شاید تا یک دهه پیش نام شهرهای یادگیرنده به گوش شهروندان نخورده بود، حالا اما این عنوان به یکی از اصلی‌ترین مفاهیم شهرهای خلاق تبدیل شده است، شهرهای یادگیرنده به عنوان مکان‌هایی برای آموزش شهروندان خلاق تعریف می‌شوند، شهروندانی که توسعه پایدار، محیط زیست و فناوری‌های تازه را درک می‌کنند. کار این شهرها تربیت شهروندانی با دانش بالاست. شهرهایی که در آینده این شهروندانشان است، با یکدیگر رقابت می‌کنند.به گزارش ایمنا، شهرهای یادگیرنده با تکیه بر نیروی پایدار خلاقیت، زمینه مشارکت دانایی محور شهروندان و تولید مداوم دانش را فراهم می‌کند، که بر اساس این رابطه متقابل و با ترکیب دانش مستمر شهر یادگیرنده و خلاقیت شهر خلاق، دستیابی به شهر پایدار میسر می‌شود. تجارب شهرهای ایران در زمینه شهرهای یادگیرنده در وبیناری به همین نام، بررسی و بازگو شد.
امیر روشن بخش، معاون ارتباطات و امور مشارکت‌های کمیسیون ملی یونسکو در این‌باره گفت: قبل از اینکه قرار باشد اقدامی انجام دهیم باید بدانیم فلسفه وجودی شهرهای یادگیرنده چیست و چرا یونسکو به این فکر افتاد که شهرها را وارد این کار کند؛ گاهی اوقات شهرهایی برای ما گزارش می‌دهند، اما این اتفاق تنها برای آنها یک برند شده است و اقدامات لازم را انجام نمی‌دهند.
او ادامه داد: با توجه به پیچیدگی‌های زندگی مردم، یونسکو به این فکر افتاد که این پیچیدگی‌ها را مدیریت کند که در این راستا مردم نیز نیاز به کسب مهارت‌های لازم برای مقابله با مشکلات داشتند؛ اما برای کسب این مهارت‌ها باید آموزش‌های لازم به شهروندان ارائه می‌شد، بر این اساس راه‌حل‌های متفاوتی امتحان و باعث شد راهی انتخاب کنیم تا در یک چارچوب مشخص به شهروندان هر شهر آموزش‌های لازم داده شود.
معاون ارتباطات و امور مشارکت‌های کمیسیون ملی یونسکو تاکید کرد: یادگیری به افراد کمک می‌کند که ارزش‌هایی را در خود پیدا کنند. با توجه به پتانسیل شهرها سعی کردیم مردم را با موارد شهری درگیر کنیم تا با چالش‌های پیش‌رو مقابله کنند.
او افزود: شهرهای یادگیرنده به دنبال اقتصاد پایدار، توسعه اجتماعی و ارتقا کیفیت محیط زیستی هستند که در همین راستا می‌توانند آموزش‌هایی را ارائه کنند؛ این آموزش‌ها باید دائمی باشد و تنها مخصوص دوره محدودی نباشد، زیرا آموزش دائمی عملکرد و نتیجه بهتری را خواهد داشت.
روشن ادامه داد: در مسیر زندگی کنونی تفکر یادگیری مهم‌تر از ابزارهای یادگیری است، بنابراین باید زیرساخت‌ها را فراهم و تفکرات افراد را آماده کنیم تا به تعالی برسیم، باید سواد را به گونه‌ای تنظیم کنیم که تمامی افراد سواد زندگی در شهر را پیدا کنند.
او افزود : در کشورمان ۱۰ شهر یادگیرنده داریم که هدف ما از این کار توسعه خوب زندگی کردن و ارتقا سطح کیفیت زندگی است پس برای رسیدن به این مرحله باید دسترسی افراد را باز بگذاریم تا بتوانند با یکدیگر رقابت سالمی را داشته باشند.
همه ما در شهرها پروژه‌های خوبی داریم، اما در زمینه اطلاع‌رسانی آن دچار مشکل هستیم و باید این موضوع را هرچه سریع‌تر حل کنیم.
معاون ارتباطات و امور مشارکت‌های کمیسیون ملی یونسکو گفت: باید برنامه‌ریزی راهبردی داشته باشیم تا این شهرهای یادگیرنده روز به روز پیشرفت کنند، شهرهایی هستند که با توجه به ورودشان به شهرهای یادگیرنده اقدامات لازم را انجام نمی‌دهند و از نظر من باید این شهرها کنار بکشند و جای خود را به شهرهایی که از این پتانسیل بهره‌مند است، بدهند.
گشتاسب مظفری، دبیر کل مجمع شهرداران آسیایی نیز در این رابطه گفت: این موضوع در مدیریت شهری کلیدی است و آموزش و توانمندسازی شهرداری‌ها اتفاقات خوبی را رقم می‌زند و باعث می‌شود تا شهروندان آن شهر نیز آگاهی بیشتری پیدا کنند؛ تلاش داشته‌ایم از طریق دانش و تبادل آموخته‌ها به یک جمع‌بندی کامل برسیم تا شهرداری‌های شهرهای مختلف از آن استفاده کنند.
او افزود: شهر بهتر، بستر زندگی بهتر و ایده‌آل شهروندان را فراهم می‌کند، بنابراین باید داده‌ها، اطلاعات و تجربه‌های خود را در اختیار بگذاریم تا رفتارهای ما بهبود یابد و اگر تمام آموخته‌ها عملیاتی شود، اتفاقات خوبی را شاهد خواهیم بود، هدف اصلی یادگیری اصلاح رفتار شهروندان است.
دبیر کل مجمع شهرداران آسیایی تصریح کرد: ایجاد سازمان‌های یادگیرنده هدف یونسکو است، این اتفاقات را در سطح بین‌المللی شاهد و متوجه نتیجه خوب آن هستیم و امیدوارم ما نیز بتوانیم این اقدام را در شهرهای مختلف انجام دهیم؛ هدف یادگیری‌ها این است که نسل آینده خوبی تربیت کنیم بنابراین باید این آموزش‌ها را از مقطع ابتدایی تا زمان دانشگاه داشته باشیم.
او ادامه داد: باید به یاد داشته باشیم که چگونه رقابت مفیدی داشته باشیم تا بتوانیم از آن درس بگیریم و سرلوحه کارمان قرار دهیم، مجموعه‌ای باید فراهم کنیم تا شهرداری‌ها بتوانند آموزش‌های خوبی را ارائه دهند تا شهروندان از محیط زیست و شهر خود به خوبی مراقبت کنند، در این کار می‌توانیم یاد بگیریم چگونه با چالش‌ها مقابله و آنها را مدیریت کنیم.
محمد‌حسین بوچانی، رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران در همین راستا گفت: اگر شهروندان در جریان امور شهر قرار بگیرند به طور حتم اتفاقات خوبی در شهر رقم خواهد خورد؛ در واقع شهروندان باید بدانند که چگونه پسماند را تفکیک و چطور از فضای سبز و بوستان‌های شهر حفاظت کنند. همچنین آن‌ها باید راهکارهای استفاده از حمل‌و‌نقل عمومی را آموزش ببینند.
او افزود: در این راستا باید شهرهایی برای ارتقا آموزش‌های شهروندی اختصاص داد تا به بهترین شکل این آموزش‌ها انجام شود، بر این اساس در مرکز مطالعات بررسی تعاملات شهرداری‌ها و مدارس انجام شده است.
رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران با تاکید بر اینکه مهمترین سرمایه‌های هر شهر، شهروندان هستند بنابراین همه باید کمک کنیم تا شهر خوبی را بسازیم، اضافه کرد: یکی از موضوعاتی که شهرداری‌ها باید به آن توجه کنند موضوع حفظ فضای سبز و رعایت حقوق حیوانات است و همچنین بحث‌های خدمات شهری در مدارس باید آموزش داده شود تا بسیاری از مشکلات رفع شود.
او با بیان اینکه بخش عمده این آموزش‌ها را باید در مدارس آغاز کرد، ادامه داد: شهرداری‌ها باید تلاش کنند با برنامه‌های جذاب اقدامات خوبی را در مدارس رقم بزنند، به طور مثال اگر در مدارس درختکاری صورت گیرد، شاید به اندازه یک پارک بتوانیم فضای سبز در مدارس مختلف ایجاد کنیم.
بوچانی تصریح کرد: حجم عظیم پسماند، ضمن اینکه سیستم مدیریت شهری را با چالش‌هایی روبه‌رو ساخته، محیط‌زیست انسانی را نیز با مخاطرات جدی مواجه کرده است. از این رو باید دانش آموزان را با آموزش‌های مختلف با تفکیک پسماند آشنا کرد؛ این اقدامات در کشورهای مختلف جهان انجام می‌شود که همین کارها باعث شده اکنون آنها جز پیشرفته‌ترین کشورها باشند.
رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران تاکید کرد: اگر به دنبال شهری پیشرفته هستیم باید اقداماتی انجام شود تا ارتباط‌گیری شهرداری با مردم بیشتر شود و باید مدارس را مرکز شهرهای یادگیرنده قرار دهیم؛ در برخی از شهرها شاهد هستیم که مردم از مدیریت شهر خود راضی نیستند و شهر تنها محلی برای عبور آنها است.