انسان موجودی قدیمی است که همین اواخر (۱۰ تا ۱۵ هزار سال) یک‌جانشین شده است؛ انقلاب کشاورزی و انقلاب صنعتی، رشد جمعیت و گسترش شهرهای بزرگ و تکامل فرهنگی با سرعت تصاعدی، باعث شده از توان زیستی این موجود که دربردارندۀ ظرفیت‌های سازش‌یافته‌ای برای رشد و یادگیری و خودبسندگی دارد، غفلت شود. عبدالحسین وهاب‌زاده برای تجهیز تئوریک ایده‌اش آثار مهمی از این حوزه را ترجمه کرده است؛ کتاب‌هایی چون «کودک و طبیعت»، «حق مادرزاد»، «در سایۀ انسان» و «طبیعت و کودک خردسال». او البته جریانی را هم هدایت و مسیری را ریل‌گذاری کرده است که تا بهار ۱۴۰۲ منجر به ترجمه و تألیف قریب به ۳۰ اثر برای تقویت بنیان‌های نظری ایدۀ مدرسۀ طبیعت شده است.

در ادامه آثاری را که عبدالحسین وهاب‌زاه ترجمه کرده است و مقدمه‌ای بوده است برای تقویت و پی‌‍‌‌ریزی تئوریک ایدۀ مدرسۀ طبیعت، معرفی می‌شود و دربارۀ کتاب‌هایی که به انتخاب و زیر نظر ایشان ترجمه و تقریر یافته‌اند، به ذکر نام در پایان اکتفا می‌شود.

  کودک و طبیعت (ویراستۀ: پیتر کان و استفن کلرت/ ترجمه با همکاری آرش حسینیان/ چاپ اول: انتشارات جهاد دانشگاهی(1392)/ 283 صفحه، قطع رقعی)

این کتاب کوششی جدی و بنیادی برای پاسخ به پرسش‌ها و مسائل اساسی مربوط به رابطۀ کودک با طبیعت و وابستگی‌اش به جهان زنده است. به‌رغم تأکید‌ها بر تأثیر بی‌بدیل تجربۀ طبیعت بر رشد فیزیکی، عاطفی و شناختی کودکان، تا پیش از این آگاهی علمی ما از تأثیر و اهمیت این تجربه در طی مراحل مختلف کودکی به طرز چشمگیری پراکنده و ضعیف بوده است، در این کتاب به منظور صورت‌بندی نظری دانش مربوط به نقش طبیعت در رشد کودک، مقالاتی که از مبنای علمی منظم و استواری برخوردار هستند، از عرصه‌های مختلفی از جمله علوم شناختی، روانشناسی رشد، بوم‌شناسی، تعلیم‌وتربیت، مطالعات محیط‌زیستی، روانشناسی‌تکاملی، علوم‌سیاسی، نخستی‌شناسی، روانپزشکی و روانشناسی‌ اجتماعی گردآوری شده است. 

 طبیعت و کودک خردسال (نوشتۀ رات ویلسون/ چاپ اول: صحرا شرق مشهد (1395) / 176 صفحه، قطع رقعی)

این کتاب دربارۀ اقدامات عملی برای رشد همه‌جانبۀ کودکان است. برای پیوند دادن کودکان با طبیعت و چگونگی راه‌اندازی فضاهای بازی در طبیعت و محیط بیرون و حتی فضاهای سرپوشیده، ایده‌های فراوانی را در اختیارتان قرار می‌دهد. این اثرِ الهام‌بخش به شما نشان می‌دهد که بازی در طبیعت چقدر برای رشد سالم و همه‌جانبۀ کودکان ضروری است. متن کتاب حاوی توصیه‌ها و راهنمایی‌های ارزشمندی دربارۀ نحوۀ افزودن غنا و تنوع به یادگیری و طراحی مجدد زمین بازی و نحوۀ پرورش بازی خلاقانه است. کتاب در واقع راهنمای عمل تسهیل‌گرانی است که قرار است محیطی مهیا کنند تا کاوش، حیرت و بازی ساختار‌نیافته در کودکان تحریک شود.

 حق مادرزاد (نوشتۀ استیون آر.کلرت/ ترجمه با همکاری سیدمصطفی چشمی و روشنک شهریاری/ فرهنگ نشر نو (1400)/ 384 صفحه، قطع رقعی)

بحث اصلی کتاب حق مادرزاد، حکایت تکوین احساسات، هیجانات و نیرو‌های عقلانی ما و حتی فرهنگ ماست که در تعاملی طولانی‌مدت از تجربۀ جهان طبیعت شکل گرفته و نتیجۀ رابطۀ تکامل‌یافتۀ انسان با طبیعت است. این کتاب به ما یادآوری می‌کند در صورتی که خارج از محیطی زندگی کنیم که در آن تکامل یافته‌ایم، هرگز کاملاً سالم و راضی نخواهم بود. ایدۀ «بایوفیلیا» را «ادوارد ویلسون» مطرح کرد و «استفان کلرت» در حوزه‌های مختلفی از جمله معماری گسترش داد و بنای رشته‌ای جدید به نام «معماری و طراحی بیوفیلیک» را بنیان نهاد. او در این اثر با توضیحی شیوا، البته همراه با تأسف، تصریح می‌کند که جامعۀ مدرن رابطۀ خصمانه با طبیعت در پیش گرفته است. این تعارض به مجموعه‌ای از چالش‌های ژرف اجتماعی و محیط‌زیستی منجر شده است که کیفیت زندگی و سلامت روحی بشر را تهدید می‌کنند. او این چالش‌ها را حاصل جامعۀ معاصری می‌داند که خواسته یا ناخواسته، کلید رابطۀ خود با دنیای اطراف‌اش را گم کرده است. او در فصلی از کتاب با عنوان «کودکی» با مرکزیت و توجه ویژه بر اهمیت تجربۀ کودکان از محیط بیرون، بحث زیست‌گرایی (بایوفیلیا) را پی می‌گیرد. کلرت اشاره می‌کند که نیاز کودکان به تماس با طبیعت در واقع بازتابی از نیاز گونۀ انسان در وابستگی به طبیعت برای حفظ شایستگی و زایندگی است. استفان کلرت با درهم‌تنیدن یافته‌های علمی با تجربیات و دیدگاه‌های شخصی خود، ادعا می‌کند تجربه‌های نیابتی و غیرمستقیم از طبیعت به‌علت فقدان عناصر حیاتی همچون انواع چالش‌ها، ماجراجویی‌ها و هیجانات، از هراس و هیبتی که در روح حیات‌وحش جاری‌ست عقیم است و معتقد است تجربۀ مستقیم در طبیعت، نه فقط ضروری است، بلکه منبعی بدون جایگزین در امر پرورش، آموزش و رشد کودکان به حساب می‌آید. خواندن کتاب شما را تحریک خواهد کرد در شیوه و ارزش‌های زندگی خود تجدید نظر کنید و همچنین شما را راهنمایی می‌کند چگونه به حال‌حاضرِ زندگی خود شگفتی را علاوه کنید .

  در سایۀ انسان (نوشتۀ جین گودال/ ترجمه با همکاری حمیدرضا حسینی/ چاپ اول: انتشارات صحرا شرق مشهد (1394)/ 392 صفحه، قطع وزیری)

در سایۀ انسان تاکنون به بیش از ۵۰ زبان ترجمه شده است و به‌گفتۀ «استفان جی گولد» که خود شخصیت علمی معتبری است، «یکی از دستاوردهای علمی بزرگ دنیای غرب» شناخته می‌شود. این کتاب نه‌تنها روایتی هیجان‌انگیز از زندگی شخصی جین گودال است، که داستان یکی از جذاب‌ترین مطالعات رفتار حیوانات در دنیای واقعی‌شان است که تاکنون نوشته شده است. آغاز مطالعۀ زندگی و رفتار شامپانزه‌ها در منطقه‌ای دورافتاده در‌ آفریقا (تانزانیا) به پیشنهاد «دکتر لوئیس لکی» انسان‌شناس و دیرینه‌شناس معروف با هدف درک و شناخت بهتری از کیستی خود ما به واسطۀ مطالعۀ رفتاری یکی از نزدیک‌ترین خویشاوندان زنده‌مان در طبیعت آغاز شد. جین گودال حدود چهار دهه در غرب تانزانیا در نزدیکی جنگل گمبه زندگی شامپانزه‌ها را مطالعه کرد و احتمالاً اولین کسی است که بسیاری از عناصر فرهنگ شامپانزه‌ها را کشف یا تأیید کرده است. او در این کتاب شرح دست‌اولی از ماجراجویی خود در پارک ملی گمبه ارائه می‌کند که شرح اکتشافات او دربارۀ زندگی شامپانزه‌هاست. 

پس از خواندن این کتاب، ممکن است آرزوی وجود ماشین زمان را داشته باشید تا با نویسنده همراه می‌شدید؛ یعنی همان وقت که او این مطالعات و تحقیقات را در گومبه انجام می‌داد! بااین‌حال در پایان کتاب شما ایده‌های بهتری دربارۀ شامپانزه -این نزدیک‌ترین خویشاوند انسان- خواهید داشت و همچنین شناخت بهتر و عمیق‌تری از خودمان. گودال در مختصر مقدمه‌ای که برای ابراز محبت و احترام خود برای مترجمان به زبان فارسی نگاشته است، به اهداف مشترک «مدرسۀ طبیعت» و برنامۀ «ریشه‌ها و جوانه‌ها» که خود پی نهاده است، در ایجاد عُلقه به زمین و طبیعت اشاره کرده است. از طرف مترجمان عواید حاصل از این کتاب صرف پرورش کودکان روستایی در «مدرسۀ طبیعت گلستان» شده است .