«ژواه‌» به‌جای سد به «حوضچه فاضلاب» معروف است. سدی که ۱۰ سال از تکمیل عملیات عمرانی آن می‌‎گذرد، اما به‌دلیل آلودگی بالای رودخانه‌ تغذیه‌کننده آن، عملاً امکان آبگیری ندارد. شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران می‌گوید با توسعه و ارتقای تصفیه‌خانه فاضلاب سنندج مسئولیت خود در طرح علاج‌بخشی را انجام داده است، اما این سد هنوز امکان بهره‌برداری ندارد. خبری از انجام تکالیف قانونی دیگر نیست. نه کاهش ورود «نیترات فسفر» به‌واسطه سموم شیمیایی انجام شده و نه جلوی ورود فاضلاب صنایع کوچک بالادست گرفته شده است. فاضلاب نواحی مسکونی اطراف شهر سنندج همچنان به رودخانه می‌ریزد و «ژاوه‌رود» را به رودی روان از آلاینده‌ها و فاضلاب تبدیل کرده‌ است. خشکسالی و تغییراقلیم اما منتظر دولت و اقدامتش نمی‌ماند. تنش آبی در کردستان مانند سایر نقاط کشور با گرمتر شدن روزهای سال افزایش پیدا می‌کند. ژاوه اما امسال هم به کار شهروندان کردستان نمی‌آید.

«خونسرخ» نام یک روستاست؛ روستایی در مجاورت اسکله شهید رجایی که قرار بود سال‌ها قبل از مکان فعلی جابه‌جا شود و کمی آن‌سوتر دوباره زندگی را از سر بگیرد. اما این اتفاق هیچ‌وقت نیفتاد. ظهر روز انفجار بندر شهیدرجایی، این روستای همسایه در تمام بخش‌های عمومی و مسکونی خسارت دید. تقریباً خانه‌ای از روستا نبود که در امان مانده باشد. بااین‌حال، اهالی می‌گویند هیچ مسئول دولتی برای برآورد خسارت آنان به روستا سر نزده است و فقط یک نماینده مجلس شورای اسلامی بدون دیدار با اهالی، یک شماره واتساپ در اختیار شورای روستا گذشته است که تصاویر ویرانی‌ها را برایش ارسال کنند. خونسرخی‌ها می‌گویند فراموش شدن بخشی از زندگی آنان است. سال‌هاست که آلودگی کارخانه آلومینیوم، نیروگاه و کارخانه کشتی‌سازی نیز به‌سمت این روستا روانه می‌شود.

لباس‌های شسته و آویخته در توالی بندهایی طولانی نشان از فرارسیدن زمان استراحت دارد. استراحتی که کارگران بلوچ شاغل در اسکله شهید رجایی می‌گویند که کمتر نصیبشان می‌شود حتی همین حالا که انفجار در بندر جان برخی را گرفت، برخی را مصدوم کرد و گروهی را مفقود. کار با حقوق کم و بدون بیمه در بندر ادامه دارد. کارگران ساکن در اقامتگاه‌های کارگری میانگین سن بین ۲۰ تا ۳۰ سال دارند و عموماً از مناطق محروم بلوچستان ایران آمده‌اند. «لقمه‌ای نان»‌ تنها دلیلی است که برای ادامه کار و تحمل شرایط موجود انگیزه‌شان شده است. لقمه نانی که در شهر و دیار و آبادی خودشان یافت نخواهد شد. حالا جامعه محلی اطراف بندر شهیدرجایی می‌گویند نداشتن اوراق شناسایی و قرارداد کار، گروهی از این افراد را در هیچ سیاهه‌ای از این کشور ثبت نکرده است و همین می‌شود که کسی دنبال آنان نیست.

کشاورزان دشت گرمسار و آرادان در استان سمنان به تأمین نشدن حقابه قانونی خود از «رودخانه حبله‌رود» و «سد نمرود» اعتراض کردند. اعتراضی که طی دو روز گذشته در قالب تجمع‌هایی آرام اتفاق افتاد. اقدامی که اگرچه برای چندین‌بار متوالی در سال‌های اخیر اتفاق می‌افتد، اما به نتیجه‌ای نمی‌رسد. کشاورزان این منطقه در گفت‌وگو با «پیام‌ما» مطالبه خود را بیان می‌کنند: «نظارت بر حبله‌رود و جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز توسط تانکر، پمپاژ، تصرف‌های غیرقانونی، به‌همراه آزادسازی حداقل ۴.۵ مترمکعب آب از سد نمرود برای آبیاری کافی مزارع گندم در دو نوبت.» غلات‌کاران این منطقه می‌گویند اردیبهشت حیاتی‌ترین فصل آبیاری محصولشان است که از قضای روزگار حبله‌رود هم در پرآب‌ترین شرایط قرار می‌گیرد، اما چیزی از حقابه نصیبشان نمی‌شود.

فقط چند دقیقه از ساعت ۱۲ ظهر روز ۲۶ ماه آوریل (۶ اردیبهشت) گذشته بود که دفاتر بیش از ۸۰ بندر در سراسر دنیا و شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی خبری تکان‌دهنده را دریافت کردند که می‌تواند تجارت آنها را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار دهد: «یکی از اسکله‌‌های بندر شهیدرجایی، یکی از اسکله‌های کانتینری مهم در آسیا، با صدای انفجار در آتشی مهیب در حال سوختن بود و حالا همه ۸۰ بندری که با آن در ارتباط بودند، تصاویر قلب تپنده اقتصاد ایران در ساحل خلیج‌فارس را از طریق اخبار نگاه می‌کردند.» در داخل کشور هم بیشترین حجم اخبار از صداوسیما رصد می‌شد. براساس آنچه اخبار رسمی روایت می‌کند، انفجار در محوطه دپوی کانتینرهای حامل محصولات قابل‌اشتعال و خطرناک، آتشی عظیم و دودی به سیاهی قیر ایجاد کرده است. انفجاری که خسارت قابل‌توجهی به ساختمان گمرک، باجه‌های همه شرکت‌های بیمه و نمایندگی‌های حمل‌ونقل در آن محدوده ایجاد کرد. همچنین، تا زمان تنظیم این گزارش شمار جانباختگان چهار تن و شمار مصدومان ۵۱۶ نفر گزارش شده است. بااین‌حال، برآوردها حاکی از این است که احتمالاً بر تعداد قربانیان حادثه افزوده می‌شود. واکنش‌ها به این فاجعه در حالی به گمانه‌زنی‌های فرضی گره می‌خورد که ایران در حال مذاکره با آمریکاست. مذاکره‌ای که برخی کشورها آن را برنمی‌تابند و دستی بر مختل کردن آن دارند. با وجود همه شک و شبهات موجود، دولت می‌گوید به ابهامات و شایعات بی‌توجه باشید و خبرها را از مراجع رسمی دنبال کنید. شهروندان بندرعباس اما تنها می‌خواهند مطمئن شوند امنیتشان برقرار است و خطری دوباره آنان را تهدید نمی‌کند. بر اساس گفته برخی از منابع رسانه‌ای، ارتش رژیم صهیونیستی هر گونه دخالت در انفجار بندرعباس را رد کرده‌است.

همه‌جا حرف تجدیدپذیرهاست. شیوه‌هایی از تولید انرژی که «پاک» خوانده می‌شوند. حالا تجربه تشدید ناترازی‌های انرژی در سال‌های گذشته و اثرات فاجعه‌بار آن مانند آلودگی هوا ناشی از سوخت مازوت، دولت و مردم را یکصدا به‌سمت یک خواسته سوق داده است: «توسعه تجدیدپذیرها». برنامه هفتم توسعه این بخش را تکلیف می‌کند و دولت‌ گام‌هایی بسیار بزرگتر از برنامه و قانون برنامه‌ریزی می‌کند. حالا این موضوع به شعار روز هوای پاک هم رسیده است. امسال دنیا برای روز زمین پاک شعار «توان ما، زمین‌ ما» را انتخاب کرده است و ایران به‌عنوان شعار ملی تمرکز را بر انرژی پاک گذاشته است: «انرژی پاک، زمین پاک»؛ اما هشدارهای زیادی در مورد آنچه به‌نام «پاک» می‌خوانیم، وجود دارد. کارشناسانی هستند که می‌گویند گرچه ناگزیریم برای کاهش آلایندگی، انرژی‌های نو را آزمایش کنیم، اما همه این انرژی‌ها هم آلاینده‌اند؛ منتها با درصدهایی کمتر از سوخت‌های فسیلی. این گروه از کارشناسان می‌گویند توسعه تجدیدپذیرها در باغ سبز به روی حفظ تمام و کمال محیط‌زیست کشور و دفع کامل تهدید سوخت‌های فسیلی نیست. تنها راه‌حل موجود که می‌توان به آن تکیه کرد، کاهش مصرف است؛ در تنوع‌بخشی به انرژی و تغییر نوع آن فقط نوع آلایندگی متفاوت می‌شود. گویا همچنان باید بر این موضوع تأکید کرد: کاهش مصرف و استفاده بهینه از انرژی. اگر سوخت‌های فسیلی برای زمین یک چاه باشند، تجدیدپذیرها را می‌توان چاله‌ به حساب آورد، نه یک زمین هموار.

در پی سیلاب رودخانه هیرمند و سرریز سدهای «کجکی» و «ارغنداب» وزیر نیرو از برنامه‌ریزی برای سفر کمیساران آب ایران به افغانستان به‌منظور سنجش میزان آب رودخانه خبر می‌دهد. «عباس علی‌آبادی» به پیام‌ما می‌گوید بیش از پنج بار با طالبان برای برگزاری جلسه کمیساران مکاتبه کرده است. جلسه‌ای که بنا بر معاهده این‌بار باید به میزبانی ایران برگزار می‌شد، اما طرف افغانستانی می‌گوید مجوز سفر به ایران را ندارد. بنابراین، وزیر نیرو می‌گوید به‌دلیل اهمیت برگزاری این نشست برای کشور، ایران داوطلب سفر به افغانستان شده است. اجتناب طالبان از سفر به ایران درحالی‌است که از زمان زمامداری طالبان طی سه سال گذشته نه‌فقط حقابه ایران تأمین نشده است بلکه سازه‌های آبی افغانستان تمام سیلاب‌های این رودخانه فرامرزی را مهار و منحرف و از خاک ایران دور کرده است.