ظریف در پاسخ به سخنان عجیب اردوغان:

هیچ کس نمی‌تواند درباره آذربایجان عزیز ما صحبت کند

اقدام رییس جمهور ترکیه در خواندن ابیاتی از یک شعر جدایی‌طلبانه درباره رود ارس در مرز ایران و جمهوری آذربایجان با انتقاد شدید کاربران شبکه‌های اجتماعی و برخی مقام‌های سیاسی روبه رو شده است.

رئیس جمهور ترکیه که برای شرکت در مراسم رژه نظامی نیرو‌های جمهوری آذربایجان به مناسبت اتمام اشغال منطقه قره‌باغ کوهستانی توسط ارمنستان، به باکو سفر کرده بود بیتی از یک شعر جدایی طلبانه خواند. این شعرخوانی با واکنش‌های متفاوت کاربران ایرانی شبکه‌های اجتماعی و مسئولان ایرانی همراه شد. یکی از مسئولان ایرانی که به این شعر واکنش نشان داد وزیر امور خارجه ایران بود. ظریف در این باره گفت:« به اردوغان نگفته بودند شعری که به غلط در باکو خواند مربوط به جدایی قهری مناطق شمالی ارس از سرزمین مادریشان ایران است! آیا او نفهمید که علیه حاکمیت جمهوری آذربایجان سخن گفته است؟ هیچکس نمی‌تواند در باره آذربایجان عزیز ما صحبت کند».

رجب طیب اردوغان که در این مراسم به همراه الهام علی‌اف رئیس جمهور آذربایجان شرکت کرده بود، بیتی از یک شعر جدایی‌طلبانه درباره رود ارس در مرز ایران و جمهوری آذربایجان را علیه تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران خواند.

او گفت: «ارس را جدا کردند و آن را با میله و سنگ پر کردند / من از تو جدا نمی‌شدم به زور جدایمان کردند» این شعر که به زبان ترکی است یکی از نماد‌های جدایی طلبی پان ترکیست‌ها است.

 سفیر ترکیه در تهران به وزارت امورخارجه احضار شد

سخنگوی وزارت امور خارجه از احضار سفیر ترکیه در جمهوری اسلامی ایران در واکنش به اظهارات مداخله جویانه و غیرقابل قبول رجب طیب اردوغان در سفر به باکو خبر داد.  به گزارش ایرنا از اداره کل اطلاع‌رسانی و امور سخنگویی وزارت امور خارجه،   «سعید خطیب‌زاده» روز جمعه  از احضار سفیر ترکیه در واکنش به اظهارات مداخله جویانه و غیرقابل قبول «رجب طیب اردوغان» ‌ خبر داد و افزود: سفیر ترکیه در تهران از سوی دستیار وزیر و مدیرکل اورآسیا به وزارت امور خارجه احضار و  ضمن ابلاغ مراتب اعتراض شدید، به سفیر تاکید شد جمهوری اسلامی ایران خواستار توضیح فوری دولت ترکیه در این خصوص است. سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در جریان این احضار به سفیر ترکیه ابلاغ شد که دوران ادعاهای ارضی و امپراطوری‌های جنگ افروز و توسعه طلب سال‌هاست که سپری شده است. سخنگوی دستگاه سیاست خارجی خاطرنشان کرد: به سفیر ترکیه تاکید شد جمهوری اسلامی ایران به هیچ‌کس اجازه مداخله در مورد تمامیت ارضی خود را نمی‌دهد و همان طور که تاریخ پرافتخارش گواه است، در خصوص امنیت ملی خود حتی ذره‌ای کوتاه نمی‌آید.

 توهمات اردوغان به جای خطرناکی رسیده است

یک کارشناس مسائل بین‌الملل، با اشاره به اظهارات مداخله جویانه رییس جمهور ترکیه در روز پنج شنبه در باکو در ارتباط با ایران گفت: در دولت ترکیه کسانی که به آینده این کشور علاقه‌مند هستند باید اردوغان را از بازگویی این حرف‌های نادرست و متوهمانه بازدارند. 

سید رضا صدرالحسینی، در گفت‌وگو با ایسنا، در ارتباط با سخنرانی رئیس جمهور ترکیه در روز پنج شنبه در جشن پیروز قره‌باغ در باکو که شعری را در ارتباط با رود ارس خواند که از نمادهای جدایی طلبی «پان ترکیست‌ها» است، اظهار کرد: متاسفانه مدتی است که آقای اردوغان توهماتی که در مغزش می‌گذرد را به زبان جاری می‌کند و براساس این توهمات اقداماتی را انجام می‌دهد.

او  با بیان این‌که اظهارات اردوغان براساس تفکر نئوعثمانیسم مطرح  شده است، گفت: او در اظهارات اخیرش به نوعی بر موضوع جدایی بخشی از ایران و اضافه شدن آن به آذربایجان و سپس الحاق آذربایجان به ”امپراتوری عثمانی بزرگ” تاکید دارد .

این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان این‌که توهمات اردوغان به نقاط خطرناکی رسیده است، ادامه داد: او در طول مدت اخیر، علی رغم مخالفت احزاب مختلف در ترکیه موضوع ترکیه بزرگ را مطرح  کرده و در اظهارات اخیرش متوجه این موضوع نبوده است که قبل از سال 1918 این منطقه به نام آذربایجان نامیده نمی‌شده است و بعد از این که بخشی از ایران توسط روس‌ها در قالب عهدنامه ننگین گلستان از کشور جدا شد این منطقه به نام آذربایجان نام‌گذاری شد.

صدرالحسینی با بیان این‌که مناسب است آقای اردوغان تاریخ منطقه را یکبار دیگر مرور کند و مشاورانش به او بگویند که تا قبل از 1918 منطقه آذربایجان مطرح نبوده و بعد از جدایی از ایران این نام‌گذاری صورت می‌گیرد، تاکید کرد: مناسب است در دولت ترکیه مشاوران دلسوز و کسانی که به آینده ترکیه علاقه‌مند هستند اردوغان را از بازگویی این حرف‌های نادرست و توهم گونه که به نوعی بزرگتر از دهانشان است، بازدارند. 

او با تاکید بر این که اردوغان روز پنج‌شنبه در اظهاراتش در باکو نقشه بعدی امپراطوری عثمانی را به صورت غیررسمی اعلام کرد، ادامه داد: او در جشن پیروزی آذربایجان شعری را درباره ارس خواند و در آن شعر خطاب به مردم آذربایجان ایران اعلام کرد (ما از شما جدا نمی‌شویم ما را به زور از شما جدا کردند. ارس به زودی قدرت می‌گیرد).

 او تصریح کرد: خلاصه آقای اردوغان یادش باشد که ذوق شاعری و طبع شعری ما بسیار بهتر از او است که همه داشته‌هایش بر پایه توهمات برقرار شده و دیر یا زود هویتش در برابر بسیاری از مشکلات و مسائل مشخص می‌شود. مهم واکنش سریع، قاطع و صریح مقامات سیاسی ایران خواهد بود.

صدرالحسینی با بیان این‌که ایران باید در ارتباط با حرف‌های اردوغان به صورت آشکارا و رسمی موضع بگیرد، خاطر نشان کرد: درست است که ما با ترکیه در برخی از حوزه‌ها همکاری داریم ولی باید در برابر زیاده خواهی‌های ارضی رئیس‌جمهور این کشور در حوزه جغرافیایی که خط قرمز ماست واکنش صریحی داشته باشیم.

سید غنی نظری نماینده خلخال و کوثر در واکنش به این شعر خوانی گفت: سیاست خارجیِ نوعثمانیسیم، اردوغان را به حدی سردرگم کرده که تاریخ منطقه را هم فراموش کرده است. اساتید تاریخ و صاحبان کرسی‌های علمِ سیاست در ترکیه به او یادآوری کنند که آذربایجانِ بزرگ متعلق به کجا بود. تمامیت ارضی، خط قرمز ماست.