‌ممنوعیت خروج آب از تالاب بین‌المللی آلاگل

به دستور دادستان عمومی و انقلاب گرگان در جهت حفظ گونه‌های جانوری، خروج آب از تالاب بین‌المللی آلاگل ممنوع شد

دادستان عمومی و انقلاب گرگان پنجشنبه گذشته در حاشیه بازدید از تالاب بین‌الملی آلاگل، خروج آب از این تالاب را ممنوع کرد. به گفته حجت‌الاسلام سیدرضا سیدحسینی، برای حفظ گونه‌های جانوری و جلوگیری از به خطر افتادن حیات پرندگان، خروج آب از تالاب بین‌المللی آلاگل ممنوع است و با کسانی که خلاف این دستور عمل کنند برخورد می‌شود.

گفتنی است، در این بازدید مسئولان محیط زیست از دغدغه‌ها و مشکلات‌شان گفتند و از دادستانی کمک خواستند. چندی پیش فعالان زیست محیطی از خروج آب تالاب آلاگل برای مصارف کشاورزی که حیات جانداران این تالاب را به خطر انداخته بود به دادستانی گزارش کرده بودند. به گزارش ایسنا، دادستان کل گلستان و معاونان او به همراه مسوولان محیط زیست استان از  سه تالاب بین‌المللی آلاگل، آلماگل و آجی گل بازدید کردند.

آوای خوش زندگی در تالاب‌ آلاگل

ناگفته آشکار بود که قبل از وقوع سیلاب‌های ماه‌های گذشته، خشکسالی‌های یک دهه اخیر در کنار بالا بودن تبخیر آب در سه تالاب بین‌المللی آلاگل، آلما گل و آجی گل، نفس این سه پهنه آبی را به شماره انداخته بود. بدون تردید بارش‌های زمستان گذشته به این سه تالاب‌ نیمه‌جان و در حال خشکیدن استان گلستان جانی دوباره داد و زندگی را به این پهنه‌های آبی مهم طبیعی و جانوری بازگرداند. در استان گلستان تالاب‌های فراوانی وجود دارد که مهمترین آنها چهار تالاب بین‌المللی گُمیشان، آلماگل، آلاگل و آجی گل زیر حفاظت یا ثبت کنوانسیون بین‌المللی رامسر با مشارکت 169 کشور جهان است که بر حفاظت و بهره‌برداری معقول از تالاب‌ها تاکید دارد. تالاب‌های آلاگل، آلماگل، آجی گل گنبدکاووس اگرچه براساس کنوانسیون رامسر جزو تالاب‌های نیمه خشک دسته بندی شده اند اما به دلیل موقعیت جغرافیایی و آب خوبی که بویژه در گذشته داشته‌اند، علاوه بر اینکه پناهگاه خوبی برای رشد و نمو گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی منطقه بوده و به آن حیات می‌بخشند، هرساله میزبان صدها هزار پرنده مهاجر از منطقه سیبری کشور روسیه نیز هستند. این تالاب‌ها در مواقعی که پر آب هستند، استراحتگاه بسیار خوبی برای تفریح اهالی مرزنشین، مسافران و گردشگران در چهار فصل سال محسوب می‌شوند.

آبگیری اواخر اسفند 97 سدهای گلستان ناشی از هدایت روان آب‌های ناشی از بارندگی و انتقال سرریز آب پشت سد به تالاب‌ها زندگی را بار دیگر در این زیستگاه‌های ارزشمند و در حال احتضار جاری کرد.

گرمای کم سابقه سال‌های گذشته، کاهش شدید منابع آبی و زیرزمینی در نتیجه تبخیر و یا استفاده بی‌رویه برای مصارف کشاورزی و آشامیدنی، گلستان را در معرض تنش آبی شدید قرار داده که تالاب‌ها نیز از آسیب‌های آن در امان نبودند. 

کاهش ژرفای آب و خشکیدن بخش‌های وسیعی از پهنه این زیستگاه‌های ارزشمند به موضوعی تکراری و رنج آور تبدیل شده و دیگر رودخانه‌ها رمق و توانی برای احیای تالاب‌ها نداشتند. در این شرایط فقط معجزه‌ای می‌توانست تالاب‌های گلستان را احیا کند؛ اتفاق غیرقابل پیش‌بینی که اسفندماه 97 رخ داد و رنگ واقعیت به خود گرفت.

نقش تالاب‌ها در اکوسیستم

اواخر زمستان 97 بود که رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان گنبد کاووس نیز در خصوص بهره‌مندی از مواهب بارندگی اسفند 97 اعلام کرد با آبگیری سه تالاب بخش مرزی داشلی برون گنبدکاووس، تالاب آلماگل 5 میلیون مترمکعب و آجی گل 4 میلیون متر مکعب آب دارد و حدود نیمی از ظرفیت 70 میلیون مترمکعبی تالاب آلاگل به عنوان بزرگترین تالاب منطقه مرزی گلستان آبگیری شده و ورود آب به این تالاب با توجه به تداوم بارش‌های اخیر همچنان ادامه دارد. غلامرضا کریمی با اشاره به نقش تالاب‌ها در اکوسیستم منطقه گفته بود گیاهان آبزی موجود در تالاب‌ها مانند بومادران آبی، نی، گوشاب شانه‌ای و یا حتی گونه‌های خشک زی بوته‌ای یا علفی، تالاب‌ها را به کانون زادآوری پرندگان مهاجر تبدیل کرده است. به گفته وی تالاب‌ها به عنوان یکی از مهمترین زیستگاه‌‌‌های طبیعی جهان نقش مهمی در دوام و بقای حیات وحش، تامین آب شیرین و حفظ تعادل زیستی دارند و با توجه به نیاز فزاینده و کاهش زیستگاه‌‌‌های پرندگان مهاجر و محل‌‌‌های مناسب برای تخم‌‌‌ریزی ماهیان، ارزش تالاب‌های موجود بیشتر شده است. 

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان گنبد کاووس می‌افزاید: پیوند انسان با تالاب نیز همانند بقیه مقوله‌های زیست محیطی پیش از اینکه به دستاوردهای فنی دگرگون سازی و مهار طبیعت مربوط باشد موضوعی اجتماعی است و باید از طریق ساختارهای اقتصادی اجتماعی و فرهنگی این رابطه هماهنگ و موزون شود چراکه اکنون با حیات مجدد تالاب‌ها در استان گلستان افزون بر رونق گرفتن صنعت گردشگری، ظرفیت بهره برداری از گیاهان و جانوران تالابی و به دنبال آن ایجاد درآمد برای جوامع پیرامونی فراهم شده است.

تامین حق‌آبه تالاب آلاگل

اردیبهشت‌ماه 97 بود که مدیرکل حفاظت محیط زیست استان گلستان با اعلام تامین حق‌آبه تالاب بین‌المللی آلاگل اعلام کرد این تالاب مهم استان گلستان در حال احیا و در وضعیت مناسب قرار دارد.

به گفته امیر عبدوس با استفاده از اعتبارات طرح حفظ و احیای تالاب‌ها و دریاچه‌های کشور مسیر ورودی آب به تالاب آلاگل لایروبی و با بارش‌های خوب، این تالاب در حال آبگیری است. وی می‌افزاید: لایروبی به موقع کانال آبرسان از سد دانشمند و هماهنگی‌های انجام شده با شرکت سهامی آب منطقه ای استان گلستان به منظور انتقال به موقع سیلاب‌های سطحی در پی بارش‌های اخیر، سیلاب را قبل از آبگیری سد دانشمند به سمت این تالاب گسیل داشته است. 

عبدوس در آن زمان ضمن تشکر از همکاری شرکت سهامی آب منطقه ای گلستان در اولویت بخشی حق آبه محیط زیست به سایر مصارف گفته بود آخرین آبگیری این تالاب مربوط به تابستان سال 95 بوده و پس از آن به دلیل رسوبات بالای سیلاب و مسدود بودن کانال آبرسان، هیچ سیلابی به سمت تالاب جاری نشده بود که با اقدامات اجرایی این اداره کل از اسفندماه سال 96 و لایروبی کانال انتقال، که عملیات اجرایی آن تا پایان فروردین ماه به طول انجامید موفقیت آبگیری مجدد تالاب موجی از شادی را در محیطبانان تالاب و دوستداران محیط زیست ایجاد و این تالاب را که در وضعیت کم آبی و یکی از کانون‌های احتمالی ایجاد گرد و غبار بود، از خشکیدگی قطعی نجات داد. 

مدیر کل حفاظت محیط زیست استان گلستان در آن زمان با اعلام اینکه تالاب آلاگل در حال آبگیری شدن است، اعلام کرده بود پس از آبگیری این تالاب، تمام تلاش خود را برای پیگیری و احیای حق آبه دو تالاب آجی گل و آلماگل مصروف خواهیم داشت.