تغییر اکوسیستم تالاب میانکاله با انتقال آب دریای خزر

معاون سازمان محیط زیست: کارشناسان معتقدند اگر آب خزر از طریق کانال وارد تالاب میانکاله شود ممکن است

اکوسیستم آن آسیب ببیندمسعود تجریشی -معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست- می‌گوید: بسیاری از متخصصان محیط زیست معتقدند که اگر آب دریای خزر از طریق کانال وارد تالاب میانکاله شود ممکن است اکوسیستم تالاب آسیب ببیند چراکه تالاب میانکاله دارای آب شیرین و شور است. به گفته این مقام مسوول، اگر آب شور وارد میانکاله شود آب شیرین را پس زده و اکوسیستم بخش لب شور و شیرین از بین خواهد رفت. تجریشی تصریح می‌کند: طی ۲۰ سال اخیر آب تالاب میانکاله به دلیل نوساناتی که در دریای خزر بود کاهش یافته است. علاوه بر این رودخانه‌های منتهی به این تالاب لایروبی نشده و موجب کاهش آب در تالاب شده است. معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه اکوسیستم تالاب میانکاله به‌دلیل اینکه بسیار شکننده است، خاطرنشان می‌کند: برداشت‌های بی‌رویه در بالادست تالاب میانکاله موجب شده است که یک سیستم این تالاب تا حدودی از بین برود. تجریشی تصریح می‌کند: ما با انتقال آب از دریای خزر به تالاب نمی‌توانیم این اکوسیستم را به تالاب برگردانیم.به گفته وی تالاب میانکاله تالابی است که طی میلیون‌ها سال وضعیت خود را با شرایط کنونی تطبیق داده است. این مقام مسوول در ادامه می‌افزاید: بسیاری از تالاب‌های ساحلی که در دنیا وجود دارند کاهش و  آب و سال‌های خشکسالی را طی کرده‌اند، اما تالاب میانکاله توانسته با تمام شرایط خود را تطبیق دهد. تجریشی تاکید می‌کند: برخی از قسمت‌های خشک شده تالاب به دلیل لایروبی نکردن رودخانه‌ها است، چرا که با لایروبی نشدن آب وارد تالاب نمی‌شود. به گفته وی بسیاری از ماهیگیران و کشاورزان که در بالادست تالاب قرار دارند و می‌خواهند کانالی را برای دسترسی راحت‌تر آب دریا به میانکاله ایجاد کند که این موضوع مشکلاتی را برای تالاب ایجاد خواهد کرد.

صدور مجوز فقط با ارزیابی زیست‌محیطی

معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تاکید می‌کند: بر اساس قانون، این سازمان هیچ مجوزی را برای اجرای پروژه‌ای بدون انجام ارزیابی زیست محیطی صادر نمی‌کند.مسعود تجریشی به طرح انتقال آب دریای خزر به سمنان اشاره کرده و می‌گوید: وزارت نیرو گفته هیچ راهی برای حل مساله آب مردم سمنان ندارد مگر اینکه انتقال آب بین حوضه‌ای اتفاق بیفتد، بر همین اساس این وزارتخانه در نامه‌ای رسمی با اشاره به اینکه شرایط کاملا ناپایدار است و آبی برای شرب و صنعت در استان سمنان وجود ندارد درخواست کرده که پروژه انتقال بین حوضه‌ای (انتقال آب خزر به سمنان) مورد بهره‌برداری قرار گیرد. آن‌طور که وی به خبرگزاری ایرنا، گفته در این میان کمیسیون اقتصادی وابسته به دفتر معاون اول ریاست جمهوری در حال پیگیری و بررسی ابعاد اقتصادی این پروژه است مبنی بر اینکه منابع مالی آن چگونه تامین شود، در واقع ابعاد اقتصادی و اجتماعی موضوع در این کمیسیون در دست بررسی است و بخش روند چگونگی انتقال و الزامات زیست محیطی آن نیز وظیفه سازمان حفاظت محیط زیست است که در حال بررسی آنها هستیم. وی درباره نامه مدیرکل استان سمنان درخصوص صدور مجوز ارزیابی زیست محیطی این طرح می‌گوید: برای این موضوع حدود یک ماه و نیم پیش جلسه‌ای برگزار کردیم و قرار شد در مدت یک ماه کارگروه‌های تخصصی تشکیل و نظرات خود را ارائه دهند، اکنون نامه‌ای که مدیرکل محیط زیست سمنان خطاب به من نوشته در راستای همان جلسه بوده و اعلام کرده که با گذشت یک ماه از آن جلسه نظرات کارگروه جمع‌بندی و مجوز صادر شود، چون بر اساس قانون، سازمان محیط زیست مکلف است در مدت دو ماه جواب هر درخواستی را بدهد بنابراین برخلاف تصور برخی، اتفاق خاصی نیفتاده و فرایند گزارش در حال طی شدن است. معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تاکید می‌کند: با توجه به اهمیت موضوع، دولت هم وارد موضوع شده و در حال بررسی بحث اقتصادی اجرای این طرح است. به گفته تجریشی، مباحث مختلف طرح در معاونت های مختلف سازمان محیط زیست در حال پیگیری است، به عنوان مثال مباحث مربوط به محیط زیست آن در معاونت طبیعی سازمان در حال بررسی است و معاونت هفته گذشته نامه‌ای تنظیم و در آن الزامات انجام این پروژه را در این بخش تاکید کرد؛ اینکه اگر پروژه در مسیر خط نکا – ری حرکت کند و پاک‌تراشی جدید نداشته باشد با اجرای آن مشکلی نداریم اما باید تمام این ملاحظات رعایت شود. وی می‌افزاید: در بخش تخلیه پساب طرح انتقال نیز ملاحظاتی وجود داشت و سازمان محیط زیست پیشنهاد کرده بود که پساب‌ها در چند کیلومتری داخل دریا تخلیه شود و در این راستا معاونت دریایی سازمان در حال بررسی موضوع است و منتظر هستیم تا این جلسات تمام شود و در نهایت نظرات را جمع‌بندی و ارائه دهیم و بعد از آن ارزیابی زیست محیطی طرح مشخص می‌شود. انتقال آب خزر به سمنان پروژه‌ای است که حرف‌های زیادی پشت سر خود دارد؛ برخی موافق و برخی مخالف آن هستند، به اعتقاد کارشناسان تمام حجم آب خزر ۷۸ هزار کیلومتر مکعب است و میزان حجم آبی که قرار است در راستای اجرای این طرح از خزر کشیده شود سالانه ۲۰۰ میلیون متر مکعب است که این میزان نه در تراز و نه شوری آب تأثیری دارد، در واقع با این کار خزر خشک نمی‌شود اما مسائل دیگری پیش خواهد آمد از این رو برای اجرای این طرح باید چالش‌های امروز خزر را درست ببینیم که گرم شدن آب سطحی خزر در ۳۰ سال گذشته، گرم‌تر شدن هوای ساحل، تغییر پوشش برف در ولگا، افزایش مواد مغذی ناشی از ورود فاضلاب و بروز پدیده کشند قرمز، تخریب رودخانه‌ها، برداشت شن و ماسه و صید بی‌رویه، برخی از چالش‌های خزر است که باید در اجرای هر طرحی جدی به آنها توجه شود. همچنین موافقان اجرای این طرح معتقدند که هدف از اجرای آن تأمین بخشی از کمبود آب شرب و صنعت استان سمنان به میزان ۲۰۰ میلیون متر مکعب در سال است که در افق ۱۴۲۵ حدود ۵۰ میلیون متر مکعب برای شرب و ۱۵۰ میلیون متر مکعب برای صنعت در نظر گرفته شده که قرار است برای چهار شهر دامغان، شاهرود، گرمسار و سمنان منتقل شود. اما در مقابل عده‌ای معتقدند که صنعت سمنان به این میزان آب نیاز ندارد و آب مورد نیاز برای شرب را هم می‌توان از راه‌های مدیریت منابع و نحوه مصرف تامین کرد بنابراین نیازی به این نیست که با اجرای این طرح حدود ۱۰۰ هکتار جنگل و مزارع کشاورزی نابود شوند و یا تغییر کاربری دهند.