ۳۵ کیلومتری جنوب‌غربی بیرجند و در یکی از دره‌های عمیق کوه «رچ» از روستاهای بخش خوسف حجاری شده است. این نگاره مردی را با لباس فاخر اشکانی بدون سلاح نشان می‌دهد که در حال مبارزه با شیر است. ابعاد آن حدود ۱۶۴ سانتی‌متر طول و ۱۲۳ سانتی‌متر عرض است و روی تخته سنگی صیقلی و سیاه حک شده.

این نگارکند را «جمال رضایی» و «صادق کیا» برای نخستین بار در سال ۱۳۳۰ خورشیدی معرفی کردند. موضوع نگارکند را که نبرد پهلوان با شیر است، می‌توان با نمونه‌های نقوش آشوریان و نقوش هخامنشی و الیمایی/کامناسکیرها مقایسه کرد. تنها نمونه قابل هم‌سنجی با این نگارکند را می‌توان نقش برجسته‌ای با همین موضوع در مجموعه نقش‌برجسته‌های محوطه «تنگ سروک» در پنجاه کیلومتری شمال بهبهان دانست.

در کادر بالای بدن شیر و در مقابل نگاره مرد جنگجو کتیبه‌ای به دبیره «پهلوی-اشکانی» حک شده است. متن این کتیبه ۲۱ حرف دارد و اینگونه ترجمه شده است: «گر-اردشیر که از او تحت عنوان نخودار یا خشرب(ساتراپ) یاد شده است.» «والتر هنینگ» شرق‌شناس آلمانی قدمت نگارکند را به استناد کتیبه آن مربوط به ( ۲۰۰تا ۲۵۰م.) عنوان کرده است. «لوئی واندنبرگ» باستان‌شناس بلژیکی، اثر را به دوره ابتدایی ساسانیان (ساسانیان آغازین) مربوط می‌داند. «اریش اشمیت»، باستان‌شناس آلمانی، نیز این اثر را با ضریبی از احتمال جزو تقسیم‌بندی کتیبه‌های کوچک دوره ساسانیان قرار داده است.

مطالب ارائه‌شده اهمیت تاریخی نگارکند را در چشم‌انداز اواخر دوره اشکانیان و اوایل دوره ساسانیان نشان می‌دهد. در کنار این دلایل باید تکنیک حجاری نگارکند را هم به‌عنوان شاخصه بارز آن عنوان کرد. «سبک‌ شناختی» نقوش صخره‌ای تاریخی ایران نشان می‌دهد سبک حجاری این نگارکند کاملاً منحصربه‌فرد است و این نکته جایگاه ویژه‌ای به آن می‌دهد.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشترین نظر کاربران

زندگی در تعلیق

زندگی در تعلیق