بایگانی مطالب نشریه

محسن هاشمی: شورا ماشین امضای دولت می‌شود

محسن هاشمی: شورا ماشین امضای دولت می‌شود

رئیس شورای شهر تهران از پیامدهای مصوبه اخیر مجلس درباره تعیین عوارض در شهرها برای شورا و شهروندان گفت. محسن هاشمی درباره مصوبه اخیر مجلس شورای اسلامی مبنی بر تعیین عوارض در شهرها که از سوی وزارت کشور ارسال شده است، به ایسنا گفت: مجلس جدید هم بدون در نظر گرفتن جایگاه و اختیارات شوراها‌، حق قانونی شورای شهر در تعیین عوارض را نقض کرد و آن را به وزارت کشور محول کرد.

هاشمی تاکید کرد: با توجه به این‌که این مصوبه در مجلس دهم تصویب شده بود، انتظار می‌رفت که اشکالات شورای نگهبان به کمیسیون شوراها ارجاع شود اما متاسفانه فقط با نظر کمیسیون اقتصادی، بلافاصله در صحن علنی به رای گذاشته شد و نمایندگان جدید هم که در جریان جزییات و سوابق نبودند، با آن موافقت کردند، البته ما طی یک هفته گذشته در حال رایزنی و استفاده از ظرفیت شورای عالی استان‌ها، هیات رییسه مجلس و شوراها و شهرداری‌های کلان‌شهرها و مراکز استان برای حل مساله هستیم و امیدواریم این تفسیر مضیق از اصل ۱۰۰ قانون اساسی در مورد شوراها که در مغایرت با قوانین مورد تایید شورای نگهبان هم هست، تغییر کرده و مدیریت شهری را دچار بحران جدیدی نکند.

او با بیان این‌که متاسفانه این مصوبه برخلاف روح فصل هفتم قانون اساسی در جهت تقویت شوراها است، افزود: این تصمیم همچنین  با سیاست‌های کلی نظام مبنی بر تمرکززدایی از دولت و واگذاری امور به سایر نهادهای نیز در تضاد است و اگر قرار باشد عوارض توسط وزارت کشور تعیین شود، عملا شورا به ماشین امضای دولت تبدیل می‌شود و همین اختیارات نصفه و نیم بندی که در حال حاضر شوراها دارند نیز اثرگذاری خود را از دست می‌دهد.

رییس شورای شهر تهران در پاسخ به این سوال که این تصمیم علاوه بر کاهش اختیارات شوراها، چه پیامدی برای مردم دارد؟ افزود: عملا تصمیم گیری در حوزه عوارض شهری از دایره تاثیرگذاری شورا و نمایندگان مردم خارج می‌شود و توسط دولت و وزارت کشور صورت می‌گیرد، در موضوع قیمت بنزین و حوادث پس از آن شاهد پیامدهای تصمیمات خارج از اطلاع افکار عمومی و پارلمانی بودیم و اصولا این نوع تصمیم‌گیری قابلیت اقناع کمتری برای مردم دارد، اما وقتی در جلسات علنی شورای شهر و با حضور موافقان و مخالفان بحث می‌شود همه جوانب موضوع سنجیده می‌شود و تصمیم قابل قبول‌تری گرفته می‌شود.

بازپس گیری املاک «از تیم آقای قالیباف»

سوگل دانائی | نام کسی که 12 سال سکاندار شهرداری تهران بود، دیروز، به تیتر یک برخی رسانه‌های شهری تبدیل شد. رسانه‌هایی که این روزها نام محمد باقر قالیباف را بیشتر به سبب ریاست او بر قوه مقننه منتشر می‌کنند، حالا به سال‌هایی بازگشتند که او تازه از شهرداری تهران رفته بود و مدیریت پنجم شهری به محض روی کار آمدن از بدهی‌های میلیاردی و املاکی گفته بود که در دوره او «به غیر» واگذار شده بودند. علت این بازگشت به عقب، گفت‌وگوی پیروز حناچی، شهردار فعلی تهران با ایلنا و صحبت‌های او درباره پس گرفتن املاک از تیم قبلی مدیریت شهری بود. حناچی که بعد از روی کار آمدن عموما درباره این واگذاری‌ها و بدهی‌ها سکوت کرده بود، دیروز خبر داد که چند ملک از «تیم آقای قالیباف» بازپس گرفته شده است. املاکی که اعضای شورای شهر تهران درباره تعداد و نحوه پس گرفتن آن‌ها روایت‌های مختلفی دارند.

شهردار تهران دیروز درباره سرنوشت تعدادی از املاک شاخصی که متعلق به شهرداری بودند اما در اختیار غیر بودند گفت. او اعلام کرد که ملک در اختیار قالیباف، در خیابان شهید عراقی که به نام سازمان املاک و مستغلات است و همچنین املاک در اختیار طلایی و آباد، نمایندگان شورای چهارم، مستقیما و بدون سروصدا از آن‌ها پس گرفته شده است. حناچی گفته «ملکی به مساحت حدود ۶ هزار متر مربع را در محدوده بزرگراه همت تقاطع امام علی (ع) پس گرفتیم. همچنین از خانم مشیر «همسر آقای قالیباف» و آقای طلایی نیز املاک را پس گرفتیم. ممکن است مواردی هم باقی‌مانده باشد که شرایط آن‌ها متفاوت است.»

انحراف از بند 6 ماده 55

ماجرای املاک شهرداری تهران که نامشان به دوره قبل مدیریت شهری گره‌خورده است، دو گروه‌اند، نخست املاک موسوم به املاک نجومی و دوم املاکی که حق بهره‌برداری از آن‌ها به غیر واگذار شده.

 بند 6 ماده 55 قانون شهرداری می‌گوید، این نهاد می‌تواند حق بهره‌برداری از املاک را طی زمان مشخصی به غیر واگذار کند به شرطی که رای انجمن شهر، که امروزه همان شورای شهر خودمان است، را داشته باشد. املاکی که این شروط را دارا نباشند به اصطلاح دارای انحرافند.

 یکی از نخستین مصوباتی که شورای شهر پنجم به محض روی کار آمدن آن را پیگیری کرد، بحث شناسایی املاکی بودند که بایستی مانند وقف بعد از اتمام واگذاری به شهرداری واگذار می‌شدند اما نشدند. املاک انحرافی که افشین حبیب‌زاده، عضو و معاون نظارت شورای شهر، که خود طراح مصوبه‌ای برای شناسایی آن‌ها بود، مهر ماه امسال با حضور در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد که بعد از تصویب طرح به شهرداری حدود 6 ماه فرصت داده شد تا نسبت به ارائه لیست املاک واگذار شده، اقدام کند.

 شهرداری اما 3 سال در ارائه این لیست تعلل کرد. تا این‌که سرانجام اوایل مهرماه امسال لیست طی لایحه‌ای به صحن آمد و یک فوریت آن به رای گذاشته شد. علت این تعلل به زعم حبیب‌زاده، 3 شهرداری بودند که تعداد متفاوتی از این املاک را شناسایی می‌کردند.

اواسط مهرماه امسال حدود 1904 ملک شهرداری که در اختیار غیر بودند، شناسایی شدند که از این میان حدود 318 دارای انحراف از بند 6 بودند و حدود 443 ملک نیز همچنان در حال بررسی بودند.

از بنیاد مستضعفان 

موفق‌تر بودیم

فهرست املاکی که حق بهره‌برداری از آن‌ها به غیر واگذار شده است همچنان در حال تغییرند. محمود میرلوحی، عضو کمیسیون اقتصادی شورای شهر تهران به روزنامه «پیام‌ما» می‌گوید، برخلاف این‌که تعداد آن‌ها تا یک ماه پیش حدود 1904 پلاک عنوان می‌شد، امروز حدود 2262 ملک شده است: «از این تعداد حدود 500 ملک پس گرفته شدند و 400 ملک در حال بازپس گیری‌اند. برای پس گرفتن املاک که گاهی پای قوه قضاییه هم به میان کشیده شده است.» بر سر انتشار این لیست نظرات مختلفی وجود دارد، برخی از اعضای شورا مانند علی‌اعطا در گفت‌وگویی با روزنامه شهروند اعلام کرده بودند که انتشار لیست این املاک می‌تواند خلاف منفعت عمومی باشد در حالی‌که افشین حبیب‌زاده به ایسنا گفته بود این حق مردم است که بدانند اموالشان به چه کسانی و بر چه اساسی واگذار شده و من اعتقاد دارم که انتشار لیست، یک وظیفه است و اصلا قابل بحث نیست. فهرست املاک هر چند هیچ‌گاه هرگز به صورت رسمی منتشر نشد، در بعضی سایت‌های خبری اما دست‌به‌دست می‌شد. رییس شورای شهر تهران، محسن هاشمی دو روز گذشته در نشست خبری اعلام کرد که لیست هنوز کامل و جامع نیست و به همین دلیل تاکنون منتشر نشده است: «اشتباهاتی در این لیست وجود دارد و جامع نیست و انتشار رسمی می‌تواند مشکل قضائی ایجاد کند و تصمیم گرفتیم کامل شده روی سامانه شفاف بارگذاری شود.»

 میرلوحی در این راستا اما نظر دیگری دارد، او می‌گوید که این لیست پیچیدگی‌های خاص خودش را دارد، زیرا که در همین چند سال اخیر تعدادش تغییر کرده است: «در دوره آقای نجفی گفته شد که حدود 674 ملک شهرداری در اختیار غیر است، در دوره آقای افشانی حدود 1300 تا تخمین زده شد و تا یک ماه پیش حدود 1904 ملک بود که الان که روی آن کار شده گفتند حدود 2262.»

 او می‌گوید که این تعداد آخر کار نیست و به تعداد آن احتمالا اضافه می‌شود.» میرلوحی البته از روند گلایه دارد و می‌گوید تعداد باید زودتر منتشر می‌شد با این وجود اما میرلوحی معتقد است که شهرداری در باز پس‌گیری املاک از بنیاد مستضعفان موفق‌تر بود: «آن‌ها همان زمان که اعلام کردند هر ملک در اختیار کدام ارگان است با سرکوب مواجه شدند و مجبور به عذرخواهی شدند.»

املاک کددار می‌شوند

از این املاک بهره‌برداری‌های مختلفی شده است، تعدادی در اختیار نهادها بوده، از تعدادی بهره‌برداری مذهبی شده و گروه دیگری نیز در اختیار شهرداری و ستادها، سرای محلات، خیریه‌ها و زمین‌های ورزشی بوده است. این‌که همه این املاک دست نهادها می‌مانند یا تماما باز پس گرفته می‌شوند مساله‌ای است که میرلوحی می‌گوید درحال بررسی آن در شورای شهر هستند: «بسیاری از این واگذاری‌ها باید ضابطه مند شود و جای چکش‌کاری دارد، خیریه‌ها و انجمن‌ها باید متناسب‌سازی شوند» او می‌گوید: در بودجه امسال ردیف‌هایی در نظر گرفته شده تا ضمن باز پس‌گیری این املاک از صاحبان موقتی آن‌ها اجاره معوقه هم دریافت شود.

این‌که در این سال‌ها کشف شده که 2262 ملک شهرداری در اختیار دیگران است، تنها یک پیام برای مدیران شهری داشته و آن هم این بوده که شهرداری از املاکش بی‌خبر بوده. میرلوحی می‌گوید، شهرداری حدود 70 هزار ملک دارد که اسناد آن را پیگیری نکرده و تاکنون اطلاعات حدود 5 هزار ملک متعلق به این نهاد سیستمی بایگانی شده است. مدیریت شهری برای حل این معضل سراغ کد‌دار کردن املاک رفته است تا بتواند، دارایی‌هایش را شناسایی کند: «این اتفاق از خرید چندباره املاک هم جلوگیری می‌کند و باعث می‌شود که املاک به صورت چندباره از سوی شهرداری خریداری نشوند.»

سرانجام املاک نجومی

حناچی اما از املاک دیگری تحت عنوان املاک نجومی هم یاد کرده است. املاکی که پایشان در شهریورماه سال 95 به رسانه‌ها باز شد. املاکی با بهانه‌های مختلفی با تخفیف و تقسیط شهرداری به افراد مختلفی واگذار شده بودند. به گزارش روزنامه‌ایران، موضوع پرونده به یک نامه باز می‌گشت، نامه سازمان بازرسی کل کشور به همراه گزارشی مبسوط به مدیرکل دفتر شهردار تهران درباره بروز تخلف چند هزار میلیاردی در فروش غیرقانونی املاک اموال عمومی در شهر تهران. در این نامه به غیرقانونی بودن فروش املاک به تعداد زیادی از مدیران شهری، اعضای شورای شهر، نمایندگان مجلس و حتی تعدادی افراد حقیقی بیرون از شورا و شهرداری با قیمت‌های غیرکارشناسی، اعمال تخفیف و تقسیط با دستور مستقیم شهردار تهران هم اشاره شده بود.

 به استناد این نامه، شهرداری تهران به برخی از مدیران خود، اعضای شورای شهر، یک نماینده مجلس، یک مقام نیروی‌انتظامی و چند مقام و مامور حراست، زمین‌هایی را در مناطق شمالی تهران با ۵۰ درصد تخفیف واگذار کرده بود. در نامه سازمان بازرسی کل کشور آمده بود که این زمین‌ها با قیمت‌های «بسیار نازل (غیر واقعی)» و «با اعمال تخفیف قابل توجه حداقل از ۱۰۰ میلیون تا بیش از یک میلیارد تومان» و همچنین به صورت «قسط های ۶۰۰ ماهه» به افراد واگذار شده است و همچنین اعلام شده بود که این ۲۰۰ آپارتمان، خانه ویلایی و زمین شهرداری تهران، در مجموع دو هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان کمتر از قیمت اصلی فروخته شده است.

 بسیاری از اعضای شورای شهر تهران اما از روند باز پس گیری و اقدامات حقوقی درباره املاک نجومی هم ابراز رضایت نداشتند. نادر محمد‌زاده، رئیس سازمان املاک و مستغلات شهرداری تهران اما چندی پیش ضمن تقدیم لایحه املاک انحراف از بند 6 ماده 55 درباره سرنوشت املاک نجومی به اقتصاد آنلاین گفته بود: «چند و چون تخفیف‌های املاک نجومی تا 98درصد شفاف‌سازی شده است. ما به عنوان سازمان املاک یک وظیفه داریم، شهرداری به عنوان عامل اجرایی و شورای شهر به عنوان نهاد نظارتی وظیفه دیگری دارد.

 اطلاعات املاک نجومی اعم از این‌که تخفیفات براساس شاخص بانک مرکزی چقدر بوده و همچنین افراد دریافت‌کننده آن، احصا شده و براساس آن در سیستم حسابداری سازمان، املاک نجومی بدهی ندارد و  بر اساس مصوبات زمان خود تسویه است.در نتیجه من وظیفه‌ای برای اقدام حقوقی ندارم اما ویژه‌خواری‌ها و رانت‌خواری‌هایی شده که اقدام مقتضی در مقابل آن‌ها برعهده من نیست و شورا می‌تواند مصوبه‌ای به شهرداری ابلاغ کند تا اقدام لازم انجام شود.» 

حناچی نیز دیروز گفته بود که باز پس‌گیری تعدادی از این املاک نجومی سند خورده شده، از عهده شهرداری خارج بوده. علی دشتی حقوقدان عمومی اما در این راستا به روزنامه «پیام‌ما» صحبت حناچی را تصدیق می‌کند و می‌گوید: «املاک نجومی قاعدتا براساس قرارداد و معامله‌ای واگذار شده و اگر مراحل آن درست انجام شده باشد، این معامله قطعی شده باشد  منجر به صدور رسمی سند مالکیت هم شده برای فردی که آن ملک را خریداری کرده به هرحال در قالب خرید و واگذاری این معامله انجام شده و وقتی سند صادر شده باشد، قاعدتا شهرداری نمی‌تواند کاری کند، ملک در تصرف و مالکیت افراد است اگر شهرداری یا هر نهادی، دلایل متقنی داشته باشد که این دلایل باعث از بین رفتن اصل معامله باشد، قابل باز‌پس‌گیری است اما اگر نتواند صحت معامله را زیر سوال ببرد، شدنی نیست. بنابراین همه چیز بستگی به شرایط معامله دارد.»

واکنش تیم قالیباف: از حناچی شکایت می‌کنیم

تیم شهردار اسبق پایتخت اما به صحبت‌های دیروز حناچی واکنش نشان دادند و اعلام کردند که از او شکایت می‌کنند. ناصر امانی مشاور شهردار اسبق تهران در گفت‌و‌گو با فارس اعلام کرده که ملک مورد ادعای حناچی، که در اختیار خانم مشیر بوده، جهت انجام امور عام‌المنفعه در اختیار مجموعه‌ای بوده که مشیر هم یکی از اعضای هیات امنای آن بوده است.

 او همچنین گفته : «درباره آنچه با عنوان املاک در اختیار آقای قالیباف در بیان شهردار تهران آمده است باید گفت این املاک مطابق قوانین و مقررات املاک در اختیار شهرداری تهران است که طبیعتا در دوره هر شهردار، تعیین تکلیف آن‌ها با شهردار تهران است و طبیعتا با این منطق باید گفت آقای حناچی همه تهران را از آقای قالیباف پس گرفته است.»

امانی اعلام کرده که وکیل قالیباف به دلیل این تهمت‌ها از حناچی شکایت می‌کند. مرتضی طلایی، نایب رییس شورای شهر سابق نیز در گفت‌وگوی دیگری با فارس از حناچی خواسته تا سند ملکی که از او پس گرفته را منتشر کند.

بعد از انتشار مصاحبه ایلنا با حناچی گفت‌وگوی تسنیم با شهردار تهران با این تیتر که حضور قالیباف در مجلس برای شهرداری فرصت است منتشر شد. گفت‌وگویی که به هیچ کدام از مسائل حاشیه‌ای رسانه‌ی قبلی در آن پرداخته نشده بود.

 به نظر می‌رسد چالش میان شهرداران اسبق و فعلی آغاز شده و فعلا مشخص کدام یک پیروز میدان است. شاید گره را گزارش تحقیق و تفحص سه‌گانه مشخص کند، گزارشی که در آن هم به املاک، هم به بدهی‌ها و هم به مبحث هولوگرام پرداخته شده که به گفته میرلوحی به زودی بررسی می‌شود.

تعقیب مسافران قلعه‌بالا

گردشگران را از روستایی در سمنان که جزو محدودیت‌های کرونا نبود، بیرون کردند

تعقیب مسافران قلعه‌بالا

22 مهر دادگاه عمومی بیارجمند اعلام کردکه اقامتگاه‌ها حداقل برای دوهفته تعطیل شوند و حکم از فردای آن روز اجرا شد.

فاطمه باباخانی | خودش را داخل خانه انداخت، با تعجب نگاهش کردند،‌ گفت باید جایی پنهان شوند،‌ ساک و اسباب‌شان را هم جایی بگذارند تا دیده نشود،‌ ماموران رسمی و غیررسمی کوچه به کوچه می‌‌گشتند و خیلی طول نمی‌کشید که به آن‌ها برسند. تلاش‌شان موفقیت‌آمیز بود. احتمالا تا سال‌ها از این می‌گویند که چطور توانستند خودشان را مخفی کنند. بقیه اما فکر فرار در سرشان نبود،‌ همین‌جور در روستا قدم می‌زدند که به ماموران برخوردند. بعد از آن‌ها خواستند اسباب و اثاث‌شان را جمع کنند‌ و بروند. آنچه می‌خوانید برشی از یک فیلم جنایی نیست بلکه مجموعه حوادثی است که چهارشنبه بیست‌وسوم مهر ماه برای گردشگران قلعه‌بالا، روستایی در حاشیه پارک ملی توران اتفاق افتاد.

این اتفاق گرچه نزدیک به دو ماه پیش افتاده اما از آنجا که بازتابی در رسانه‌های رسمی نداشت و هیچ مقام مسئولی هم درباره آن توضیحی نداد و به نظر می‌رسد احتمال وقوع آن با توجه به تعطیلات مناسبتی در ماه‌های آتی در سایر مناطق هم دور از انتظار نباشد، ترجیح دادیم به آن بپردازیم.

از بهمن پارسال که زمزمه کرونا در ایران پیچید تاکنون اوضاع بر بسیاری از کسب و کارها سخت گذشته که یکی از آن‌ها گردشگری است. تورهای نوروزی لغو شدند و پس از آن هم کمتر کسانی تمایل داشتند با آژانس‌ها همراه شوند. حتی سفرهای شخصی هم کمتر شد و اغلب ترجیح می‌دادند تنها به خانواده‌هایشان سر بزنند. پس از ماه‌ها آرام آرام میل و عطش به گردشگری در معدود کسانی بیدار شد و اقامتگاه‌ها به شکل محدود شروع به پذیرش گردشگر کردند. مهر یکی از ماه‌هایی بود که با پیوسته‌شدن چند تعطیلی مناسبتی به نظر می‌رسید همانند تعطیلات شهریور یکی از پیک‌های سفر را رقم بزند. در همین راستا ستاد ملی مبارزه با کرونا ورود به پنج شهر را ممنوع کرد و در نهایت به شکل سختگیرانه‌ای این مقررات اجرا نشد. با این حال در همین ایام مقررات منع آمدو‌شد در روستایی به اجرا درآمد که هیچگاه به عنوان مقصد گردشگری انبوه شناخته نشده بود و در عوض ویترین گردشگری استان سمنان و شهرستان شاهرود بود. همه چیز  از یک ابلاغیه شروع شد. 22 مهر 1399 دادگاه عمومی بخش بیارجمند اعلام کرد که حداقل برای دو هفته اقامتگاه‌های بخش بیارجمند باید تعطیل شوند. حکم از فردای آن روز اجرا شد در حالی که همزمان برخی گردشگران در روستا بودند و گروهی هم در راه روستا!

قلعه‌بالا در حاشیه پارک ملی توران سال‌هاست به عنوان یکی از نمونه‌های موفق گردشگری در سمنان و پروژه‌های اکوتوریسم در ایران شناخته شده است. آنچه گردشگری در این روستا را از سایر مناطق جدا می‌کند در نظر گرفتن مولفه‌هایی مانند مدیریت جامعه محلی بر گردشگری و  فعالیت‌های مرتبط با حفاظت توسط اهالی است. همین موضوع باعث شده برخلاف بسیاری از روستاها در قلعه بالا کمترین تنش میان گردشگران و اهالی شکل بگیرد و کدهای اخلاقی از سوی اقامتگاه‌داران پیش از ورود به روستا به راهنمایان گردشگری و توریست‌ها یادآوری شود و از این رو در میان گردشگرانی که مولفه‌های سختگیرانه را برای سفرشان در نظر می‌گیرند قلعه بالا در بالای فهرست قرار می‌گیرد.

یک دهه تلاش به باد رفت

محسن شریعتی، کارشناس گردشگری درباره آنچه در این روزها اتفاق افتاد به «پیام‌ما» می‌گوید: «دهیاری و قاضی دادگاه بیارجمند جلسه‌ای تشکیل دادند که گویا در آن بوم‌گردی‌ها حضور نداشتند. در این جلسه که 22 مهر برگزار شده بود گفتند به خاطر کرونا نباید بوم‌گردی‌ها گردشگر بپذیرند در حالی که نهاد تصمیم‌گیر در این زمینه ستاد مبارزه با کرونا استان است. از طرف دیگر برخی اقامتگاه‌داران هم عنوان کردند موضوع به اطلاع آن‌ها رسانده نشده و مسافرشان در راه بوده و برگردانده شده ضمن این‌که از برخوردهای صورت گرفته با برخی گردشگران در روستا هم (به غیر از نیروی انتظامی که از آن‌ها رضایت داشتند) گله‌مند بودند. ما نقاط مختلف در گردشگری استان داریم و قلعه‌بالا خوشبختانه از روستاهایی است که کمترین میزان تخلف، مشکلات و تبعات فرهنگی را دارد زیرا مدیران اقامتگاه و مهمانان به موارد اجتماعی و اخلاقی توجه می‌کنند.»

مسافران را بیرون کردند

حسین کیقبادی، مدیر اقامتگاه توران‌گشت هم در این زمینه می‌گوید: «گفتند که قاضی به روستا آمده و این موضوع نپذیرفتن گردشگر را عنوان کرده در حالی که  قاضی به روستای رضاآباد رفته بود. آن‌ها می‌گویند به دهیار گفته‌اند ولی دهیار به ما چیزی نگفته بود. به نظر می‌رسد گروهی درصدد ضربه زدن به وجهه گردشگری در روستای قلعه بالا بودند زیرا آنچه اتفاق افتاد یک آبروریزی بود. ما از مسئولان خواهش کردیم اجازه دهند یک شب مسافران بمانند و با کوتاه شدن زمان سفرشان روز بعد روستا را ترک کنند اما آن‌ها می‌گفتند که دستور قطعی است و اگر اقامتگاه‌دار مسافرش را بیرون نکند باید به ازای هر نفر 200 هزار تومان جریمه دهیم. اگر دستور قاضی خطاب به نیروی انتظامی بود چطور باقی نهادها با باتوم وارد اقامتگاه شدند و بیش از نیروی‌انتظامی سختگیری به خرج دادند؟ من 10 سال است که در روستاهستیم برای توسعه گردشگری تلاش می‌کنم و چنین برخوردهایی به راحتی همه این زحمت‌ها را به باد می‌دهد. از زمان آغاز کرونا تا همین تاریخ هیچ توری نداشتیم و قرار بود این اولین تور ما باشد آن هم در اقامتگاهی که داخل بافت روستا نیست. علاوه بر آن من در اقامتگاهی که در روستا دارم هفت مسافر در زمان این اتفاق داشتم که آن‌ها هم با ترس و لرز روستا را ترک کردند. حتی به مسئولان گفتم اقامتگاهی متعلق به همکاران ما است که در دل بیابان است و هیچ روستایی هم نیست لااقل بگذارید آنجا بروند ولی اجازه این کار را هم ندادند و گفتند باید از کل منطقه خارج شوند.»

عبدالله کیقبادی، مدیر اقامتگاه «ارگ» هم آن روزها مسافرانی در روستا داشت. او می‌گوید: «متاسفانه وقتی تعطیلی اقامتگاه‌ها به ما ابلاغ شد که مهمان داشتیم و مسافرمان در مسیر بود.  نیروی انتظامی کوچه به کوچه همه اقامتگاه‌ها را می‌گشتند. من آن زمان دو مسافر داشتم که 10 صبح رسیده بوده بودند و قرار بود پنج نفر دیگر هم تا عصر برسند. حرف من این بود که اقامتگاه من گنجایش 25 نفر را دارد و لااقل بگذارید این دو نفر که به تازگی رسیده‌اند شب را بمانند تا پروتکل‌ها هم رعایت شده باشد که قبول نکردند. اگر از چند روز قبل می‌دانستیم چنین ابلاغیه‌ای وجود دارد قطعا مسافر نمی‌گرفتیم کما این‌که در نوروز مسافر نداشتیم و حتی در این ایام ما اقامتگاه‌داران ایستگاهی ابتدای روستا گذاشته بودیم تا ماشین اهالی که وارد می‌شوند را ضدعفونی کنیم. تلاش می‌کردیم 10 یا 15 نفر بیشتر هم نداشته باشیم که مبادا کسی دچار مشکل شود.»

ابلاغیه در لحظه آخر

گردشگرانی که آن روز در قلعه‌بالا یا در راه رسیدن به این روستا بودند، بخش دیگری از این روایت را بیان می‌کنند. الهه نکویی چهارشنبه، همراه گروهی هفت نفره به قلعه بالا رسیده بود. او که از محدودیت‌های ورود به پنج شهر بزرگ اطلاع داشته می‌گوید: «سمنان جزو این شهرها نبود و ما تصور می‌کردیم مشکلی نداشته باشیم اما متاسفانه به یک‌باره گروهی در روستا ریختند و پلاک ماشین‌ها را گرفتند و گفتند شما اجازه رفت‌و‌آمد ندارید. هر چه گفتیم این منطقه جزو مناطق ممنوعه نیست گفتند ولی باید می‌دانستید. چطور باید می‌دانستیم؟ آن‌ها حتی اجازه نمی‌دادند غذایمان را بخوریم. می‌گفتند فقط 20 دقیقه وقت دارید تا وسایل‌تان را جمع کنید و بعد هم ما را بیرون کردند. خواستیم به سمت رضاآباد برویم که ماشین گشت ما را برگرداند و گفت اجازه ورود به کویر را ندارید و از ما تعهد گرفت. این‌طور بود که به سمت شاهرود و از آنجا بسطام و خرقان و جنگل ابر رفتیم و جالب این‌که در این مسیر دیگر نه خبر از اخطار بود و نه پلیس.»

طناز شریفی، راهنمای تور قلعه‌بالا هم از یک ماه‌و‌نیم برنامه‌ریزی برای برگزاری سفر به قلعه بالا و رضاآباد می‌گوید: «یک ساعت پیش از حرکت مسافران اقامتگاه‌ رضاآباد با من تماس گرفت که با توجه به ابلاغیه نمی‌تواند از ما پذیرایی کند، حرف من این بود که مجوز دارم و کارم قانونی است و او هم از این می‌گفت که مجموعه خریدهایی انجام داده و متضرر شده و کاری از دستش برنمی‌آید. بنابراین با صاحب اقامتگاه قلعه‌بالا تماس گرفتم و او گفت که می‌شود با قاضی صحبت کرد و این تور خیلی پیش از این ابلاغیه رزرو شده است. به این ترتیب ما با تغییراتی در توران به سمت مزینان راه افتادیم تا راهی قلعه‌بالا شویم، اما راهمان ندادند و حتی رضایت ندادند به اقامتگاه دلبر که در یک فضای خالی و غیرروستایی است برویم. گفتند اگر بیایی برایت بدتر می‌شود. اگر دستور و حکم و ابلاغیه است چرا روز آخر؟ چرا صبح پلیس می‌گوید مشکلی ندارد و بعد می‌گوید نمی‌توانی بیایی؟ منطقه ابر در فاصله چند کیلومتری آنجاست اما چرا همه اقامتگاه‌هایش باز بود؟ وقتی دارم قانونی کار می‌کنم چرا باید متضرر شوم؟ در حق گردشگری ظلم می‌شود. ما برای همه مسافران ماسک و ضدعفونی‌کننده خریدیم، کمتر از ظرفیت مسافر گرفتیم. این سنگ انداختن از سمت هر ارگانی باشد ناراحت‌کننده است.»

دغدغه‌ام بهداشتی است، نه اخلاقی

حمیدرضا حسنی، رئیس اداره میراث فرهنگی شاهرود در این باره تصمیم به تعطیلی گردشگری برای جلوگیری از شیوع کرونا «پیام‌ما» می‌گوید: «قاضی بر اساس ادله و حجم انبوه گردشگران در این منطقه کویری گفته اقامتگاه‌داران همکاری کنند و ما هم که آنجا نبوده‌ایم که بگوییم چه برخوردی با گردشگران صورت گرفته است. همین الان هم دانشکده علوم پزشکی از ما می‌خواهد گردشگری را تعطیل کنیم اما از آنجا که می‌دانیم اقامتگاه‌داران اغلب وام گرفته‌اند و قسط و قرض زیادی دارند با فرماندار رایزنی کردیم که اجازه گردشگری به شکل محدود را داشته باشیم. نمی‌شود گفت اوضاع کرونا خوب است اما درباره این‌که چرا گردشگری در بخشی از یک شهرستان ممنوع می‌شود قطعا قاضی ادله خود را دارد. قاضی درباره تعطیلی اختیاری نداشت، حکم نمی‌داد. حتما توانسته که حکم داده و لازم‌الاجرا بوده است. ما هم باید به حکم تمکین کنیم. اهالی روستا تقاضا داشتند که در اربعین تجمع گردشگر نداشته باشند. درباره ضرر اقامتگاه‌دار هم که من حکم ندادم.»

رضی پارسامنش، قاضی صادرکننده حکم می‌خواهد در هیات یک شهروند و نه قاضی نظرش را بیان کند. او به «پیام‌ما» می‌گوید: «در راستای رعایت پروتکل‌های بهداشتی به اقامتگاه‌دارها ابلاغ شد که گردشگر نگیرند و همگی زیر برگه را امضا کردند. شما می‌گویید چرا این قانون تنها در بیارجمند بوده نه در سایر مناطق شهرستان شاهرود؟  جواب من این است که ضامن تخلف در سایر مناطق نیستم و تنها در حوزه استحفاظی خود پاسخگو هستم. می‌گویید ستاد استانی مبارزه با کرونا هم این محدودیت را ابلاغ نکرده، انگار شما خبرها را گوش نمی‌دهید. گویا شما نه از مصوبات ستاد کرونا خبر دارید نه از قوانین مربوط به خروج از استان و نه از قوانین رعایت پروتکل‌ها در اقامتگاه‌ها. اصلا حکمی صادر نشده بلکه در راستای حفظ حقوق عامه و رعایت بهداشت عمومی و همچنین اجرای پروتکل‌های بهداشتی دستوراتی به اقامتگاه‌دارها داده شد 

مبنی بر عدم پذیرش میهمان. درباره نحوه اجرا هم بررسی می‌کنم. از کجا معلوم که شما درست بگویید؟ من کاری به مسائل اخلاقی ندارم بلکه دغدغه‌ام بهداشتی است. وقتی جان مردم به خطر می‌افتد چاره‌ای جز تعطیل کردن نداریم. ما نامه‌هایی متعددی از اهالی روستا داشتیم که می‌گفتند جان ما در خطر است. 

شما ببینید طبیعت تخریب شده، فرهنگ تاثیر گرفته، در شب اربعین یک رفتارهایی داشتند که خلاف عرف و تدین مردم بوده.

 برخی اقامتگاه‌دارها پایبندی ندارند و میراث هم نظارتی در تعداد و شیوه و رعایت پروتکل‌ها ندارند. مردم گلایه دارند و دستگاه قضایی چاره‌ای جز رعایت قانون ندارد.»

 

ظهور گردشگری واکسن در هند

 پیش فروش تورهای واکسن کرونا در ایران تکذیب شد 

ظهور گردشگری واکسن در هند

یک دفتر مسافرتی در هند اقدام به پیش‌فروش «تور واکسن» به مقصد روسیه، انگلستان و امریکا کرده است.

فرزانه قبادی | از روزی که کرونا در ووهان چین متولد شد و جهان را تسخیر کرد، بیش از یک سال می‌گذرد. حالا در کنار خبرهای مربوط به آمار مبتلایان و فوتی‌های کرونا، گوش‌ها برای شنیدن آخرین اخبار مربوط به واکسن تیز شده‌اند. در روزهایی که شرکت‌های داروسازی بزرگ دنیا برای تولید واکسن و یافتن راهی برای رهایی از دام کرونا تلاش می‌کنند؛ عده‌ای در پی یافتن راه میانبری هستند تا زودتر به واکسن دست پیدا کنند. چند دفتر مسافرتی در ایران و هند اقدام به انتشار آگهی‌هایی مبنی بر پیش‌فروش «تور واکسن» کردند.  آیا این آگهی‌‎های تبلیغاتی می‌تواند خبر از شکل‌گیری نوع جدیدی از گردشگری در سال 2021 داشته باشد؟ اگر دولت‌ها در کشورهای در حال توسعه، از خرید واکسن امتناع یا در تولید آن تعلل کنند، هیچ بعید نیست که در آینده نزدیک این واژه را در ادبیات گردشگری این کشورها بیشتر ببینیم: «گردشگری واکسن».

در دو روز گذشته انتشار آگهی تور گردشگری برای تزریق واکسن در ترکیه، با تعجب برخی ایرانیان روبه‌رو شد و بازتاب بسیاری در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی داشت. آگهی منتشر شده در ایران مسافران را به سفری پنج روزه در استانبول دعوت می‌کرد، سفری که در آن علاوه بر گشت شهری و فرهنگی می‌توانند واکسن کرونا هم دریافت کنند. این آگهی در حالی منتشر شده است که وزارت‌بهداشت ترکیه هنوز واکسن مورد‌نیاز شهروندان خود را تامین نکرده است و در حال رایزنی با روسیه و آمریکا جهت تامین نیاز کشور خود در زمینه واکسن کروناست. در اقدامی مشابه یکی از آژانس‌های سرشناس هند در بمبئی اقدام به پیش‌فروش پکیج‌های «تور واکسن» به مقصد روسیه، امریکا و انگلستان کرده است. طبق گزارش‌های منتشر شده از سوی رسانه‌های هند بسیاری از مردم هند از این آگهی استقبال کرده و خواهان اطلاع از جزییات بیشتر از این سفر هستند. 

در آگهی ایرانی «تور‌واکسن» که نام و نشانی از دفتر مسافرتی آن وجود ندارد، شروع قیمت پکیج بدون ذکر جزییات از 12 میلیون تومان اعلام شده، و دفتر مسافرتی «تعطیلات زنیت» هندوستان هزینه تور را به مقصد نیویورک یک میلیون و 749 هزار روپیه اعلام کرده است که شامل بلیط هواپیما، اقامت به مدت سه‌شب و چهار روز، همراه با صبحانه و «یک دوز واکسن» است. این شرکت در آگهی خود آورده است مالیات کالاها و خدمات، هزینه ویزا و حمل‌و‌نقل زمینی را پوشش نمی‌دهد. 

واکنش‌ها به یک آگهی 

در ایران مسئولان حوزه گردشگری و وزارت بهداشت نسبت به انتشار این آگهی واکنش نشان داده و آن را «جعلی» و نشانی از «شیادی» عده‌ای سودجو خواندند. ولی‌تیموری معاون گردشگری وزارت میراث به ایسنا گفت: «فکر نمی‌کنم این تبلیغ کار یک آژانس مسافرتی باشد» حرمت‌الله رفیعی رئیس هیات‌مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی هم در واکنش به این آگهی به ایرنا گفت: «فرد کلاهبرداری آن را در فضای مجازی منتشر کرده تا دنبال کننده  جذب کند. مراجع قضایی را در خصوص این کلاهبرداری در جریان گذاشته‌ایم» کیانوش جهانپور، رییس مرکز روابط‌عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت هم در واکنش به این آگهی گفت: «این تبلیغات جعلی است. چنین تورهایی وجود ندارد و طبق معمول، سوء استفاده شیادان از نیاز مردم است». به گفته او واکسیناسیون همگانی جمعیت در شرایط فعلی حتی در بازه زمانی یک‌ساله نیز برای هیچ کشوری مقدور و متصور نیست و بر همین اساس همه کشورها در تزریق واکسن اولویت‌بندی خواهند داشت.

 یکی از دفاتر مسافرتی شهر اهواز که ادعا می‌کند آگهی منتشر شده تنها شباهت ظاهری با آگهی‌های این آژانس دارد، در صفحه اینستاگرام خود اعلام کرده است که از منتشرکنندگان آگهی شکایت کرده و از مراجع قضایی پیگیر موضوع سوء‌استفاده از آگهی این آژانس خواهد بود. در بخش دیگر ماجرای «تور واکسن» دفاتر مسافرتی هند قرار دارند. انتشار آگهی تور واکسن در هند هم با واکنش‌ها و انتقاداتی روبه‌رو شده است.مدیران دفتر مسافرتی زنیت در هند می‌گویند برداشت اشتباه از این آگهی صورت گرفته است و آن‌ها این اطلاعیه را منتشر کرده‌اند تا برای کسانی که بیماری زمینه‌ای دارند و یا نیاز فوری به دریافت واکسن دارند فرصتی ایجاد کنند. این در حالی است که یک دفتر مسافرتی دیگر در هند با انتشار جمله تبلیغاتی: « اولین کسی باشید که واکسن کرونا را دریافت می‌کند» اعلام کرده تور واکسن را تنها به مشتریان VIP خود می‌فروشد. و دفتر دیگری شرط خرید این تور را اخذ ویزای 10 ساله معتبر از سوی آمریکا اعلام کرده است. این دو مورد، تنها دفاتر مسافرتی هند نیستند که در حال تدارک بسته‌های ویژه برای «تور‌واکسن» هستند. نشریه «پرینت» هندوستان نوشته است بسیاری از توراپراتورها به «گردشگری‌واکسن» امید بسته‌اند. آن‌ها کسانی هستند که در یک سال گذشته بر اثر شیوع کرونا به میزان بسیار بالایی دچار ضرر و زیان مالی شده‌اند و این روزها در حال طراحی پکیج‌های ویژه «تور‌واکسن» هستند. تور‌اپراتورها گوش به زنگ اعلام خبر مقامات انگلستان در خصوص ارائه واکسن به اتباع کشورهای دیگرند تا تورهای خود را به مشتریان ارائه کنند. مدیر یکی از این دفاتر به نشریه پرینت اعلام کرده از منابع خود در انگلستان شنیده که این واکسن تا اواسط مارس سال 2021 در دسترس خارجی‌ها قرار می‌گیرد.این اظهارات در رابطه با آگهی‌های پیش فروش «تور واکسن» در حالی مطرح می‌شود که انگلستان اعلام کرده است از 15 دسامبر، مسافران بین‌المللی باید 5 روز قرنطینه شده و پس از انجام آزمایش RT-PCR در روز ششم مجوز ورود به کشور را دریافت کنند. اولویت دریافت واکسن در این کشور به افراد مسن، کسانی که بیماری زمینه‌ای دارند و کادر درمان داده شده است. ترکیه هم با این‌که مسافران ایرانی را پذیرش می‌کند، اما خبری مبنی بر این‌که دارندگان گذرنامه‌های ایرانی می‌توانند در مراکز بهداشتی این کشور واکسن دریافت کنند یا خیر، منتشر نکرده است. اما دور از ذهن هم نیست که در صورت تعلل مقامات در تهیه واکسن برای مردم، بازار سیاهی برای سفر به کشورهای دیگر با هدف دریافت واکسن کرونا شکل بگیرد. به نظر می‌رسد مسئولان در عوض انکار این نیاز در کشور بهتر است ضرورت توجه به تامین واکسن برای مردم را جدی بگیرند، چرا که بازارهای زیرزمینی همواره در پی انکار واقعیت‌ها و نیازهای جامعه شکل گرفته و رونق پیدا می‌کند. 

هشدار برای متولیان بهداشت و گردشگری

در میان واکنش‌های مربوط به انتشار آگهی «تور واکسن» اظهارات برخی کارشناسان حکم زنگ هشدار را دارد. از جمله اظهار نظر رئیس مرکز بهداشت خوزستان به ایسنا که اعلام کرده است: «از کجا معلوم که این مسافران را که به ترکیه می‌برند، برایشان واکسن بزنند؟ از کجا معلوم واکسنی که می‌زنند واکسن تایید شده باشد؟ از کجا معلوم که واکسنی باشد که دولت ما و وزارت بهداشت ما یا سازمان جهانی بهداشت آن را تایید کرده باشد؟» علاوه بر این هشدار بهداشتی که نباید از کنار آن به سادگی گذشت باید به نکته‌ای که در میان اظهارات امیرپویان رفیعی‌شاد، رییس هیات‌مدیره انجمن صنفی دفاتر مسافرتی استان تهران وجود دارد هم دقت کرد: «سفرهایی که به درمان ارتباط دارد قطعا باید توسط دفاتر خدمات مسافرتی انجام شود که مجوزهای گردشگری و توریسم سلامت را دارند. برای اجرای چنین تورهایی باید از وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نخست استعلام گرفته شود، اگر چنین اقدامی مغایر با سلامت کشور باشد، طبیعی است که برخورد لازم باید صورت گیرد» هر چند آگهی‌های بی‌نام و نشان منتشر شده درباره «تور واکسن» در شبکه‌های اجتماعی دیده می‌شود، اما این واقعیت قابل انکار نیست که صنعت زیان دیده گردشگری برای گذر از بحران کنونی راه‌هایی جدیدی بجوید. از زمانی که اخبار مربوط به تاثیر 90 درصدی واکسن‌ شرکت‌های «فایزر» و «بایون‌تک» در پیشگیری از ابتلا به کووید 19 منتشر شد، امیدهایی به ویژه در میان صنایع و مشاغلی که با پاندمی کرونا ورشکستگی و رکود را تجربه کرده بودند، زنده شد. آثار انتشار این اخبار در صنعت گردشگری بالا رفتن ارزش سهام برخی شرکت‌های هواپیمایی و کشتیرانی و افزایش تماس‌ها برای رزرو تورها در سال 2021 بود. در کشورهایی که دسترسی مردم به واکسن با موانعی روبه‌رو باشد شکل‌گیری اقتصادی حول محور «گردشگری واکسن» هم دور از ذهن نیست. جریانی که به نظر می‌رسد همین حالا از هند آغاز شده است. 

رهبر معظم انقلاب درگذشت آیت الله یزدی را تسلیت گفتند

رهبر معظم انقلاب درگذشت آیت الله یزدی را تسلیت گفتند

رهبر انقلاب اسلامی در پیامی درگذشت عالم مجاهد و پارسا آیت‌الله حاج شیخ محمد یزدی را تسلیت گفتند.

متن پیام حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به این شرح است: درگذشت عالم مجاهد و پارسا آیهالله آقای حاج شیخ محمد یزدی رضوان‌الله‌علیه را به حوزه‌ی علمیه‌ معظم قم و مراجع عظام و علمای عالی‌مقام و جامعه‌ محترم مدرسین و به شاگردان و دوستان و ارادتمندان آن مرحوم و به‌طور ویژه به خاندان گرامی و همسر و فرزندان مکرم ایشان تسلیت عرض می‌کنم. سوابق انقلابی و مبارزات دوران طاغوت در کنار حضور پیوسته و همیشگی در همه‌ 

دوران های انقلاب و اشتغال به مسئولیت‌های بزرگ در اداره‌ کشور همچون ریاست قوه‌ قضاییه و عضویت در شورای نگهبان و مجلس خبرگان و مجلس شورای اسلامی، و در کنار فعالیت علمی و فقهی، شخصیتی جامع و اثرگذار از این عالم جلیل پدید آورده بود. ایمان راسخ به مبانی انقلاب و استقامت در این راه و غیرت دینی و انقلابی، نشانه‌های بارز دیگری از این شخصیت مکرم بود. امید است این وزن سنگین ذخیره معنوی مایه علو درجات ایشان باشد. از خداوند متعال رحمت و مغفرت و رضوان الهی را برای آن مرحوم مسألت میکنم.

سیدعلی خامنه‌ای

۱۹ آذر ۱۳۹۹

 

لاشه سومین پستاندار دریایی به ساحل کیش رسید

لاشه سومین پستاندار دریایی به ساحل کیش رسید

رئیس اداره محیط‌ زیست سازمان منطقه آزاد کیش مرگ یک دلفین در این جزیره را تایید کرد. این در حالی است که در دو هفته گذشته نیز لاشه دو نهنگ مرده از گونه «برودی» در سواحل جزیره کیش مشاهده شد و دلایل قطعی مرگ آنها هنوز مشخص نشده است.

به گزارش ایرنا، مریم محمدی گفت: «لاشه این دلفین شب گذشته (سه‌شنبه) در سواحل جزیره کیش پیدا شد. البته با توجه به این که علائم خاصی روی لاشه دلفین مشاهده نشد،‌ احتمال مرگ به واسطه صید ترال یا برخورد با کشتی‌ منتفی است و احتمالا به دلایل طبیعی مرده است.»

لاشه این دلفین شب چهارشنبه در ساحل دفن شده است و ممکن است اسکلت آن بعدا به موزه محیط زیست کیش منتقل شود. 

پیش از این در دوازدهم و دوم آذر دو نهنگ در سواحل مارینا و سیمرغ به گل نشستند. مسئولان محیط زیست منطقه آزاد کیش لاشه نهنگ اول را بدون انجام آزمایش درباره دلایل مرگ، دفن کردند و گفته شد که آلودگی دریا، برخورد با شناورها و گیر کردن در تور صیادان احتمال مرگ این حیوان بوده است. لاشه دوم را نیز در آب از اسکلت جدا کردند تا برای «استفاده‌های آموزشی و پژوهشی» به موزه پژوهشکده دریایی کیش منتقل شود. رئیس اداره محیط زیست کیش چهار روز پیش گفته بود طبق نظر کارشناس هنوز علت قطعی مرگ دومین نهنگ یافت شده در ساحل کیش مشخص نیست و بررسی‌های بیشتر ادامه دارد.

پازل‌بازی با آثار تاریخی همه مقصران را دستگیر کنید!

پازل‌بازی با آثار تاریخی همه مقصران را دستگیر کنید!

یادداشتی از فاطمه علی اصغر روزنامه نگار 

آیا دستگیری بلاگر اینستاگرامی، زیر گوش مسئولان محترم اداره کل میراث‌فرهنگی سیستان‌وبلوچستان برگ زرینی بر کارنامه وزارتخانه عریض و طویل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی است؟ جنجال «سهیل تقوی» در چند روز گذشته، 

فاجعه عظیمی که هر روز در محوطه‌های تاریخی اتفاق می‌افتد را جلوی چشم همه آورد. او در حالی که داشت تکه‌سفال‌های ریخته شده در محوطه تاریخی را نشان می‌داد، در صفحه شخصی‌اش نوشت: «بیاییم برای سرگرمی با تکه‌سفال‌های تاریخی پازل‌بازی کنیم!» پازل‌‌سازی با آثار تاریخی، بازی امروز و دیروز نیست که در ایران، قلب تمدن شرق در جریان است. 

سال‌هاست که مدیران درحال بازی با تکه‌سفال‌های تاریخی هستند. فقط کافی است تعداد مجوزهای داده شده، در همین چند سال گذشته در کنار محوطه‌های تاریخی را بشماریم. چه کسانی مجوز دادند تا سرمایه‌گذاران در کنار چغازنبیل کارخانه بزند؟ مگر مسئولان وزارت صنعت و معدن کور بود، چغازنبیلی که جهانیان دیدند را ببینند؟ مگر به ارگان‌ها و نهادهای دولتی ابلاغ نشده است که هر مجوزی باید با اجازه مسئولان میراث‌فرهنگی باشد؟ مگر مسئولان میراث‌فرهنگی ندیده بودند، آن‌جا دارد چه اتفاقی می‌افتد؟ چرا متخلف دستگیر نشد؟ چرا هنوز تعیین حریم طاق‌بستان اعلام نشده، سرمایه‌گذاران پایه‌های تله‌کابین را بر حریم این محوطه فرو کرده‌اند؟ مگر تجهیزات تله‌کابین در ایران وارد کردن شوخی است؟ همین‌جا در تهران دل‌وروده گورستان تاریخی مسلمانان را زیرورو کردند. وزارت‌خانه میراث‌فرهنگی نگفت: «آخ»! مگر کم نوشتند. مگر کم گفتند؟ چرا صدایتان از سقف ساختمان ارگ بلندتر نرفت؟ می‌گویند وقتی درد از میزان حساسیت سنسورهای بدن بیشتر شود، دیگر حس نمی‌شود. حکایت بازی‌های بزرگ با آثار تاریخی است.

درد بازی‌های کوچک را حس می‌کنیم اما دردهای بزرگتر چون از میزان سنسورهای عصبی‌مان بیشتر می‌شود، دیگر نمی‌توان حسش است. اصلا مجوزها و پیچیدگی‌های کارهای بزرگ توسعه‌ای تاریخ تخریب‌کن کنار. بیش از صدها صفحه فروش گنج‌یاب و فلزیاب در حال فعالیت هستند که همه شماره تلفن دارند و قابل دسترسی چرا تا امروز یکی از آن‌ها دستگیر نشده است؟ یکی از آن‌ها که تور گنج‌یابی برد، تا دم دستگاه قضا رفت و به راحتی برگشت. سرافکنده نیستید؟ ورود گنج‌یاب و فلزیاب در ایران غیرقانونی است. چه کسانی هستند که این‌همه دستگاه وارد می‌کنند؟ شاید همه یادمان رفته که محوطه‌های تاریخی خوزستان چه می‌گذرد؟ چقدر گیلان را حفاری غیرمجاز کرده‌اند؟ اصلا چرا راه دور برویم؟ در همین سیستان‌وبلوچستان و همین محوطه‌ای که آقای سهیل وارد آن شده است.

این محوطه در ۲۰ کیلومتری شهر سوخته قرار دارد. چرا یکی سوال نمی‌کند؛ این محوطه‌ها که همین‌طور آثار روی زمین ریخته و به احتمال زیاد قدمت ۵ هزارساله دارد، چرا تا امروز ثبت ملی نشده است؟ چرا هیچ علامت و نشانی برای حفاظت ندارد؟ چرا کسی نمی‌پرسد؛ این آثاری که در «گردکلات» همین‌طور روی هم ریخته‌اند چرا در برابر باد و طوفان رها شدند؟ محوطه تاسوکی، دقیقا در همان‌جایی است که فاجعه‌ریگی اتفاق افتاد و هنوز منطقه‌ ناامنی است که قاچاقچیان به راحتی آن‌جا رفت‌وآمد می‌کنند. اگر موقع تعقیب و گریز روی سر اسکلت‌ها رد شوند، چه کسی می‌فهمد؟ چه کسی دستگیر می‌شود؟ اگر قرار بود کسی دستگیر شود، مدیران سیستان‌وبلوچستان هستند که آثار تاریخی‌شان یکی یکی دارد از بین می‌روند و آن‌قدر محوطه دارند که ثبت ملی نشده و در هجوم حفاران غیرمجاز است که دیگر گفتن ندارد. در همین منطقه تاسوکی، خط لوله‌گاز با سیزده متر عرض دارد از جلوی جاده زابل و زاهدان در محل پاسگاه تاسوکی از منطقه قلعه‌رود و رام‌رود رد می‌شود. چرا کسی دستگیر نمی‌شود؟ دهانه غلامان، شهر هخامنشیان از تاریخی این‌طور بی‌دروپیکر مانده و کمترین برنامه‌ای برای ساماندهی آن تا امروز اعلام نشده است. چرا مقصر اصلی‌ این وضعیت دستگیر نمی شود؟ راستی از زاهدان کهنه، پایتخت دوران اسلامی سیستان چه خبر؟ از لندن شرق به قول خودتان در پهناورترین استان ایران چه خبر؟ عرصه‌اش را مالچ‌پاشی کردند؟ میراث‌فرهنگی سکوت کرد؟ کسی صدایش را در نیاورد. 

‌مرمت و احیای بنای تاریخی گمرک چابهار چه خبر؟ همان بنایی که رویش رنگ پاشیدند و الحاقات اضافه کردند؟ مقصر دستگیر شد؟ بازی هنوز ادامه دارد؟ پازل‌ها کافی نیستند؟ این نمایش تحقیر پازل‌بازی با آثار تاریخی باید یک‌جایی تمام شود! لطفا همه مقصران را دستگیر کنید و به اشد مجازات برسانید.

احترام به حقوق حیوانات انتخاب یا اجبار؟

احترام به حقوق حیوانات انتخاب یا اجبار؟

یادداشتی از سپهر سلیمی فعال حقوق حیوانات

هر روز که می‌گذرد بیش از گذشته واژه حقوق حیوانات را در رسانه‌ها و ادبیات فعالان اجتماعی مشاهده می‌کنیم. روز جهانی حقوق حیوانات برای نخستین بار در دهم دسامبر سال ۱۹۹۸ توسط جمعی از کنشگران این حوزه نامگذاری شد 

و پس از آن توجه به حقوق حیوانات بیش از هر زمانی مورد توجه فعالان محیط‌زیست و حیوانات قرار گرفت.

دهم دسامبر سال ۱۹۴۸ اعلامیه جهانی حقوق بشر در مجمع عمومی سازمان ملل با هدف پایان‌دادن به خشونت در جهان و ترویج صلح و احترام به حقوق انسان‌ها در جهان سراسر جنگ و خشونت آن زمان به تصویب رسید. 

سال‌ها پس از آن جمعی از سازمان‌های غیردولتی و گروه‌های حامی حیوانات از سراسر جهان پیشنهاد دادند که صلح و احترام صرفاً نباید به انسان محدود شود و از این رو ۵۰ سال پس از آن تاریخ، در دهم دسامبر سال ۱۹۹۸ روز جهانی حقوق حیوانات توسط جمعی از سازمان‌ها و فعالان این حوزه نامگذاری شد.

در کنار ارزش‌های اخلاقی که احترام به هر موجود زنده دارای قدرت درک و درد را امری اجتناب ناپذیر می‌داند، تجربه جهان معاصر نشان داده که احترام به حقوق حیوانات نه یک انتخاب که اجباری برای زیست پایدار بشر روی زمین است.

در یک قرن اخیر بیشترین حقوق حیوانات در صنعت دامپروری تضییع شده است، جایی که سالانه بیش از ۷۵ میلیارد حیوان برای تولید غذا پرورش داده شده و کشته می‌شوند. جالب اینجاست که در یک دهه اخیر بخش ثابت توصیه‌های سازمان‌های بین‌المللی نظیر سازمان ملل متحد برای نجات بشر و ادامه بقا روی زمین به کاهش سهم غذاهای گوشتی اختصاص داشته است. 

صنعت دامپروری فقط حیوانات را نمی‌کشد بلکه با از بین بردن جنگل‌ها و تبدیل آن به زمین‌های تولید خوراک دام، با تولید گاز گلخانه‌ای، با تهدید حیات‌وحش به واسطه از بین بردن زیستگاه حیوانات نقش بسیار مهمی در نابودی زمین و زیست انسان‌ها دارد.

راه دور نرویم، همین بلای کرونا و انتقال آن از حیوان به انسان نشان داد که با ادامه روند فعلی تجاوز به حقوق حیوانات دیگر در امان نخواهیم بود و هر روز و ثانیه باید منتظر ویروس جدیدی بود که از گوشه یک مزرعه پرورش دام یا از جان یک حیوان وحشی به جان جهان بیفتد. در کنار این مسئله، مقاومت میکروبی حاصل از مصرف محصولات دامی حاوی بقایای آنتی‌بیوتیک از جمله مسائل بسیار جدی است که سازمان بهداشت جهانی درباره عواقب آن هشدار داده است.

سوای صنعت دامپروری که به بخشی از ویرانی‌های آن اشاره شد، وضعیت در خصوص دیگر مشاغل و صنایعی که حقوق حیوانات را تضییع می‌کنند نیز چنین است. صنعت تولید خز و پوست به عنوان یکی از بزرگترین صنایع ایجاد آلودگی شیمیایی در جهان شمرده می‌شود. بانک جهانی هشدار داده این صنعت یکی از پنج صنعت بزرگ تولید عامل آلودگی مواد سمی در جهان است.

آنچه گفته شد مثال‌هایی ساده و ملموس بود تا بدانیم هر جا به حقوق حیوانات بی‌احترامی کردیم باید منتظر پاسخی سخت و تلخ از سوی طبیعت بمانیم. جنبه‌های اجتماعی و روانی بی‌توجهی به حقوق حیوانات نیز به همین اندازه مهم و اثرگذار است که در فرصت دیگری به آن خواهم پرداخت.

معمار قلب تئاتر

شاید اگر شور جوانی و اختلافش با هوشنگ سیحون باعث رها کردن یک باره تدریس در دانشگاه و باز کردن دفتر مهندسی‌اش نمی‌شد، قلب تپنده و پر از شگفتی تئاتر شهر در چهارراه ولیعصر به این شکل ساخته نمی‌شد؛ از امیر علی سردار افخمی می‌نویسم یکی از معماران شناخته شده موج نوی ایران که روز ۱۷ آذر ۱۳۹۹ آخرین برگ دفتر زندگیش ورق خورد. 

خبر درگذشت امیرعلی سردار افخمی شامگاه روز دوشنبه ۱۷ آذر در جنوب پاریس در حالی در میان گروه‌های معماری و بعد کانال‌های خبری گذشت که اولین تصویری که از او در ذهن هرکسی نقش بست استوانه زیبا و کرم رنگ چهارراه ولیعصر و قلب تپنده تئاتر بود که این روزهای کرونایی ضربانش به شماره افتاده است. سردار افخمی با همین یک اثر در میان انبوه آثارش تاریخ معماری معاصر ایران جای خود را باز کرد به طوری که کمتر کسی می‌دانست که او طراح اولیه ساختمان مجلس کنونی شورای اسلامی و طراح آرامگاه صادق هدایت و ساختمان شیروانی پارک نیاوران و … است. 

متولد ۱۳۰۸ در تهران بود. در سال ۱۳۲۳ زمانی که شاگرد دوره متوسطه بود برای ادامه تحصیل مانند بسیاری از جوانان هم دوره‌اش به پاریس رفت و وارد لیسه پاریس شد. پاریسی که بعد از جنگ در حال بازسازی خود بود.

سردار افخمی پس از پایان تحصیلات مقدماتی ابتدا وارد رشته فیزیک و بعد شیمی شد. اما این دو رشته رشته‌هایی نبود که او دوست داشته باشد در نهایت تصمیم خود را گرفت و  وارد رشته معماری مدرسه هنرهای زیبای پاریس بوزار شد. سردار افخمی در طول دوران تحصیلی شاگرد اول این رشته شد. او پس از دریافت مدرک دکترای معماری از دانشگاه هنرهای زیبای پاریس در سال ۱۳۴۲ به ایران بازگشت و در گروه معماری دانشگاه هنرهای زیبای دانشگاه تهران به عنوان استاد شروع به کار کرد. البته یکی از دلایل ورودش به عنوان استاد در دانشگاه این بود که همسر او لیلا فرهاد دختر دکتر احمد فرهاد رییس دانشگاه تهران بود و از طریق او وارد دانشگاه شد.

اما خیلی زود با هوشنگ سیحون ریاست وقت دانشکده معماری دچار اختلاف شد. اختلافی که راه او را از حلقه معماران مکتب سیحون جدا کرد. گفته می‌شود که علت اصلی این اختلاف تفاوت دیدگاه میان سیحون و سردار افخمی بود. خود او علت این اختلاف را برکناری دکتر  فرهاد و این که سیحون او را استادی تحمیلی می‌دانسته عنوان کرده است. اما تجربه آینده نشان داد که او با ایده‌های سیحون به عنوان معمار  سردار افخمی بعد از بالا گرفتن اختلافاتش از دانشگاه استعفا کرد و شرکتی در تهران افتتاح کرد با نام شرکت مهندسان مشاور سردار افخمی را تاسیس کرد. بیژن انصاری و بیژن صفاری دو نفر از مهندسان این شرکت بودند که بعدها برای ساخت تئاتر شهر و پارک دانشجو با سردار افخمی همراهی کردند. تاسیس این شرکت همزمان با مطرح شدن ایده‌ای از سوی هنرمندان تئاتر برای ساخت سالنی برای تئاتر حرفه‌ای در تهران با سرپرستی رادیو تلویزیون ملی ایران شد. زمینی که برای این سالن در نظر گرفته شده بود زمین کافه شهرداری سابق بود که درست در مرکز تهران آن روز یعنی در تقاطع خیابان ولی‌عصر (پهلوی سابق) و خیابان انقلاب (شاه‌رضا) قرار داشت. این زمین که در سال ۱۳۱۲ بعد از پر شدن خندق شمالی تهران به کافه شهرداری تبدیل شده بود قرار بود محل ساخت هتلی چند ستاره باشد. اما با جدی شدن بحث سالن تئاتر به این سالن اختصاص داده شد. طرحی که سردار افخمی برای این سالن تئاتر پیشنهاد داد مورد توجه قرار گرفت و قرار شد این طرح در همین مکان ساخته شود. ماکتی از این ساختمان در سال ۱۳۴۶ در روزنامه‌ها منتشر شد که نشان از متفاوت بودن سالن جدید تئاتر داشت. این بنا بی‌تردید یکی از شاخص‌ترین بناهای ساخته شده در دهه چهل و پنجاه است. 

گفته می‌شود که سردار افخمی با دستیاری لیلا فرهاد همسرش و  بیژن انصاری تئاتر شهر را طراحی و اجرا کرد. با الهام از سالن تئاتر بکمن پاریس این سالن را طراحی کردند. اما با توجه به این که معماری مدرن ایران در دهه چهل با نگاه به معماری سنتی ایرانی بود سردار افخمی طرح اصلی ساختمان را براساس برج طغرل گذاشت. شاید علت استفاده از معماری دوره سلجوقی در این اثر ایده خیمه بود که یکی از عناصر تئاتر در ایران نیز به شمار می‌رفت و طرح ساختمان از یک سو شبیه خیمه نیز هست. براساس نوشته امیربانی مسعود بانی مسعود سردار افخمی علاقه زیادی به آجر و کاشی داشت و به همین دلیل عنصر اصلی تئاتر شهر این دو بود. او برای کاشی‌های منحصر به فرد و زیبای تئاتر شهر کارگاهی را در شهرری پیدا کرده بود و آن جا همه این کاشی‌ها را با نظارت خودش ساختند. همچنین درهای تئاتر شهر نیز که در نوع خود بدون تکرار هستند نیز طراحی و برساختشان نظارت داشت. 

سردار افخمی برای طراحی تئاتر شهر تنها خود ساختمان برایش اهمیت نداشت و فضای پیرامونی هم مهم بود. به همین دلیل در طراحی تئاتر شهر نگاهی به سالن‌های تئاتر روم و یونان در کنار تکیه دولت داشت و از فضای بیرونی نیز به عنوان فضای تیاتری استفاده کرد. اما شاید مهمترین ویژگی تئاتر شهر پلان دایره‌ای است که در دایره بزرگتر در زیر ساختمان نیز تکرار می‌شود. فضای زیر تئاتر شهر در شعاع دایره بزرگتر محلی برای تاسیسات سالن در نظر گرفته شده است. نکته جالب این جا است که در آستانه پنجاه سالگی تئاتر شهر این ساختمان رازهای زیادی دارد که با فوت سردار افخمی این رازها نیز سر به مهر باقی ماند. 

اما تئاتر شهر تنها اثری نیست که نشان از خلاقیت سردار افخمی دارد. او همچنین در سال ۱۳۵۵ برای طراحی ساختمان مجلس شورای ملی انتخاب شد. ایده او ساخت هرم بزرگی از شیشه بود. ایده‌ای که بعد از انقلاب جایش را به سنگ داد. موضوعی که سردار افخمی با آن مخالف بود. از آثار دیگر او خانه شخصی‌اش در خیابان پاسداران بود. خانه‌ای در گلستان هفتم که در حال حاضر به مهمان‌سرای وزارت خارجه تبدیل شده است. خانه شیروانی نیاوران و پارک نیاوران نیز از کارهای سردار افخمی بود. او در سال ۵۶ به خاطر مشکلات شخصی از ایران رفت و دیگر به ایران بازنگشت. هرچند در سالهای ساخت مجلس با او بارها تماس گرفته شد. اما این اتفاق نیافتاد. او در پاریس همچنان به کار معماری ادامه داد. یکی از کارهای متفاوت او در این شهر طراحی برای مقبره صادق هدایت بود. موضوعی که کمتر کسی می‌داند. گفته می‌شود که مقبره صادق هدایت یک مقبره ساده بود. اما سردار افخمی تصمیم گرفت براساس داستان‌های هدایت به‌خصوص بوف کور یادمانی برای او بسازد. این یادمان از سنگ سیاه به شکل هرمی کوچک است که جغدی در مرکز آن نقش بسته است و نام صادق هدایت در زیر آن به فارسی نوشته شده است. اما در میان همه این کارها آن‌چه بیش از هر چیزی سردار افخمی را به ایران متصل می‌کرد، تئاتر شهر بود. سالنی که برای اهل تئاتر خاطرات زیادی دارد و تا این استوانه هست یاد علی سردار افخمی با آن کاشی امضای خود در بالای یکی از درهای تئاتر شهر باقی است.

قالیباف دوباره به جای روحانی قانون ابلاغ کرد

قالیباف دوباره به جای روحانی قانون ابلاغ کرد

رئیس مجلس شورای اسلامی  با صدور نامه‌ای خطاب به مدیرعامل روزنامه رسمی کشور قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران را ابلاغ کرد. این دومین بار است که محمدباقر قالیباف در روزهای اخیر اقدام به ابلاغ قانون می‌کند. قالیباف پیش از این قانون پرداخت یارانه کالاهای اساسی را که دولت منتقد آن بود، ابلاغ کرده‌ بود.

 قالیباف در اقدام جدید مصوبه برجامی مجلس را که در روزهای اخیر با مخالفت افکار عمومی و دولت روبه رو شده بود؛ ابلاغ کرد. به گزارش تسنیم، در نامه رییس مجلس خطاب به اکبرپور رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل روزنامه رسمی کشور است، آمده است: با توجه به انقضای مهلت مقرر در ماده یک قانون مدنی و در اجرای تبصره ذیل ماده یک قانون مذکور، «قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملت ایران» برای چاپ و انتشار در روزنامه رسمی ابلاغ می‌گردد.» همچنین احمد امیرآبادی فراهانی، نماینده مجلس شورای اسلامی در حساب توئیتر خود در اینباره نوشت:« آخرین فرصت آقای روحانی برای ابلاغ قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از حقوق ملت ایران دیروز بود که ابلاغ نکردند البته ایشان با عدم ابلاغ قانون تامین کالای اساسی و قانون مذکور دومین بار در ماه اخیر قانون گریزی کردند.»

برای تهیه واکسن مطمئن و تضمین شده، تلاش می‌کنیم

حسن روحانی:

برای تهیه واکسن مطمئن و تضمین شده، تلاش می‌کنیم

جلسه کمیته های تخصصی ستاد ملی مقابله با کرونا عصر سه شنبه به ریاست حجت الاسلام والمسلمین دکتر حسن روحانی رئیس جمهور تشکیل شد.به گزارش ایسنا رئیس‌جمهور با اشاره به گزارش ارائه شده، گفت: ستاد ملی برای مهار کرونا تلاش‌های خود را با دو اولویت هدف‌گذاری کرده است. اولویت نخست، اجرای پروتکل‌ها و مراقبت‌های اجرایی در غربالگری و فاصله‌گذاری هوشمند به عنوان تضمین شده ترین راه است که علائم مثبت آن را در کنترل موج جدید شاهد بودیم.

 روحانی اولویت دوم را تامین و تهیه واکسن دانست و افزود: مقدمات و مسیر ساخت این واکسن با اتکا به توانایی دانشمندان و مراکز تخصصی داخلی فراهم شده و تهیه و خرید آن از خارج از کشور نیز در دستور کار است.

او با اشاره به مانع تراشی‎های دولت ترامپ در تامین نیازهای ضروری مردم از جمله واکسن اظهارداشت: این رفتار غیرقانونی و ضد بشری دولت ترامپ به عنوان یک اقدام ننگین در ذهن و خاطر جهانیان خواهد ماند.

رئیس جمهور تاکید کرد: همانگونه که توانستیم جنگ اقتصادی را مهار کنیم، از این مانع نیز عبور خواهیم کرد و لذا مردم باید بدانند همه دستگاه‌ها و بخش‌های مختلف در دولت، برای تهیه واکسن مطمئن و تضمین شده، تلاش خواهند کرد.

بدهای محیط زیست؛ ایران، عربستان،آمریکا

گزارش عملکرد کشورهای جهان در حوزه محیط‌ زیست منتشر شد

بدهای محیط زیست؛ ایران، عربستان،آمریکا

سوئد در این گزارش بهترین وضعیت را داشته است.

یاسمن طاهریان | نتایج گزارش جهانی عملکرد محیط‌زیست یا CCPI در سال ۲۰۲۰ که به وسیله موسسه مردم نهاد و محیط زیستی آلمانی گرین‌واچ با همکاری موسسه نیوکلایمت انجام می‌شود، نشان می‌دهد که هنوز هیچ‌کدام از ۶۱ کشور مورد بررسی نتوانسته‌اند عملکرد «خیلی خوبی» در تمام رده‌بندی‌های این شاخص به دست آورند و به اهداف توافق‌نامه پاریس نزدیک شده باشند. این شاخص‌ها عبارتند از انتشار گازهای گلخانه‌ای، انرژی‌های تجدیدپذیر، مصرف سرانه انرژی و سیاست‌های اقلیمی به این ترتیب بار دیگر سه مقام اول این رتبه‌بندی خالی مانده است.

این گزارش نشان می‌دهد انتشار گازهای گلخانه‌ای در بیش از نیمی از کشورهای مورد بررسی، کاهش پیدا کرده است. هفت کشور عضو اتحادیه اروپا به‌طور جداگانه در حوزه محیط‌زیست عملکرد خوبی داشته‌اند. اتحادیه اروپا نسبت به سال گذشته ۶ پله صعود کرده و به رتبه شانزدهم در جدول رسیده است. اما پنج کشور دیگر عضو این اتحادیه عملکرد ضعیفی در زمینه حفظ محیط‌زیست داشته‌اند. در میان کشورهای اتحادیه اروپا، بدترین عملکرد متعلق به مجارستان و اسلونی است.

در میان کشورهای گروه ۲۰ نیز، تنها اتحادیه اروپا به همراه انگلستان و هند در بالای جدول قرار گرفته‌اند و شش کشور دیگر گروه ۲۰ عملکرد بسیار ضعیفی داشته‌اند.

پرتغال و نیوزیلند در میان کشورهایی هستند که نسبت به سال‌های گذشته پیشرفت داشته‌اند و سوئد در صدر جدول قرار گرفته است. میزان مصرف سرانه بالای انرژی در این کشور مانع از آن شد تا بتواند رتبه بالاتری کسب کند.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا با وعده خروج آمریکا از توافق‌نامه پاریس در سال ۲۰۱۶ روی کار آمد، سال گذشته روند خروج از آن را آغاز و بیش از یک ماه پیش به طور رسمی از آن خارج شد. این دومین بار است که آمریکا در قعر جدول عملکرد کلی محافظت از محیط‌زیست قرار گرفته؛ یک ردیف پایین‌تر از عربستان سعودی. ایران نیز یک ردیف بالاتر از عربستان سعودی قرار دارد. نتایج این گزارش نشان می‌دهد که آمریکا، عربستان و ایران بدترین عملکرد را داشته‌اند.

آلمان از کشورهایی است که با چهار پله صعود در رتبه ۱۹ قرار گرفته است. کسب رتبه «خوب» در رده‌بندی سیاست‌های کلی محیط‌زیست باعث شد تا آلمان در میان کشورهایی قرار گیرد که عملکرد متوسطی در زمینه محافظت از محیط‌زیست دارند. مراکش، شیلی و هند، سه کشور در حال توسعه در میان کشورهای با عملکرد «خوب» و بالاتر از آلمان قرار دارند. مراکش یکی از کشورهای آفریقایی است که در زمینه محافظت از محیط‌زیست پیشرفت‌های بسیاری داشته و گزارش‌ها نشان می‌دهد که این کشور برنامه دارد تا سال ۲۰۳۰ میزان استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر برای تامین انرژی مورد نیازش را به ۵۰درصد برساند.

کاهش آلاینده‌ها

نویسندگان این گزارش معتقدند که شیوع ویروس کرونا در جهان باعث شد تا در نیمه اول سال ۲۰۲۰ تولید گازهای گلخانه‌ای در جهان به میزان ۸.۸ درصد کاهش شدیدی پیدا کند که رکورد جدیدی محسوب می‌شود. بررسی‌ها از ماه می ۲۰۲۰ کاهش ۴تا۷درصدی را برای کل سال پیش‌بینی می‌کنند. در این گزارش آمده شیوع همه‌گیری کرونا ممکن است در کاهش میزان آلاینده‌ها نقشی داشته باشد اما اگر تغییرات اساسی صورت نگیرند، کاهش میزان آلاینده‌ها نیز موقتی خواهد بود. سال‌ها باید این روند کاهشی با نرخی مشابه امسال ادامه پیدا کند تا بتوان گرم شدن دمای کره زمین به ۱.۵درجه سانتی‌گراد محدود کرد.

هشت کشور عضو گروه ۲۰ در زمینه انتشار آلاینده‌ها عملکرد ضعیفی داشته‌اند. عربستان یکی از اعضای گروه ۲۰ با ضعیف‌ترین عملکرد است که نسبت به سال گذشته در زمینه تولید آلاینده یک پله در جدول صعود کرده است. ایران نیز در رتبه ۵۸ قرار دارد. اما از سوی دیگر پنج کشور عضو اتحادیه اروپا به غیر از انگلستان در بالای جدول قرار گرفته‌اند. قبرس، ایرلند و استونی ضعیف‌ترین عملکرد را داشته‌اند. در این گزارش اشاره می‌شود که بهبود اقتصادی پس از بحران کنونی اگر طراحی درستی داشته باشد می‌تواند سرعت کاهش آلاینده‌ها را سریع‌تر کند.

گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر

بر اساس این گزارش، از آنجایی که بخش انرژی تاثیر بزرگی در میزان آلاینده‌های دی‌اکسید کربن هر کشوری دارد، نتایج بررسی کشورها در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر نشان می‌دهد که دنیا پتانسیل بسیاری برای کاهش میزان آلاینده‌ها دارد و باید سرعت به‌کارگیری از این انرژی‌ها را بالا ببرد. انرژی باد و خورشید از ارزان‌ترین منابع نسل جدید تولید برق در سال ۲۰۲۰ در بیشتر کشورهای جهان به شمار می‌روند.

ترکیه و اندونزی به همراه برزیل و انگلستان تنها کشورهای گروه ۲۰ هستند که عملکرد خوبی در بخش انرژی‌ تجدیدپذیر داشته‌اند. در میان ۱۸ کشوری که در رده‌های بالای جدول شاخص انرژی تجدیدپذیر قرار دارند، ۱۱ کشور عضو اتحادیه اروپا هستند. تنها سوئد عملکرد خوبی برای رسیدن به اهداف خود در سال ۲۰۳۰ دارد و تنها کشور عضو اتحادیه اروپاست که منابع متعددی از انرژی تجدیدپذیر دارد.

غفلت در مصرف انرژی

نویسندگان این گزارش می‌گویند که  افزایش مصرف انرژی اولیه در سال ۲۰۱۹ هشداری است برای درک اهمیت مفهوم بهره‌وری انرژی. آخرین گزارش سازمان بین‌المللی انرژی نشان‌دهنده کاهش سرعت روند توسعه بهره‌وری انرژی در تمام کشورهای جهان است. در حالی که سرمایه‌گذاری در بهره‌وری انرژی در سال ۲۰۱۹ روند ثابتی داشته، انتظار می‌رود همه‌گیری ویروس کرونا منجر به رکود اقتصادی جهانی شود که شامل کاهش ۱۰درصدی بودجه بخش‌های مرتبط با بهره‌وری انرژی می‌شود.

تنها مکزیک، برزیل، اندونزی، هند و آلمان از کشورهای گروه ۲۰ هستند که در این بخش عملکرد خوبی داشته‌اند. اتحادیه اروپا نیز همانند سال گذشته در میانه جدول جای گرفته است.

شاخص عملکرد محیط‌زیست که از سال ۲۰۰۵ سالانه منتشر می‌شود، ابزار ارزیابی مستقلی برای ردیابی عملکرد ۵۷ کشور و اتحادیه اروپا در محافظت از محیط‌زیست است که به همراه هم ۹۰درصد گازهای گلخانه‌ای در جهان را تولید می‌کنند. هدف دو موسسه آلمانی «جرمن واچ» و «نیوکلایمت» از انتشار این دسته از گزارش‌های سالانه ترویج شفافیت در سیاست‌های جهانی اقلیمی، مقایسه اقدامات صورت گرفته در محافظت از محیط‌زیست و همچنین مقایسه عملکرد و پیشرفت کشورها به طور مستقل است.

جن بروک، یکی از نویسندگان این گزارش بر این نظر است که اتحادیه اروپا در زمینه محافظت از محیط‌زیست می‌تواند الگو باشد. به گفته بروک اتحادیه اروپا اهداف محیط‌‌زیستی خود در سال ۲۰۳۰  را طوری مشخص کرده که با ۱.۵ درجه افزایش دما هم‌راستا است.

استفان سینگر، مشاور ارشد موسسه Climate Action Network  می‌گوید که بزرگترین صادرکنندگان و تولیدکنندگان سوخت‌های فسیلی کمتر از ۱۰درصد جمعیت جهان را در بر دارند اما آمریکا، روسیه، عربستان‌سعودی و استرالیا در قعر جدول قرار دارند چون از بزرگترین تولیدکنندگان گاز کربن هستند و بیشترین مصرف‌کنندگان انرژی را دارند. او می‌گوید هیچ‌کدام از این کشورها سیاست فدرالی برای حفاظت از محیط‌زیست ندارند تا بتوانند میزان آلاینده‌ها را کاهش دهند.