ستاره حجتی
روزنامهنگار
ستاره حجتی
۳۱ فروردین ۱۴۰۴
کمیساران غایب آب
سد کجکی در افغانستان در پی سیلابی شدن رودخانه هیرمند در بالادست سرریز کرد. خبری که براساس تصویر ماهوارهای نیز قابلتأیید است. براساس تصاویر ماهوارهای «سد کجکی»، ۳۰ فرودین ۱۴۰۴ در بیشترین میزان ذخیره آب در بالاترین حد ممکن و کاملاً پر است. طبق معاهده هیرمند میان ایران و افغانستان معیار اندازهگیری آب از سوی کمیساران آب ایران برای تأمین و رهاسازی حقابه از سوی افغانستان، ایستگاه «دهراوود» در بالادست سد کجکی است. با وجود ذخیره قابلتوجه هیچ واکنشی از سوی ایران برای بازدید و اندازهگیری آب انجام نشده است. آنهم در شرایطی که خلاف آنچه در معاهده قید شده است، طرف افغانستانی مکلف به نصف دستگاه اندازهگیری در این ایستگاه بوده است.
ستاره حجتی
۲۶ فروردین ۱۴۰۴
یزد در غبار
در سومین هفته فروردین استان یزد یک هفته در گردوغبار فرورفت. گردوغباری که بهگفته مدیرکل محیطزیست این استان امسال بهدلیل خشکسالی زیاد و کمبارشی تشدید خواهد شد و البته تا پایان هفته هم میهمان یزد خواهد ماند. براساس آنچه این مسئول اعلام میکند، کانونهای مستعد گردوغبار و فرسایش بادی در این استان بهطور متوسط در سال ۳۰۰ هزار تُن گردوغبار تولید میکنند. ضمن اینکه این استان که در مرکز کشور قرار دارد، همراه با بادهای شمالی از کویرهای سمنان، همراه با بادهای غربی از اطراف تالاب گاوخونی و یا سایر کانونهای فرسایشی استانهای همجوار هم میزبان گردوغباری میشود که حتی منشأ در خود استان ندارد. همچنین، بالغبر ۶۰۰ هزار هکتار مساحت جادههای این استان شامل جادههای مزارع، معادن، برخی از روستاها و آبادیها هم محدودههایی هستند که تولید گردوغبار میکنند و با وزش باد این گردوغبارها جابهجا میشوند.
ستاره حجتی
۲۵ فروردین ۱۴۰۴
انگیزههای پنهان طرح ادغام وزارت نیرو
با وجود اینکه دولت ممنوعیتهای مشخصی برای جلوگیری از ایجاد سازمانها و وزارتخانههای جدید و ادغامهای این دستگاهها وضع کرده است، اما مجلس شورای اسلامی طرحی با موضوع «ادغام وزارت نیرو در دو سازمان حفاظت محیطزیست و ایجاد وزارت آب و محیطزیست و ادغام بخش برق این وزارتخانه با وزارت نفت» را اعلام وصول کرده است. این درحالیاست که این طرح یکبار در سال ۱۳۹۷ در مجلس شورای اسلامی رد شد. حالا کارشناسان موافق و مخالف آن بسیار هستند، اما در میان همه نظرهای موافق و مخالف هشدارهای جدی وجود دارد. نخستین هشدار مربوط به بخش برق است که میگوید وزارت نفت فاقد درک انرژیهای نو و غیرفسیلی است و وزارت احتمالی انرژی میتواند در بخشهای مختلفش دارای تناقض بالا باشد. دومین هشدار مهم مربوط به ایجاد وزارت آب و محیطزیست است. برخی کارشناسان بر این باورند که مجلس با این اقدام نفوذ و فشار خود بر این سازمان را که با همه انتقادهای واردشده عملکردی مستقل در حوزه وظایف خود دارد، افزایش میدهد و عملاً آنچه نشانه گرفته شده، استقلال سازمان حفاظت محیطزیست است.
ستاره حجتی
۲۴ فروردین ۱۴۰۴
گندم بهجای نان، علوفه میشود
وزیر جهادکشاورزی اعلام کرده است قیمت خرید تضمینی گندم تا پایان شهریور تکان نخواهد خورد. بنیاد ملی گندمکاران اما اعلام کرده است وزارت جهادکشاورزی با این سیاستها و تصمیمات کشت گندم در کشور را به مخاطره میاندازد. بهگفته رئیس این بنیاد، اگر وزارت جهادکشاورزی در قیمت خرید تضمینی تجدید نظر نکند، دولت مجبور خواهد شد گندم را با قیمتهای بسیار بالا وارد کند که این موضوع نهفقط هزینههای تولید و تأمین را افزایش میدهد بلکه موجب بروز مشکلات در تأمین نان مردم نیز خواهد شد. کارشناسان هشدار میدهند درصورت تداوم وضع موجود تولید گندم بهسمت کاهش و حتی قاچاق خواهد رفت، چنانکه اکنون نیز در برخی استانها گندم سبزشده برای علوفه برداشت میشود. گندمکاران نیز تأکید میکنند قیمت ۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان برای خرید تضمینی گندم دیگر نمیتواند تأمینکننده مخارج کشاورزان باشد و اگر دولت فکری نکند، خودشان باید برای معیشتشان قید گندمکاری را بزنند.
ستاره حجتی
۲۳ فروردین ۱۴۰۴
«دولتیسازی» رودخانهها
رودخانهها دیگر مال مردم نیستند. حالا تمام رودخانههای کشور مالکی غیر از مردم ایران و بهنام «دولت» دارند. چهار ماه از رد لایحه حفاظت از رودخانهها و مقابله با سیلاب از سوی مجلس شورای اسلامی بهدلیل تمرکز دولت بر گرفتن مالکیت رودخانهها نگذشته که سخنگوی سازمان ثبت اسناد کشور از صدور اسناد ملکی رودخانهها بهنام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی وزارت نیرو و شرکتهای آبمنطقهای بهموجب انعقاد یک تفاهمنامه خبر داده است. اگرچه این سازمان تعداد دقیق اسناد صادرشده را قید نکرده و از کلمه «همه» استفاده کرده است؛ «همه رودخانههای کشور»، و گرچه وزارت نیرو این اقدام را در راستای حفاظت از رودخانهها اعلام میکند، اما هم مجلس شورای اسلامی هم مرکز پژوهشهای نهاد و هم حقوقدانان بسیاری میگویند قانون اساسی چنین اجازهای به دولت نمیدهد. قانون رودخانهها را ثروت عمومی و در مالکیت مردم میداند و حاکمیت و دولت را صرفاً مدیر آن قرار داده است که کسی امکان سلب آن را ندارد.
ستاره حجتی
۱۹ فروردین ۱۴۰۴
«پروتکلهای فراموش شده» قربانی گرفتند
مسمومیت هفت نفر از کارکنان و معدنکاران معدنی با عنوان «مهماندویه دامغان» و جان باختن همه، یک بار دیگر توجهها را به سمت ایمنی در معادن ایران جلب و سیل دستورات ویژه برای بررسی ابعاد و دلایل موضوع از سوی مسئولان دولتی و قضائی را روانه کرد. با اینهمه، برخی از خانوادههای جانباختگان ایرانی این حادثه میگویند اینهمه دستور در تمام این سالها درد معدنکاران را دوا نکرده است و حالا پس از این فاجعه نیز در انتظار هماهنگی برای انتقال پیکر جانباختگان هستند. بررسی اولیه از عدم رعایت ایمنی و همراه نداشتن تجهیزات کافی در هنگام ورود به تونل متروک معدن حکایت میکند، اما مسئولان میگویند تا پاسخ قطعی معدن تعطیل است و بررسیها ادامه دارد.
ستاره حجتی
۱۸ فروردین ۱۴۰۴
کشاورزی، برق را گرو گرفت
هنوز نخستین ماه سال تمام نشده است که خاموشیها بهشکل غافلگیرانه سراغ شهروندان ایرانی آمد. اتفاقی که مدیرعامل شرکت توانیر را ناگزیر از عذرخواهی کرد. باوجوداین، همچنان و تا زمان این گزارش هیچ جدولی از زمانبندی احتمالی خاموشیها ارائه نشده و جدول گنگ و مبهمی که در برخی رسانهها منتشر شده است، از سوی شرکت توانیر و وزارت نیرو تکذیب شد. مدیرعامل شرکت توانیر میگوید تداوم خشکسالی، امکان استفاده حداکثری از ظرفیت نیروگاههای برقابی را میسر نمیکند و میزان تولید این نیروگاههای برقابی نسبت به سال گذشته به حدود یکسوم کاهش یافته است. او همچنین میگوید برخی تعمیرات اساسی نیروگاهها که باید در سال گذشته انجام میشد، بهدلیل محدودیتهای پیشآمده در حوزه تأمین سوخت به امسال موکول شده است. اما بررسیهای پیامما نشان میدهد برخی نیروگاههای برقابی بهدلیل خشکسالی از مدار خارج نشده است بلکه مانند آنچه در «کارون ۴» و «گتوند» اتفاق افتاده است، این نیروگاهها بهدلیل ذخیره آب پشت سد برای کشت بهاره و مطابق با دستور وزارت نیرو با هدف تأمین حقابه کشاورزان در تابستان، اجازه اتصال به شبکه را ندارند. این موضوع در شرایطی است که دولت دست استمداد به سمت صنایع بزرگ با برق خودتأمین دراز کرده است و از آنها درخواست کرده با اتصال نیروگاه صنایع به شبکه، به پایداری شبکه برق کمک کنند.
ستاره حجتی
۱۷ فروردین ۱۴۰۴
پینگپنگ «فرونشست» میان دولت و مجلس
فرونشست در ایران در حال گسترش است و پیامدهای آن نیز روبهفزونی. بااینحال، از سال ۱۴۰۱ تا کنون لایحههای میان دولت و مجلس با عنوان «کنترل فرونشست زمین و اثرات آن در کشور» در رفتوآمد است که نه ایرادهای آن رفع میشود، نه لغو و نه تصویب. بسیاری از کارشناسان اما این لایحه را بیدلیل میدانند و موضوعات مندرج در آن را یا تکراری ارزیابی میکنند یا در تضاد با سایر قوانین و مقرراتی که بهنوعی با کنترل فرونشست و این مسئله. موضوع « چیستی» این لایحه از همان ابتدای تدوین حتی از سوی مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی زیر سؤال رفت. با اینهمه وزارت کشور باز هم این لایحه را که به پیشنهاد شورای اسلامی شهر تهران و از سوی شورایعالی استانها تدوین شد، به مجلس شورای اسلامی فرستاد. مشخص نیست این بار تکلیف لایحه چگونه خواهد شد؛ آنهم در سالی که هشدارهای افزایش فرونشست تکرار میشود. رئیس بخش زلزلهشناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اما معتقد است از همان ابتدا بارها و بارها کارشناسان بیان کردهاند کنترل فرونشست در کشور نه لایحه و طرح جدید میخواهد، نه قانون و مقررات تازه. بلکه آنچه به آن نیاز است، عمل به آنچه مفاد قانونی موجود است که بهواسطه تأمین اعتبار میسر خواهد شد.