بازار مجازی اجاره مسکن
بر اساس پژوهش‌‌های میدانی، شبکه‌های تبلیغاتی باعث افزایش صوری قیمت مسکن می شوند

آمار و بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که شبکه‌های تبلیغاتی و تارنماهای عرضه مسکن استیجاری، باعث افزایش صوری قیمت مسکن شده‌ و پراکندگی مراکز مشاوره و معامله نیز بازار اجاره مسکن را در ماه‌های اخیر با رکود تورمی مواجه کرده‌ است.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری ایرنا، در حالی که آمارها نشان از افزایش میانگین نرخ اجاره بهای مسکن در شهر تهران دارد و هم زمان بر مبنای همین آمارها، تعداد قراردادهای رسمی اجاره مسکن ثبت شده نیز کاهش یافته‌اند؛ بررسی میدانی بازار اجاره مسکن در شهر تهران، حاکی از آن است که وضعیت جست وجو و اجاره مسکن در شهر تهران، با شرایطی جدید مواجه شده است و  سازوکارهای قبلی در این بازار، در حال تغییر هستند.

آمارها چه می‌گویند؟

آخرین بررسی‌های مرکز آمار کل کشور، درباره وضعیت نرخ مسکن استیجاری در شهر تهران که مربوط به بهار سال ۱۳۹۸ است، نشان می‌دهند که متوسط اجاره بهای ماهیانه مسکن در شهر تهران، به صورت میانگین نسبت به فصل زمستان بیش از ۱۷ درصد افزایش یافته است. افزایش این میانگین نیز نسبت بهار سال گذشته، حدود 2برابر و به رقم ۳۵ درصد رسیده است. بر طبق همین آمار رسمی، می‌توان دریافت که مناطق شمال شهر تهران، به مراتب بیشتر از مناطق جنوب شهر، با افزایش قیمت مواجهند.

البته این آمار نیازمند دو ملاحظه اساسی است. ملاحظه اول آن است که آمار مذکور، مربوط به فصل بهار هستند، در حالی که در فصل تابستان که فصل اصلی جابجایی‌ها است، به طور حتم هم تعداد قراردادهای اجاره افزایش می‌یابند و هم قیمت اجاره‌ بها. از سوی دیگر این آمار براساس داده‌های ثبتی در سامانه‌های رسمی تدوین شده‌اند. در حالی که برخلاف قراردادهای خرید مسکن، ممکن است تعداد قابل توجهی از قراردادهای اجاره یا تمدید آن، به صورت رسمی ثبت نشوند.

 مشاهدات میدانی نشان می‌دهند که به رغم تاکید دولت مبنی بر عقد قراردادهای اجاره همراه با کد رهگیری و سند هلوگرام‌دار معتبر و قانونی، برخی از مشاوران املاک و شهروندان ترجیح می‌دهند که همچنان قرارداد اجاره خود را به صورت دستی انجام تنظیم کنند. به نظر می‌رسد که دلیل اصلی این امر، عدم پرداخت ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده باشد. در عین حال در برخی بنگاه‌های معاملات املاک، ثبت قرارداد اجاره به صورت دستی، نرخ کمیسیون کمتری نسبت به ثبت قرارداد اجاره همراه با کد رهگیری دارد؛ اقدامی که یک تخلف قانونی محسوب می‌شود.

مشاوران املاک

و جدال با فضای مجازی

به نظر می‌رسد کسب و کار این روزهای مشاوران املاک، با گسترش فضای مجازی و ورود برخی شبکه‌های تبلیغاتی به این عرصه، تا حدی با مشکل مواجه شده است. در حالی که درگذشته، مالک و مستاجر، هر دو به بنگاه‌های مشاوره املاک مراجعه می‌کردند و مشاوران املاک، عامل واسطه در این میانه بوده‌اند؛ امروزه وضعیت بسیار متفاوت شده است. از یکسو بسیاری از مالکان ترجیح می‌دهند واسطه‌گران را از معامله حذف کرده و با انتشار یک آگهی در شبکه‌های تبلیغاتی فضای مجازی، خود به دنبال مستاجر بگردند و از سوی دیگر نیز مستاجرین اغلب ترجیح می‌دهند به جای آنکه زمان خود را صرف سر زدن به بنگاه‌های مشاور املاک کنند، با بررسی آگهی‌های فضای مجازی، ملک مورد نظر خود را بیابند.

«حسام عقبایی» نایب رییس اول اتحادیه صنف مشاوران املاک تهران، درباره نقش نرم افزارها و شبکه‌های تبلیغاتی فعال در حوزه مسکن و در مصاحبه با پژوهشگر ایرنا، چنین می‌گوید: «یکی از عواملی که موجب سوداگری و بالا بردن قیمت نامتعارف مسکن است، تارنماها، اپلیکیشن‌ها و شبکه‌های تبلیغاتی در فضای مجازی هستند که در حوزه مسکن کار می‌کنند. بعضی از آن‌ها هیچگونه پروانه یا مجوز فعالیت رسمی از سازمان‌های متولی ندارند و نظارتی هم بر روی آن‌ها نیست. این شبکه‌ها برای ایجاد موج، یکدفعه آپارتمانی که نرخ رهن آن هفتاد میلیون تومان است را با رقم صد و بیست میلیون تومان عرضه می‌کنند. در نتیجه مالکی که قصد اجاره دادن خانه خود را دارد، به تارنمای مذکور مراجعه کرده و با دیدن چنین رقمی، به این نتیجه می‌رسد که او نیز باید قیمت اجاره ملک خود را بالا ببرد. در نتیجه قیمت اجاره بهای مسکن بالا می رود. پس از گسترش این موارد، ما دریافتیم که به تنهایی توان مقابله با این وضعیت را نداریم. در نتیجه به نیروی انتظامی و دادستانی مراجعه کردیم و دادستانی دستور صادر کرد که از درج قیمت در تارنماها، نرم افزارها و شبکه‌های تبلیغاتی در فضای مجازی خودداری شود. چند ماهی این اتفاق افتاد و قیمت مسکن در تابستان کنترل شد.»

شایان ذکر است منطقه ۱۸ به عنوان ارزان‌ترین محدوده شهر تهران شامل محله‌های بهداشت، تولید دارو، خلیج فارس، رجایی، شادآباد، شهرک امام خمینی، صاحب‌الزمان، ولیعصر (عج) و یافت‌آباد است. قیمت آپارتمان نوساز در محله یافت‌آباد متری ۶ تا ۷ میلیون تومان و قیمت واحدهای ۵-۶ ساله در این محله ۵.۵ تا ۶ میلیون تومان است