صدف سرداری
روزنامهنگار
صدف سرداری
۱۱ خرداد ۱۴۰۴
آب؛ از تقدس تا تباهی
ایرانیان هزاران سال پیش با آب نهتنها زیستند، بلکه تمدن ساختند؛ از اساطیر زرتشتی که آب را مقدس میدانستند تا باستانشناسانی که نخستین نشانههای کشاورزی و یکجانشینی را در فلات ایران یافتهاند. تاریخ فرهنگی آب در این سرزمین، تاریخی است از احترام، خرد و همیاری. با اینهمه اما بحران کمآبی موضوع تازهای در کشور ما نیست و سالهاست از آن گفته میشود. حتی پیش از فاجعه و در دهههای دورتر هم افرادی از حوزه علوم انسانی مانند محمدابراهیم باستانی پاریزی نسبت به آنچه که موجب بیآبی میشود، هشدار داده بودند. روز شنبه، دهم خردادماه، نخستین نشست از سلسلهنشستهای «کرآبی» با موضوع تاریخ فرهنگی آب در ایران برگزار شد. این برنامه با نمایش مستند «تالان» ساخته «محمدصادق دهقانی» همراه بود که زخمهای امروز بر پیکر طبیعت را بازخوانی کرد و از فاجعه کمآبی که با آن مواجهایم، گفت. در این نشست «ژاله آموزگار»، پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی و «مرتضی فرهادی»، جامعهشناس و مردمشناس از پیشینه ایرانیان و آنچه بودیم، گفتند. «داریوش رحمانیان» هم درباره کرآبی چندین دهه در ایران سخنرانی کرد و در گفتوگو با «پیام ما» توضیح داد که چرا توسعه پایدار بدون آب و نگاه تاریخی به آن بیمعناست.
صدف سرداری
۱۰ خرداد ۱۴۰۴
سووشون؛ توقیف یا تبلیغات؟
سریال «سووشون» که قرار بود روایتگر رنج و مقاومت در روزگار آشوب باشد، خود گرفتار آشوب و حاشیه تمامنشدنی شده است. توقیف و همزمان از دسترس خارج شدن نماوا، پلتفرم میزبان این سریال، آخرین ماجرایی بود که سووشون با آن درگیر شد. اتفاقی که چندی پیش سریالی دیگر در یک پلتفرم شبکه نمایش خانگی هم با آن مواجه شد و حالا این پرسش پیش میآید آیا چنین روندی در پخش و توقف، گامی حسابشده در مسیر یک کمپین تبلیغاتی پرسروصدا برای سریالی است که حاشیههایش از خود روایت جذابتر شدهاند؟
صدف سرداری
۴ خرداد ۱۴۰۴
آن تنهایی پرهیاهو
«جعفر پناهی» دستهایش را بالا برد و پشت سرش گره کرد. برای دقایقی با لبخندی به پهنای صورت، نشسته بر صندلی، نظارهگر تشویق بیوقفه دیگران شد. انگار که خستگی سالها فیلمسازی در خفا را پشت سرش گره زد و دور انداخت. او برای فیلم «یک تصادف ساده» جایزه نخل طلای هفتادوهشتمین جشنواره فیلم کن را از دستان «کیت بلانشت» و «ژولیت بینوش» دریافت کرد. جایزهای برای دومینبار در تاریخ سینمای ایران و درست بیستوهشت سال پس از اینکه «عباس کیارستمی» برای فیلم «طعم گیلاس» این نخل طلا را با خود به ایران آورد. هرچند که همان بیستوهشت سال پیش هم مسئولان وقت در برابر این جایزه بزرگ سکوت کردند.
صدف سرداری
۳ خرداد ۱۴۰۴
مرگ تصویرگر زندگی
در دل جنگلهای آمازون، جایی که نور از لابهلای شاخوبرگها عبور میکند، در میان دود و آتش چاههای نفتِ شعلهور در کویت، در معادن طلای فروپاشیده برزیل و در چهره فرسوده مهاجران بینام، لنز دوربین مردی آرام، روایتگر جهانی پرهیاهو بود. «سباستیائو سالگادو»، عکاسی بود که اقتصاد را رها کرد و دوربین را در دست گرفت تا درد طبیعت و انسانها را با عکسهای سیاهوسفیدش تصویر کند. او بارها مرز بین هنر و حقیقت را جابهجا کرد. حالا سالگادو رفته، سرطان خون جانش را در ۸۱سالگی گرفته است، اما رد قدمهایش در جهانی که سفر کرد تا ابد ماندگار میماند.
صدف سرداری
۲ خرداد ۱۴۰۴
جنگ بدون فیلتر
نگاهی به تصاویر خرمشهر به مناسبت سالروز آزادسازی
صدف سرداری
۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۴
بیمههای بیاثر
اواخر آذرماه پارسال شعلهها بهسرعت به کپرهای اقامتگاه «کاشکیلو» رسید. دیررسیدن آتشنشانی و مشکلات در سیستم اطلاعرسانی به نهادهای امدادی باعث شد خساراتی سنگین و نزدیک به دو میلیارد برای این اقامتگاه بومگردی شهداد باقی بماند که هنوز هم زخمهای آن باقی است. «پیامما» سال گذشته در گزارشی بیمه اقامتگاههای بومگردی را بررسی کرده بود، اما پیگیریهای دوباره نشان میدهد هنوز هم در بر همان پاشنه میچرخد. «سرور اسکندری»، مدیر کاشکیلو، درباره پیگیریهایش برای پرداخت خسارت از سوی بیمه به «پیامما» میگوید هنوز بعد از گذشت ماهها بهدلیل قوانین بیمه نتوانسته خسارت واردشده را دریافت کند. موضوعی که بار دیگر ضرورت بازنگری و تقویت پوششهای بیمهای اقامتگاههای بومگردی را مطرح میکند و این پرسش را پیش میآورد که چرا چارچوب بیمهها متناسب با فضای اقامتگاهها نیست؟
صدف سرداری
۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۴
جرمشان این است؛ تولد!
«با افتخار میگویم که هم فرزندخوانده هستم و هم نامشروعم.» اینها آغاز صحبتهای «سیده فاطمه حسینی عزآبادی(احسانی)» زن شصتسالهای بود که مدتی پیش در فضای مجازی دستبهدست شد. او در این ویدئو از سرنوشت تکاندهندهاش گفت که باوجود فرزندخواندگی تا سالها بهدلیل نامشروعبودن از جمعهای مختلف طرد شده است. اما پس از ۴۲ سال جنگیدن برای بازگرداندن هویتش، بهواسطه طرح شکایت توانست با آزمایش دیانای ثابت کند که فرزند پدرش است. درنهایت، بهدلیل آزار روانی که احسانی در طول این سالها به دوش کشید، یک قاضی حکم داد که پدر موظف است ۴۰ درصد دیهاش را پرداخت و در روزنامه رسمی از او عذرخواهی کند. روایت احسانی مشابه روایت فیلم کوتاهی است که روز سیام اردیبهشتماه در خانه اندیشمندان علوم انسانی اکران شد. «یادداشتهای زیرزمینی» ساخته «عباس شکوری» و با بازی «رضا کیانیان» براساس یکی از پروندههای واقعی این قاضی فیلمساز است. در برنامه اکران این فیلم که تلنگری است به قوانین موجود درباره فرزندان نامشروع، احسانی بار دیگر سرگذشتش را روایت کرد، شکوری از دلیل ساخت این فیلم گفت و «هادی وحید»، دکترای فلسفه و حقوق و استاد دانشگاه، درباره لزوم تغییر قوانین سخنرانی کرد.
صدف سرداری
۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴
قابهای شکسته مستندهای سبز
در غیاب دوربینهای مستندسازان محیطزیست، بحرانها در حال شدتگرفتناند. در سالهای اخیر، با توجه به تشدید خشکسالی، تغییراقلیم، نابودی زیستگاهها و خطر انقراض گونههای جانوری اهمیت ساخت این نوع مستندها بیشتر به چشم میآید. بااینحال، چالشهایی که بر سر راه مستندسازان این حوزه قرار دارد، روند تولید را کند میکند. «پیام ما» در بررسیهای خود تلاش کرد به آماری از روند و تعداد ساخت این مستندها برسد، اما ازآنجاکه آمار جامعی از ساخت این نوع مستندها وجود ندارد، مقایسه تعداد مستندهای حاضر در جشنوارههای داخلی مانند فجر و سینما حقیقت طی سالهای مختلف حاکی از کاهش یافتن تعداد آنهاست. این درحالیاست که در شرایط کنونی که کشور با بحرانهای محیطزیستی مختلف دستبهگریبان است، چنین مستندهایی میتوانند برای تحلیل این مسائل و پیدا کردن راهحل مناسب راهگشا باشد. اما با اینکه این نوع مستندها در محفلهای محیطزیستی و بین مخاطبان بیشتر مورد اقبال عمومی قرار میگیرند، در بین مسئولان دولتی نادیده گرفته میشوند. این نکتهای است که مستندسازان این حوزه هم در گفتوگو با «پیام ما» به آن اشاره میکنند و از نبود حمایتهای لازم در روند تولید و پخش میگویند.