رشد ناچیز نرخ مشارکت اقتصادی

در سال گذشته کردستان بیشترین و سیستان و بلوچستان کمترین نرخ مشارکت اقتصادی را در کشور داشتند

نرخ مشارکت اقتصادی یکی از شاخص های مهم  برای بررسی وضعیت وسلامت اقتصاد هر کشوری است، این نرخ مشارکت اقتصادی که به نرخ فعالیت هم مشهور است، نسبت جمعیت فعال بر جمعیت در سن کار کشور است، جمعیت فعال هر کشوری  شامل افرادی است که در مشارکت اقتصادی نقش دارند که علاوه بر افراد شاغل افراد بیکار را نیز در برمیگیرد. محصلان، خانه‌داران و دارندگان درآمد بدون کار، چنانچه شاغل یا بیکار نیز بوده‌اند جز جمعیت فعال هر کشور هستند، زیرا ممکن است این افراد انتخاب کرده باشند که کار نکنند اما با این حال در اقتصاد مشارکت داشته باشند، مانند بازنشستگانی که سپرده های خود را خرج می کنند یا دانش آموزانی که توانایی و دانش خود را افزایش می دهند که در آینده تبدیل به درآمد خواهد شد. البته باید یادآور شد که در دل جمعیت در سن کار، جمعیت غیر فعال کشور نهفته است که هیچ گونه مشارکت اقتصادی ندارند. به طور کلی نرخ مشارکت اقتصادی  بیان گر این نکته است که چه درصدی از جمعیت مشمول سن کاری، از نظر اقتصادی فعال هستند. به صورت معمول، در دوران های رکود اقتصادی، بسیاری از  کار کردن ناامید گشته و دیگر به دنبال شغل نمی گردند  و باعث کاهش نرخ مشارکت نیروی کار می گردد.

عوامل موثر بر نرخ 

مشارکت اقتصادی

افزایش روز افزون سرعت تکنولوژی و نیازمندی های جدید بازار کار می تواند روی این نرخ موثر باشد. به‌طور کلی نرخ مشارکت اقتصادی متاثر از عواملی از جمله ساختار جمعیت، جنسیت، تغییر سبک زندگی، آموزش و تحصیلات، کسب درآمد بدون کار، نرخ تورم، سطح دستمزدها و نرخ رشد اقتصادی است. به‌عنوان مثال انفجار جمعیت دهه ۶۰ خود عاملی برای کاهش نرخ مشارکت در دو دهه اخیر و در مقابل عامل بالا رفتن نرخ مشارکت اقتصادی از طریق تغییر ساختار جمعیت در سال‌های آتی است. جنسیت نیز به‌عنوان عاملی تعیین‌کننده در نرخ مشارکت اقتصادی محسوب می‌شود. هر‌چه نرخ مشارکت زنان در اقتصاد بالاتر باشد شاهد بالا رفتن نرخ مشارکت اقتصادی کل کشور خواهیم بود و متقابلا هر چه نقش زنان در این بین کمرنگ ‌تر باشد آنچه به جا می‌ماند نرخ مشارکت پایین‌تر و شکاف جنسیتی نیروی کار است. تغییر سبک زندگی نیز عاملی فرهنگی ای در تعیین نرخ مشارکت است که البته در کشورهای جهان متفاوت است، مسوولیت شخصی و خانوادگی نیز عامل موثر دیگری در مشارکت اقتصادی است به نحوی که هر چه افراد به کارهای شخصی و خانوادگی اشتغال بیشتری داشته باشند، نرخ مشارکت اقتصادی  پایین‌تری را تجربه می‌کند. به طور معمول با رسیدن اقتصاد کشور به وضعیت رونق نسبی، نرخ مشارکت نیز تحت تاثیر مثبت قرار می گیرد.

نرخ مشارکت اقتصادی سال گذشته 40.5 درصد است 

برپایه داده های مرکز آمار ایران، نرخ مشارکت اقتصادی یکی از متغیرهای مهم در ارزیابی جمعیت شاغل و بیکار است و این شاخص در واقع مجموع جمعیت شاغل و بیکار کشور را دربرمی گیرد. 

تناسب میزان افزایش جمعیت شاغل و بیکار مهم است به شکلی که ممکن است در یک دوره زمانی معین یک ساله شاهد افزایش جمعیت بیکار جامعه باشیم، اما به دلیل افزایش نرخ مشارکت این احتمال وجود دارد که با وجود افزایش جمعیت بیکار، تعداد شاغلان نیز افزایش یابد. بنابراین برای سنجش نیروی کار، تناسب رشد اشتغال و بیکاری ارزیابی می شود

بررسی های جداول آماری نشان می دهد که 66 میلیون و 874 هزار و 949 نفر از جمعیت کشور در سن 10 سال و بیشتر قرار دارند که از این رقم 27 میلیون و 72 هزار و 841 نفر به عنوان جمعیت فعال محسوب می شوند و به عبارتی نرخ مشارکت اقتصادی سال گذشته 40.5 درصد است. 

مقایسه نرخ مشارکت اقتصادی سال 1397 و 1396 حاکی از افزایش 0.4 درصدی آن در سال گذشته است. البته اگر این نرخ را در بین چهار فصل سال 1397 بررسی کنیم می بینیم که بهار 1397 با نرخ مشارکت اقتصادی 41.1 درصد، بیشترین میزان را داشت و پس از آن سیر نزولی یافت و به این ترتیب در تابستان به 40.9 درصد و در پاییز به 40.5 درصد و سرانجام در زمستان 1397 به رقم 39.5 درصد رسید. چنانچه بخواهیم میزان مشارکت اقتصادی استان های کشور در سال گذشته را مقایسه کنیم، کردستان، کرمانشاه و اصفهان به ترتیب با 42.6، 42.3 و 42.1 بیشترین مشارکت اقتصادی را داشتند و استان های سیستان و بلوچستان، ایلام و مرکزی هر کدام با 31.3، 34.4 و 34.8 درصد کمترین نرخ مشارکت اقتصادی را داشتند.نرخ مشارکت اقتصادی تهران به عنوان پایتخت در سال گذشته 39.8 درصد بود که نسبت به سال ماقبل 1.6 درصد رشد داشته است نسبت اشتغال یکی از شاخص های مهم در بحث آمار اشتغال است و نسبت افراد شاغل در سن کار را بیان می کند. این شاخص در سال گذشته 35.6 درصد بود و نسبت به سال 1396 رشد 0.3 درصدی داشت. استان اردبیل با 40.2 درصد بالاترین و سیستان و بلوچستان با 28.5 درصد کمترین نسبت اشتغال را دارند. این شاخص در پایتخت 34.9 درصد است.