نمایش ۱۰۰ هزار نمونه گیاهی و جانوری در موزه تاریخ طبیعی محیط‌ زیست

مدیر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیک سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ۱۰۰ هزار نمونه ژنتیک گونه‌های گیاهی و جانوری در این موزه آماده بهره‌برداری و استفاده محققان داخلی و خارجی است.

علی مدادی روز یکشنبه در افتتاح مخزن‌های موزه تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست افزود: این ۱۰۰ هزار نمونه شامل بخش‌های مختلف گیاهی، جانوری، سنگ و کانی است که اکنون قابل دسترسی برای محققان داخلی و خارجی است و سه هزار نمونه از آن در بانک ژن جمع‌آوری شده‌اند.

وی درباره کارکردهای پژوهشی موزه‌های تاریخ طبیعی گفت: جمع‌آوری مجموعه کامل از گونه‌ها، مطالعه سیستماتیک و طبقه‌بندی علمی، کاهش نمونه‌برداری از طبیعت، نگهداری از نمونه‌های تایپ و دسترسی به نمونه‌های خارج از کشور است.

تایپ یعنی اینکه آن گونه مشخص برای اولین بار با مشخصات خاص خودش معرفی شده باشد.

مدادی ادامه داد: با توجه به اهمیت موضوع درصدد برآمدیم ۱۰۰ هزار نمونه موجود در بانک ژن تنوع زیستی را به صورت علمی طبقه‌بندی کنیم تا مورد استفاده قرار گیرد، بر این اساس ساخت مخازن ریلی از سال ۱۳۸۷ با اعتباری بیش از ۲۵۰ میلیون تومان آغاز شد که به دلیل برخی مشکلات حقوقی روند تحویل آن با وقفه مواجه شد، در ابتدای سال ۹۸ مخازن تحویل و فرایند آماده‌سازی آن شروع شد و پس از آماده‌سازی مخازن فرایند بازبینی، طبقه‌بندی و انتقال نمونه‌ها بر اساس طبقه بندی علمی انجام شد.

وی گفت: نمونه های جانوری موجود در بانک ژن شامل گونه های پستانداران، پرندگان و خزندگان است، در ایران ۲۲۳ گونه پستاندار موجود است که از این تعداد ۵۳ گونه در بانک قرار دارد، همچنین ۵۶۸ گونه پرنده در ایران شناسایی شده که از این تعداد ۱۳۰ گونه در بانک وجود دارد و ۲۶۷ گونه خزنده در ایران است که از این تعداد ۹۳ گونه در بانک ژن سازمان محیط زیست موجود است.

وی درباره فعالیت‌های در دست اقدام این موزه توضیح داد: دستورالعمل مطالعه نمونه‌های موجود در مخازن تهیه شده و به هفته آینده ابلاغ می‌شود، ابلاغ اولویت‌های مطالعاتی نمونه‌های موجود، تهیه و انتشار بانک اطلاعات نمونه ها، ابلاغ دستورالعمل اهدای نمونه به موزه، ممنوعیت خروج نمونه های تایپ از کشور، حمایت از پایان نامه های دانشجویی و ساخت بخش نمایشگاهی موزه تاریخ طبیعی برخی از این فعالیت هاست که با آنها می‌توانیم یکی از بهترین موزه های تنوع زیستی را داشته باشیم.

در هرباریوم موزه تنوع زیستی ۴۰ هزار نمونه دارد و قدیمی‌ترین آن مربوط به ۴۰ سال پیش است که می تواند در اختیار محققان قرار گیرد. همچنین در بانک زیستی ژن گونه های گیاهی و جانوری نگهداری می‌شود که این ژن‌ها در دمای ۸۰ درجه زیر تا ۱۰ سال نگهداری می‌شوند.

بخش زمین‌شناسی این موزه مجموعه فسیل‌هایی از ۸ میلیون سال پیش قرار گرفته که گنجینه‌ای بی‌نظیر هستند، همچنین در بخش کانی‌ها نمونه‌های طلای کاذب و انواع کانی‌ها جمع‌آوری شده است، در بخش دیگری از موزه ۲۷۴ نمونه پرنده و ۲۷۰ جمجمه و شاخ که به آن پانل گفته می‌شود وجود دارد که بیشتر آنها قوچ و کل ایرانی است، البته چند نمونه خارجی از روسیه و آفریقا نیز موجود است.  در ادامه این مراسم، از کتاب راهنمای میدانی پروانه‌های ایران رونمایی شد که علیرضا نادری، پروانه‌شناس در این مراسم گفت: اولین کتاب معتبر در زمینه پروانه‌ها توسط سازمان حفاظت محیط زیست و موزه تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی در قالب کتابی به نام پروانه‌های ایران در سال ۱۳۸۰ به چاپ رسید.

نادری افزود: بعد از آن نیاز به یک کتاب راهنمای میدانی بود که در سال ۱۳۹۰ به چاپ رسید، سپس در سال ۱۳۹۳ کتاب «پروانه‌های ایران و عراق» با همکاری دو نفر اوکراینی و آلمانی به زبان انگلیسی در اوکراین منتشر شد که در کشور ما در دسترس نیست.