صدف سرداری
روزنامهنگار
صدف سرداری
۹ تیر ۱۴۰۴
قهرمان ملی با جنگ آمد
تیر آرش اگر رها میشد، میخورد به «لیلا» که داشت پرتقالها را یکییکی از داخل پلاستیک بیرون میآورد. اسم آرش را که میشنود، با چشمهای آبیاش به روبهرو و مجسمه نگاه میکند و خرمآباد را به یاد میآورد: «اگر میخواهی درباره آرش بدانی، یک مجسمه از آن در میدانی در خرمآباد است. من اصالتاً خرمآبادیام. پدربزرگ و مادربزرگم درواقع اهل آنجا بودند که حالا همهشان را از دست دادم.» پرتقالها را با دقت روی هم میچیند: «روزی که این مجسمه را در میدان ونک نصب کردند، من اینجا بودم. بعدش جنگ شد. من جنگ را با چشم خودم اینجا دیدم.» لیلا سه روز نخوابیده بود و جنگ در سرش تکرار میشد. صدای انفجار صداوسیما را شنیده بود: «آن روز از شهرداری اینجا بودند و داشتند کارهای نصب مجسمه را انجام میدادند. آن لحظه به مجسمه نگاه کردم. فکر کردم با تمام مشکلاتی که مردم دارند، اگر دولت از آنها حمایت کند، ایران آدمهای خوبی دارد.» او مثل خیلیهای دیگر آرش کمانگیر را نشانه قدرت میداند. همانطورکه «دهقان محمدی»، مجسمهساز، به «پیام ما» میگوید ساخت مجسمه آرش بسیاری را به وجد آورد و تصاویرش بهعنوان یک نماد ملی در روزهای جنگ دستبهدست شد.
صدف سرداری
۸ تیر ۱۴۰۴
صحنه پس از آتشبس
نهم تیر میشود؛ شش روز پس از روزی که آتشبس میان ایران و اسرائیل اعلام شد. شش روز است که آرامآرام زندگی به نظم پیشینش بازمیگردد و مردم به خانهها و شهرهایشان بازگشتهاند. هرچند که از جنگ، بیخانگی یا ازدستدادن عزیزی سهم برخی از آنها شده، با اینهمه، در میان ویرانیها و ترسهای باقیمانده، نشانههایی از حیات دوباره دیده میشود. گالریها و صحنههای تئاتر که چند روز پیش در خاموشی و اضطراب فرو رفته بودند، حالا دوباره کمکم به روزهای گذشته خود بازمیگردند و سینماها که در دوران جنگ ۱۲روزه هم فعال بودند، شاهد اکران فیلمهای تازه میشوند. فرهنگ، بار دیگر خود را در دل خاکستر جای داده و آرامآرام جوانه میزند. بازگشایی تدریجی فعالیتهای فرهنگی، از تمرین نمایشهای نیمهتمام تا برگزاری نمایشگاهها، نشانهای است از اینکه هنر نیروی بازسازی است.
صدف سرداری
۳ تیر ۱۴۰۴
از کوبیدن طبل تا نواختن تار برای ایران
یکم تیرماه موسیقی، مردم را در برج آزادی دور هم جمع کرد تا با هم برای ایران همدل شوند. «علی قمصری»، نوازنده تار و آهنگساز، بههمراه «حمیدرضا یوسفی» و «کامران منتظری» قطعاتی را در اجرایی رایگان نواختند تا دلها را همراه و دلهرهها را کمرنگتر کنند. کاری که گروه «عاشیقلار» نیز عصر دوم تیرماه در میدان هفتتیر تهران انجام داد و خوانندگانی مانند «همایون شجریان» و «محسن چاوشی» هم برای ایران خواندند. در تاریخ جهان هم هیچ جنگی را نمیتوان سراغ گرفت که موسیقی در آن نقشی نداشته باشد. با این تفاوت که موسیقی امروز برای صلح نواخته میشود، اما تاریخ نشان میدهد پیشتر نوازندگان در خدمت جنگ سازهای خود را به صدا درمیآوردند. در گذشتههای دور، صدای بوق و شیپور و طبل، صدای آغاز نبرد بود و صدای یک طبل از پایان جنگ خبر میداد. احتمالاً تا نبرد بعدی که نوزاندگان ابزارهای موسیقی را دوباره پشت شتر ببندند و نواهایی را در میدانهای جنگ به صدا درآورند؛ نواهایی که خوف و ترس به دل دشمن میانداخت و روحیه سربازان را برای جنگیدن تقویت میکرد. چه در جنگهای تاریخ باستان و چه جنگهای مدرن، هنرمندان موسیقی جایگاهی مهم داشتند. حالا اگرچه شکل آن رفتهرفته تغییر کرده، اما امروزه موسیقی جنگ نقش مهمی در روایتگری دارد و هنرمندان سازهایشان را نه بهعنوان سلاحی روانی، بلکه برای پیونددادن صلح و موسیقی کوک میکنند.
صدف سرداری
۳۱ خرداد ۱۴۰۴
امید برای بازگشت
صدف سرداری
۲۴ خرداد ۱۴۰۴
حفظ سنگر روان
بامداد بیستوسوم خرداد که صدای انفجارهای شدیدی در بسیاری از شهرهای ایران شنیده شد، اضطراب و نگرانی را در دل بسیاری از شهروندان زنده کرد. در این شرایط افراد فقط با خطرات بیرونی مواجه نیستند بلکه همزمان درگیر مبارزهای درونی برای حفظ آرامش و تعادل روانی خود هستند. در شرایطی که غیرقابل پیشبینی است، بقا تنها به منابع مادی محدود نمیشود. بخش مهمی از این بقا، به توانایی مدیریت استرس، اضطراب و تابآوری روانی در مواجهه با بحرانهای پیاپی بستگی دارد. «علی نوروزی»، روانشناس، در گفتوگو با «پیام ما» نکاتی را برای مدیریت اضطراب در شرایط جنگ و حفظ سلامت روان فردی و جمعی مطرح میکند.
صدف سرداری
۱۷ خرداد ۱۴۰۴
برزخ اندیشمندان در ورشو
خانه اندیشمندان علومانسانی دیروز، هفدهم خردادماه، سه ساعت پرتنش را سپری کرد. هرچند که سابقه شروع این تنشها به دو سال پیش برمیگردد که معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری و مدیرکل مطالعات فرهنگی و اجتماعی بههمراه تعداد زیادی از عوامل اجرایی شهرداری تهران به این مرکز فرهنگی آمده بودند تا ملک را تخلیه کنند و وقتی مدیران این مجموعه پاسخ دقیقی به سؤالات خود دریافت نکردند، ناچار شدند شب را در این ساختمان به صبح برساندند تا مبادا ساختمان پلمب شود. اما اینبار مدیران شهرداری از مرجع قضائی درخواست کردند با حضور عوامل انتظامی، نسبت به اجرایِ حکم و تخلیه ساختمان اقدام کنند. حضوری که چندساعتی پشت درهای بسته طول کشید و نتیجه این بود که حکم اجرا میشود اما خانه اندیشمندان میتواند با شرط استفاده عمومی از فضا به فعالیت خود ادامه دهد؛ «استفاده عمومی» که تعریف آن هنوز مشخص نیست.
صدف سرداری
۱۶ خرداد ۱۴۰۴
پلاستیک زبان هنر میشود
پلاستیک قرار بود زندگیمان را آسانتر کند، اما امروز به یکی از مخربترین تهدیدهای محیطزیستی تبدیل شده است. بطریهای رهاشده، کیسههای سرگردان، درپوشهایی که زیر آفتاب هم از بین نمیروند؛ حالا به زخمهایی خاموش بر تن طبیعت بدل شدهاند. اما در دل این بحران، گروهی از هنرمندان راه دیگری برای آگاهیبخشی درباره این آلودگی محیطزیستی برگزیدهاند. شعار روز جهانی محیطزیست در سال ۲۰۲۵، «پایان دادن به آلودگی پلاستیکی» است. هنرمندانی که سراغ خلق اثر با استفاده از پلاستیک رفتهاند، از زشتی زیبایی میسازند و از ویرانی هشدار. آثار آنان طیف گستردهای از آثار هنری را در بر میگیرد؛ از مجسمههایی عظیم پلاستیکی گرفته تا عکاسی و مستندسازی از آلودگی پلاستیکی در اقیانوسها.
صدف سرداری
۱۲ خرداد ۱۴۰۴
سوگ مکرر
نگاهی به نمایش «عزادار» و گفتوگو با کارگردان اثر