بایگانی مطالب نشریه

دعوای دولت و مجلس پشت بلندگوها

نمایندگان مجلس شورای اسلامی‌ با کلیات بودجه ۱۴۰۰ مخالفت کردند. به گزارش ایسنا، کلیات گزارش کمیسیون تلفیق در مورد لایحه بودجه ۱۴۰۰ در دستور کار جلسه علنی صبح دیروز مجلس شورای اسلامی قرار گرفت. پس از ارائه گزارش سخنگوی کمیسیون تلفیق و اظهارات نمایندگان مخالف و موافق، کلیات لایحه بودجه به رای مجلس گذاشته شد که نهایت با ۹۹ رای موافق، ۱۴۸ رای مخالف و ۱۲ رای ممتنع از مجموع ۲۶۱ نماینده حاضر به تصویب مجلس نرسید.

جلسه علنی حدود ساعت ۸:۱۰ دقیقه صبح آغاز شد و به‌رغم این‌که انتظار می‌رفت بررسی کلیات بودجه اولین دستور کار نمایندگان باشد، گزارش کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در خصوص واکسن کرونا به عنوان اولین دستور به بحث گذاشته شد. پس از گذشت حدود ۳۰ دقیقه از جلسه علنی مجلس شورای اسلامی، با حضور محمد‌باقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور و حسینعلی‌ امیری معاون پارلمانی رئیس‌جمهور در صحن مجلس، بررسی گزارش کمیسیون تلفیق در خصوص لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ در دستور کار نمایندگان قرار گرفت. پس از آغاز ارائه گزارش کمیسیون تلفیق از سوی سخنگوی کمیسیون، تجمعاتی از نمایندگان در صحن مجلس به چشم می‌خورد که هرکدام به صورت گروهی در حال بحث با یکدیگر بودند. بعد از اتمام بخش اول صحبت‌های سخنگوی کمیسیون تلفیق، نوبت به صحبت نمایندگان موافق و مخالف کلیات لایحه بودجه رسید.
در بین صحبت‌های نمایندگان موافق کلیات لایحه بودجه بعضا فریاد «دو دو» از نمایندگان بر می‌خواست که حاکی از مخالفت نمایندگان با کلیات لایحه بود. در بین صحبت‌های نمایندگان موافق و مخالف چندین تن از نمایندگان در قالب اخطار و تذکر از عدم حضور رئیس جمهور برای دفاع از لایحه بودجه در مجلس انتقاد کرده و آن را خلاف قانون دانستند. رئیس مجلس شورای اسلامی نیز در واکنش به انتقادات نمایندگان از عدم حضور رئیس‌جمهور در مجلس تاکید کرد: «بنده ۱۰ روز قبل نامه کتبی برای ایشان نوشته و رسما از ایشان برای حضور در مجلس برای دفاع از لایحه بودجه دولت دعوت کردم؛ ایشان این دعوت را اجابت نکردند اما بنده وظیفه خود را انجام داده‌ام.»

صحبت موافقان و مخالفان

در مجموع ۷ نماینده در مخالفت با کلیات و ۸ نماینده در موافقت با کلیات لایحه بودجه اظهار نظر کردند. جبار کوچکی‌نژاد، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در مخالفت با کلیات بودجه گفت که این بودجه تورم سنگینی به جای می‌گذارد و با این بودجه بیش از ۴۰ درصد کسری داریم. سید احسان خاندوزی، نائب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در مخالفت با کلیات گزارش کمیسیون تلفیق بودجه گفت: «راهی جز رد کلیات لایحه پرمخاطره باقی نمانده است. البته اگر در کشور ما حاکمیت قانون وجود داشت هیات تطبیق مصوبات، دیوان عدالت و محاسبات به وظایف خود عمل می‌کردند و مسئولی که بودجه غیر قانونی نوشته را کیفر می‌کردند که آیندگان بدانند خوش رقصی انتخابات نباید اقتصاد این مردم را به پرتگاه ورشکستگی سوق دهد.» از سوی دیگر، ابوالفضل ابوترابی، عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها رد کلیات بودجه را «اشتباه محض» خواند و گفت: «واقعیت این است که ما در شش ماه باقی‌مانده از دولت با دولتی متزلزل مواجه هستیم و اگر ماه بودجه را تصویب نکنیم مجددا به دست دولت باز می‌گردد و قطعا دولت با این روند هیچ اقدام خاصی انجام نمی‌دهد. از سوی دیگر برای افزایش حقوق‌ها ما مجبور می‌شویم تا به دولت تنخواه دهیم و حساب و کتابی از او نخواهیم. بنابراین رد کلیات بودجه اشتباه محض است.» سید محمدرضا میرتاج‌الدینی، نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز در موافقت با کلیات بودجه گفت که با رد بودجه، جامعه را به سمت بحران نبریم: «اگر این بودجه چند بار به دولت و کمیسیون‌های تخصصی یا کمیسیون تلفیق برگردد غیر از این نخواهد بود، زیرا ما محدودیت منابع داریم و ساختار بودجه را هم اصلاح نکردیم، بنابراین هرچه باشد در همان چارچوب خواهد بود. پس واقع‌بینانه به کلیات نگاه کنید.» پس از صحبت‌های موافقان و مخالفان کلیات لایحه بودجه، محمد باقر نوبخت به مدت ۲۰ دقیقه به دفاع از لایحه بودجه دولت پرداخت. در حالی که محمدباقر نوبخت به عنوان معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان برنامه وبودجه کشور مشغول دفاع از کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۰ بود؛ تریبون او قطع شد. رئیس مجلس به او گفت که فرصت ۲۰ دقیقه‌ای شما تمام شد و «قطع میکروفن دست ما نیست.» پس از پایان توضیحات نوبخت، اکثر نمایندگان فریاد دو دو سر دادند که بیانگر مخالفت آنان با کلیات لایحه دولت بود. قالیباف در پاسخ به صحبت‌های نوبخت گفت: «آقای نوبخت بیان کرد که باید این لایحه بین دولت و مجلس حل شود ما هم این موضوع را قبول داریم و اصلاحاتی انجام دادیم‌ اما دولت با این اصلاحات مخالفت می‌کند که این اشکالاتی است که در مجلس اثر می‌گذارد.»

پایان ماجرا در مجلس

نوبت به رای‌گیری کلیات بودجه که رسید، قالیباف گفت: «ما ‌امروز براساس آیین‌نامه کلیات بودجه را به رای می‌گذاریم؛ اگر کلیات رای بیاورد، وارد جزییات می‌شویم و مبنای رسیدگی ما گزارش کمیسیون تلفیق است و اگر رای نیاورد لایحه به دولت بازگشته و دولت باید آن را اصلاح کند.»
پس از آغاز رای گیری اکثریت نمایندگان از روی صندلی‌های خود برخاسته و فریاد دو دو که حاکی از رای مخالف نمایندگان به کلیات لایحه بودجه بود، سر دادند. در نهایت نمایندگان مجلس شورای اسلامی‌با ۹۹ رای موافق، ۱۴۸ رای مخالف و ۱۲ رای ممتنع از مجموع ۲۶۱ نماینده حاضر با کلیات لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ مخالفت کردند. رئیس مجلس شورای اسلامی پس از رای‌گیری در خصوص کلیات لایحه بودجه، تصریح کرد: «مجلس تلاش کرد با رویکرد توجه به معیشت مردم و مناطق محروم، حذف رانت‌ها، توجه به تولید و اشتغال، رفع تبعیض و سیاست تک نرخی برای جلوگیری از رانت در ارز در کمیسیون تلفیق لایحه بودجه اصلاح شود، اما متاسفانه دولت در مواجهه با اصلاح ساختار بودجه که از سوی کمیسیون تلفیق صورت گرفت، تعامل مناسب نداشت و‌ امروز نیز در این نشست شاهد آن بودیم.‌ امیدواریم دولت از فرصت کنونی برای اصلاح بودجه استفاده کند و هر چه سریع‌تر لایحه را به مجلس شورای اسلامی تقدیم کند و در این راستا از تجربه کمیسیون تلفیق نیز بهره ببرد.»

وجهی برای حضور رئیس‌جمهور باقی نمانده

علیرضا معزی معاون دفتر رئیس جمهوری در حساب کاربری خود در توئیتر درباره عدم حضور روحانی در مجلس نوشت که حضور ‎رئیس جمهور برای دفاع از کلیات ‎بودجه، «نه الزام آیین‌نامه‌ای دارد و نه مرسوم بوده» است. او در ادامه نوشت: «دفاع از بودجه‌ای که دیگر نشانی از «لایحه» دولت ندارد و بیشتر «طرحی» است از سوی کمیسیون تلفیق، وجهی برای حضور رئیس‌جمهور باقی نگذاشت.»

ابراز نگرانی روحانی از تغییر در شاکله بودجه

علی ربیعی، سخنگوی دولت در نشست خبری خود در واکنش به رد کلیات لایحه بودجه اعلام کرده که دولت آماده است با همه توان خود در کنار مجلس اصلاحات مورد نظر لایحه بودجه را بدون این‌که شاکله تغییر کند و درآمدهای واهی پیش‌بینی کنیم، انجام دهد. از سوی دیگر حسن روحانی، رئیس‌جمهوری نیز در ستاد هماهنگی اقتصادی دولت گفت: «بارها از سوی دولت بر ضرورت حفظ ارکان اصلی لایحه بودجه تاکید شده است.» روحانی با بیان این‌که لایحه بودجه ۱۴۰۰ برای مدیریت اقتصاد کشور در شرایط جنگ اقتصادی و برای مدیریت مسیر توسعه تدوین شده است، گفت: «از نظر دولت تغییر در شاکله و محورهای اصلی لایحه بودجه ۱۴۰۰ می‌تواند صدمات جدی به معیشت مردم و مسیر توسعه و مدیریت اقتصاد کشور وارد کند.» حالا به نظر می‌رسد کشمکش مجلس و دولت پشت بلندگوها وارد دور تازه‌ای شده است.

تالاب میانکاله اکسیژن ندارد

نیم قرن پس از آن‌که 14 بهمن ماه به عنوان روز جهانی تالاب‌ها در کنوانسیون رامسر مطرح شد، ایران 25 تالابش را در این سال‌ها و در این کنوانسیون به ثبت رسانده است. تالاب‌هایی که وجودشان ارتباط مستقیمی با میزان بارش و آورد رودخانه‌ها دارد و به گفته احمدرضا لاهیجان‌زاده، معاون محیط زیست‌ دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با فقر بارش و آورد رودخانه‌ها روبه‌رو بوده است. آنطور که آمارها می‌گویند از ابتدای مهر ماه تا چهار بهمن امسال در کشور ۸۵.۵ میلی‌متر بارش داشته‌ایم و این میزان نسبت به میانگین بلند مدت ۱۷ درصد و نسبت به مدت مشابه در سال گذشته ۴۰ درصد کمتر شده است. این در حالی است که ظرفیت سدهای کشور هم ۵۹.۵ میلیارد متر‌مکعب است که اوایل بهمن ماه ۵۹.۵ درصد از ظرفیت مخازن سدها آبگیری شده است.

لاهیجان‌زاده که روز گذشته در مراسم گرامیداشت روز جهانی تالاب‌ها صحبت می‌کرد، با اشاره به آن‌که در کشور حدود ۳ میلیون هکتار تالاب داریم گفت سایر تالاب‌های کشور نیز پتانسیل این را دارد که در کنوانسیون رامسر ثبت شود و همچنین از ۴۹ نوع تالابی که در دنیا وجود دارد، ۴۱ نوع آن در ایران شناسایی شده است. تالاب‌هایی که دلایل مختلفی باعث خشکیدن آن‌ها شده و به گفته لاهیجان‌زاده بر اساس قانون حفاظت از تالاب‌ها سازمان حفاظت محیط زیست باید حق‌آبه تالاب‌ها را مشخص و وزارت نیرو آن را تامین کند. پس از تصویب این قانون لازم است که وارد بحث‌های اجرایی و تامین اعتبارات شوند و این موضوع در بخش اعتبارات سازمان محیط زیست‌ و اعتبارات سایر دستگاه‌ها برای اقداماتی از جمله اصلاح الگوی کشت و روش‌های آبیاری، احداث تصفیه‌خانه، پروژه آبخیزداری و آبخوان‌داری و… قابل تعریف است.

حذف گونه مهاجم در انزلی، جلوگیری از هدررفت آب در هور و شادگان

چند تالاب در سال‌های گذشته درگیری‌های فراوانی داشتند. از جمله تالاب انزلی که عملیات حذف گونه‌های مهاجم در این تالاب در دستورکار قرار گرفت و برای جمع‌آوری گیاه سنبل آبی ۱۲ میلیارد تومان از طریق سازمان برنامه و بودجه اختصاص داده شد. اگرچه به گفته بعضی کارشناسان منتقد آلودگی زیاد این تالاب سبب از بین رفتن آزولا شده است اما لاهیجان‌زاده می‌گوید با توجه به حجم زیاد کار ساخت یک دستگاه جمع‌کننده گیاهان مهاجم در دستور کار قرار گرفت و بر این اساس تفاهم‌نامه‌ای با وزارت دفاع امضا شد تا این دستگاه تهیه و گیاهان از بستر تالاب جمع‌آوری شود. همچنین برای جمع‌آوری لاشه‌های پرندگان تلف‌شده هم از آن استفاده کردند. معاون محیط زیست دریایی می‌گوید برای تالاب شادگان و هور هم کارهایی انجام گرفته و پروژه‌هایی برای جلوگیری از هدر رفت آب در این دو تالاب انجام شده که با اقدامات صورت گرفته در تالاب شادگان عرصه‌هایی که ۲۰ تا ۲۵ سال گذشته زیر آب نمی‌رفت اکنون به زیر آب رفته‌اند و بیش از ۹۵ درصد تالاب آبگیری شده است. همچنین انتقال ۱۵۰ میلیون متر مکعب آب از کارون به شادگان هم انجام شده و این انتقال در کنار رفع انسداد آب راه‌های منتهی به تالاب‌ها به گفته لاهیجان‌زاده از دیگر اقدامات سازمان حفاظت محیط زیست بوده است. «در این راستا ده‌ها کیلومتر لایروبی انجام و باعث شد آب راحت‌تر به تالاب‌ها برسد. در هورالعظیم ۲۳۰ زیرگذر و ۴۰ دهنده پل احداث شد تا آب بدون مانع وارد تالاب شود این کار در تالاب‌های آلاگل آلماگل و آجی‌گل در استان گلستان نیز اجرا شد و اثربخشی بسیار خوبی داشت.»
آنطور که معاون محیط زیست‌ دریایی می‌گوید برای اجرای پروژه احیای تالاب‌ها تصمیم گرفتند برای همه تالاب‌های کشور برنامه مدیریت زیست‌بومی تهیه شود و تاکنون برای ۱۹ تالاب تهیه شده و ۱۵ تالاب دیگر هم در دست تهیه است که با به اتمام رسیدن آن‌ها ۳۴ تالاب کشور دارای برنامه مدیریت زیست بومی می‌شوند، این فعالیت در حوضه آبریز دریاچه ارومیه با گستردگی بیشتری اجرا می‌شود. به‌طوری که در ۱۵۰ روستا کار انجام شده و نتایج کاهش ۳۵ درصدی مصرف آب و افزایش ۳۹ درصدی بهره‌وری را نشان می‌دهد.

معیشت جایگزین در هور، ترسیم نقشه راه برای گاوخونی

تالاب هامون هم که در این سال‌ها بی‌آبی و حالا آب‌گیری‌اش توجه بسیاری را به خود جلب کرده ۱۰ میلیون یورو اعتبار برای احیا دارد تا با تمرکز بر معیشت وارد عمل شود و به این ترتیب میزان بیشتری آب وارد تالاب می‌شود. این کار مانع تبدیل شدن تالاب هامون به کانون گرد‌و‌غبار می‌شود.
لاهیجان‌زاده درباره وضعیت تالاب گاوخونی و زاینده‌رود هم گفت که برای احیای تالاب گاوخونی با همکاری دستگاه‌های مرتبط نقشه راهی تهیه شده که قرار بود هفته گذشته در جلسه شورای عالی آب تصویب شود اما چون استانداران اصفهان و چهارمحال و بختیاری در جلسه حضور نداشتند تصویب آن به جلسه بعدی موکول شد. در این طرح پیش‌بینی شده برداشت از آب زاینده‌رود طوری باشد که گاوخونی بتواند به حیات خود برگردد، یعنی تکلیف صنعت و کشاورزی مشخص شده و میزان آبی این دو بخش نیز مشخص شده است. «در سال آبی ۹۷ – ۹۸ در کوهرنگ بیش از دو هزار میلی‌متر بارندگی داشتیم اما با این وجود باز هم اجازه ندادند آبی به تالاب گاوخونی برسد با این هدف که کشت بیشتری داشته باشند و در آن سال در کمال ناباوری کشت تابستانه هم انجام شد در حالی که در آن منطقه فقط دو کشت پاییزه و بهاره انجام می‌شود اما آن سال سه کشت انجام شد، در حالی که میانگین بارندگی در آن منطقه ۱۲۰ میلی‌متر است و معمولا بیشتر از ۷۰ میلیمتر هم نمی بارد.»
به گفته معاون محیط زیست دریایی، مدیریت آب در زاینده‌رود به صورت یکپارچه انجام نمی‌شود. اصفهان جدا و چهارمحال و بختیاری جدا عمل می‌کند و این مدیریت مستقل بدعت غلطی است که از سال ۸۴ رقم خورده و یک اشتباه تاریخی است. او همچنین گفت: «یکی از پروژه‌های احیای دریاچه ارومیه ساخت تصفیه‌خانه شهر تبریز است که اکنون ۷۰ درصد پیشرفت دارد. امیدواریم تا خرداد ماه ۱۴۰۰ این تصفیه‌خانه در مدار قرار گیرد. همچنین تصفیه‌خانه شهر ارومیه نیز ۹۵ درصد پیشرفت دارد و تا اسفند ماه امسال به بهره‌برداری می‌رسد. در مجموع با راه‌اندازی این دو تصفیه‌خانه ۲۰۰ میلیون مترمکعب آب وارد دریاچه می‌شود.»

تالاب میانکاله، تالاب بدون اکسیژن

وضعیت تالاب میانکاله هم از جمله مواردی بود که لاهیجان‌زاده به آن اشاره کرده و با اشاره به مرگ‌و‌میر پرندگان مهاجر در این تالاب گفت: «اگر دبی آب در داخل تالاب کم شود، تالاب دچار فعالیت‌های شیمیایی می‌شود که تولید سم و مرگ و میر پرندگان را به‌دنبال دارد و یکی از عوامل تلفات پرندگان در میانکاله این است که تبادل آب کافی وجود ندارد و این مساله موجب کاهش اکسیژن آب می‌شود.» اشاره به این مسئله در حالی است که مرگ غیرعادی پرندگان از چهار روز پیش آغاز شده و تاکنون ۳۳۱ پرنده مهاجر در میانکاله و خلیج گرگان تلف شده‌اند. سازمان محیط زیست دو روز پیش تایید کرد که احتمال می‌رود مرگ این پرندگان نیز بر اثر سم بوتولیسم باشد و مرگ گسترده پرندگان که سال پیش رخ داد و بیش از 40 هزار پرنده را کشت، بار دیگر تکرار شود.
به گفته لاهیجان‌‌زاده در تالاب میانکاله با کمک تصویربرداری هوایی و تطبیق آن با اطلاعات ماهواره‌ای و نصب سیستم لیزر و عمق سنجیده تلاش شده میزان آب موجود در تالاب با دقت محاسبه شود. چرا که بررسی‌ها نشان می‌دهد اگر دبی آب در تالابی کمتر از نیاز آن باشد موجب فعالیت میکروارگانیسم‌های مضر می شود که در نهایت تلف شدن آبزیان آن محدوده را به همراه دارد.
او همچنین به تصویب برنامه جامع پروژه‌ها و تالاب‌ها نیز اشاره کرد و گفت که یکی از اقدامات از این طریق لایروبی و تسهیل ارتباط خلیج گرگان و دریای خزر بود که محل مناقشه مراجع علمی قرار داشت و به زودی از سوی معاونت اقیانوس‌شناسی ارائه می‌شود. این در حالی است که عملیات لایروبی خلیج گرگان کمکی به افزایش آب نمی‌کند و موجب تبادل جریان می‌شود و یکی از عوامل تلفات پرندگان در میانکاله این است که تبادل آب کافی وجود ندارد و این مساله موجب کاهش اکسیژن آب می‌شود.

بازگشت ایران و آمریکا به برجام می‌تواند هم‌زمان رخ دهد

محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران از مکانیسمی برای هماهنگ‌سازی و همزمان کردن اقدامات واشنگتن و تهران جهت اجرای کامل تعهدات برجامی سخن گفته است. به گزارش ایسنا، ظریف در مصاحبه‌ای با «کریستین امان‌پور»، مجری شبکه سی.ان.ان گفته است: «لازم است دولت آمریکا به برجام برگردد و ایران آماده خواهد بود فوراً [این اقدام] را پاسخ دهد. زمان، مهم نیست، مسئله این است که آیا ایالات متحده -دولت جدید [آمریکا]- می‌خواهد سیاست‌های شکست‌خورده دولت ترامپ را دنبال کند یا نه.»
ظریف در پاسخ به سوال مجری مبنی بر امکان استفاده از مکانیسمی برای حل‌و‌فصل اختلافات بر سر اینکه کدام طرف باید نخست به برجام برگردد، گفت: «می‌توان مکانیسمی برای همزمان‌ کردن یا هماهنگ‌ کردن آن (بازگشت ایران و آمریکا به برجام) داشت.»
او در ادامه گفت: «همان‌طور که می‌دانید در داخل خود توافق هسته‌ای مکانیسمی تعبیه شده که کمیسیون مشترک است و کمیسیون مشترک یک هماهنگ‌کننده دارد.
این هماهنگ‌کننده دو منصب دارد- [این هماهنگ‌کننده] قبلاً فدریکا موگرینی بود، الان جوزپ بورل است- یکی از دو منصب او، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا است و منصب دیگر، هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک است. او می‌تواند از سمتش در کسوت هماهنگ‌کننده کمیسیون مشترک برای هماهنگ‌سازی اقداماتی که لازم است ایران و ایالات متحده انجام دهند، استفاده کند. به طور مشخص، اقداماتی که ایران انجام می‌دهد همواره تحت نظارت و راستی‌آزمایی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بوده و ما نشان داده‌ایم که به قول‌هایمان عمل کرده‌ایم. آن طرفی که نتوانسته نشان دهد به قول‌هایش عمل می‌کند ایالات متحده بوده است.»
ظریف در ادامه گفت: «همان‌طور که گفتیم لازم است که ایالات متحده حسن‌نیت خودش را نشان دهد؛ ما همین حالا هم حسن‌نیت خودمان را اثبات کرده‌ایم.
اگر ما از محدودیت‌های توافق فاصله گرفته‌ایم به خاطر آن است که ایالات متحده تلاش کرد یک جنگ اقتصادی تمام‌عیار به ایران تحمیل کند. این را متوقف کند، ما به پایبندی کامل برمی‌گردیم.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در بخش دیگری از این مصاحبه به سوال «کریستین‌ امان‌پور» که گفت مصوبه مجلس شورای اسلامی ایران در صورت اجرایی شدن، ناقض تعهدات ایران در برجام خواهد بود، گفت: «آن اقدامات، نقض تعهدات ما نخواهد بود، بلکه بخشی از روند کاهش تعهدات ما خواهد بود؛ چون این‌ها تعهدات داوطلبانه‌ای بودند که ما به آن‌ها پایبند شدیم. بازرس‌های آژانس اخراج نمی‌شوند، بلکه بازرسی‌های آژانس محدود می‌شوند، چون همان‌طور که می‌دانید در حال حاضر ایران تحت شدیدترین مکانیسم‌های نظارتی آژانس نسبت به هر جای دیگر دنیا قرار گرفته است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بارها و بارها در ایران بازرسی انجام داده و ما این را محدود می‌کنیم.»

اتحادیه اروپا: قائل به حفظ برجام کنونی هستیم

از سوی دیگر، اتحادیه اروپا به سخنان امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه مبنی بر پیشنهاد حضور عربستان در مذاکرات هسته‌ای ایران، واکنش نشان داد و اعلام کرد که سخنان امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه درباره حضور عربستان در مذاکرات هسته‌ای با ایران را «موضع شخصی» او دانست و تاکید کرد که اتحادیه اروپا «به برجام کنونی پایبند است.»
به گزارش یورونیوز، آقای مکرون روز شنبه گفته بود که در مذاکرات برجام باید «سختگیرانه‌تر عمل شود» و «کشورهای منطقه از جمله عربستان سعودی هم در این مذاکرات مشارکت داشته باشند.»
پیتر استانو، سخنگوی اتحادیه اروپا در پاسخ به سوال یورونیوز مبنی بر این‌که مواضع فرانسه تا چه حد به رویکرد اتحادیه اروپا در برجام نزدیک است، گفت که قصد ندارد درباره سخنان یکی از رهبران اروپایی اظهارنظر کند؛ چرا که سخنان اشخاص ربطی به سیاست‌های مشترک «اتحادیه اروپا» ندارد. او تاکید کرد که اتحادیه اروپا به عنوان میانجی اصلی مذاکرات برجام در سال ۲۰۱۵، همچنان «قاطعانه تاکید دارد که این توافق زنده بماند و حفظ شود.»
او همچنین گفت: «اتحادیه اروپا یک میانجی و هماهنگ‌کننده توافقی است [برجام] که پیشتر امضا شده است.
هرگونه تصمیم‌گیری درباره تغییرات برجام از عهده ما [اتحادیه اروپا] خارج است. تصمیم‌گیران اصلی برای هرگونه تغییر در باره برجام، تنها شش کشور عضو هستند. از سوی دیگر وظیفه نظارت بر اجرای درست برجام بر عهده کمیسیون مشترک این توافق هسته‌ای است که در سطح دیپلمات‌های کشورهای شرکت کننده و نمایندگان اتحادیه اروپا هر از چندگاهی جلسه‌ای برگزار می‌کنند.»

رستاخیز، حزبی ساخته توهمات شاه

روز چهاردهم بهمن 1320 حزبی به نام رستاخیز در آمل مرام‌نامه خود را منتشر کرد. در مرام‌نامه این حزب، به مواردی چون تقویت وحدت ملی، ترویج عقاید دینی و اخلاقی، تامین رفاه، ایجاد غرور ملی، توسعه‌ بهداشت و… بر می‌خوریم. پدیده تاسیس احزاب از مظاهر مدرنیزاسیون است که در عصر پهلوی به سرعت از جانب حکومت وقت اعمال شد. پس از دوران رضا‌شاه که بسیاری از آن به عنوان دورانی تیره اختناق نام می‌برند، در دهه بیست گشایشی پدید آمد و تا براندازی دولت مصدق ادامه یافت. پس از سقوط دولت مصدق با تشکیل ساواک دوباره خفقان سیاسی بر ایران حکم‌فرما شد. محمدرضا شاه که در کتاب ماموریت برای وطنم از مزیت‌های نظام چند حزبی نوشته بود، در 1354 تغییر موضع داد و با انحلال احزاب ایران نوین و مردم تشکیل حزب رستاخیز را به اطلاع همگان رسانده و اعلام کرد حکومت ایران در آینده تک حزبی خواهد بود. شاه معتقد بود که همه شهروندان وظیفه دارند در انتخابات ملی شرکت کنند و به حزب ملحق شوند و افرادی که عضو نشوند لابد کمونیست مخفی‌اند. این افراد می‌توانند بین رفتن به زندان یا ترک کشور و ترجیحا عزیمت به شوروی یکی را انتخاب کنند. او در گفت‌و‌گو با یک روزنامه‌نگار اروپایی گفت: آزادی افکار؟ دمکراسی؟ این واژه‌ها هیچکدام به درد من نمی‌خورد.
حزب در یک کتابچه راهنما به نام فلسفه انقلاب ایران یادآور شد که شاه طبقه و ضد طبقه را تا ابد ریشه کن کرده و صرفا رهبر سیاسی نبوده است بلکه آموزگار و راهنمای معنوی ایران است. جدا از این‌که برای ملت‌اش سد، راه، پل می‌سازد روح و فکر و دل مردمش را نیز هدایت می‌کند. شاه ادعا می‌کرد هیچ ملت دیگری چنین اختیار مطلقی به حاکمان خود نداده است و در هیچ کشور دیگری چنین پیوند نزدیکی بین حاکمان و مردم وجود ندارد. نقل است که شاه پس از جلسه معارفه کابینه دکتر شاپور بختیار تقاضای میکروفون می‌کند اما هیچ کس فرمان نمی‌برد. او 26 دی ماه همان سال ایران را برای همیشه ترک کرد تا انقلاب اسلامی پیروزی خود را در بهمن 57 جشن بگیرد. بر خلاف آنچه شاه گمان می‌برد پیشینه انقلاب‌های دنیا نشان می‌دهد که طبقات محروم نیستند که علیه طبقه متمکن به مبارزه بر می‌خیزند. بلکه این مبارزه‌ای است که بین طبقات نزدیک در می‌گیرد. به عنوان مثال بورژوازی (مردمی که قدرت خود را از استخدام، آموزش و ثروت به دست می‌آورند نه از اشراف‌زادگی) است که علیه اریستوکراسی (اشراف سالاری) قیام می‌کند. این روشنفکران هستند که در در تمام جوامع پیش از انقلاب به صورت مخالفان خطرناک هیئت حاکمه و طبقه مسلط در می‌آیند. جدایی نخبگان و تغییر مسیر آن‌ها از عمومی‌ترین و بدیهی‌ترین پدیده‌های قبل از هر انقلاب است. جیمز دیویس با مقایسه چند انقلاب به این نتیجه رسیده است که انقلاب زمانی رخ می‌دهد که توسعه اقتصادی با آهنگ خواسته‌ها همگام نباشد.

برای افزایش کشت برنج ظرفیت نداریم

کمیسیون تلفیق مجلس در جلسه روز پنجم بهمن، طرحی را به تصویب رساند که با انتقادات بسیاری روبه‌رو شد. بعضی از نمایندگان مجلس مخالف این طرح هستند، از جمله ذبیح‌الله‌اعظمی، عضو کمیسیون کشاورزی که در گفت‌و‌گو با «پیام‌ما» ضمن بیان این‌که: «هدف از ایجاد این ممنوعیت در مناطق کم آب، صرفه‌جویی در مصرف آب و مقرون به صرفه نبودن کشت این محصول بود. باید بپذیریم که کشور ما از نظر منابع آبی در مضیقه است و کشت برنج که محصول آب‌بری است در بسیاری از مناطق کشور توجیه اقتصادی ندارد» صراحتا اعلام کرد: «بنده به عنوان متخصص کشاورزی و عضو هیئت علمی دانشگاه در دانشکده کشاورزی با این موضوع قطعا مخالفت می‌کنم»
بر اساس این مصوبه از سال ۱۴۰۰ ممنوعیت کشت برنج در نقاط مختلف کشور بنا به تشخیص شورای آب استان لغو می‌شود. از دیگر واکنش‌ها به این مصوبه سخنان مدیرکل دفتر امور غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد‌کشاورزی است که دیروز به خبرگزاری ایلنا گفته است: «کشور ظرفیت آبی برای کشت بیشتر برنج را ندارد» فرامک عزیز کریمی، می‌گوید: «سطح زیر کشت برنج تا سال 97 ، ششصد هزار هکتار بود که طی یک‌سال اخیر با افزایش 200 هزار هکتاری به سطح 800 هزار هکتار رسیده است. دلیل افزایش 30 درصدی سطح کشت برنج در کشور طی یک سال بارندگی‌های مناسب بوده است تا جایی که افزایش سطح زیر کشت موجب شد میزان خوداتکایی تولید برنج در کشور به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند، به نحوی که سال گذشته 90 درصد و در سال‌جاری 85 درصد نیاز کشور به برنج در داخل تامین شد.»
مدیرکل دفتر امور غلات و محصولات اساسی وزارت جهاد‌کشاورزی اما معتقد است در شرایط فعلی منابع آبی کشور اجازه افزایش سطح کشت برنج به بیش از 800 هزار هکتار را نمی‌دهد: «هنوز مصوبات کمیسیون تلفیق ابلاغ نشده اما در صورت ابلاغ باید به این موضوع توجه داشت که نمی‌شود یک نسخه را برای تمام استان‌های کشور پیچید. تصمیم برای سطح کشت برنج در هر استان باید بر اساس میزان منابع آبی استان و در کارگروهی با حضور کارشناسان گرفته شود.»
بر اساس اعلام کارشناسان سازمان هواشناسی ایران سال آبی کم بارشی را تا به اینجا پشت سر گذاشته و اگر شرایط آب‌و‌هوایی به همین ترتیب پیش برود می‌توان گفت سال خشکی را پیش رو داریم، با این شرایط تصویب چنین طرحی در کمیسیون تلفیق مجلس با نگاه‌هایی که به تعبیر برخی نمایندگان ملی نیستند و تنها منافع و شرایط منطقه‌ای را در نظر می‌گیرند، چندان معقول به نظر نمی‌رسد. در گزارش خبرگزاری ایلنا آمده است: «بسیاری از کارشناسان مخالف مصوبه کمیسیون تلفیق هستند و آن را تجاوز آشکار به حوزه‌های آب زیرزمینی در سالی می‌دانند که با کاهش بارندگی مواجه هستیم چرا که برنج یکی از آب‌بر‌ترین محصولات کشاورزی است به نحوی که هر کیلو برنج از زمان کاشت تا زمانی که می‌خواهد به دست مصرف‌کننده برسد 8000 لیتر آب مصرف می‌کند و به گزارش وزارت نیرو از ابتدای سال‌آبی جاری (اول پاییز) تاکنون میانگین ارتفاع کل بارش‌های جوی در کشور به 1.1میلی‌متر بوده که نسبت به ‌مدت مشابه سال قبل 35 درصد و نسبت به میانگین دوره‌های مشابه در 11 سال اخیر 51 درصد کاهش نشان می‌دهد که خود بیانگر شرایط سخت کشاورزی در ماه‌های آینده است» احد وظیفه رئیس مرکز ملی خشکسالی پس از تصویب این طرح در کمیسیون تلفیق در خصوص این موضوع به «پیام‌ما» گفته است: «روش کشت و نحوه مصرف طوری است که کشور ما به جز چند شهر شمالی پتانسیل لازم را ندارند که کشاورزان بتوانند در آن برنج کشت کنند. کشت برنج یعنی هدر رفت بیشتر آب از طریق تبخیر. درباره استفاده از منابع آب زیرزمینی برای کشت این محصول هم باید بگوییم عمق‌سنجی‌ها نشان می‌دهد در سال‌های اخیر روند کاهشی داشته، به خصوص در دوره‌های خشکسالی افت ارتفاع آب‌های زیرزمینی شدیدتر بوده، در حال حاضر میزان این منابع در حدی است که بسیاری از دشت‌های کشور دشت ممنوعه است و برداشت آب از آن‌ها وضعیت را بغرنج‌تر می‌کند» علاوه بر تمام این آسیب‌ها، افزایش قیمت این محصول در بازار به طور قطع موجب اقبال کشاورزان به کشت برنج می‌شود و این امر بر نگرانی‌ها در این زمینه دامن می‌زند. حال باید دید سرنوشت این مصوبه در صحن علنی مجلس چه می‌شود.

به اعتقاد امام (ره) آرای نسل دیروز نمی‌تواند برای نسل امروز مبنا باشد

رئیس‌جمهور با استناد به سخنان امام (ره) گفت: آرای مردم در هر نسل و هر زمان، زمانی محقق می‌شود که ما یک انتخابات پرشور رقابتی پیش پای مردم بگذاریم. به گزارش ایسنا، حجت‌الاسلام والمسلمین حسن روحانی در مراسم تجدید میثاق با آرمان‌های امام راحل که صبح امروز در مرقد بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران برگزار شد، گفت: «امام قدرت اصلی را قدرت مردم می‌دانست و آنچه تلاش می‌کرد این بود که افکار و اذهان مردم اقناع شود برای مسیر و راهی که امام برای انقلاب انتخاب کرده بود؛ در واقع امام از سال‌ها پیش به خوبی می‌دانست که قدرت نرم بر قدرت سخت پیروز می‌شود و او آن قدرت نرم را برگزیده بود و انتخاب کرده بود.»
روحانی با بیان این‌که استقبال عظیم مردم از مهرآباد تا بهشت زهرا حاکی از آن بود که امام دارای چه محبوبیت و نفوذی در میان مردم است، گفت: «نطق امام در روز دوازدهم بهمن منشور جمهوریت و اسلامیت ماست؛ آن نطق بعنوان پایه و اساس نظام ماست و ما تا زمانی که با کلام و منطق امام در ۱۲ بهمن ۵۷ در تماسیم، در کنار آن هستیم و مجری آن هستیم، ما همچنان پیروز خواهیم بود.»
روحانی ادامه داد: «او در آن نطق تنها از مشروعیت دینی حرف نزد، او در آن نطق از مقبولیت و رای مردم و حتی از عقلانیت و معقولیت هم حرف زد؛ گفت رژیم سلطنت رژیم عقلانی نیست و هیچ عقلی این را نمی‌پذیرد که فردی زمانی حالا با کودتا یا بر فرض رای و رای آزاد [به قدرت رسیده]، کاری که در ۵۰ سال پیش یا ۷۰ سال پیش انجام گرفته، چه ربطی به ما دارد؟ امام به صراحت گفت پدران ما اولیای ما نیستند، ما باید رای دهیم به آن دولت و نظامی که می‌خواهیم برگزینیم.»
رئیس‌جمهوری ادامه داد: «او از آرای مردم سخن گفت؛ او از خردورزی و عقلانیت سخن گفت؛ او از مشروعیت و اسلام سخن گفتن با این دلایل محکم مسیر و راه انقلاب آینده را برای ما مشخص کرد. امام در همان ۱۲ بهمن ۵۷ به ما گفت نظامی از دیدگاه امام مشروع است که آن نظام عقلانی، مورد رای و نظر مردم و در چارچوب اساس و موازین اسلام باشد.»
حسن روحانی با اشاره به این‌که باید راه امام را به خوبی از سیره و کلام او استنباط کنی، گفت: «امام در آن نطق تاریخی بر آرای نسل حاضر تاکید کرد و حتی اشاره‌کرد که آرای نسل دیروز نمی‌تواند مبنا برای نسل امروز باشد؛ در هر مقطعی مردم باید با آرای خودشان نظام مورد‌نظر خودشان را برگزینند؛ امام در همان نطق به قاعده سلطه اشاره کرد که مردم نسبت به سرنوشت خود می‌توانند تصمیم بگیرند؛ اینجا آن مسیر و راه درستی است که امام حاکمیت اسلام را با حکومت مردم در کنار هم تلفیق میکند و به ما می‌گوید چگونه باید مسیر را ادامه دهیم.»

قالیباف: مجلس یازدهم عنوان مجلس انقلابی را از رهبر انقلاب گرفته است

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی نیز به همراه جمعی از نمایندگان مجلس در حرم مطهر امام خمینی (ره) حضور یافت و با آرمان‌های بنیانگذار انقلاب اسلامی و شهدا تجدید پیمان کرد.
قالیباف با بیان این‌که امام (ره) موجب احیای مجدد اسلام و عزت مسلمین در جهان شد، گفت: امام (ره) به ما آموخت و نشان داد اگر در راه او مصمم و پایبند باشیم، رژیم تا دندان مسلح و منحوس پهلوی و زیاده‌خواهان، قدرت‌طلبان و مستکبران جهانی نمی‌توانند کاری از پیش ببرند. او افزود: اگر امروزه دچار مشکلات و چالش‌هایی هستیم و مردم این مهم را مشاهده و در زندگی‌شان کاستی‌ها و فشارها را تحمل می‌کنند به این جهت است که از مسیر امام خمینی (ره) فاصله گرفته‌ایم.

حسن خمینی: انقلاب اسلامی دینداران را به عرصه اجتماع آورد

همچنین حجت‌الاسلام سید حسن خمینی در جمع نمایندگان مجلس شورای اسلامی گفت: اگر دینداران نتوانند دنیای مردم را آباد کنند به دین لطمه می‌زنند. تولیت آستان مقدس حضرت امام خمینی (ره) تصریح کرد: انقلاب شکوهمند اسلامی ایران، انقلابی مردمی و دینی است و حضور مرجع بزرگواری در راس رهبری آن نشان‌دهنده این ادعا است. سیدحسن خمینی ادامه داد: انقلاب اسلامی دینداران را به عرصه اجتماع آورد؛ تغییر نظام سیاسی پیام انقلاب اسلامی در افق سیاسی ایران است، در هم ریختن تمام بافت‌ها و طبقات اجتماعی پیام افق اجتماعی انقلاب است و همچنین انقلاب دینی و حضور دین در عرصه اجتماع، پیام تاریخی انقلاب اسلامی محسوب می‌شود.
او افزود: برای نشان دادن تحقق آرمان‌های انقلاب اسلامی باید برای برطرف کردن مشکلات معیشتی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی باید اقدام عملی کرد.

مرگ ۱۱۷ پرنده مهاجر در میانکاله

117 پرنده در تالاب میانکاله جان باختند. تست آنفلوآنزای فوق حاد در لاشه‌ها منفی شده و حالا نزدیک‌ترین احتمال تکرار دوباره مرگ گسترده‌ پرندگان به علت سم بوتولیسم است. یک سال پیش بیش از ۴۳ هزار پرنده مهاجر آبزی در محدوده تالاب میانکاله و خلیج گرگان در دو استان مازندران و گلستان تلف شدند و سازمان دامپزشکی، علت مرگ‌و‌میر این پرندگان را بیماری بوتولیسم اعلام کرده بود؛ بیماری که دلیل آن به ناتوانی تالاب در خودپالایی برمی‌گشت.
مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست گفته است که تست آنفولانزای این پرندگان منفی بوده است: «براساس اعلام سازمان دامپزشکی، آزمایش آنفولانزا و نیوکاسل پرندگان تلف شده منفی بوده است.» سازمان دامپزشکی کشور هنوز علت قطعی مرگ این پرندگان را اعلام نکرده اما شهاب‌الدین منتظمی می‌گوید که این احتمال وجود دارد که مانند سال گذشته «بیوتوکسین» یا همان بیماری «بوتولیسم» علت مرگ این پرندگان باشد.
زمستان سال گذشته لاشه پرندگان آبزی مهاجر ابتدا در میانکاله و سپس در سواحل گلستان هویدا شد. روند مرگ‌ومیر پرندگان تا گرم شدن هوا و کوچ آن‌ها ادامه داشت. تنها در محدوده خلیج گرگان، ۱۳ هزار قطعه پرنده مهاجر که اغلب آن‌ها از گونه‌ چنگر بودند، تلف شدند. بعد از این مرگ‌ومیر گسترده، مدیرکل دامپزشکی گلستان با رد وجود بیماری نیوکاسل و آنفلوانزا در پرندگان وحشی مهاجر، علت مرگ‌ومیر پرندگان در منطقه شرق خلیج گرگان را بیماری میکروبی بوتولیسم اعلام کرد و گفت که بالا بودن شاخص‌های فاضلاب در آب خلیج گرگان در تشدید این موضوع به‌عنوان فاکتورهای مستعد کننده موثر بوده است.
خلیج گرگان، همه‌ساله میزبان پرندگان مهاجر زمستان گذران از روسیه و سیبری است، برای همین هم باید اقدامات بازدارنده، پیش از فرارسیدن فصل کوچ پرندگان صورت می‌گرفت. یک سال پیش این موضوع در دستور کار ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور قرار گرفت اما احیای خلیج گرگان و میانکاله سهمی در لایحه بودجه ۱۴۰۰ نداشت.
طبق بررسی‌های انجام شده یک چهارم خلیج گرگان خشک‌ شده است. پنج سال از زمان طرح وضعیت بحرانی خلیج گرگان گذشته و هشدارها راه به جایی نبرده است. بعد از خشکسالی‌های غربی میانکاله، در نبود اطلاعات و مختصات دقیق تالاب و خلیج، توسط سودجویان تخریب و تصاحب شد. ابراهیمی‌کارنامی، مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران پیش از این به «پیام‌ما» گفته بود: «قبلا همه می‌گفتند میانکاله مهم است اما دریغ از یک ریال اعتبار.» حالا اثرات این بی‌توجهی آشکار شده است.
منابع آلاینده تالاب میانکاله بسیارند؛ از جمله کارخانه کمپوست بهشهر که در فاصله یک و نیم تا دو کیلومتری تالاب راه‌اندازی شده است. یا حتی فاضلاب شمال شهرهای نکا، بهشهر، گلوگاه، بندرگز و بندرترکمن و تمام روستاهای‌شان که به تالاب میانکاله می‌ریزد.
هنوز علت مرگ پرندگان تالاب میانکاله مشخص نشده است. هر سال پیش هم درباره فرضیه بوتولیسم تردیدهایی وجود داشت. علی کشمیری، فعال حقوق حیوانات که تلاش کرده بود نمونه‌ها را به یک آزمایشگاه مستقل منتقل کند، بهمن 98 گفته بود: «بعد از گفت‌وگو با مراکز، نمونه‌هایی را از میانکاله برای ما ارسال کردند؛ اما در حالی ‌که آزمایشگاه انجام این کار را قبول کرده بود، کنار کشید.» به گفته او، درحالی‌ که آزمایشگاه مرجع برای از بین بردن نمونه باید به مالک اطلاع می‌داد، آن‌ها لاشه را معدوم کردند. هرچند که هنوز علت واقعی مرگ پرندگان مشخص نشده اما فرضیه‌های متفاوتی در خصوص مرکز این پرندگان مطرح شده است؛ از بوتولیسم گرفته تا کرونای پرندگان.
این شبهه را یکی از اعضای هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان آبان ماه امسال مطرح کرده بود. حمیدرضا رضایی گفته بود: «برای ایجاد بوتولیسم باید دمای آب به بالای ۲۵ درجه برسد در حالی‌که در آن زمانی که تلفات داشتیم، در اندازه‌گیری‌های ما دمای آب در گرم‌ترین ساعت روز و حتی در کمترین عمق به بالای ۱۵ درجه هم نمی‌رسید.»
او با بیان این‌که یکی دیگر از شرایط ایجاد بوتولیسم، سکون آب است، گفته بود: «یک هفته بعد از حضور ما در منطقه خلیج گرگان، خلیج طوفانی و متلاطم شد. اگر بیماری بوتولیسم بود بعد از این طوفان و هوادهی در آب، تلفات باید کاهش پیدا می‌کرد اما این‌گونه نشد و مدت‌ها بعد از آن هم تلفات ادامه پیدا کرد.»

حفاظت از جنگل‌های زاگرس دغدغه همه دستگاه‌ها باشد

معاون اول رئیس جمهوری تدوین سند جامع حفاظت و احیا از جنگل‌های زاگرس را یک ضرورت خواند و گفت: «حفاظت از جنگل‌های زاگرس باید دغدغه و وظیفه همه دستگاه‌های حاکمیتی و مردم باشد.»اسحاق جهانگیری در نخستین جلسه ستاد ملی راهبری حمایت از جنگل‌های زاگرس با اشاره به این‌که حمایت از جنگل‌های زاگرس از اولویت‌های نخست کشور است گفت: «در موضوع سوزاندن درختان توسط خانوارهایی که در داخل عرصه جنگلی زاگرس زندگی می‌کنند، دولت می‌تواند سوخت این خانوارها را تامین کند و استانداری‌ها باید راهکارهای مناسب در این خصوص ارائه دهند.»
او با توجه به دستور رئیس‌جمهوری بر تشکیل کمیته‌ای برای سیاست‌گذاری و هماهنگی برای حمایت از جنگل‌های زاگرس تاکید کرد و گفت: «دبیرخانه این کمیته باید در سازمان جنگل‌ها و مراتع کشور باشد که بتواند با کمک سایر دستگاه‌ها در این زمینه اقدامات موثر انجام دهد.»جهانگیری همچنین تدوین سند جامع حفاظت و احیا از جنگل‌های زاگرس را یک ضرورت دانست و ادامه داد: «در این سند باید فهرست موضوعات اصلی درباره جنگل‌های زاگرس تهیه و مسئول هر یک از موضوعات مشخص شود و به طور دقیق تعیین شود که چه دستگاه‌هایی و ظرف چه زمانی باید وظیفه واگذار شده را به انجام برساند.»
او درباره آفت و بیماری درختان بلوط در سال‌های اخیر نیز گفت: « بیش از ۱ میلیون و ۴۵۰ هزار هکتار از پهنه ۶ میلیون هکتاری جنگل‌های زاگرس دچار آفت شده‌اند. سازمان جنگل‌ها و مراتع باید به طور ویژه روی مسئله آفت و بیماری متمرکز شود و به طور مرتب گزارش‌های خود از نتیجه اقدامات و مطالعاتشان را در اختیار ستاد قرار دهد. در این زمینه با کمک سازمان برنامه و بودجه می‌توان از محققان خارجی هم استفاده کرد اما باید خروجی این مطالعات و اقدامات در آینده نشان از مسلط شدن به اوضاع و کاهش سطح گسترش آفت باشد.»
او همچنین گفت: «موضوع اطفا حریق و تجهیز به امکانات مورد نیاز موضوعی جدی است و ستاد مدیریت بحران و حوادث غیرمترقبه باید همانطور که برای سیل و زلزله دستورالعمل‌های خاص دارد برای مهار آتش‌سوزی در جنگل‌ها نیز با حساسیت دستورالعمل تهیه کند. به منظور تسریع در اطفا آتش‌سوزی‌ها باید با مدیریت ستاد بحران، تجهیزات بالگردی و هوایی در استان‌ها مستقر شوند.»
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی معاون اول رئیس‌جمهوری، جهانگیری با بیان این پیشنهاد که می‌توان با تفاهم با مردم علاوه بر کمک به اقتصاد خانوارها، بخشی از درآمد ناشی از صادرات گیاهان دارویی را برای نگهداری و پایداری این مناطق استفاده کرد، گفت: «در عین حال هرگونه بهره برداری از منابع طبیعی باید با ضوابط سخت گیرانه توام باشد که به آب، خاک و هوا آسیبی نرسد، اصول این قراردادها نیز باید در دبیرخانه ستاد تهیه شود.»

احیای تالاب انزلی گرفتار گره‌ای کور

آزولا از تالاب انزلی ریشه کن شد. این گزاره یک خبر خوب است یا بد؟ کارشناسان محیط زیست معتقدند که این خبر به شدت بد است؛ چرا که هیچ مقابله موثری برای برخورد با این جلبک مخرب صورت نگرفته. انزلی هم از سد لاسک آسیب می‌بیند و هم از فاضلاب‌هایی که از طریق دو کانال زرجوب و گوهررود به آن وارد می‌شود. سه دهه گذشته و هیچ اقدامی برای بهبود وضعیت تالاب انزلی صورت نگرفته. حالا در روز جهانی تالاب‌ها خبر دیگری هم رسیده است: قرار است مدیریت این تالاب را از سازمان حفاظت محیط زیست بگیرند و این آبگیر شمالی را به نام وزارت نیرو سند بزنند. سازمان اما می‌گوید این اقدام با قانون در تضاد است. بعد از جلوگیری از طرح بایوجمی در سال گذشته، این دومین اتفاق عجیبی است که در تالاب انزلی رخ می‌دهد.

حدود سه دهه پیش آزولا وارد ایران شد. از کشور فیلیپین آورده بودنش تا به عنوان کود طبیعی در مزارع برنج استفاده کنند. مشخص نیست چطور این گونه مهاجم وارد تالاب شد. اما دیری نپایید که این جلبک همچون مخملی سبز بر سطح صدها هکتار از تالاب انزلی گسترده شد.

آلودگی انزلی، آزولا را هم از پای درآورد

آزولا مانع رسیدن نور به اعماق آب می‌شد و حتی پرندگان را در پیدا کردن غذا دچار مشکل می‌کرد. تا 4 سال پیش 800 هکتار از سطح تالاب انزلی درگیر گیاه آزولا بود. خطر اصلی ورود آزولا از تالاب انزلی به رودخانه بود اما حالا زهرا جنسی، کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، تنوع زیستی و زیستگاه‌ها و رئیس هیات مدیره جمعیت زنان و جوانان حافظ محیط زیست گیلان از ریشه‌کن شدن این گونه در تالاب انزلی خبر می‌دهد. او البته این موضوع را یک خطر جدی می‌داند و می‌گوید در حالی که هیچ کار موثری برای از بین رفتن این گونه مهاجم انجام نشده، تالاب انزلی به چنان سطحی از آلودگی رسیده که حتی آزولا را هم از بین برده است.
12 بهمن‌ماه، مصادف با دوم فوریه روز جهانی تالاب‌ها نام‌گذاری شده است. به همین مناسبت جمعیت زنان و جوانان محیط زیست یکشنبه‌ شب به موضوع تالاب‌ها با محوریت تالاب انزلی پرداخت. این برنامه به صورت زنده از پیج اینستاگرامی آن مجموعه پخش شد تا به مسائل پیش روی تالاب‌ها بپردازد.

حتی مدیریت تالاب‌های مصنوعی با محیط زیست است

50 سال پیش در چنین روزی معاهده‌ای جهانی برای حفاظت از تالاب‌ها به تصویب رسید که از آن با عنوان کنوانسیون رامسر نام می‌برند. در ابتدا این معاهده به امضای نمایندگان ۱۸ کشور شرکت‌کننده رسید و تا امروز این پیمان ۲۴۱۲ مکان به وسعت بیش از ۲۵۴هزار هکتار در ۱۷۱ کشور را پوشش می‌دهد. تعریف تالاب در این کنوانسیون بسیار گسترده است و شامل «مرداب‌ها و باتلاق‌ها و لجن‌زارها یا آب‌های طبیعی یا مصنوعی اعم از دائمی یا موقت است که آب‌های شیرین، تلخ یا شور در آن به صورت راکد یا جاری یافت شود. از آن جمله است آب‌های دریا که عمق آن‌ها در پایین‌ترین نقطه جزر از شش متر تجاوز نکند. این که چرا این تعریف آن‌قدر وسیع است و حتی شامل لجن‌زارها و آبگیرهای مصنوعی هم می‌شود را جنسی اینگونه توضیح می‌دهد: «هدف این بوده که طیف عظیمی از مناطق تحت حفاظت و حمایت قرار گیرند. با این تعریف حتی خیلی از مراتعی که به عنوان تالاب نمی‌شناسیم، تالاب هستند و سازمان حفاظت محیط زیست مسئول حفاظت از آن‌هاست. حتی در مورد تالاب‌های مصنوعی که در اختیار اشخاص هم باشند، سازمان حفاظت محیط زیست مسئول نگهداری و حفاظت از آن‌ها است.»

نقض آشکار ماده 16 قانون حفاظت

با این حال شایعات به واقعیت پیوست و صبح دیروز، مسعود باقرزاده کریمی، مدیرکل حفاظت و احیای تالاب‌های محیط زیست از توافق وزارت نیرو و اداره منابع طبیعی گیلان برای واگذاری مدیریت تالاب انزلی خبرداد. به گفته او وزارت نیرو از اداره منابع طبیعی این استان خواسته است که بسترهای آبی تالاب انزلی را به نام این وزارت‌خانه سند بزنند. خبر جنجالی پیشین درباره این تالاب حاشیه‌سازی‌هایی درباره طرح بایوجمی و در نهایت توقف این برنامه احیا بود. این طرح بعد از اظهاراتی درباره احتمال سرطان‌زا بودن این روش به حاشیه رفت و از سوی دادستانی متوقف شد و حل مشکل تالاب انزلی را گرفتار یک گره کور کرد. این در حالی است که به گفته مدیر کل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌های کشور اجرای طرح بایوجمی در اندک مدتی سبب شد تالاب بعد از ۲۰ سال عمق پیدا کند اما «جنجال‌ها مجال نداد» و فرصت نشد که بگویند «اجرای طرح خوب بود یا بد».
حالا باقرزاده کریمی واگذاری تالاب انزلی را مغایر با قوانین موجود از جمله قانون جاری حفاظت محیط زیست کشور دانسته و گفته است: «طبق قانون مسئولیت مدیریت تالاب‌ها به سازمان محیط زیست سپرده شده و سپردن این مسئولیت به وزارت نیرو با قوانین جاری در تناقض است.» پیش از آن‌که سازمان محیط زیست به طور علنی درباره واگذاری بگوید، صحبت درباره این موضوع به نشست زنده جمعیت زنان و جوانان محیط زیست هم کشید. زهراجنسی، کارشناس محیط زیست این واگذاری را متناقض با قوانین بهسازی و حفاظت از محیط زیست می‌داند. رئیس هیات مدیره جمعیت زنان و جوانان حافظ محیط زیست گیلان در این رابطه گفت: «متولی تالاب‌ها براساس ماده 16 قانون بهسازی و حفاظت محیط زیست است و این سازمان یکی از نهادهای قدرتمند در حفظ تالاب است. با این حال عرصه‌های زیادی در حال از بین رفتند و اگر شرایط به همین نحو ادامه داشته باشد روی حیات‌وحش و گونه‌ها پرندگان تاثیر جبران ناپذیری خواهد داشت.» در ماده 16 قانون بهسازی و حفاظت محیط زیست، آمده است: «کلیه عرصه و اعیان املاک متعلق به دولت واقع در محدوده مناطق مذکور در بند (‌الف) ماده 3 {مناطقی تحت عنوان پارک ملی، آثار طبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت‌شده} همچنین کلیه تالاب‌های متعلق به دولت در‌اختیار سازمان قرار خواهد داشت و سازمان در بهره‌برداری از تالاب‌ها (‌به استثنا مرداب بندر پهلوی) و املاک مذکور قائم‌مقام قانونی مؤسسات یا‌ سازمان‌های مربوط می‌باشد ولی حق واگذاری عین آن‌ها را ندارد.» بر این اساس هر‌گونه «واگذاری تالاب‌ها به‌ غیر» غیرقانونی است.

سد لاسک بدون مطالعه احداث شد

تاکنون عرصه‌های زیادی از تالاب‌های کشور در اثر سدسازی و فعالیت‌های انسانی رو به نابودی رفته است، از جمله تالاب انزلی که به شدت از سد لاسک آسیب دید. زهراجنسی می‌گوید: «این سد بدون هیچ گونه مطالعات درستی اجرا شد و شاهراه حیات را بست.» سطح آب ورودی به تالاب تا حدی پایین آمده که عمق آب در برخی از نقاط حتی به کمتر از یک متر هم می‌رسد، حال آنکه پیش از این عمق این تالاب 11متر بود.

آب تامین نشود، حفاظت بی‌اثر است

هدف از تشکیل کنوانسیون رامسر، حفظ تالاب‌ها بود. برای همین آن زمان دو تالاب امیر کلایه و بوجاق را در کنار تالاب انزلی به ثبت رساندند تا از آن‌ها صیانت کنند. اما خیلی وقت است که انزلی در لیست سیاه «مونترو» قرار گرفته. این کارشناس محیط زیست درباره دلایل این موضوع می‌گوید: «به غیر از کوه عظیم زباله در سراوان در بالادست تالاب مشکل دیگر این محدوده، سد لاسک است. سدی که در عمل بدون هیچ گونه مطالعه‌ای ساخته شد و شاهراه حیات انزلی را بست.» اکنون انزلی مملو از فاضلاب است. آن‌طور که جنسی می‌گوید فاضلاب در این سال‌ها از طریق شاهرگ‌های اصلی فاضلاب از رشت، انزلی و صومعه‌سرا وارد این تالاب شده است و دو کانال گوهررود و زرجوب به دو کانال عظیم فاضلاب تبدیل شده‌اند. همه این عوامل در کنار هم سبب شده که حتی گونه مهاجم آزولا نیز در منطقه از بین برود. این کارشناس حوزه محیط زیست معتقد است که تمامی طرح‌ها از جمله طرح بایوجمی برای حفاظت از این تالاب بی‌اثرند؛ چرا که تا وقتی که منبع آب تالاب مشکل دارد، هرگونه اقدامی در پایین‌دست بی‌تاثیر خواهد بود و تا زمانی که جلوی ورود فاضلاب را نگیرند مرگ تدریجی این تالاب متوقف نمی‌شود.

نه تاریخ می‌دانید نه حریمِ آزادی را می‌شناسید

متن این نامه به این شرح است:
ریاست محترم مجلس شورای اسلامی
جناب آقای محمدباقر قالیباف
همان‌گونه که شما هم در جریان قرار گرفته‌اید اخیرا یکی از نمایندگان مجلس تحت تاثیر فشار افکارعمومی عنان اختیار از کف داده و به شکل زننده‌ای به مجموعه روزنامه‌نگاران ایرانی توهین کرده است. حتما عنایت دارید که فضای عمومی برای روزنامه‌نگاران چندان فراهم نیست که در این موارد به تحقیق و تهیه گزارش اقدام کنند؛ در نتیجه این واکنش‌ها از جانب آحاد مردم است و محصول عدم پاسخگویی مناسب مسئولان امر و فقدان فضای رسانه‌ای آزاد و ایمن.
بر این اساس انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران، توهین بهروز محبی‌نجم‌آبادی نماینده مجلس شورای اسلامی به جامعه روزنامه‌نگاری کشور را قویاً تقبیح کرده و آن را به عنوان تعرض به حریم قانونی و اخلاقی رسانه‌های کشور محکوم می‌کند و انتظار دارد که مدیریت محترم مجلس برای جلوگیری از داوری منفی نسبت به این نهاد به نحو مقتضی آن را جبران کند. تشبیه روزنامه‌نگاران و فضای رسانه‌ای به «شعبان بی‌مخ» نه فقط توهینی آشکار است که نشان دهنده بی‌اعتنایی کامل به موازین قانونی و معیارهای حقوقی این حرفه است، بلکه نشان‌دهنده بی‌اطلاعی از تاریخ این کشور است که تمرکز حملات شعبان بی‌مخ و اطرافیان او در روز کودتای شوم متوجه مطبوعات و کشتن روزنامه‌نگاران بود. جامعه روزنامه‌نگاری ایران، در تلاش برای انجام وظیفه حرفه‌ای خود از هیچ کوششی دریغ ندارند و کسی حق ندارد رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران را به‌خاطر انتشار اخبار و نظرها مورد هجوم و توهین قرار دهد. چنین گفتاری علیه رسانه‌ها، تحت هر شرایطی محکوم و تعرض به حریم امنیت و آزادی رسانه‌های کشور است. این سخنان توهین‌آمیز قطعاً در شأن هیچ نماینده‌ای نیست. به همین دلیل خواستار آن‌ هستیم که هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان سکوت نکرده و با رسیدگی فوری به اظهارات این نماینده مانع از رواج این ادبیات توهین آمیز علیه رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران شود.

تامین نشدن حقابه مهمترین چالش تالاب‌ها

بشر در حدود نیم قرن گذشته 60 درصد تالاب‌ها را در تمام دنیا از دست داده است. توقع ما اما شرایطی بهتر از این است. بنابراین اعتراف می‌کنم که باید بهتر از این عمل می‌کردیم. در حالی که هم قانون پشتیبانی می‌کند و هم کنوانسیون رامسر وجود دارد، به تدریج منابع آب را از دست دادیم، محدوده تالاب‌ها کوچکتر شد و کیفیت آب از دست رفت. به همین دلیل عملکرد ما در دو سه دهه گذشته درباره تالاب‌ها قابل دفاع نیست. با این همه به آینده امیدوارم چون زندگی دوباره زیستگاه‌های تالابی در هرمزگان، ایلام، لرستان، قزوین و البرز نشان می‌دهد امید هست و طبیعت توان بازسازی دارد. مهمترین چالش در حوزه تالاب‌ها تامین نشدن حقابه آن‌هاست. آلودگی آب تالاب‌ها و تصرفات غیرقانونی در بعضی نقاط بر اثر پس‌روی آب، سه محور اصلی مشکلات تالاب‌ها است. این مسائل در هر منطقه‌ بسته به شرایط متفاوت است. مثلا در تالاب‌های ساحلی بیش از همه با آلودگی مواجهیم و در تالاب‌های فلات مرکزی با کمبود آب و خشکیدگی.
درباره اینکه چرا حقابه‌ها تامین نمی‌شود، مشکل را نباید در ضعف سازمان محیط زیست دید. مسئله یک ساختار غلط کلی است که به تدریج سبب شده تالاب‌ها وضعیت نامناسبی پیدا کنند. سهم گاوخونی، به تالاب نمی‌رسد چون حق‌آبه‌ای که وزارت نیرو می‌دهد، به دلیل مصرف بالا در بخش کشاورزی هرگز به این زیستگاه نمی‌رسد. مشکل اصفهان یک شبه به وجود نیامده و این همه جمعیت و صنعت به تدریج از آب سهم گرفته‌اند و سهم محیط زیست جا مانده است. این یک ضعف بزرگ مدیریتی بر سرزمین است و در بیشتر حوزه‌ها تعادلی درمصرف و توزیع وجود ندارد.
اما روش مقابله با این چالش‌ها چیست؟ تمام داستان این است که اگر بخواهیم آب وارد تالاب شود باید مسائل حوضه آبخیر را حل و فصل کنیم. یعنی اگر قرار است مشکل تالاب بختگان یا گاوخونی را حل کنیم، باید کل حوضه آبخیز را ببینیم. رودخانه‌های سرشاخه، شهرها، کشاورزی. این نگاه فراگیر نوعی رویکرد است که در آن ادعا می‌کنیم که می‌خواهیم مسئله تالاب‌ها را به شکل جامع ببینیم. اینجا هر رویکرد الزاماتی نیاز دارد. قانون یکی از الزامات این روند است. ما توانستیم قانون جامع حفاظت از تالاب را به تصویب مجلس برسانیم و دستورالعمل‌ها و راه حل‌ها را در آیین‌نامه اجرایی مطرح کردیم اما این کافی نیست. مسئله دوم این است که رویکرد را به اجرا درآوریم و نیازمند تحول در ساختارهای اجرایی دولت است. دولت ما و خیلی از کشورها سیستم مدیریتی‌شان دچار بخشی‌نگری است. ما با فوریت نمی‌توانیم سیستم وزارتخانه‌ها را تغییر دهیم و به فرابخش تبدیل کنیم اما می‌توانیم ساختارهای فرابخش یا بین بخشی ایجاد کنیم تا آنها کار اتصال و ایجاد شبکه را انجام دهند. در این زمینه ستاد ملی تالاب‌ها در ذیل قانون حفاظت از تالاب‌ها با مسئولیت معاون اول رئیس جمهوری و تعدادی از اعضای کابینه شکل گرفته است و متخصصان و نماینده سمن‌ها هم حضور دارد. همچنین در استان‌ها هم همین ساختار، ستادهای ملی به شکل استانی با مسئولیت استاندار شکل گرفته است.
در کنار قانون و ساختارسازی، فرهنگ‌سازی مهم است. این بخش طیف وسیعی از بهره‌برداران و ذی‌نفعان را در اطراف تالاب‌ها در برمی‌گیرد. نمی‌توان همه را همزمان و با یک سرعت و دقت به سرانجام رساند. باید گروه‌های هدف و پیشرو داشته باشیم و سمن‌ها و دانشگاهیان نقش کلیدی در این زمینه دارند. در این زمینه کنوانسیون رامسر در برنامه‌ای جلب مشارکت، ارتقای آگاهی و آموزش را توصیه کرده که در حال اجراست.
اتفاقات خوبی رخ داده اما باز هم کافی نیست. باید نگاه بخشی متحول شود تا به طور مثال کسی که 400 متر بالاتر از بختکان فعالیت معیشتی یا مدیریتی انجام می‌دهد، نگاهش به پایین‌تر هم باشد. این تحول با اصطحکاک زیادی پیش می‌رود. ما ناامید نیستیم و اما فعالیتمان هنوز در مسیر ایده آل قرار نگرفته است. تا به آن مقصد نرسیم، همیشه با چالش دستیابی به آب مواجه خواهیم بود.

آمریکا برای انجام تعهداتش نیاز به گفت‌وگو ندارد

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران به مقامات دولت جدید آمریکا توصیه کرده که از چهار سال مقاومت ملت ایران و شکست فشار حداکثری ترامپ علیه ملت ایران درس بگیرند و مسیر تعامل را در پیش بگیرند. به گزارش ایسنا، سعید خطیب‌زاده در نشست مطبوعاتی خود در ارتباط با اظهارات اخیر سالیوان مشاور امنیت ملی آمریکا و اظهار نگرانی‌های او در ارتباط با فعالیت‌های موشکی و هسته‌ای ایران گفت: ما به عنوان یک مسیر کاملا یکسان و روشن بارها تاکید کرده‌ایم که ما به گفته افراد تا اقدامی نبینیم فعلا اهمیت ویژه‌ای قائل نمی‌شویم. چه آنچه که بعضا مثبت گفته می‌شود و یا بوی تعهد می‌دهد و چه حرف‌های دیگر یا حرف‌هایی که له یا علیه برجام یا همکاری‌ها ذیل برجام می‌شنویم.

سعید خطیب‌زاده گفته است: ما منتظر اقدامات آمریکا هستیم. مقامات کنونی آمریکا این تصور را ایجاد نکنند که قرار است ما ادامه همان مسیر قبلی را در منطقه ببینیم. ما به آمریکایی‌ها توصیه می‌کنیم که از چهار سال مقاومت ملت ایران و شکست فشار حداکثری ترامپ درس بگیرند و مسیر تعامل را در پیش بگیرند و مسیر قبلی را اصلاح کنند.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوال دیگری در ارتباط با برجام و رایزنی با آمریکا گفت: ما گفت‌وگوی دو جانبه‌ای با آمریکا نخواهیم داشت و آمریکایی‌ها باید به آنچه که در مورد برجام گفته‌اند عمل کنند، در راستای رفع موثر تحریم‌ها و اجرای کامل قطعنامه ۲۲۳۱ حرکت کنند و در آن صورت در چارچوب کمیسیون مشترک برجام می‌توانند عضو گروه ۱+۵ باشند. او با تاکید بر این‌که قدم اول ایالات متحده باید برداشتن تحریم‌ها به صورت موثر و اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل باشد، گفت: بازگشت آمریکا به برجام نیز مراحل خاص خود را دارد.

توپ در زمین مخالفان برجام است

سخنگوی وزارت خارجه همچنین در ارتباط با احتمال وجود برخی کانال‌های پشت پرده برای رایزنی بین ایران و آمریکا گفت: ما فعلا موضوعی با آمریکا نداریم به جز برجام و در مورد برجام نیز نیازی به کانال‌های پشت پرده نیست. آنچه که لازم است را صریح گفته‌ایم. او همچنین در ارتباط با اجرای قانون لغو تحریم‌ها که از سوی مجلس تصویب شده است و مسیری که در این ارتباط ترسیم شده، گفت: مسیر چند هفته آینده و چند ماه آینده در قانون مجلس کاملا مشخص است. در چند هفته آینده به تاریخی می‌رسیم که باید نظارت‌های فراسازمانی متوقف شود و اگر اقدام موثری از سوی آمریکا صورت نگیرد، ما باید در این مسیر گام برداریم و دولت قدم به قدم در اجرای قانونی که مجلس تصویب کرده حرکت می‌کند. خطیب‌زاده تاکید کرد: اکنون توپ در زمین کسانی است که تمام تلاش خود را کرده‌اند که ایران از برجام و منافع آن برخوردار نباشد و آن‌ها با یک تصمیم می‌توانند به این روند خسارت‌بار پایان دهند. خطیب‌زاده در پاسخ به این سوال که باید چه اتفاقی بیفتد که ایران، آمریکا را به عنوان عضوی از برجام بپذیرد، گفت: ما منتظر اقدام عملی و موثر آمریکا هستیم و این یعنی این‌که آمریکا باید تحریم‌هایی که بعد از روی کار آمدن ترامپ با گردن‌کشی و بی‌توجهی به نُرم‌های بین‌المللی و قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل و برجام وضع کرده است به صورت موثر لغو کند. ما باید آثار رفع تحریم‌ها را در ایران ببینیم. او ادامه داد: مسئله این است که آمریکا به تعهدات خود برگردد و برای انجام این تعهدات نیاز به گفت‌وگو ندارد و اگر این مراحل انجام شود در قالب کمیسیون مشترک برجام امکان گفت‌وگو درباره مسائل برجامی وجود دارد، البته تا آنجا راه طولانی در پیش داریم و قدم اول این است که آمریکا به تعهدات خود بازگردد. سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر این‌که اگر ایران و آمریکا برای برداشتن گام اول هیچ کدام رضایت ندهند چه اتفاقی خواهد افتاد، تاکید کرد: اساسا ناقض کامل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد و برجام آمریکا است و ایران هیچ‌گاه نه توافق برجام را نقض کرده و از آن خارج شده است، بلکه برخی اقدامات جبرانی را در ذیل بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام انجام داده است. بنابراین طرفی که برجام را نقض کرده است باید به برجام بازگردد و تعهدات خود را اجرایی کند.

منتظر ورود واکسن‌های چین و هند هستیم

خطیب‌زاده در پاسخ به سوالی در مورد خرید واکسن روسی کرونا گفت: من در همین‌جا این اطمینان را به مردم ایران می‌دهم که وزارت خارجه هیچ قدمی برنمی‌دارد مگر این‌که نهادهای بالادستی و صلاحیت‌دار نسبت به موضوع واکسن در مورد آن درخواست و اصرار داشته باشند. سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: این تنها مسیری نیست که در مورد واکسن کرونا رفته‌ایم. مسیرهای متعدد و موازی را در این زمینه طی کرده‌ایم و در مورد بسیاری به نتیجه رسیده‌ایم. منتظر ورود چند میلیون دوز واکسن خریداری شده از طریق کنسرسیوم کواکس به داخل کشور هستیم. واکسن ایرانی کوبایی نیز خریداری شده است و بعد از طی مراحل بالینی در داخل کشور تولید آن صورت می‌گیرد. با چین و هند نیز گفت‌وگوهای خوبی در این زمینه داشته‌ایم و منتظر این هستیم که این واکسن‌ها به سرعت وارد شود.

گفت‌وگو با طالبان به خواست یا با اطلاع دولت افغانستان بوده

سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر این‌که شنیده می‌شود که طالبان برای انجام گفت‌وگوهای بین‌الافغانی شرطی را تعیین کرده از جمله این‌که دولت کنونی افغانستان استعفا دهد، نظر وزارت خارجه در این ارتباط چیست، گفت: به هر دستاورد و توافقی که حاکمیت فعلی و مستقر افغانستان و نمایندگان مردم افغانستان از جمله طالبان در جریان مذاکرات بین‌الافغانی به آن دست پیدا کنند، برای ما محترم است. همان‌طور که پیش از این نیز اشاره کرده‌ایم، این موضوع از مسیر گفت‌وگوهای بین‌الافغانی می‌گذرد و نه حذف یکی از آن‌ها، چه برسد به حذف دولت فعلی و مستقر افغانستان. خطیب‌زاده گفت که تمام گفت‌وگوهایی که صورت گرفته یا به خواست یا با اطلاع دولت افغانستان بوده است.در مورد موضوع توقیف نفتکش کره‌ای در ایران و همچنین وضعیت پول‌های بلوکه شده ایران در سئول گفت: اخباری از وزارت خارجه کره می‌شنویم که در ارتباط با موضوع وضعیت پول‌های بلوکه شده ایران و حل مشکلاتی که در این زمینه وجود دارد به راه‌حل‌هایی رسیده‌اند. در خصوص نفتکش کره‌ای با دادستانی از نزدیک در حال رایزنی و گفت‌وگو هستیم تا این زمینه فراهم شود تا در مورد موضوع خدمه و کاپیتان کشتی به نتایج بهتری برسیم.

دولت بحرین با ملت خود آشتی کند

سخنگوی وزارت خارجه ایران در ارتباط با ارائه حکم حبس ابد از سوی دولت بحرین برای هشت نفر اتباع این کشور به اتهام ارتباط با ایران و تلاش برای انجام اقدامات تروریستی گفت: مشکلات انباشته شده‌ای که در بحرین شاهد آن هستیم به خاطر سرکوب‌ها و برخوردهای فوق‌العاده امنیتی است. او گفت: دولت بحرین باید هر چه زودتر با ملت خود آشتی کند و حقوق اکثریت در این کشور را در نظر بگیرد و این موضوع برای دولت بحرین بهتر خواهد بود.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوال دیگری در مورد نهایی شدن گزارش سقوط هواپیمای اوکراینی گفت: سازمان هواپیمایی گزارش این موضوع را آماده کرده و به کشورهای مرتبط ارسال کرده است. این کشورها فرصت دارند که دو ماه نظرات فنی خود را در مورد این گزارش بدهند و بعد از اخذ نظرات فنی این کشورها گزارش نهایی می‌شود و در مورد آن اطلاع‌رسانی صورت خواهد گرفت.