انتشار بوی نامطبوع در مسیر فرودگاه امام(ره) یکی از مشکلات زیست‌محیطی استان تهران است. در تحقیقات مشترکی که شهرداری با سازمان حفاظت محیط‌زیست انجام داده، بر نقش بیش از ۸۹ کانون و هشت منبع در تولید این بو صحه گذاشته است. در این محدوده ۸۱ محل برای تخلیه فاضلاب، ۲۷ واحد دامداری، ۱۳ کشتارگاه، شش واحد مرغداری، دو مرکز دفن و پردازش پسماند، هشت تصفیه‌خانه فاضلاب، ۲۵ واحد صنعتی بوزا و پسماندسوزی ‌صنعتی و کشاورزی وجود دارد که منشأ ایجاد بو هستند. مشکل فقط فرودگاه امام خمینی(ره) نیست. در نشست تخصصی که در چهاردهمین نمایشگاه تجدیدپذیر با عنوان شناسایی موانع دستیابی به اهداف برنامه هفتم توسعه در حوزه نیروگاه‌های زیست‌توده برگزار شده است، «مسعود احمدی»، مدیرکل خدمات شهری و محیط‌زیست سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، اعلام کرد وضعیت دفع پسماند در کشور مناسب نیست. در پژوهشی که بر روی ۱۲ کلانشهر کشور صورت گرفته است و در این نشست تخصصی احمدی به آن استناد می‌کند، مدیریت پسماند در اکثر کلانشهرها ضعیف است و در اکثر شهرها زباله‌ها صرفاً دفن می‌شوند. به‌طور خاص، میزان پسماند دفن‌شده در کلانشهرهایی همچون ارومیه، بندرعباس، کرج و اهواز در وضعیت قرمز قرار گرفته است. به‌گفته او، مشکل اصلی کشور مدیریت پسماندهای تر است که این مسائل منجر به اغلب مشکلات زیست‌محیطی در کشور شده است.

نیمی از دفن زباله غیربهداشتی است

دفن نامناسب پسماند موضوعی است که «هومن غلامپور»، کارشناس امور زیربنایی مرکز پژوهش‌های مجلس، نیز بر آن تأکید دارد. به‌گفته غلامپور، براساس گزارش وزارت کشور ۷۵ درصد از پسماند عادی کشور دفن می‌شود که از کل دفن‌های صورت‌گرفته ۵۲.۳ درصد به‌صورت غیربهداشتی دفن شده است. او معتقد است ما در کشور هم زیاد دفن می‌کنیم و هم  پسماندها را بد دفن می‌کنیم و همین مسائل منجر به بوی نامطبوع در جای‌جای کشور شده است که با احداث نیروگاه‌های زیست‌توده این بو مرتفع می‌شود.

خسارت ۴۴۸ هزار میلیارد ریالی دفن پسماند به محیط‌زیست

«مجید قاسمی»، کارشناس فراکسیون محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی، نیز در این نشست با بیان اینکه سالانه حدود ۴۰ هزار فوتی در اثر آلودگی هوا اتفاق می‌افتد که درصدی از آن مرتبط با مدیریت ناصحیح پسماندهاست، گفت: با صرف نظر کردن از هزینه درمان ناشی از بروز بیماری‌ها، سالیانه خسارتی بالغ‌بر ۴۴۸ هزار میلیارد ریال خسارت محیط‌زیستی به‌واسطه اشغال زمین برای دفع، آلودگی آب‌های زیرزمینی، تولید گازهای گلخانه‌ای و غیره به کشور وارد می‌شود.

تولید ۲۰۰ کیلووات برق با هر تن زباله

 قاسمی با استناد به آمارهای رسمی معتقد است به‌ازای هر تن زباله شهری بین حدود ۱۵۰ تا ۲۶۱ مترمکعب گاز لندفیل تولید می‌شود و از دفن هر تن زباله شهری به‌صورت اصولی در لندفیل حدود ۲۰۰ تا ۴۸۰ کیلووات‌ساعت انرژی الکتریکی تولید می‌شود. او متذکر می‌شود پتانسیل انرژی زیست‌توده در ایران معادل تولید ۱۵ میلیون تن نفت خام است. وزارت نیرو طبق قانون مکلف شده است برای حمایت و تشویق به احداث نیروگاه‌های زیست‌توده، برق این نیروگاه‌ها را تضمینی خریداری کند. این خرید تضمینی و نرخ تعیین‌شده اما از دید کارشناسان مانع جدی برای احداث این نیروگاه‌هاست. غلامپور، کارشناس امور زیربنایی مرکز پژوهش‌های مجلس، معتقد است اگر صرفاً به بحث تأمین انرژی نگاه کنیم، زیست‌توده در مقابل سایر روش‌های تجدیدپذیر جایگاهی ندارد. مسعود احمدی، مدیرکل خدمات شهری و محیط‌زیست سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، نیز با بیان اینکه مبلغ خرید تضمینی برق حاصل از زیست‌توده توسط وزارت نیرو و سایر کمک‌ها ناکافی است، اذعان می‌دارد: در کنار توجیه پایین اقتصادی، مشکلات حقوقی مربوط به قراردادهای سرمایه‌گذاری موجب تأخیر در راه‌اندازی و بهره‌برداری از تأسیسات تبدیل پسماند به انرژی شده است.

 عمده توجه کشور بر تأمین برق متمرکز شده و کمتر به مسائل زیست‌محیطی توجه می‌شود. آمارهای جهانی نشان می‌دهد علی‌رغم اینکه سایر کشورها به‌سمت کاهش انتشار کربن رفتند، انتشار گازهای گلخانه‌ای در ایران از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۲۲ قریب به ۱۰۴ درصد رشد داشته است. بررسی ظرفیت فعلی تولید انرژی از پسماند هم نشان می‌دهد هاضم بی‌هوازی تهران که ظرفیت ۳۰۰ تن در روز را داشت، غیرفعال است و پسماندسوز تهران و نوشهر هم که هرکدام روزانه ظرفیتی ۲۰۰ تنی دارند، مجموعاً سهم ۰.۷ درصد از سبد انرژی کشور را تشکیل می‌دهند.