تنش آبی در ۲۰۰ شهر

بیش از 200 شهر ایران در  وضعیت تنش آبی قرار دارند

طبق آخرین آمار ۲۳۳ شهر در معرض تنش آبی (براساس وضعیت قرمز، نارنجی و زرد) قرار دارند. براین اساس، ۱۴۰ شهر در وضعیت زرد (۱۰ درصد کمبود آب نسبت به آب مورد نیاز) و ۳۴ شهر در وضعیت نارنجی (۲۰ درصد کمبود آب نسبت به آب مورد نیاز) و ۵۹ شهر در وضعیت قرمز (بیش از ۲۰ درصد کمبود آب نسبت به آب مورد نیاز) قرار دارند.

به گزارش ایسنا، منظور از تنش آب شرب، حداکثر میزان آب مورد نیاز در پیک (اوج) مصرف نسبت به حداکثر ظرفیت تولید  یک شهر است. بر اساس بررسی صورت گرفته، ۵۹ شهر کشور امسال از نظر سطح تنش در وضعیت قرمز (یعنی کمبود بیش‌تر از ۲۰ درصد) قرار دارند و در پیک مصرف روزانه احتمال کمبود آب در آن‌ها وجود دارد.طبق این آمار، مصرف آب شهری در شهریورماه سال ۱۳۹۸ نسبت به زمان مشابه سال گذشته یک درصد و مصرف آب روستایی در این زمان نسبت به زمان مشابه سال گذشته ۰.۷ درصد رشد داشته است.تابستان امسال حدود ۲۸.۶ میلیون نفر از جمعیت کشور در ۲۳۳ شهر تحت تنش آبی قرار داشتند که بارندگی‌های مناسب سال آبی جاری و بهبود ذخایر سدها موجب شد این رقم نسبت به سال گذشته ۶.۴ میلیون نفر کاهش پیدا کند.در این سطح از تنش آبی ۲۵ شهر دارای کمبود تولید بیش‌تر از ۲۰ درصد و دارای مخزن کافی و ۳۴ شهر دارای کمبود تولید بیش‌تر از ۲۰ درصد و کمبود مخزن هستند. تابستان امسال ۳۴ شهر از نظر سطح تنش در وضعیت نارنجی (یعنی کمبود بین ۱۰ تا ۲۰ درصد) قرار دارند و در پیک مصرف روزانه احتمال کمبود آب در آن‌ها وجود دارد. در این سطح نیز ۱۷ شهر دارای کمبود تولید بین ۱۰ تا ۲۰ درصد و دارای مخزن کافی و ۱۷ شهر دارای کمبود تولید بین ۱۰ تا ۲۰ درصد و کمبود مخزن هستند.۱۴۰ شهر تابستان امسال از نظر سطح تنش در وضعیت زرد قرار دارند، در پیک مصرف ساعتی احتمال کمبود آب در آن‌ها وجود دارد. بر اساس بررسی صورت گرفته ۱۴ شهر این سطح دارای کمبود تولید کمتر از ۱۰ درصد و کمبود مخازن ذخیره، هفت شهر دارای کمبود تولید کمتر از ۱۰ درصد و دارای مخزن کافی و ۱۱۹ شهر فاقد کمبود تولید و دارای کمبود مخزن هستند.

برنامه وزارت نیرو 

برای شهرهای در معرض تنش آبی

این آمار در حالی ارائه می‌شود که وزارت نیرو، مهم‌ترین برنامه خود در حوزه آب را به صفر رساندن تعداد شهرهایی که با تنش آبی مواجه هستند، تا سال ۱۴۰۰ اعلام کرده است.  برنامه‌ای که به گفته رضا اردکانیان-وزیر نیرو- مفصل بوده که  شامل اجرای طرح‌های تامین آب، آب‌رسانی‌ها، احداث تصفیه خانه‌ها، اصلاح سیستم برای کاهش تلفات و… می‌شود.وی به این سوال که اجرای طرح مورد نظر وزارت نیرو به چه میزان سرمایه نیاز دارد، گفت: به این موضوع در هفته‌های آینده خواهم پرداخت. هدف بزرگی است که تحقق آن به تامین منابع مالی هم وابسته است. اما جدا از مسئله منابع مالی، سعی می‌کنیم بقیه نیازمندی‌ها را محقق کنیم.این وعده در حالی از سوی اردکانیان داده شده است که طبق مطالعات انجام شده تا سال ۱۴۰۰ باید آب مورد نیاز ۸۵ میلیون نفر در کشور تامین شود که برای این جمعیت نیاز به ۹ میلیارد مترمکعب ظرفیت آبی وجود دارد.

۱۷ کشور با بیشترین

 استرس آبی 

قطر، اسرائیل، لبنان، ایران، اردن، لیبی، کویت، عربستان سعودی، اریتره، امارت، سن مارینو، بحرین، هند، پاکستان، ترکمنستان، عمان و بوتسوانا، از جمله کشورهایی هستند که در زمره کشورهای با بحران شدید بی‌آبی قرار دارند.

محمد درویش، کنشگر محیط زیست در گفت‌وگو با ایرناپلاس در مورد قرار گرفتن نام ایران در این لیست می‌گوید: اگر به این لیست نگاه کنید. عمدتاً کشورهایی هستند که در کمربند خشک جهان قرار دارند. یعنی عرض بین ۲۵ تا ۴۰ درجه در نیمکره شمالی. بنابراین میزان ریزش‌های آسمانی آنها از متوسط جهانی بین یک سوم تا یک چهارم کمتر است و از سوی دیگر، تبخیرشان هم معمولاً ۵۰ درصد بیش از متوسط جهانی است.

این‌ها عمدتاً کشورهایی هستند که سازوکار توسعه آنها به‌جای اینکه کمترین وابستگی را به منابع آب و خاک داشته باشد، بیشترین وابستگی را دارد. این شرایط سبب شده به‌جای اینکه حداکثر ۴۰ تا ۴۵ درصد منابع آبی قابل استحصال خود را استفاده کنند، این میزان به ۸۰ تا ۹۰ درصد افزایش پیدا کند.

سؤال اینجاست که چرا با وجود این همه هشدار در مورد وضعیت وخیم آبی، این اخبار تأثیری در تغییر سیاست‌ها و سبک زندگی ما ندارد؟ درویش در پاسخ می‌گوید: وقتی مسئولان ما این کم‎آبی را باور ندارند و می‌گویند: «با چیزی به نام کمبود آب روبه‌رو نیستیم، بلکه هم در شمال آب داریم و هم در جنوب و تنها باید اراده کنیم و آب را شیرین کنیم،» چیزی به نام صرفه‌جویی و مصرف آب خردمندانه معنا ندارد.

وی ادامه داد: نکته دیگر اینکه شرکت‌های سدسازی و انتقال آب تاکنون چیزی حدود ۷۰۰ هزار میلیارد تومان در زمینه رونق کسب و کارشان سرمایه‌گذاری کرده‌اند، چگونه ممکن است حاضر شوند از این کسب و کار چشم بپوشند؟ بنابراین طوری القا می‌کنند که مشکل کم‌آبی نیست و با احداث و ذخیره آب، بحران حل می‌شود.