سایه تخریب بر سر قبرستان سفیدچاه مازندران

در سال های اخیر حداقل 20 تا 25 درصد از سنگ قبرهای قدیمی از بین رفته‌اند

قبرستان تاریخی روستای سفیدچاه در جنوب شرقی شهرستان بهشهر در شرق مازندران که براساس کاوش های باستان شناسی مهر قدمت هزار ساله بر پیشانی آن خورد، به دلیل نداشتن متولی رو به تخریب می رود. براساس گزارش خبرنگار ایرنا از ساکنان قدیمی روستای سفیدچاه در یک دهه اخیر دست یازی سارقان، نبود متولی مشخص برای نگهداری، بی توجهی به حفظ سنگ نگاشته های تاریخی، حفاری قبور جدید بدون رعایت همسان سازی سنگ قبرهای جدید با سنگ های قدیمی، این اثر تاریخی ماندگار در شرق مازندران را به سمت تخریب کشانده است.

ساکنان این منطقه مدعی اند که در سال های اخیر حداقل 20 تا 25 درصد از سنگ قبرهای قدیمی با حفاری برای قبور جدید و رعایت نشدن همسان سازی سنگ های جدید با سنگ های تاریخی ، از بین رفته است.

در حالی قبرستان تاریخی سفیدچاه به عنوان یک اثر ماندگار میراث ایران زمین در حال تخریب است که این اثر حدود 15 سال پیش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت یونسکو رسید و حال تخریب این میراث فرهنگی می تواند آن را از فهرست ثبتی یونسکو نیز خارج کند.

قبرستان سفیدچاه در حدود 50 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان بهشهر و 25 کیلومتری جنوب شهرستان گلوگاه در شرق مازندران واقع است. در کنار این قبرستان بارگاه ابراهیم(ع)، منصور(ع) و عبدالرحمن(ع) به عنوان سرشناس ترین قبور مذهبی در این گورستان قرار دارد که گفته می شود از نوادگان موسی ابن جعفر(ع) و فرزندان احمدبن موسی شاهچراغ (ع) فرزند برادر امام رضا ( ع) هستند.

بلاتکلیفی قبرستان سفید چاه 

تولیت قبرستان تاریخی سفیدچاه می گوید: براساس طرح کاوش باستان شناسی که در دهه 80 از سوی میراث فرهنگی مازندران بر روی سنگ قبرهای قدیمی انجام شد، قدمت این قبرستان به حدود یک هزار سال قبل می رسد و به عنوان نخستین قبرستان مسلمانان ایران معروف شد.

اسحاق ابراهیمی به خبرنگار ایرنا گفت: شهرت این قبرستان در سال های اخیر با شدت گرفتن گستره فضای مجازی و شبکه های اجتماعی و ثبت یونسکو ، باعث شد که سالانه چندین هزار مسافر داخلی و حتی خارجی برای دیدن این اثر تاریخی به سفیدچاه سفر کنند.

وی کمبود فضا برای دفن مردگان جدید از یک سو، بی توجهی خانواده این متوفیان به ارزش تاریخی سنگ قبرهای قدیمی و ساماندهی نشدن قبور تاریخی را علت اصلی در معرض تخریب قرارگرفتن این اثر تاریخی می داند.

ابراهیمی می گوید: اگرچه میراث فرهنگی به دلیل ثبت این اثر خود را متولی این قبرستان تاریخی می داند ولی تاکنون هیچ اقدام اساسی برای نگهداری سنگ قبرهای تاریخی و حتی فنس کشی دور تا دور این قبرستان برای جلوگیری از دست یازی سارقان احتمالی انجام نداده است.

این عضو شورای اسلامی سفیدچاه خواهان تعیین تکلیف قبرستان تاریخی روستای سفیدچاه بهشهر از سوی متولیان به خصوص میراث فرهنگی شد.

بخشدار بخش یانه سر شهرستان بهشهر که قبرستان سفیدچاه نیز در حوزه این بخشداری قرار می گیرد از طرح ساماندهی این قبرستان تاریخی ایران با همکاری میراث فرهنگی، اوقاف و امورخیریه با نظارت بخشداری این بخش خبر داد.

عباسعلی حسنی گفت: با اجرای طرح ساماندهی قبرستان تاریخی سفیدچاه ، می توان از این اثر تاریخی مذهبی به عنوان یک پروژه گردشگری برای جذب مسافران داخلی و خارجی با هدف اشتغال زایی برای جوانان استفاده کرد.

وی برنامه ساماندهی قبور را با هدف حفظ سنگ قبرهای قدیمی، همسان سازی سنگ قبرهای جدید با سنگ های تاریخی بیان کرد.

حسنی افزود: اجرای این طرح نیاز به تدوین شیوه نامه جدید دارد به گونه ای که خانواده متوفیان جدیدی که به این قبرستان آورده می شود را ملزم به همسان سازی سنگ قبر متوفیان جدید با سنگ قبرهای قدیمی کند.