بازگشایی محدود مرز ایران و ترکیه

بر اساس قوانین تازه وضع شده فقط تردد از مرز زمینی دو کشور صورت می‌پذیرد.

با افزایش میزان موارد ابتلای روزانه به کرونا و نیز افزایش میزان مرگ و میر ناشی از بیماری کووید ۱۹ دولت ترکیه به تازگی از تعیین مقرارت تازه‌ای برای تردد شهروندان ایرانی و ترک از مرزهای مشترک دو کشور خبر داده است. با این حال دبیر انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران می‌گوید: قوانین تازه وضع شده شامل حال سفرهای هوایی نمی‌شود و محدودیت‌های اعمال شده فقط تردد از «مرز زمینی» دو کشور را دربرمی‌گیرد. این محدودیت‌ها شامل تردد از مرزهای زمینی می‌شود و به سفرهای هوایی ارتباطی ندارد و پروازها بین دو کشور مطابق مقررات تعیین شده روزانه درحال انجام است.

دبیر انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران مرتضی قربانی درباره محدودیت‌های جدیدی که وزارت کشور ترکیه برای تردد مسافران از مرزهای مشترک با ایران وضع کرده است، به ایسنا گفت: این محدودیت‌ها شامل تردد از مرزهای زمینی می‌شود و به سفرهای هوایی ارتباطی ندارد و پروازها بین دو کشور مطابق مقررات تعیین شده روزانه درحال انجام است و فقط مسافران پیش از خروج باید تست PCR از مراکز مورد تایید را انجام داده و پاسخ منفی آن را همراه داشته باشند.

او درباره برقراری تورهای گردشگری به مقصد ترکیه با توجه به وضعیت ناپایدار پروازها،  نرخ ارز و کرونا، اظهار کرد: درحال حاضر با توجه به نرخ بلیت و ارز و مهم‌تر از آن شرایط کرونا، تور ترکیه با انگیزه تفریح، مخاطبی ندارد.  مسافرانی که در این مسیر تردد می‌کنند بیشتر انگیزه‌های کاری و تجاری دارند. اما به هر حال بسته‌های سفر که شامل بلیت هواپیما، هتل و ترانسفر فرودگاهی است، در آژانس‌های مسافرتی ایران عرضه می‌شود. گروهی از مسافران هم هستند که از پروازهای ترکیه استفاده می‌کنند اما قصد دارند به کشور دیگری سفر کنند و از این مسیر ترانزیت می‌شوند.

او با تایید این‌که استفاده از پروازهای ترکیه به عنوان ترانزیت لزوما به معنی دور زدن محدودیت‌های کرونا در کشور سوم یا مقصد نهایی نیست، اضافه کرد: مسافران تراتزیتی باید توجه کنند که پروازهای ترکیه و حتی قطر نسبت به پذیرش مسافر در کشور سوم تعهدی نمی‌پذیرند و باید پیش از تهیه بلیتِ مقصد نهایی، پروتکل ورود به آن کشور را بررسی و حتما رعایت کرد.

ایران و ترکیه به دنبال کاهش محدودیت‌های کرونا، برای برقراری روزانه دو پرواز در مسیر تهران ـ استانبول به تازگی توافق کرده‌اند. هرچند مرزهای زمینی ایران و ترکیه هنوز به طور کامل به روی شهروندان دو کشور باز نشده است، اما سفارت ترکیه در تهران در اطلاعیه‌ای از آخرین تصمیم‌های وزارت کشور ترکیه درباره مقررات ورود شهروندان ایرانی به خاک این کشور از طریق مرزهای زمینی و همچنین مقررات مربوط به ورود اتباع ترک به خاک ایران خبر داده است.

مرز خاکی ایران و ترکیه از جمله اصلی‌ترین گذرگاه‌های بین‌المللی برای تردد گردشگرانی است که از اروپا با اتومبیل راهی آسیا می‌شوند. مسدود شدن این مرز از زمان شیوع ویروس کرونا تردد این دسته از گردشگران را برای ماه‌ها مختل کرد و تعدادی از آن‌ها را در ایران و پشت مرزهای ترکیه نیز معطل نگه داشت. میزان انتظار برخی از گردشگران خارجی در ایران که با اتومبیل شخصی سفر می‌کردند، به هشت ماه نیز رسیده بود.

وزارت کشور ترکیه در اطلاعیه‌ای که ۱۵ مهر ماه عمومی شد، مقررات تردد از مرزهای زمینی دو کشور را  اینگونه اعلام کرد: افراد دارای گذرنامه سیاسی و بستگان درجه یک آن‌ها، افراد دارای مجوز اقامت در ترکیه (اعم از دارندگان پروانه کار، افرادی که در موسسات آموزشی ثبت نام کرده اند، افرادی که وارد آزمون‌های دوره کارشناسی یا تحصیلات تکمیلی خواهند شد) و همسر و فرزندان آنان می‌توانند از طریق مرز زمینی وارد ترکیه شوند.

در این اطلاعیه تاکید شده است که حق ایرانی‌ها برای ورود به ترکیه شامل ثبت نام در موسسات آموزشی و یا شرکت در آزمون‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد تنها محدود به ثبت نام و انجام آزمون یا وقت مصاحبه دانشگاه‌های ترکیه است و آزمون‌های بین‌المللی همچون تافل و جی. آر. ای را شامل نمیشود.

افراد دیگر واجد شرایط اتباع خارجی هستند که دارای همسر تبعه ترک بوده و دارای مجوز اقامت در ترکیه نیستند به شرط ارائه سند ازدواج یا رونوشت ثبت سجلی تائید شده، همسران اتباع جمهوری ترکیه که هنور ازدواج خود را در دفتر سجلی خود در ترکیه ثبت نکرده‌اند یا نتوانسته‌اند ثبت بکنند به شرط ثبت یا دریافت برگه تائیدیه ازدواجشان در نمایندگی‌های خارج از کشور جمهوری ترکیه و فرزندان تبعه خارجی آنان به شرط ارائه برگه‌ای که نشان دهد فرزند حاصل از این ازدواج بوده است.

بیماران خارجی و همراهان خارجی آنان از جمله افراد واجد شرایط برای تردد از مرز زمینی دو کشور هستند.  طبق این اطلاعیه در چارچوب پیشبرد روابط تجاری و اقتصادی بین ترکیه و ایران، اتباع ایرانی که دارای ارتباطات تجاری در ترکیه هستند به شرط ارائه مدارک اثبات کننده فعالیت‌های تجاری آن‌ها می‌توانند به ترکیه سفر کنند.

در این اطلاعیه تاکید شده است به افرادی که به ترکیه ورود یا خروج کرده‌اند، پس از تاریخ ۲۵ شهریور ماه ۱۳۹۹ یک بار دیگر نیز حق ورود یا خروج به ترکیه داده خواهد شد. مرز ایران و ‌ترکیه از اسفندماه سال گذشته بسته شده است. با وجود توافق وزرای خارجه دو کشور برای بازگشایی مرزهای مشترک از اواخر بهار اما این اتفاق تا کنون رخ نداده است. پروازهای محدودی هم که تا کنون در مسیر تهران ـ استانبول از طریق ایران و یا کشور سوم مثل قطر برقرار شده‌ است مجاز به جابه‌جایی مسافرانی بوده که جواز اقامت، ویزای کار و یا تحصیل از کشور دیگری را داشتند. در این خصوص حرمت‌الله رفیعی رییس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات هوایی و جهانگردی گفته بود: بازگشایی مرز ایران و ترکیه به این معنی نیست که قرار است فقط مسافر و گردشگر تردد کند، مردم آن‌قدر مشکلات معیشتی دارند که اگر مرزها هم باز شود سفر گزینه آخر است، مردم کار دارند و ناچارند با این قیمت‌ها سفر کنند. اگر مرزها باز نشود این اتفاق می‌افتد که یک ایرلاین که در آذر و دی‌ماه سال گذشته بلیت مسیر تهران ـ استانبول را یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان می‌فروخت حالا قیمت را تا ۸۰ تا ۹۰ میلیون تومان افزایش دهد. سال گذشته بر اثر رقابت ناسالم بین ایرلاین‌ها قیمت‌ها تا  ۷۰۰-۸۰۰ هزار تومان افت کرده بود، درحالی‌که چارترکننده‌ها هر صندلی را دو میلیون و ۲۰۰ هزار تومان خریده بودند اما وجود رقبای زیاد و صندلی‌های بی‌مشتری، آن‌ها را ناچار کرد بلیت‌های مسیر تهران ـ استانبول را زیر قیمت بفروشند. حالا هم که رقیبی وجود ندارد قیمت‌ها سرسام‌آور شده است.