ماهیان غضروفی خلیج فارس در معرض خطر انقراض

خلیج فارس در امتداد دریای عمان قرار دارد و ما ایرانیان از آن به‌عنوان یک نماد ملی یاد می‌کنیم اما واقعا چقدر درباره این دریا و موجودات زنده آن می‌دانیم؟ هم‌زمان با روز ملی آبزیان ( ۵ مهرماه) یک دکتری بوم‌شناسی دریا ضمن بیان اینکه خلیج فارس یک اکوسیستم منحصربه فرد است، تاکید کرد: گونه های ماهیان غضروفی از جمله کوسه ماهیان و اره ماهیان در این خلیج وضعیت مناسبی ندارند و در معرض خطر انقراض قرار دارند.

حمیدرضا بارگاهی در گفت و گو با ایسنا در آستانه روز ملی آبزیان با اشاره به اینکه خلیج فارس یک دریای نیمه بسته‌ است که در مقایسه با سایر دریاهای «مناطق نیمه‌گرمسیری» (subtropical ) دارای تنوع گونه‌ و زیستگاهی بسیار بالایی است، اظهار کرد: در خلیج فارس اکوسیستم‌های مختلف ساحلی دریایی به چشم می خورند که از مهمترین آن‌ها می‌توان به جنگل‌های حرا یا مانگرو اشاره کرد که یک نوع جنگل‌ ماندابی در منطقه ساحلی است و خوشبختانه طی چند سال اخیر هم از طرف کشورهای جنوب خلیج فارس و هم از طرف ایران روبه گسترش است. تنوع زیستی در محدوده این جنگل‌ها بسیار بالا است و انواع سخت پوستان، نرم‌تنان، ماهیان، خزندگان،  پرندگان و حتی پستانداران در آن مشاهده می‌شوند و یک منطقه منحصر به فرد در شمال جزیره قشم وجود دارد که ذخیره‌گاه زیستکره است. 

وی آب‌سنگ‌های مرجانی را یکی دیگر از اکوسیستم‌های با ارزش خلیج فارس دانست و گفت: آبسنگ‌های مرجانی تقریبا به‌صورت تکه‌ای در نواحی کم عمق مناطق ساحلی خلیج فارس از سواحل خوزستان بصورت پراکنده تا سواحل بوشهر اطراف جزایر فارسی، خارگ و خارگو تا «خلیج نایبند تا بورکوه » در استان بوشهر و سواحل پارسان تا «بندر لنگه» تا اطراف تمام جزایر در استان هرمزگان در دو عمق متفاوت وجود دارند یعنی آب‌سنگ‌های مرجانی در مناطق کم عمق یک و نیم تا هشت متر و در مناطق عمیق‌تر ۱۵ تا ۲۰ متر و زیستگاه‌های عمیق تر که رویشگاه مرجان‌های نرم است در زیر سطح آب دریا قرار دارند و ما خیلی خوش شانس هستیم که در خلیج فارس و سواحل کشور از این مرجان‌ها بهره‌مند هستیم. رئیس گروه بهسازی و توسعه زیستگاههای سازمان شیلات ادامه داد: در زیستگاه‌های مرجانی در مناطق عمیق‌تر دریا، مرجان‌ها به‌صورت تخت و قشری در کف زمین به‌شکل سنگ‌فرش دیده می‌شود و مرجان‌های نرمی که زیاد به نور مستقیم خورشید احتیاج ندارند در این اعماق پیدا می‌شوند. بیش از ۷۰ گونه از انواع  گونه‌های آب‌سنگ‌های مرجانی در نواحی کم‌عمق  را از جمله «شاخ گوزنی»، «توده ای»، «مغزی» و مرجان‌های «شکمبه‌ای» و حتی مرجان‌های نرم را نیز شامل می‌شود. این مناطق از لحاظ تنوع زیستی دومین بیوم (منطقه زیستی ویژه بر کره زمین) پرتولید دنیا است و گونه‌های مختلف جانوران و موجودات دریایی در این مناطق به‌صورت اجتماع دیده می شوند.به گفته وی، همچنین می توان به جلبک‌زارهای مناطق ساحلی خلیج فارس اشاره کرد. این سنگ‌فرش‌های جلبکی از کنار ساحل تا اعماق ۱۵ متر نیز قابل مشاهده هستند. در منطقه ما بیش از ۱۰۰گونه جلبک ماکرو گزارش شده است.  همچنین می توان به پهنه‌هایی که به آن صدف‌زار گفته می‌شود و دارای بنتوزها، صدف‌ها و حلزون‌های فراوانی هستند، اشاره کرد. در این مناطق صدف‌ها و اسفنج‌ها به‌صورت ریف (تپه دریایی) در کنار یکدیگر به‌سر می‌برند و تنوع زیستی جالبی را به وجود آورده‌اند. بارگاهی درباره انواع گونه‌های پستانداران دریایی خلیج فارس توضیح داد و گفت: در منطقه ما ۲۷ گونه از  پستانداران دریایی در خلیج فارس و دریای عمان گزارش شده است که می‌توان به حدود ۱۰ گونه از دلفین‌ها، گونه‌ای از دلفین‌های بدون باله «پورپویز»، نهنگ‌های قاتل «اورکا»، نهنگ خلبان «پیلوت وال» دلفین «ریسو» و یک نوع گاو دریایی به نام «دوگانگ» که درجنوب خلیج فارس زیست می‌کند و دارای جمعیت خوبی است، اشاره کرد.