محله همت‌آباد از محله‌های جنوب‌شرقی شهر اصفهان واقع در منطقه ۶ شهرداری است. اولین ساکنین محله در سال ۱۳۴۵ با مهاجرت از شهرستان‌های اطراف در این منطقه ساکن شدند، بعد از آن در زمان جنگ مهاجرت مردم شهرستان‌های اصفهان و شهرهای جنوبی کشور به این محله ادامه پیدا کرد. در زمان این مهاجرت‌ها، محله به‌دلیل ارزانی زمین‌هایش به «مفت‌آباد» مشهور شد و همین باعث سروشکل پیدا کردن نامناسب بافت محله، گذربندی‌های باریک و متراژ کم خانه‌ها(ریزدانه) و تراکم بالا شد.

 نکته قابل‌تأمل درباره این محله این است که اگرچه ظاهراً در یکی از مناطق برخوردار اصفهان واقع شده، اما کاملاً به‌لحاظ بافت شهری، فرهنگی و اقتصادی از محلات برخوردار اطراف منفک است. این تفاوت حتی در دیداری کوتاه از محله نیز کاملاً قابل‌لمس است.

«آرش جزینی» فعال زیست‌محیطی و عضو هیئت‌مدیره انجمن دوستداران محیط‌زیست(طبیعت یاران اصفهان) که ایده اولیه توانمندسازی و آموزش محله‌محور برای محیط‌زیست شهر اصفهان را پنج سال پیش آغاز کرده است، درباره این طرح می‌گوید: «سال ۹۷ که با مسئله بحران کمبود منابع آبی و خشکسالی و کاهش شدید بارندگی روبه‌رو بودیم، شورای شهر اصفهان از تشکل‌های زیست‌محیطی اصفهان درخواست کرد در راستای کاهش مصرف آب یک همایش برگزار کنند، ولی ما چون با کارهای یک‌روزه و نمایشی مخالف بودیم، اعلام کردیم حاضر نیستیم در نقش سیاهی‌لشکر شما حاضر شویم و به جایش پیشنهاد می‌کنیم یک پویش دائمی به‌نام «قدردان آب» راه‌اندازی کنیم. بعد از آن بود که گفت‌وگوها میان تشکل‌های زیست‌محیطی اصفهان، شهرداری و محیط‌زیست استان و اداره فرهنگی سازمان آبفا آغاز شد و برای برنامه‌ریزی یک پویش برعهده من به‌عنوان نماینده شبکه سمن‌های محیط‌زیست و منابع‌طبیعی استان اصفهان گذاشته شد و خانه آبفا هم از این پویش پشتیبانی کرد.» او افزود: «در ادامه کار، شهرداری هم اعلام کرد ما از قبل می‌خواستیم یکی از خانه‌های فرهنگ خود را تبدیل به خانه فرهنگ محیط‌زیستی کنیم و حالا این مأموریت را به خانه فرهنگ همت‌آباد واگذار می‌کنیم. معاونت اجتماعی شهرداری هم اعلام کرد که ما با شرکت گاز و آب و برق هم صحبت کرده بودیم که درباره بهینه‌سازی مصارف منابع با شهرداری همکاری کنند و حالا می‌توانیم آنها را هم در این پویش همراه کنیم.»

جزینی با اشاره به اینکه ما برنامه را به‌روز کردیم و نامش را «پویش محیط‌زیست شهری» با دو زیرشاخه «قدردانی از آب» و «بهینه‌سازی مصرف منابع» گذاشتیم، افزود: «یک برنامه‌‌ریزی پنج‌ساله را برای توانمندسازی و شبکه‌سازی در این محله شروع کردیم.»

 این فعال زیست‌محیطی با اشاره به اینکه در محلاتی مانند همت‌آباد و محلات مشابه با انواع و اقسام کمبودها و مشکلات روبه‌رو هستیم، گفت: «مردم محله همت‌آباد از دولت و شهرداری و نهادهای خدماتی گله داشتند که به محله آنها رسیدگی نمی‌کنند، عمداً آنها را نادیده می‌گیرند و کسی به فکرشان نیست. مردم تصور می‌کردند نهادهای خدمات‌دهنده بدون توجه و در نظر گرفتن نیازها و خواسته‌های مردم محل اقدام به اجرای پروژه‌های خودشان می‌کنند یا درواقع پیامدهای اجتماعی طرح‌های توسعه در زندگی آنها نادیده گرفته می‌شود. از سویی، نهادهای خدمات‌دهنده هم از عدم همکاری مردم گلایه‌مند بودند که همکاری لازم را با آنها ندارند. هدف من در نوشتن این پروژه در ابتدا این بود که مردم اولا‌ً در جریان برنامه‌ها و پروژه‌هایی که قرار است در محله‌شان انجام شود، قرار بگیرند و از سویی خود مردم محل بتوانند نیازها و احتیاجاتشان را اعلام کنند و به گوش مسئولان برسانند. برای همین، برنامه را به‌شکلی نوشتم که نیازسنجی از درون محله انجام شود و یک گروهی از درون خود محله حلقه اتصال محل و دستگاه‌های خدمات‌رسان شوند.» او افزود: اما برای ایجاد این گروه ما نیاز به آموزش داشتیم. برای همین، در محله همت‌آباد با کمک دفتر تسهیلگری و خانه فرهنگ و همکاری شهرداری، شبکه بهداشت و سایر نهادهای خدمات‌دهنده برای ارتباط با فرهیختگان و ریش‌سفیدان در محله ارتباطاتی را راه‌اندازی و شروع به شبکه‌سازی کردیم. یعنی در بهداری محل در مساجد محل، در هیئت‌های مذهبی، در خود دفتر تسهیلگری و… شروع به پیدا و جمع کردن ریش‌سفیدان محل کردیم و با جلب اعتماد آنها جوان‌ها را هم جذب کردیم و کم‌کم آموزش‌هایی مانند روش مطالبه‌گری و پروژه‌نویسی، ارتباط مؤثر و اصول اکولوژی شهری و… را آغاز کردیم.»

جزینی در ادامه گفت: «همه این مشکلات و گلایه‌ها باعث شد که ما سعی کنیم با استفاده از تسهیلگران حرفه‌ای چهار تشکل زیست‌محیطی قدیمی یعنی پیام سبز، طبیعت یاران، امید دوستداران زاینده‌رود و صلح با طبیعت، آموزش‌های تسهیلگری را شروع کنیم. طرح ما این بود که داوطلبان محلی پنج سال آموزش ببینند تا بعد از پنج سال هسته‌ای در خود محله تشکیل شود و بعد این هسته خودش به‌دنبال پیگیری مطالبات محله برود و دیگر به بیرون از محله وابسته نباشد. داوطلبان محله گفتند ما می‌خواهیم یک تشکل به‌نام همیاران همت‌آباد تأسیس کنیم؛ اما فرایند ثبت پنج سال طول کشید تا اینکه سرانجام امسال تازه این تشکل ثبت شد.»