افزایش آمار تجرد قطعی

آمار تجرد قطعی در زنان در ۲۰ سال گذشته ۳ برابر مردان شده است.

 بر اساس آمار سازمان ملل متحد سن ازدواج در دنیا بالا رفته است و از حدود 23 سال برای زنان در سال 1970 به بالای 25 سال و از حدود 27 سال برای مردان در 1970 به بالای 31 سال در سال‌های اخیر رسیده است. این آمار در کشورهای مختلف تا 10سال هم اختلاف دارد.در برخی کشورهای آفریقایی جوانان، اغلب قبل از 20 سالگی ازدواج می‌کنند. در حالی‌ که در کشورهای اسکاندیناوی اغلب تا 30 سالگی هم ازدواج نمی‌کنند. در کشور ما هم وقایع حیاتی همچون موالید، ازدواج و طلاق با تغییرات متعدد همراه بوده است. برای مثال در سال‌های اخیر روند افزایشی تجرد قطعی در زنان خیلی بیشتر از مردان بوده به‌طوری که طی سال‌های 1375 تا 1395 این شاخص برای مردان حدود دو برابر شده است، اما برای زنان بیش از سه برابر بوده است.

تجرد قطعی یک پدیده‌ است. بر اساس مطالعات انجام شده معمولا رنج سنی 45 سالگی برای زنان و 50 سالگی برای مردان در بررسی میزان تجرد قطعی در نظر گرفته می‌شود؛ اگر تا این سن افراد مجرد باشند از این سن به بعد دیگر شانس ازدواج آنها به حداقل می‌رسد. این در حالی است که در سنوات گذشته این میزان در کشور دو‌درصد برای زنان و سه در‌صد برای مردان بوده است. در گذشته سه‌درصد از افراد جامعه هرگز ازدواج نمی‌کردند. هر چند بعد از انقلاب در کشور و وقتی متولدین دهه 60 به سن ازدواج رسیدند، پدیده‌ای تحت عنوان مضیقه ازدواج به‌وجود آمد، به این معنا که دختران متولد در دهه 60 با پسران متولد دهه 50 باید ازدواج می‌کردند. 13میلیون جوان مجرد ایرانی از سن مناسب ازدواج عبور کرده‌اند. این آمار تنها بخشی از مساله ای بزرگتر است چرا که این گروه از جوانانی که در حال عبور از سن ازدواج هستند، همزمان در معرض تجرد قطعی نیز قرار گرفته اند. تجرد قطعی به معنای عدم ازدواج فرد است. در مفاهیم جامعه‌شناسی تجرد قطعی افرادی را در برمی‌گیرد که هرگز ازدواج نکرده و امیدی هم به ازدواج نداشته باشند. تجرد قطعی بر عکس عمومیت ازدواج، نشان دهنده عدم ازدواج تا سن 50 سالگی است. منظور از تجرد قطعی، نسبت درصد کسانی است که تا سن 50 سالگی ازدواج نکرده‌اند.نکته ی مهمی که در تشریح این مفهوم وجود دارد بحث اختیار و اراده فرد و یا به آن صورتی که در تعاریف نظری وجود دارد، بحث تجرد قطعی خواسته و ناخواسته است.

منظور از تجرد قطعی خواسته بحث اعمال اراده فردی است یعنی فرد بنابر شرایط زندگی و ویژگی های شخصیتی این سبک را به عنوان مدل زندگی خود انتخاب می کند؛ اما در تجرد قطعی ناخواسته این اراده و اختیار وجود ندارد و به نوعی شرایط و محیط بیرون به دلایل گوناگون فرد را در چنین موقعیتی قرار می دهد و این وضعیت را به او تحمیل می کنند؛ در نتیجه در این سبک زندگی به دلیل فقدان قدرت انتخاب و اراده فردی استرس، اضطراب و افسردگی به عنوان پیامدهایی گریزناپذیر به شدت می تواند بر فرد و زندگی او اثر منفی بگذارد.

شرایط امروز جامعه ایران و مشکلات عدیده ای که چون عواملی بازدارنده مانعی بر سر راه ازدواج جوانان هستند، آنان را به تجرد قطعی ناخواسته ای سوق داده اند که نمودهای بار روانی آن را می توان به وضوح در جامعه دید.

فیلمی که واقعی است

فیلم «شماره 17 سهیلا» (تولید1395) که اولین ساخته بلند محمود غفاری در مقام کارگردان است، روایت‌گر زندگی زنی در آستانه ی 40 سالگی (با بازی زهرا داوودنژاد) است که به دلیل اضافه وزن مفرط و مشکلات ژنتیکی ای که دارد از پزشک اش این هشدار را دریافت می کند که فرصت کوتاهی برای مادر شدن در اختیار ندارد و اگر سریعا ازدواج نکند این شانس را برای همیشه از دست خواهد داد. همین شرح حال کوتاه انگیزه ی حرکت و تکاپوی سهیلا به منظور پیدا کردن شریک زندگی است.

سهیلا در این جستجو برای یافتن همراه زندگی، به گذشته اش سر می زند و دوباره با آدم هایی مواجه می شود که درست و غلط از خود رانده و کنار گذاشته است. امروز سهیلا در جایگاه داوری گذشته اش با چالشی روبروست که او را مجبور به نوعی بازنگری می کند. بازنگری ای که به واسطه آن سهیلا تحقیر و به چالش کشیده می‌شود و مجبور می‌شود تا دوباره درباره خودش و موقعیت کنونی اش به فکر بپردازد.

در واقع آنچه در سهیلا تغییر کرده صرفا سن بیولوژیکی است چرا که بلاتکلیفی او همچنان سرجای خودش است؛ و این یکی از نکات جالب توجه فیلمنامه و حقیقت تلخ جاری در جامعه است؛ بی هدفی و بلاتکلیفی زندگی ایرانیان در همه سنین و آموزش هایی که متاسفانه در این زمینه داده نمی شوند.