نیم‌قرن پس از نخستین پرواز تهران-نیویورک

«هما» در اوجِ آسمان‌ها





«هما» در اوجِ آسمان‌ها

۶ خرداد ۱۴۰۴، ۱۹:۴۰

درست ۵۰ سال پیش و در همین‌روزها یعنی پنجشنبه، ۸ خرداد ۱۳۵۴، بود که یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ SP فرودگاه مهرآبادِ تهران را ترک کرد و ۱۲ ساعت و ۱۵ دقیقه بعد، پس از طی بدون توقفِ مسافت ۹ هزار و ۸۶۷ کیلومتری و تنها توقفی کوتاه در فرودگاه هیتروی لندن، در فرودگاه جان اف‌ کندی نیویورک بر زمین نشست که حامل «علی‌محمد خادمی»، مدیرعامل هواپیمایی ملی ایران (هما) بود و مورد استقبال «اردشیر زاهدی»، آخرین سفیر ایران قرار گرفت. اتفاقی خجسته که هما را در نیمه دهه ۷۰ میلادی، یکی از برترین شرکت‌های هواپیمایی جهان کرد. بهای بلیت این پرواز یکسره ۱۰ هزار و ۱۰۰ تومان بود و دانشجویان و کارمندان دولت مشمول تخفیف به‌ترتیب ۶۰ و ۴۰ درصدی می‌شدند. به پاس این پرواز مهم، تمبر یادبودی نیز به ارزش ۱۰ ریال صادر شد.

در اهمیت این پرواز همین بس که در یکی از آگهی‌های تلویزیونی که در آمریکا ساخته شد، یکی از مسافران این پرواز می‌گفت: «در نیویورک سوار هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ SP شدم و دقیقاً ۱۲ ساعت و ۱۵ دقیقه بعد در پایتخت زیبا و هیجان‌انگیز ایران، تهران، فرود آمدم. در ضمن ایران‌ایر، یک مایل فراتر از هواپیماهای دیگر در هوا پرواز می‌کند. پرواز بسیار راحت و آرامی بود. غذای عالی ایرانی خوردم و از میهمان‌نوازی خوب ایرانیان لذت بردم. حالا آمده‌ام که به سیاحت تهران و دیگر دیدنی‌های سرزمین هزارویک‌شب بروم.»

این پروازها در تمام روزهای هفته انجام می‌شد و چندماه بعد از راه‌اندازی، به مقاصد لس‌آنجلس و سانفرانسیسکو نیز تسری یافت. در آن روزها که هما عنوان بلندترین پرواز غیرتجاری بدون توقف در دنیا را یدک می‌کشید، آغاز جهش خیره‌کننده این شرکت در میان هم‌ترازانِ روزگار خود بود و به یکی از سرآمدترین‌ها بدل شد. یک‌سال بعد، هواپیمایی ملی ایران روبه‌رشدترین شرکت هواپیمایی جهان شناخته ‌شد و همچنین پس از شرکت استرالیایی کوانتاس (Qantas)، ایمن‌ترین و مدرن‌ترین شرکت هوایی جهان لقب گرفت؛ چنانکه در همه دو دهه اخیر، تنها یک‌بار، آن‌هم در سال ۱۳۳۱، یک سانحه هوایی را تجربه کرده بود.

هواپیمایی ملی ایران که در همان سال ۱۳۵۴، با بیش از ۳۰ پرواز در هفته، تهران را به لندن متصل می‌کرد، در سال ۱۳۵۱، به نخستین سفارش‌دهنده هواپیمای کنکورد و پنج‌سال بعد، به‌دنبال سفارش شش‌فروند ایرباس اِی۳۰۰،  به نخستین بهره‌بردار ایرباس در خاورمیانه مشهور شد.

فوران درآمدهای نفتی و پول‌پاشیِ پهلوی، توسعه گردشگری را ایجاب می‌کرد. تبلیغات گسترده ایران هم به مدد آمد و به ورود بیش از ۳۴ هزار گردشگر تنها از آمریکا در ابتدای دهه ۵۰ منجر شد. درهمین‌اثنا که گردشگری با سرعتی سرسام‌آور پیش می‌رفت، شماری از شرکت‌های هتل‌سازی شروع به ساخت هتل‌های چندستاره کردند و تهران کریدور خوبی برای رفت‌وآمد مسافر شده بود. فیلم‌ها و مستندهایی ساخته می‌شد، به‌اصطلاح سلبریتی‌ها مرتب دعوت ‌می‌‎شدند، جاذبه‌های ایران در مجلات بین‌المللی با عنوان سرزمین هزارویک‌شب معرفی می‌شد و درنتیجه مسافران از اقصی‌نقاط جهان به ایران گسیل می‌شدند.

بنابراین، عصر طلایی هما با گستره پرواز به ۳۱ مقصد جهان، از توکیو و پکن و قاهره تا قلب اروپا و لس‌آنجلس آغاز شده بود؛ چنانکه اوج آن را می‌توان در حمل‌ونقل میهمانان جشن‌های ۲۵۰۰ساله ۱۳۵۰ و بازی‌های آسیاییِ ۱۳۵۳ رصد کرد. سیدنی مقصد تازه هما بود که ترور علی‌محمد خادمی، سه‌ماه پیش از انقلاب، هواپیمایی ملی ایران را تقریباً به ورطه سراشیبی انداخت و به روزگاری رسید که امروز و اکنون می‌بینیم. هرچند پرواز تهران-نیویورک نیز چندان دوام نیاورد و از ۱۶ آبان ۱۳۵۸، دیگر اجازه فرود در فرودگاه جان‌ اف‌‌ کندی را نیافت و پرونده‌ای برای همیشه مختومه شد.

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *